Tất cả các nhà văn lớn đều rụm rè. Bản thân tôi cũng vậy, dẫu người ta bảo rằng điều đó hầu như chẳng mấy ai nhận ra.
Tôi lấy làm mừng vì điều ấy không dễ nhận thấy. Đã có lúc sự rụm rè ấy biểu hiện vô cùng rõ rệt, là nguyên nhân gây ra biết bao khốn đốn cho chính tôi cùng sự khó chịu cho tất cả những ai quanh mình—nhất là các cô bạn gái của tôi, họ là những người kêu ca thảm thiết nhất về chuyện đó.
Thân phận của một kẻ rụm rè chẳng có gì là sung sướng cả. Đàn ông thì ghét bỏ hắn, phụ nữ thì khinh miệt hắn, còn bản thân hắn thì vừa tự ghét vừa tự khinh chính mình. Thói quen chẳng đem lại cho hắn sự khuây khỏa nào, và chẳng có gì chữa khỏi căn bệnh ấy ngoại trừ thời gian; dẫu rằng thuở trước, tôi từng bắt gặp một công thức tuyệt diệu để vượt qua bất hạnh này. Nó xuất hiện trong mục "giải đáp thắc mắc cho bạn đọc" của một tờ tuần báo nhỏ và có nội dung thế này—tôi chưa bao giờ quên nó: "Hãy tạo cho mình một phong thái tự nhiên và dễ mến, nhất là đối với phụ nữ."
Khốn khổ cho kẻ bất hạnh ấy thay! Tôi có thể hình dung ra cái nhếch mép mà hắn đã phải mang khi đọc lời khuyên đó. "Hãy tạo cho mình một phong thái tự nhiên và dễ mến, nhất là đối với phụ nữ," nghe sao mà chướng tai! Đừng có dại dột mà bắt chước bất cứ điều gì tương tự như thế, bạn tôi ơi, hỡi những người trẻ tuổi rụm rè. Mọi mưu toan khoác lên mình một vẻ bề ngoài không phải bản chất của bạn sẽ chuốc lấy một kết cục chắc chắn là trở nên suồng sã một cách lố bịch và thân mật quá đà đến mức khó chịu. Cứ sống đúng với con người tự nhiên của mình đi, thế rồi người ta tối đa cũng chỉ tưởng là bạn cau có và đần độn mà thôi.
Kẻ rụm rè cũng có được một chút sự trả đũa đối với xã hội vì những màn tra tấn mà xã hội giáng lên đầu hắn. Ít ra, hắn có khả năng truyền đi nỗi bất hạnh của mình. Hắn khiến người khác phải sợ hãi y như cách họ làm hắn sợ. Hắn hành xử chẳng khác nào một gáo nước lạnh dội vào cả căn phòng, và những tâm hồn vốn dĩ vui tươi nhất cũng trở nên buồn rầu, căng thẳng khi có mặt hắn.
Điều này phần lớn bắt nguồn từ sự hiểu lầm. Nhiều người đã nhầm lẫn sự rụt rè của kẻ rụm rè thành thái độ ngạo mạn hách dịch, để rồi cảm thấy bị uy hiếp và xúc phạm bởi điều đó. Sự vụng về của hắn bị coi là sự bất cẩn xấc láo, và khi hắn—vì quá hoảng hốt trước câu nói đầu tiên hướng về mình—máu dồn lên não và mất sạch khả năng ngôn từ, thì hắn lại bị xem như một minh chứng tồi tệ cho những tác hại khôn lường của việc buông xuôi theo cảm xúc.
Nhưng quả thực, bị hiểu lầm là định mệnh đeo bám kẻ rụm rè trong mọi hoàn cảnh; và bất kỳ ấn tượng nào mà hắn cố tạo ra, hắn cũng chắc chắn sẽ truyền tải thành điều ngược lại. Khi hắn nói một câu đùa, người ta lại xem đó là một lời tường thuật sự kiện có thật và đâm ra chê trách sự thiếu trung thực của hắn. Những lời châm biếm của hắn được đón nhận như thể đó là quan điểm nguyên văn, qua đó mang lại cho hắn tai tiếng là một kẻ ngốc; trong khi ngược lại, nếu vì muốn lấy lòng mà hắn mạo muội nịnh nọt đôi chút, thì điều ấy lại bị coi là mỉa mai cay độc khiến hắn mãi mãi bị căm ghét.
Những điều này cùng vô vàn phiền toái khác của kẻ rụm rè luôn mang lại sự giải trí lớn lao cho những kẻ khác, và đã cung cấp đề tài cho văn chương hài kịch từ thủa hồng hoang. Nhưng nếu nhìn sâu hơn một chút, chúng ta sẽ thấy ẩn giấu đằng sau bức tranh ấy là một nốt trầm bi thảm, thậm chí suýt chút nữa có thể gọi là bi kịch. Một kẻ rụm rè đồng nghĩa với một kẻ cô độc—một con người bị cắt đứt khỏi mọi sự đồng hành, mọi chốn giao thiệp. Hắn bước đi giữa cuộc đời nhưng chẳng hòa mình vào dòng chảy ấy. Giữa hắn và đồng loại luôn tồn tại một rào cản không thể vượt qua—một bức tường vô hình kiên cố, dẫu có uổng công trèo qua, hắn cũng chỉ chuốc lấy những vết bầm dập trên thân thể. Hắn nhìn thấy những khuôn mặt vui tươi và nghe thấy những giọng nói ngọt ngào ở phía bên kia, nhưng chẳng thể vươn tay sang để nắm lấy một bàn tay nào khác. Hắn đứng ngắm nhìn những đám đông rộn ràng, lòng khao khát được cất lên lời và nhận lấy tình thân tộc với họ. Thế nhưng họ cứ thế lướt qua hắn, huyên thuốc trò chuyện vui vẻ với nhau, còn hắn chẳng thể níu chân họ lại. Hắn tìm cách với tới họ, nhưng những bức tường ngục tối cứ di chuyển theo từng bước chân và vây hãm hắn từ mọi ngả. Giữa con phố nhộn nhịp, trong căn phòng đông đúc, giữa guồng quay công việc, giữa chốn hoan ca náo nhiệt, dẫu ở giữa chốn đông người hay dẫu quanh hắn chỉ lác đác vài bóng người—bất cứ nơi nào con người tụ hội, bất cứ nơi nào âm thanh của tiếng nói con người cất lên và tư duy nhân loại lóe lên từ những ánh mắt, thì ở đó, bị hắt hủi và đơn độc, kẻ rụm rè đứng tách biệt ra như một kẻ hủi. Tâm hồn hắn tràn ngập tình yêu thương và nỗi khát khao, nhưng thế giới nào có hay biết. Chiếc mặt nạ sắt của sự rụm rè đã được đóng đinh trước khuôn mặt hắn, và con người ẩn giấu bên dưới ấy chẳng bao giờ lộ diện. Những lời lẽ ân cần và lời chào hỏi nồng hậu vẫn luôn chực trào trên đôi môi hắn, nhưng rồi chúng cứ thế lịm đi thành những tiếng thì thầm không ai nghe thấy đằng sau những thanh kẹp thép. Trái tim hắn quặn thắt vì người anh em đang mỏi mệt, nhưng sự đồng cảm của hắn lại hóa câm lặng. Sự khinh bỉ và căm phẫn trước bất công nghẹn ứ lại ở cổ họng, và chẳng tìm được chiếc van an toàn nào để bùng nổ thành những lời lẽ dạt dào cảm xúc, chúng chỉ đành quay ngược vào trong và tự tàn phá hắn. Toàn bộ lòng căm thù, sự khinh miệt và tình yêu thương của một bản ngã sâu sắc—thứ mà kẻ rụm rè luôn bị nguyền rủa phải gánh chịu—cứ thế mưng mủ và thối rữa ở bên trong thay vì bộc bạch ra bên ngoài, để rồi nhào nặn hắn thành một kẻ ghét bỏ loài người và yếm thế.
Đúng vậy, những kẻ rụm rè, cũng giống như những người phụ nữ kém sắc, phải chịu đựng một cuộc sống đầy gian truân ở trên cõi đời này; và để đi qua nó mà vẫn giữ được chút ít bình an, người ta cần phải có bộ da dày của loài tê giác. Lớp da dày thực chất chính là chiếc áo giáp luân lý của chúng ta, và thiếu nó, chúng ta chẳng đời nào dám bén mảng xuất hiện chốn xã hội văn minh. Một sinh vật tội nghiệp cứ thở hồng hộc và đỏ bừng mặt, với đôi đầu gối run rẩy và đôi bàn tay giật giật, vốn là một cảnh tượng nhức mắt đối với bất kỳ ai; và nếu bản thân nó không tự chữa khỏi, thì tốt hơn hết là cứ đi thắt cổ quách cho rồi.
Căn bệnh ấy hoàn toàn có thể chữa khỏi. Để đem lại sự an ủi cho những ai rụm rè, tôi có thể khẳng định điều đó dựa trên chính kinh nghiệm bản thân. Tôi không thích nói về mình, như mọi người có lẽ đã nhận ra, nhưng vì đại nghĩa nhân sinh, nhân dịp này tôi sẽ làm vậy và xin thú nhận rằng đã có lúc tôi, đúng như lời cậu thanh niên trong bài thơ Bab Ballad, chính là "kẻ rụm rè nhất trong số những kẻ rụm rè", và "mỗi khi tôi được giới thiệu với bất kỳ tiểu thư xinh đẹp nào, đầu gối tôi lại va vào nhau cứ như thể tôi đang sợ hãi lắm vậy." Giờ đây, tôi sẵn sàng—không, tôi đã làm rồi—chính vào cái ngày hôm kia đây, tôi đã hành động. Một mình và hoàn toàn tự lực (như lời cậu học trò khi dịch tác phẩm "Bellum Gallicum"), tôi đã dám xông thẳng vào sào huyệt của cô nhân viên quầy giải khát nhà ga để đối chất. Tôi quở trách cô ta bằng những lời lẽ vừa cay đắng vừa xót xa cho sự nhẫn tâm và thái độ trịch thượng của cô ấy. Tôi kiên quyết, một cách lịch sự nhưng cứng rắn, đòi hỏi phải được đối xử với sự tôn trọng và chú ý đúng với quyền lợi của một lữ khách người Anh, và ở khoảnh khắc cuối cùng, tôi đã nhìn thẳng vào khuôn mặt cô ta. Tôi có cần phải nói thêm điều gì nữa không?
Quả thật, ngay sau khi làm điều đó, tôi đã rời khỏi căn phòng với một vẻ có lẽ trông có vẻ hơi hấp tấp và chẳng thèm đợi bất kỳ món đồ giải khát nào. Nhưng đó là bởi vì tôi đã đổi ý, chứ không phải vì tôi hoảng sợ đâu, các bạn hiểu cho nhé.
Một niềm an ủi mà những người rụm rè có thể tự nhủ lòng mình là sự rụm rè tuyệt đối không phải là dấu hiệu của sự đần độn. Thật dễ dàng để lũ đầu đất chế giễu các dây thần kinh, nhưng những bản ngã cao cả nhất không nhất thiết phải là những kẻ chứa đựng sự trơ trẽn lớn nhất về mặt đạo đức. Con ngựa không phải là một loài động vật thấp kém hơn con chim sẻ, và con hươu trong rừng cũng chẳng thua kém con lợn. Rụm rè đơn giản chỉ có nghĩa là sự nhạy cảm tột độ, và chẳng có bất kỳ liên quan nào đến tính tự ý thức hay sự tự đắc cả, dẫu cho mối liên hệ của nó với cả hai điều này vẫn luôn bị đám triết gia thuộc trường phái "con vẹt" nhai đi nhai lại mãi.
Thực ra, tính tự đắc chính là liều thuốc chữa nhanh nhất cho căn tính ấy. Khi trong đầu bạn bắt đầu mường tượng ra rằng mình thông minh hơn hẳn bất kỳ ai trên cõi đời này, thì sự bẽn lẽn sẽ lập tức hoảng sợ mà rời bỏ bạn. Khi bạn có thể đảo mắt nhìn quanh một căn phòng đầy người và nghĩ rằng mỗi kẻ ở đó chỉ là một đứa trẻ con về mặt trí tuệ so với chính bạn, thì bạn sẽ chẳng còn cảm thấy rụm rè trước họ nữa, hệt như khi bạn đứng trước một bầy chim ác là hay đười ươi được tuyển chọn kỹ lưỡng vậy.
Sự tự đắc chính là bộ áo giáp tuyệt vời nhất mà một người có thể khoác lên mình. Trên bề mặt nhẵn nhụi, bất khả xâm phạm ấy, những nhát dao găm yếu ớt của lòng đố kỵ và sự cay độc sẽ trượt đi vô hại. Nếu thiếu đi tấm ngực áo ấy, thanh gươm tài năng không thể nào mở lối băng qua trận chiến cuộc đời, bởi vì những đòn giáng trả là thứ bắt buộc phải chịu đựng song hành với việc tung đòn. Tất nhiên, tôi không hề nhắc đến thứ tự đắc chỉ biết phô trương qua cái mũi hếch lên và giọng điệu eo éo. Đó không phải là sự tự đắc đích thực—đó chỉ là đang đóng vai kẻ kiêu ngạo; giống như lũ trẻ chơi trò làm vua làm chúa rồi cứ đi lông nhông với lông vũ và những chiếc áo choàng đuôi dài thòng lòng vậy. Sự tự đắc chân chính không hề khiến một người trở nên chướng mắt. Ngược lại, nó có xu hướng biến anh ta thành một người cởi mở, nhân hậu và giản dị. Anh ta chẳng cần đến vẻ ra điều ta đây—anh ta đã quá mãn nguyện với tính cách của chính mình; và lòng tự tôn của anh ta quá sâu kín nên chẳng hề lộ ra một chút nào ở bề ngoài. Hờ hững với cả lời ca tụng lẫn tiếng chê bai, anh ta có đủ tự trọng để sống thật thà. Trong tâm tưởng, anh ta đứng quá cao so với phần còn lại của nhân loại để mà bận tâm đến những tị hiềm vặt vãnh của họ, thế nên anh ta cảm thấy thoải mái như nhau dù là khi ở cạnh một vị công tước hay một kẻ bán cá rong. Và vì chẳng coi trọng bất kỳ chuẩn mực nào ngoài chuẩn mực của chính mình, anh ta chẳng bao giờ bị cám dỗ để diễn cái trò giả tạo khốn khổ mà những kẻ kém tự tin hơn thường dâng hiến như một thứ lễ vật dâng lên vị thần mang tên "dư luận của kẻ khác" vào mỗi giờ trong ngày.
Ngược lại, kẻ rụm rè lại vô cùng nhún nhường—khiêm tốn về phán đoán của bản thân và lại quá mức lo lắng về phán đoán của người khác. Nhưng xét ở trường hợp của một thanh niên, điều đó hoàn toàn dễ hiểu. Tính cách của cậu ta hãy còn chưa định hình. Nó đang chậm rãi tiến hóa từ một chốn hỗn mang gồm đầy rẫy sự hoài nghi và thiếu niềm tin. Theo đà phát triển của sự thấu hiểu và trải nghiệm, sự rụt rè ấy sẽ lùi dần. Một người hiếm khi mang theo sự rụm rè của mình qua khỏi thời kỳ dở ông dở thằng. Ngay cả khi nội lực bên trong không thể tự vứt bỏ nó, thì những va quẹt với cuộc đời nhìn chung cũng sẽ mài nhẵn nó đi. Bạn hiếm khi nào bắt gặp một kẻ thực sự rụm rè—ngoại trừ trong tiểu thuyết hoặc trên sân khấu, nơi mà nhân tiện xin nói thêm, hắn rất được ngưỡng mộ, đặc biệt là bởi phái nữ.
Ở đó, tại vùng đất siêu thực ấy, hắn hiện lên như một chàng thanh niên tóc vàng kim và ngoan đạo—mái tóc vàng và đức hạnh luôn đi đôi với nhau trên sân khấu. Chẳng có khán giả đàng hoàng nào chịu tin vào điều này nếu thiếu đi điều kia. Tôi từng quen một diễn viên lỡ làm mất bộ tóc giả và buộc phải lao lên sân khấu sắm vai anh hùng bằng chính mái tóc đen nhánh của mình, và thế là cả đám khán giả trên ban công đã la ó trước tất cả những lời lẽ cao thượng của anh ta vì đinh ninh rằng anh ta chính là kẻ phản diện. Hắn—chàng thanh niên rụm rè—đem lòng yêu nữ chính, ôi chao là tha thiết (nhưng chỉ dám thổ lộ qua những lời độc thoại hướng về khán giả, bởi hắn nào dám nói trực tiếp cho nàng nghe), và hắn mới cao thượng, vị tha làm sao, lại còn nói năng nhỏ nhẹ và cực kỳ hiếu thảo với mẹ; và những kẻ phản diện trong vở kịch cứ thế nhạo báng, cười chê hắn, nhưng hắn đón nhận tất cả một cách hết sức dịu dàng, để rồi cuối cùng người ta vỡ lẽ ra rằng hắn là một người vô cùng thông minh dẫu chẳng một ai hay biết, và rồi nữ chính bày tỏ rằng nàng yêu hắn, để rồi hắn ngạc nhiên biết bao, và ôi chao là hạnh phúc! và mọi người đều yêu mến hắn, khẩn khoản xin hắn tha thứ, và hắn rộng lượng ban ơn bằng vài lời sắc sảo được chọn lọc kỹ càng cùng lời chúc phúc; và cuộc đời hắn nhìn chung có vẻ suôn sẻ đến mức tất cả những chàng trai chẳng hề rụm rè bỗng đâm ra khao khát được rụm rè. Nhưng một kẻ thực sự rụm rè thì thừa minh mẫn để biết rõ sự thật. Hắn biết rằng thực tế chẳng hề dễ chịu đến thế. Hắn không hề trở nên thú vị trong đời thực như trong trang sách hư cấu. Hắn vụng về và ngốc nghếch hơn một chút, ít tha thiết và dịu dàng hơn một chút, lại thêm mái tóc sẫm màu hơn rất nhiều, tính tổng hòa lại thì những điều đó làm thay đổi hoàn toàn cục diện của vấn đề.
Điểm duy nhất mà hắn thực sự giống với hình mẫu lý tưởng của mình chính là sự chung thủy. Tôi hoàn toàn sẵn sàng công nhận ở chàng thanh niên rụm rè phẩm chất đó: hắn kiên định trong tình yêu. Nhưng nguyên nhân thì chẳng có gì khó lý giải. Thực tế là hắn đã vắt kiệt toàn bộ sự dũng cảm của mình chỉ để dám nhìn thẳng vào mặt một người phụ nữ, và sẽ là bất khả thi nếu bắt hắn phải trải qua thử thách ấy với một người thứ hai. Hắn quá khiếp sợ toàn bộ phái nữ nên chẳng đời nào muốn la cà ong bướm với nhiều người. Chỉ một người thôi là đã quá đủ đối với hắn rồi.
Giờ đây, mọi chuyện lại hoàn toàn khác với chàng thanh niên không rụm rè. Cậu ta phải đối mặt với những cám dỗ mà người anh em bẽn lẽn của mình chẳng bao giờ gặp phải. Cậu ta nhìn quanh và đi đến đâu cũng thấy những ánh mắt đưa tình cùng đôi môi cười cợt. Còn gì tự nhiên hơn việc giữa muôn vàn ánh mắt đưa tình và đôi môi cười cợt ấy, cậu ta đâm ra bối rối, và rồi trong phút chốc quên mất rằng bản thân mình vốn dĩ thuộc về đôi mắt đưa tình và đôi môi cười cợt nào, liền lao đi tán tỉnh nhầm đối tượng. Kẻ rụm rè, kẻ chưa bao giờ nhìn vào bất cứ thứ gì ngoài đôi giày của chính mình, chẳng hề nhìn thấy gì và cũng chẳng mảy may bị cám dỗ. Ôi kẻ rụm rè hạnh phúc thay!
Không phải là bản thân kẻ rụm rè lại thiết tha được hạnh phúc theo kiểu đó đâu. Hắn khao khát được "quẩy" hết mình cùng những người khác, để rồi ngày nào hắn cũng tự mắng nhiếc bản thân vì đã không thể làm nổi điều đó. Thỉnh thoảng, bằng một nỗ lực phi thường để lấy hết can đảm, hắn cũng lao vào chốn ăn chơi. Nhưng kết quả luôn là một cú ngã ngựa thảm hại, và sau vài pha vùng vẫy yếu ớt, hắn lại lủi thủi bò ra ngoài trong một thân thể rũ rượi và đáng thương.
Tôi dùng từ "đáng thương", dẫu tôi e rằng chưa từng có ai xót thương cho hắn cả. Có những bất hạnh, dù giáng xuống các nạn nhân của chúng một lượng lớn khổ đau, lại chẳng thể đem về cho họ chút đồng cảm nào. Việc đánh mất một chiếc ô, lỡ đem lòng yêu ai đó, đau răng, thâm mắt, hay việc chiếc mũ của bạn bị ai đó ngồi đè lên có thể được nêu ra làm vài ví dụ, nhưng đứng đầu tất cả chính là tính rụm rè. Kẻ rụm rè được nhìn nhận như một trò hề biết đi. Những màn tra tấn tinh thần của hắn trở thành trò tiêu khiển cho đấu trường phòng khách, được trỏ tay bàn tán với một sự khoái chí vô bờ.
"Kìa," đám khán giả đang khúc khích cười với nhau la lên; "hắn đang đỏ mặt kìa!"
"Cứ nhìn đôi chân của hắn mà xem," một kẻ lên tiếng.
"Cậu có để ý cách hắn đang ngồi không," kẻ khác bồi thêm: "ngồi ngay tắp lự ở rìa chiếc ghế."
"Trông có vẻ thừa thãi sắc diện phết nhỉ," một gã mang dáng vẻ nhà binh mỉa mai.
"Tiếc là hắn lại có quá nhiều tay," một phu nhân lớn tuổi lầm bầm, với đôi tay đang xếp gọn gàng trên đùi. "Chúng làm hắn rối trí hết cả lên."
"Bớt đi được thước mác đôi chân chắc cũng không phải là bất lợi," gã hề của nhóm chêm vào, "nhất là khi hắn có vẻ đang rất tha thiết muốn giấu chúng đi."
Và rồi một kẻ khác gợi ý rằng với chất giọng như thế, đáng lẽ hắn nên làm thuyền trưởng tàu hải tảng. Vài người thu hút sự chú ý vào cái cách tuyệt vọng mà hắn đang bấu víu lấy chiếc mũ của mình. Một số bình luận về khả năng trò chuyện hạn chế của hắn. Những người khác lại đâm ra bàn tán về cơn ho phiền toái của hắn. Cứ thế cho đến khi cả những nét kỳ quặc của hắn lẫn đám đông xung quanh đều đã kiệt sức hoàn toàn.
Bạn bè và họ hàng còn khiến cho tình hình của cậu thanh niên tội nghiệp trở nên tồi tệ hơn (bạn bè và họ hàng vốn có đặc quyền được khó ưa hơn những người khác). Không thỏa mãn với việc chế nhạo cậu sau lưng, họ còn bắt cậu phải tự nhìn ra cái trò hề ấy. Họ bắt chước và nhại lại cậu để làm trò vui cho chính cậu; một kẻ, ra điều bắt chước cậu, bước ra ngoài rồi lại bước vào với một dáng vẻ căng thẳng lố bịch, sau đó giải thích cho cậu hiểu rằng đó chính là cách mà cậu—ý hắn là gã rụm rè—bước vào một phòng khách; hoặc quay sang cậu với câu "Đây là cách cậu bắt tay này," rồi tiến hành một màn kịch câm hài hước với những người còn lại trong phòng, nắm lấy tay mỗi người như thể đó là một chiếc đĩa nóng rồi lại buông thõng xuống một cách vô lực. Và rồi họ hỏi cậu tại sao lại đỏ mặt, tại sao lại lắp bắp, và tại sao lúc nào cũng nói bằng một giọng thì thầm suýt không nghe thấy được, cứ như thể họ nghĩ cậu cố tình làm thế vậy. Sau đó, một kẻ trong số họ ưỡn ngực đi lông nhông quanh phòng như một con bồ câu diều, thản nhiên đề xuất rằng đó mới là phong cách mà cậu nên áp dụng. Ông cụ vỗ vào lưng cậu và bảo: "Hãy mạnh mẽ lên, con trai. Đừng sợ hãi bất kỳ ai." Người mẹ lại bảo, "Đừng bao giờ làm bất cứ điều gì mà con phải hổ thẹn, Algernon, và khi đó con sẽ chẳng bao giờ phải hổ thẹn vì bất cứ điều gì con làm," đoạn mỉm cười hiền từ nhìn cậu, trông có vẻ ngạc nhiên trước chính sự khúc chiết trong logic của bản thân. Mấy cậu con trai thì bảo cậu ta "còn tệ hơn cả con gái", còn mấy cô con gái thì chối phắt cái sự xúc phạm ngầm nhắm vào phái mình bằng cách phẫn nộ thốt lên rằng họ chắc chắn chẳng đời nào có một đứa con gái nào tồi tệ đến thế.
Họ đã nói hoàn toàn chính xác; chẳng có cô gái nào lại như vậy cả. Chẳng có cái gọi là người phụ nữ rụm rè, hoặc ít nhất là tôi chưa từng bắt gặp một ai, và chừng nào chưa thấy thì tôi sẽ chẳng bao giờ tin là có thật. Tôi thừa nhận rằng niềm tin chung của số đông lại hoàn toàn ngược lại. Người ta cứ mặc định rằng tất cả phụ nữ đều tựa như những chú nai tơ rụt rè, e ấp, đỏ mặt cúi gằm đôi mắt hiền hòa mỗi khi bị nhìn ngắm và tháo chạy khi có ai đó bắt chuyện; trong khi đàn chúng ta lại được cho là một lũ bạo dạn, phóng khoáng, và những cô gái nhỏ bé đáng yêu tội nghiệp ấy ngưỡng mộ chúng ta vì điều đó, nhưng đồng thời lại khiếp sợ chúng ta vô cùng. Đó là một lý thuyết xinh đẹp, nhưng cũng giống như hầu hết những lý thuyết được chấp nhận rộng rãi khác, nó chỉ là một mớ vô nghĩa nhảm nhí. Một cô bé mười hai tuổi sống khép kín và điềm tĩnh chẳng khác nào câu tục ngữ "tỉnh như sáo", trong khi người anh trai đôi mươi của cô bé lại cứ lắp ba lắp bắp khi đứng cạnh em mình. Một người phụ nữ có thể bước vào phòng hòa nhạc muộn màng, làm gián đoạn buổi biểu diễn và làm phiền toàn thể khán giả mà chẳng mảy may thay đổi sắc mặt, trong khi người chồng của cô ta lại lủi thủi bước theo sau, trở thành một đống đau khổ khốn cùng ngập chìm trong những lời xin lỗi.
Bản lĩnh vượt trội của phụ nữ trong mọi vấn đề liên quan đến tình yêu, từ việc liếc mắt đưa tình lần đầu tiên cho đến tận khi kết thúc tuần trăng mật, là điều đã quá rõ ràng đến mức chẳng cần phải bàn cãi thêm. Đương nhiên, ví dụ này không hoàn toàn công bằng khi đem ra viện dẫn trong trường hợp hiện tại, bởi vị thế của hai bên không hề cân bằng. Tình yêu vốn dĩ là công việc của phụ nữ, và trong "công việc", tất cả chúng ta đều gạt bỏ những điểm yếu bản năng của mình—như chính kẻ rụm rè nhất mà tôi từng quen biết, hóa ra lại là một gã chuyên môi giới ảnh dạo.
