Lấy "Những người Thanh Giáo" của Bellini làm chủ đề cho buổi hòa nhạc, Charoline không khỏi rùng mình. Một luồng điện tê dại lan dọc từ chân lên đến tận đầu ngón tay, rồi dâng thẳng lên da đầu.

Cảm giác đó như lần đầu cô mất đi tiếng nói, một sự choáng ngợp tràn ngập trong lồng ngực, rồi vỡ ra thành thứ xúc động và chờ mong khó lòng kìm nén.

Charoline nhìn sang người yêu. Dù ánh nến yếu ớt cũng không thể giấu nổi ánh sáng lấp lánh trong mắt Liszt. Trong anh chẳng hề có chút lo lắng, chỉ có một niềm tự tin tràn trề, như thể ngón tay anh đã sẵn sàng gõ lên cả vũ trụ.

"Thách thức này không nhỏ đâu, Franz." Charoline nắm lấy tay anh, mười ngón tay đan chặt, "Nhưng em rất mong chờ đấy. Dù sao lần này 'người tham gia đông hơn rồi', anh chắc sẽ lại viết ra những giai điệu khiến người ta kinh ngạc, đúng không?"

Liszt mỉm cười, ôm lấy cô rồi nhấc bổng lên, xoay một vòng tràn đầy yêu thương.

Anh nâng cô lên cao, trong vòng tay rắn rỏi ấy, cô như Beatrice của anh, là tia sáng duy nhất dẫn đường trong thế giới sơ khai hỗn độn.

*

Năm mới vừa bắt đầu, giới âm nhạc Paris đã sôi sục trở lại với bầu không khí rực rỡ nhất. Sau buổi hòa nhạc tại salon của công chúa, đám đông vốn đang đợi kết quả lại không ngờ, thứ họ chờ được chính là một huyền thoại mới bắt đầu.

Paris bừng lên như ngày lễ Noel giữa mùa xuân. Người ta nói, có lẽ đây mới là món quà Giáng sinh tuyệt vời nhất mà âm nhạc có thể mang lại.

Có kẻ hoài nghi: "Thêm vài nghệ sĩ dương cầm thôi mà, có gì lạ đâu."

Những người biết danh sách tham dự thì chỉ cười lạnh: "Anh có biết ai sẽ biểu diễn không?"

Nếu sáu người ấy cùng đứng trên một sân khấu mà vẫn không đủ để mong đợi, thì e rằng trên đời chẳng còn buổi hòa nhạc nào có thể gọi là "huy hoàng" nữa.

Và vì toàn bộ doanh thu sẽ quyên góp cho từ thiện, vé vừa mở bán đã lập tức cháy sạch.

Paris như thể đã thổi hồi kèn tập hợp, gửi thư mời đến từng tâm hồn yêu nhạc trong thành phố.

*

"Không, tôi từ chối."

Chopin lạnh lùng đẩy bản nhạc về phía Liszt, ngồi xuống ghế, phẩy tay nhẹ, giọng nhạt như gió: "Bắt đầu đi, từ chỗ tôi đánh dấu."

Liszt đặt bản nhạc lên giá, nhìn lướt qua rồi lập tức buông tay trên phím. Tiếng đàn tuôn ra mượt mà, chính xác đến từng nốt, không sai một nhịp nào với bản nhạc trước mặt.

"Anh thật không định tham gia sao? Nghĩ lại đi?"

Hiếm khi Liszt nói chuyện với giọng khẩn thiết như thế, nhưng Chopin vẫn điềm nhiên, chẳng hề lay động.

Câu trả lời ngắn gọn khiến Charoline bật cười khẽ. Liszt hơi bực, quay đầu lại, để phím đàn phản ánh tâm trạng không vui của anh.

Chuyện là thế này: ban tổ chức đã công bố danh sách nghệ sĩ từ sớm, nhưng không ngờ lại bị Chopin phũ đến vậy. Quý ông người Ba Lan dịu dàng thường ngày nay lại kiên quyết từ chối mọi lời mời, lịch sự mà lạnh nhạt.

"Anh hiểu mà, Franz. Tôi vốn không thích mấy nơi ồn ào như vậy." Chopin nói thêm, "Vả lại, đó là 'đấu trường' của anh và anh ta, tôi không tiện chen vào."

"Không tiện gì chứ, thầy tôi còn đồng ý tham dự mà!" Liszt lập tức chộp lấy cơ hội, "Lần này tôi với anh cùng diễn nhé? Bao lâu rồi ta chưa song tấu? Anh chỉ cần viết một đoạn biến tấu thôi, xong là nghỉ, phần còn lại cứ để tôi lo."

Chopin trầm ngâm một lát, rồi khẽ lắc đầu: "Viết thì được, nhưng biểu diễn... thôi vậy."

Liszt lại năn nỉ: "Chỉ một đoạn nhỏ thôi mà, nếu không có anh, buổi diễn này sẽ mất vui đấy."

Ngay lúc đó, tiếng đàn bỗng đổi sắc. Chopin ngẩng đầu, bắt gặp Liszt đang tùy hứng dạo chơi trên cây đàn Pleyel của mình.

"Franz! Nhìn bản nhạc đi! Đàn của tôi chịu không nổi kiểu đó đâu."

"Fryderyk, đồng ý đi. Không thì tôi cứ ở lì nhà anh, chiếm cả cây đàn này, ngày nào cũng đàn như thế."

"Franz Liszt, anh mới ba tuổi à?" Chopin dở khóc dở cười.

"Trước mặt anh và Charoline, tôi đúng là vậy đấy." Liszt đáp chắc nịch, cố tình nhấn mạnh vài hợp âm cho rõ.

Charoline bật cười: "Anh biết mà, Fryderyk, anh ấy cứ ỷ vào việc chúng ta thương anh ấy thôi. Nhưng đi đi, tôi nghĩ anh cũng sẽ thích buổi diễn đó. Nếu anh chịu nhận lời... một tháng tới, tôi sẽ tự tay nấu bữa tối cho anh, được chứ?"

"Rất tốt." Chopin đứng dậy, chỉ tay ra lệnh, "Xuống khỏi đàn tôi đi, Franz Liszt. Tôi đồng ý tham dự."

Người nghệ sĩ dương cầm xứ Hungary ngồi trước đàn hoàn toàn đơ ra. Anh không còn nghe thấy tiếng cười khúc khích của bạn thân và người yêu nữa. Trong đầu anh chỉ còn một câu nói cứ vang vọng liên tục: "Xin chúc mừng ngài, chúng tôi vui mừng thông báo rằng: Thế giới riêng tư của hai người đã tan biến rồi!"

Charoline không ngồi dưới khán đài, cũng chẳng xuất hiện trong những phòng VIP xa hoa nhất. Bởi người yêu và bạn bè của cô đều đang trên sân khấu, nên cô thấy chẳng còn lý do gì để lặng lẽ ngồi nghe phía dưới nữa.

Cô trốn sau tấm màn nhung, đứng ở rìa sân khấu, nơi gần với người mình yêu nhất, để dõi theo anh bằng ánh mắt nóng bỏng và tha thiết nhất.

Các quý bà vội giơ quạt che đi đôi môi đang khẽ run, các quý ông tháo mũ, siết chặt vành nón trong tay. Giới phê bình cầm bút sẵn sàng ghi lại từng khoảnh khắc, còn các họa sĩ đã rút sổ ký họa ra, muốn bắt trọn tư thế của những nghệ sĩ trên sân khấu.

*

Pixis dùng những ngón tay linh hoạt gõ ra giai điệu rộn rã và nhẹ như gió. Âm thanh ấy hồn nhiên, tự do, như không có trọng lượng. Đó là luồng sáng đầu tiên, xé toang bóng tối.

Thalberg bước vào, với giai điệu chủ đạo tráng lệ, hòa cùng phần đệm uyển chuyển giữa âm trầm và âm cao. Anh tạo nên một bức tranh sao trời bằng âm thanh: trầm âm làm hạt nhân của tinh tú, thanh âm sáng trong kết thành những vì sao, và "bàn tay thứ ba" của anh nối kết chúng thành chòm sao rực rỡ.

Khi cảm xúc người nghe đã lên đến đỉnh điểm, trái tim họ đập rộn ràng theo sự hưng phấn, thì Chopin lại dùng những phím đàn dịu dàng làm tất cả lắng xuống. Một nửa âm thanh của anh chạm đến lặn xuống biển sâu hóa thành đàn cá, nửa kia bay lên trời hóa thành loài chim. Anh dùng nét bút như thi nhân để tạo ra hai thế giới sống chia đôi bầu trời và đại dương.

Mặt đất nứt toác, muôn loài sinh vật từ khe nứt tràn ra, được tiếng đàn dẫn dắt đến mọi ngóc ngách trần gian. Bằng những âm thanh đẹp nhất, anh nhào nặn nên tạo vật hoàn mỹ, trao cho chúng trí tuệ và linh hồn.

Từ đó, loài người được sinh ra.

Chỉ là, vì sao chàng thanh niên tóc vàng ấy lại dễ dàng khiến trái tim tôi nghiêng về phía anh đến thế?

Một nhà phê bình ngây người giữa buổi diễn, tay run run viết lên trang giấy trắng:

"Liszt hoàn toàn đắm chìm trong âm nhạc. Anh liên tục hất mái tóc xoăn vàng sau đầu, khóe môi nở nụ cười chiến thắng cùng với đôi mắt sáng lấp lánh. Khuôn mặt tái nhợt của anh ửng đỏ bởi ngọn lửa nội tâm.

Không khí trong khán phòng dường như lóe lên những tia điện, và tôi tưởng như nghe thấy cả tiếng sấm rền giữa trời."

*

Liszt khép lại bản nhạc. Anh ngẩng đầu, những ngón tay khẽ rời phím đàn. Mái tóc vàng ướt đẫm mồ hôi, đôi mắt khép hờ, hàng mi run rẩy theo nhịp tim còn chưa lắng xuống.

Khán phòng lặng ngắt, ánh sáng rực rỡ trên sân khấu bỗng trở nên mờ nhạt, vì tất cả đã hội tụ nơi anh.

Trước mặt anh, cây đàn đã cùng anh đi qua một khúc "Sáng Thế" huy hoàng giờ đây vẫn còn run lên vì xúc cảm. Dù anh đã rời tay, dư âm vẫn lan tỏa như thủy triều, từng dây đàn vẫn rung lên, hát lại tiếng vọng của chính mình.

Một tiếng "pằng" vang lên, phá tan bầu không khí tĩnh lặng. Những dây đàn mang âm sắc mà anh yêu thích nhất, cuối cùng không chịu nổi nhiệt huyết ấy mà đồng loạt đứt phựt.

Giữa thính phòng vang lên một âm thanh chấn động, đó là tiếng nắp đàn dương cầm đột ngột đóng lại, là tiếng gầm vang khi cây đàn giao nộp bản đầu hàng cho người nghệ sĩ, là bài ca chiến thắng khi cây đàn cúi đầu cam tâm xưng thần!

Phòng hòa nhạc đang tĩnh lặng phút chốc vỡ òa trong sự huyên náo. Khán giả bùng nổ những tràng đáp lại nồng nhiệt không ngơi nghỉ. Đôi tay họ không biết mệt, dây thanh quản cũng vậy. Những đóa hoa được ném lên sân khấu như mưa, những tràng pháo tay dồn dập không ngừng, những tiếng hô vang và tiếng la hét dậy sóng... Tất cả đều được dâng hiến cho bậc thầy trẻ tuổi tỏa sáng nhất này.

Người nghệ sĩ dương cầm có vẻ đã kiệt sức. Anh run rẩy vịn vào đàn đứng dậy, điều chỉnh hơi thở, nhưng tấm lưng vẫn thẳng tắp, trang nghiêm và bình tĩnh đón nhận vinh quang thuộc về mình.

Khoảnh khắc này, công chúng mới thực sự hiểu rằng lời phán xét của Công chúa không hề xảo quyệt. Thalberg quả thực hiếm có trên đời, nhưng người này lại xứng đáng với danh hiệu có một không hai trên thế giới.

Franz Liszt, anh xứng đáng là vị Vua Dương cầm!

*

[Về Czerny và Chopin]

Czerny: Sự kiện âm nhạc lần này là một trong số ít lần Czerny du lịch trong đời, ông đã rời Vienna đến Paris. TN: Thật ra ông là thầy dạy dương cầm của cả Liszt và Thalberg (hình như học trò của Đại Sư Czerny đều là những nhân vật khủng...).

Chopin: Thực ra, Chopin đã từ chối tham gia sự kiện âm nhạc này. Sau khi bị từ chối đến mức tự kỷ, ban tổ chức đã nói với Liszt. Và sau đó, Liszt-kun đã "dỗ dành" thành công cậu bạn Chopin lạnh lùng đến tham gia.

[Buổi hòa nhạc dùng tiền thu được cho mục đích từ thiện]

Dù nghe có vẻ hơi khó tin, nhưng lịch sử quả thực là như vậy.

Toàn bộ doanh thu của sự kiện hoành tráng do giới quý tộc tài trợ này đã được quyên góp cho những người dân cần giúp đỡ (nếu nhớ không nhầm thì phần lớn được gửi cho người Ý, vì công chúa là người Ý).

Việc tổ chức hòa nhạc để gây quỹ và quyên góp cho những người gặp khó khăn, thiên tai khá phổ biến trong thời đại đó.

Liszt-kun đặc biệt thích tham gia những buổi biểu diễn từ thiện như thế này (điều này đã được lịch sử chứng minh).

[Về Hexameron]

Tức là "Biến tấu về Sáu Ngày Sáng Thế" (Hexameron: Morceau de Concert), được biến tấu dựa trên chủ đề từ vở opera I puritani (Những người Thanh giáo) của Bellini.

Trong toàn bộ tác phẩm, Liszt xuất hiện với tần suất cực kỳ cao (anh đóng góp một Khúc dạo đầu, một Kết thúc, một Biến tấu và tất cả các Khúc chuyển tiếp xen kẽ). Pixis, Herz, Czerny, Thalberg, và Chopin mỗi người đóng góp một Biến tấu.

Xét về mặt sáng tác, có lẽ những người khác đều tập trung vào việc khoe kỹ thuật, còn Chopin thì tự chơi theo cách riêng của mình (Hậu thế cũng nhận xét có lẽ chỉ Chopin là thực sự suy nghĩ về cách viết nhạc). Giống như một đám con trai đang đánh nhau hăng say, còn một cô gái nhỏ đứng ngoài ăn kẹo và thờ ơ quan sát (nghe có vẻ hơi sai sai nhỉ).

Về bản nhạc, có lẽ người viết phần hoa mỹ nhất là Thầy Czerny. Mặc dù khả năng sáng tác của Czerny không quá xuất sắc, nhưng nếu cho ông một hướng đi giai điệu, ông có thể viết ra những thứ siêu kinh ngạc (Đại Sư Beethoven đã từng nhận xét ông như vậy. Cuối cùng ông đã chọn trở thành một giáo viên dương cầm thay vì một nghệ sĩ biểu diễn).

Nhưng tác phẩm của ngài Liszt cũng vô cùng tuyệt vời. Điều đáng kinh ngạc nhất là những khúc chuyển tiếp của anh liên tục thay đổi cung, kết nối tất cả các tác phẩm của mọi người, thực sự hợp nhất chúng thành "Hexameron". Hơn nữa, trong phần biểu diễn cuối cùng, anh đã vận dụng tất cả phong cách và kỹ thuật dương cầm của những người đi trước, thật sự xứng danh "vị Vua Dương cầm".

TN: Có tờ báo lá cải ghi chép rằng, ngài Liszt đã đánh sập cây đàn dương cầm vào cuối buổi biểu diễn này... Tác giả thực sự không thể tưởng tượng nổi làm sao đàn dương cầm lại có thể "sập" được nên xin phép không dùng từ phóng đại như vậy :_(з」∠)_

truyenfull,truyenfull vn