Khi Dorothy thức giấc, ánh nắng đã chiếu xuyên qua những rặng cây, còn Toto thì đã chạy nhảy quanh quẩn từ lâu để đuổi theo chim chóc và sóc. Cô ngồi dậy và đưa mắt nhìn quanh. Kìa là Bác bù nhìn, vẫn kiên nhẫn đứng trong góc của mình, chờ đợi cô.
— Chúng ta phải đi tìm nước thôi, — cô bảo bác.
— Sao cháu lại cần nước? — bác hỏi.
— Để rửa mặt sạch bụi đường, và để uống nữa, kẻo mẩu bánh mì khô cứ nghẹn lại ở cổ họng cháu.
— Làm người bằng xương bằng thịt thật là phiền phức, — Bác bù nhìn trầm ngâm nói, — vì các cậu phải ngủ, phải ăn và uống. Tuy nhiên, các cậu có bộ óc, và việc có thể suy nghĩ đàng hoàng thì rất đáng để bận tâm đôi chút chứ nhỉ.
Họ rời túp lúp và đi xuyên qua những tán cây cho đến khi tìm thấy một con suối nhỏ nước trong vắt; ở đó, Dorothy uống nước, rửa mặt và ăn bữa sáng. Cô nhận thấy trong giỏ không còn lại bao nhiêu bánh mì, và cô bé thầm tạ ơn trời đất vì Bác bù nhìn chẳng cần ăn uống gì, bởi số bánh ít ỏi ấy hầu như chỉ vừa đủ cho cô và Toto trong ngày hôm nay.
Khi đã dùng xong bữa và chuẩn bị quay trở lại con đường lát gạch vàng, cô giật mình nghe thấy một tiếng rên rỉ trầm đục gần đó.
— Âm thanh gì thế nhỉ? — cô rụt rè hỏi.
— Tôi không thể tưởng tượng nổi; — Bác bù nhìn đáp, — nhưng chúng ta có thể đến xem sao.
Vừa lúc ấy, một tiếng rên nữa lại lọt vào tai họ, và âm thanh có vẻ phát ra từ phía sau lưng. Họ quay người bước vào rừng thêm vài bước, và Dorothy chợt phát hiện ra một vật gì đó đang lấp lánh trong tia nắng chiếu rọi qua kẽ lá. Cô chạy nhanh đến chỗ đó rồi khựng lại, thốt lên một tiếng ngạc nhiên.
Một trong những thân cây lớn đã bị chặt nham nhở gần đứt, và đứng ngay bên cạnh nó, với chiếc rìu giơ cao trong tay, là một người được làm hoàn toàn bằng thiếc. Đầu, tay và chân của anh ta được gắn vào thân mình bằng các khớp nối, nhưng anh ta đứng bất động hoàn toàn, như thể không tài nào nhúc nhích nổi.
Dorothy sững sờ ngắm nhìn anh ta, Bác bù nhìn cũng vậy, trong khi Toto sủa vang lên một tiếng sắc lẹm và lao vào ngoạm lấy đôi chân bằng thiếc, khiến hàm răng chú ta đau điếng.
— Anh vừa rên phải không? — Dorothy hỏi.
— Vâng, — người bằng thiếc đáp, — chính là tôi. Tôi đã rên rỉ suốt hơn một năm nay rồi, mà chưa từng có ai nghe thấy hay đến giúp tôi cả.
— Tôi có thể giúp gì cho anh nào? — cô dịu dàng hỏi, bởi cô vô cùng xúc động trước giọng nói buồn bã của người đàn ông.
— Hãy tìm một bình dầu và tra vào các khớp của tôi, — anh đáp. — Chúng bị gỉ sét nặng đến mức tôi chẳng thể cử động nổi nữa; nếu được tra dầu cẩn thận, tôi sẽ sớm khỏe lại thôi. Cô sẽ tìm thấy một bình dầu đặt trên kệ trong túp lúp của tôi đấy.
Dorothy lập tức chạy ngược về túp lúp tìm bình dầu, rồi quay trở lại và lo lắng hỏi: — Các khớp của anh ở đâu nào?
— Hãy tra dầu vào cổ tôi trước, — Người Thợ Rừng Bằng Thiếc đáp. Thế là cô tra dầu vào cổ anh, và vì nó bị gỉ khá nặng nên Bác bù nhìn liền nắm lấy cái đầu bằng thiếc nhẹ nhàng lắc qua lắc lại cho đến khi các khớp chuyển động trơn tru hơn, rồi người đàn ông có thể tự xoay cổ được.
— Giờ hãy tra dầu vào các khớp tay tôi, — anh bảo. Và Dorothy liền tra dầu, còn Bác bù nhìn cẩn thận uốn cong tay anh cho đến khi sạch hẳn gỉ sét và tốt như mới.
Người Thợ Rừng Bằng Thiếc thở phào nhẹ nhõm và hạ chiếc rìu xuống, tựa vào thân cây.
— Thật là dễ chịu quá đi, — anh nói. — Tôi đã phải giơ cao chiếc rìu đó suốt từ lúc bị gỉ sét đến giờ, và cuối cùng tôi cũng rất vui vì được đặt nó xuống. Bây giờ, nếu hai bạn tra dầu vào các khớp chân cho tôi, tôi sẽ lại hoàn toàn khỏe mạnh.
Thế là họ tra dầu vào đôi chân anh cho đến khi anh có thể cử động thoải mái; và anh cứ liên tục nói lời cảm ơn vì đã giải thoát cho mình, bởi anh tỏ ra là một sinh vật vô cùng lịch sự và biết ơn sâu sắc.
— Suýt chút nữa thì tôi cứ đứng đó mãi mãi nếu hai bạn không đi ngang qua, — anh nói; — vậy nên hai bạn quả thực đã cứu mạng tôi. Sao hai bạn lại tình cờ đến đây thế?
— Chúng tôi đang trên đường đến Thành phố Ngọc Lục Bảo để diện kiến Oz Đại Đế, — cô đáp, — và chúng tôi đã ghé qua túp lúp của anh để tá túc qua đêm.
— Sao các bạn lại muốn gặp Oz? — anh hỏi.
— Tôi muốn ngài ấy đưa tôi trở về Kansas, còn Bác bù nhìn muốn ngài ấy nhồi cho một ít óc vào đầu, — cô đáp.
Người Thợ Rừng Bằng Thiếc trầm ngâm suy nghĩ một lát rồi cất lời:
— Các bạn có cho rằng Oz có thể ban cho tôi một trái tim không?
— Ồ, tôi đoán là có chứ, — Dorothy đáp. — Chuyện đó chắc cũng dễ như cho Bác bù nhìn một bộ óc vậy.
— Đúng thế, — Người Thợ Rừng Bằng Thiếc đáp lời. — Vậy nên, nếu các bạn cho phép tôi gia nhập đoàn, tôi cũng sẽ đi cùng đến Thành phố Ngọc Lục Bảo và nhờ Oz giúp đỡ.
— Đi cùng đi thôi, — Bác bù nhìn hào hứng giục giã, và Dorothy cũng nói thêm rằng cô rất vui lòng có anh đi cùng. Thế là Người Thợ Rừng Bằng Thiếc vác rìu lên vai và tất cả cùng bước qua khu rừng cho đến khi ra tới con đường lát gạch vàng.
Người Thợ Rừng Bằng Thiếc đã nhờ Dorothy giữ giùm bình dầu trong giỏ của cô.
— Bởi vì, — anh giải thích, — nhỡ tôi bị mắc mưa và bị gỉ sét trở lại, tôi sẽ rất cần đến bình dầu đó.
Thật là một may mắn lớn khi có thêm người bạn đồng hành mới, vì chẳng bao lâu sau khi tiếp tục cuộc hành trình, họ đi đến một đoạn đường mà cây cối và cành lá mọc dày đặc rợp cả lối đi khiến lữ khách không sao qua được. Nhưng Người Thợ Rừng Bằng Thiếc đã nhanh chóng vung rìu chặt phá gọn gàng đến mức chẳng mấy chốc đã dọn sạch một lối đi cho cả đoàn.
Dorothy mải suy nghĩ mông lung trên đường đi đến nỗi không chú ý khi Bác bù nhìn vấp phải một cái hố và lăn kềnh ra vệ đường. Thậm chí bác ta phải gọi cô đến kéo dậy.
— Sao bác không đi vòng qua cái hố? — Người Thợ Rừng Bằng Thiếc hỏi.
— Tôi có biết gì đâu, — Bác bù nhìn vui vẻ đáp. — Đầu tôi toàn rơm là rơm mà, đó cũng chính là lý do tôi đang trên đường tìm đến Oz để xin một bộ óc đấy.
— Ồ, tôi hiểu rồi, — Người Thợ Rừng Bằng Thiếc nói. — Nhưng suy cho cùng, óc chưa phải là thứ tuyệt vời nhất trên đời.
— Thế anh có bộ óc nào không? — Bác bù nhìn tò mò hỏi.
— Không, đầu tôi hoàn toàn trống rỗng, — Người thợ rừng đáp. — Nhưng ngày trước tôi từng có óc, và cả một trái tim nữa; vậy nên, sau khi đã trải nghiệm cả hai, tôi thà có một trái tim còn hơn.
— Và tại sao lại thế? — Bác bù nhìn hỏi.
— Tôi sẽ kể cho các bạn nghe câu chuyện của tôi, rồi các bạn sẽ rõ.
Thế là, trong lúc vừa bước đi xuyên qua khu rừng, Người Thợ Rừng Bằng Thiếc đã kể lại câu chuyện của mình:
— Tôi sinh ra là con trai của một thợ rừng chuyên đốn cây trong rừng và bán gỗ để kiếm sống. Khi lớn lên, tôi cũng nối nghiệp thợ đốn gỗ, và sau khi cha qua đời, tôi tận tụy chăm sóc người mẹ già cho đến cuối đời. Rồi tôi tự nhủ rằng thay vì sống thui thủi một mình, tôi nên kết hôn để đỡ phải cô đơn.
Có một cô gái xứ Munchkin xinh đẹp đến mức tôi nhanh chóng đem lòng yêu tha thiết bằng cả trái tim mình. Về phần cô ấy, cô hứa sẽ lấy tôi ngay khi tôi kiếm đủ tiền để cất cho cô một ngôi nhà khang trang hơn; thế là tôi càng làm việc chăm chỉ hơn bao giờ hết. Nhưng cô gái lại sống chung với một mụ già không muốn cô gả cho ai cả, vì mụ ta quá lười biếng và muốn cô gái ở lại tiếp tục nấu nướng, làm việc nhà cho mình. Thế là mụ già liền tìm đến Phù thủy Xấu xa phương Đông, hứa tặng mụ ta hai con cừu và một con bò nếu mụ chịu phá hoại đám cưới của chúng tôi. Ngay lập tức, Phù thủy Xấu xa đã yểm bùa vào chiếc rìu của tôi, và có lần khi tôi đang hăng say đốn củi — vì tôi rất nóng lòng muốn nhanh chóng có nhà mới và rước vợ về — chiếc rìu bỗng nhiên trượt phắt một cái và chặt đứt phăng chân trái của tôi.
Thoạt đầu, chuyện này ngỡ như một tai họa lớn, bởi tôi thừa biết một kẻ thụt chân không thể làm tốt nghề đốn củi được. Vậy là tôi tìm đến một thợ gò hàn và nhờ ông ta làm cho tôi một cái chân mới bằng thiếc. Cái chân ấy dùng rất ổn sau khi tôi đã quen dần. Thế nhưng hành động của tôi đã khiến Phù thủy Xấu xa phương Đông tức giận, vì mụ ta đã hứa với mụ già rằng tôi không được phép lấy cô gái Munchkin xinh đẹp kia. Khi tôi bắt đầu đốn củi trở lại, chiếc rìu lại trượt và chặt đứt chân phải của tôi. Tôi lại lặn lội tìm thợ gò, và ông ta lại làm cho tôi một cái chân bằng thiếc khác. Cứ thế, chiếc rìu bị yểm bùa tiếp tục chặt đứt đôi tay tôi, hết tay này đến tay khác; nhưng chẳng nản lòng, tôi lại thay chúng bằng tay thiếc. Mụ Phù thủy Xấu xa liền sai chiếc rìu trượt lần nữa để chặt đứt đầu tôi, và thoạt đầu tôi tưởng đời mình thế là chấm hết. May sao người thợ gò lại đi ngang qua, và ông ấy đã làm cho tôi một cái đầu mới bằng thiếc.
Lúc đó tôi cứ ngỡ mình đã đánh bại được mụ Phù thủy Xấu xa, và tôi càng làm việc hăng say hơn; nhưng tôi nào đâu ngờ kẻ thù của mình lại tàn độc đến thế. Mụ ta nghĩ ra một chiêu trò mới để bóp nghẹt tình yêu của tôi dành cho thiếu nữ Munchkin xinh đẹp, và lại làm cho chiếc rìu trượt thêm lần nữa, chém thẳng qua người, chẻ đôi thân thể tôi ra làm hai nửa. Một lần nữa, người thợ gò lại đến cứu giúp và làm cho tôi một thân thể bằng thiếc, gắn đôi tay, đôi chân và cái đầu bằng thiếc vào đó bằng các khớp nối, nhờ vậy tôi lại có thể đi lại linh hoạt như xưa. Nhưng ngặt một nỗi! Giờ đây tôi chẳng còn trái tim nữa, thế là tôi mất sạch mọi cảm giác yêu đương đối với cô gái Munchkin, và chẳng còn bận tâm đến chuyện có cưới cô ấy nữa hay không. Chắc giờ này cô ấy vẫn đang sống với mụ già, mòn mỏi chờ đợi tôi đến đón.
Thân thể tôi lấp lánh dưới ánh nắng rực rỡ đến mức tôi vô cùng tự hào về nó, và giờ đây nếu chiếc rìu có trượt đi chăng nữa thì cũng chẳng hề gì, vì nó chẳng thể cắt đứt được tôi. Chỉ có một mối nguy duy nhất — đó là các khớp nối bị gỉ sét; nhưng tôi luôn cất sẵn một bình dầu trong túp lúp và cẩn thận tự tra dầu bất cứ khi nào thấy cần. Thế rồi, có một hôm tôi quên béng mất việc đó, và khi bị cuốn vào một trận mưa bão, trước khi kịp nghĩ đến hiểm họa thì các khớp của tôi đã bị gỉ sét cứng ngắc, khiến tôi cứ phải đứng lì trong rừng cho đến khi các bạn đến giải cứu. Trải qua tình cảnh đó thật là kinh khủng, nhưng trong suốt một năm đứng đó, tôi đã có thời gian ngẫm nghĩ và nhận ra rằng mất mát lớn nhất đời tôi chính là mất đi trái tim. Khi còn biết yêu thương, tôi là người hạnh phúc nhất trên đời; nhưng chẳng ai có thể yêu nếu không có trái tim, và vì thế tôi quyết tâm xin Oz ban cho mình một trái tim. Nếu ngài ấy đồng ý, tôi sẽ quay về tìm thiếu nữ Munchkin và kết hôn với cô ấy.
Cả Dorothy và Bác bù nhìn đều vô cùng chăm chú lắng nghe câu chuyện của Người Thợ Rừng Bằng Thiếc, và giờ đây họ đã hiểu tại sao anh lại tha thiết khao khát có được một trái tim đến vậy.
— Dẫu vậy đi nữa, — Bác bù nhìn lên tiếng, — tôi vẫn cứ xin trí óc thay vì trái tim; bởi một kẻ ngốc nghếch có trái tim thì cũng chẳng biết phải làm gì với nó.
— Còn tôi, tôi sẽ chọn trái tim, — Người Thợ Rừng Bằng Thiếc đáp lời; — vì trí óc chẳng thể mang lại hạnh phúc cho ai, mà hạnh phúc mới là điều tuyệt vời nhất trên đời.
Dorothy không nói gì thêm, vì cô đang băn khoăn không biết ai trong hai người bạn của mình mới là người đúng, và cô thầm nhủ nếu chỉ cần có thể trở về Kansas gặp dì Em, thì dường như việc người thợ rừng không có óc hay bác bù nhìn không có tim, hay mỗi người đạt được điều mình ao ước, cũng chẳng còn quá quan trọng nữa.
Điều làm cô lo lắng nhất lúc này là ổ bánh mì đã sắp cạn sạch, và thêm một bữa ăn nữa cho cô và Toto sẽ vét sạch cái giỏ. Quả thật, cả người thợ rừng lẫn bác bù nhìn chưa từng ăn bất cứ thứ gì, nhưng cô thì chẳng được làm bằng thiếc hay rơm rác, và không thể sống nổi nếu không có gì vào bụng.
