Hằng năm, cứ đến ngày mười lăm tháng Tư, sân vận động Anfield đều tổ chức lễ tưởng niệm thảm họa Hillsborough.

Việc này thậm chí không còn là chuyện của riêng câu lạc bộ Liverpool, mà là lễ tế của toàn thành phố Liverpool.

Nhưng năm nay có chút khác biệt, bởi vì đây đã là kỷ niệm hai mươi năm.

Toàn thành phố Liverpool đều đặc biệt coi trọng việc này, từ vài ngày trước đã bắt đầu tổ chức một loạt các hoạt động chuẩn bị.

Sau màn lội ngược dòng ở London tối qua, gây chấn động toàn thế giới, Liverpool đã lập tức trở về trong đêm, sau đó còn ăn mừng hai ba tiếng đồng hồ tại khách sạn St. Thomas.

Để chiêu đãi cầu thủ, buổi tập sáng ngày mười lăm đã bị hủy bỏ, nhưng để kịp tham dự lễ tưởng niệm vào buổi chiều, buổi tập chiều được sắp xếp vào lúc sau giờ trưa, chỉ là vài bài tập phục hồi và điều chỉnh đơn giản.

Đúng mười bốn giờ, đội bóng lên xe buýt, dưới sự hộ tống của hàng trăm cổ động viên, thẳng tiến đến sân vận động Anfield.

---❊ ❖ ❊---

Khi đội bóng đến Anfield, loa phát thanh của sân vận động đang phát đi phát lại ca khúc truyền thống "You'll Never Walk Alone". Theo lời Gerrard, đây là truyền thống của Liverpool, bài hát này sẽ được phát lặp đi lặp lại suốt cả ngày.

Trước đây khi nghe bài hát này, Dương Dương cảm nhận được nhiều hơn là sự nhiệt huyết, nhưng hôm nay nghe lại, cậu lại cảm thấy một chút bi thương, tựa như bài hát này cũng đang tham gia tưởng niệm vậy.

Người tham dự lễ tưởng niệm thảm họa Hillsborough rất đông, ngoài cầu thủ đội một, ban huấn luyện, cùng các nhân viên hành chính và nhân sự của câu lạc bộ Liverpool, còn có những huyền thoại lừng danh của Liverpool, và cả những nhân vật chính trị, thương mại nổi tiếng của thành phố Liverpool.

Ví dụ như Thị trưởng Liverpool Rotheram đã dẫn theo các quan chức trọng yếu của chính quyền thành phố đến Anfield, Chủ tịch Hội hỗ trợ gia đình nạn nhân Hillsborough, Trevor Hicks, cũng dẫn theo các gia đình nạn nhân và thành viên cốt cán của hội đến hiện trường.

Khác với những ngày thường, sân vận động Anfield hôm nay tràn ngập sự bi tráng.

Buổi lễ bắt đầu đúng vào lúc mười bốn giờ ba mươi phút.

Thị trưởng Rotheram và Chủ tịch hội hỗ trợ Trevor Hicks lần lượt lên sân khấu phát biểu, chủ yếu là để nhắc nhở tất cả mọi người rằng, vĩnh viễn đừng bao giờ quên bi kịch của hai mươi năm trước.

“Người ta thường nói, thời gian có thể chữa lành tất cả, nhưng không phải vậy. Thời gian chỉ giúp chúng ta học cách đối mặt với nỗi đau. Chúng ta từ nỗi đau trần trụi, được chữa trị đến mức có thể chống chọi lại những đợt tấn công của nỗi đau, nhưng nó vẫn để lại trong lòng chúng ta những vết sẹo không bao giờ xóa nhòa được,” Hicks với mái đầu bạc trắng xúc động nói.

Khi thảm họa Hillsborough xảy ra, ông ấy đang ở ngay sân vận động của Sheffield United đó. Lúc đó ông chỉ quay người đi mua một tách cà phê, nhưng kết quả là ông đã mất đi hai cô con gái đang độ tuổi xuân thì.

Không lâu sau khi thảm họa xảy ra, ông và vợ đã vì bi kịch này mà ly hôn.

Hicks đẫm lệ kể về cuộc sống của mình trong hai mươi năm qua. Ông nói mình đã vô số lần gầm lên với Chúa, hỏi Ngài tại sao lại mang hai cô con gái của ông đi? Tại sao không thể để lại một đứa?

Ông nói, ông đã mất đi đức tin, nhưng lại hy vọng có thiên đường, bởi vì ông mong chờ một ngày nào đó sau khi chết đi, mình có thể đến thiên đường và gặp lại hai cô con gái.

Sau khi ly hôn, ông và vợ cũ cứ đến dịp Giáng sinh hay sinh nhật các con hàng năm, đều đến ngồi bên mộ một lúc, trò chuyện với chúng về những chuyện đã xảy ra trong năm đó.

“Ngày mười ba tháng Tư là sinh nhật lần thứ ba mươi chín của Sara, nếu con bé còn sống.”

Hicks nói, ông và vợ cũ thường xuyên gọi điện cho nhau. Họ sẽ mơ mộng về việc con gái tốt nghiệp đại học, mơ mộng chúng có bạn trai, kết hôn rồi sinh con, thậm chí ông còn mơ mộng về việc dẫn cháu ngoại đến sân Anfield để xem bóng đá.

“Chúng tôi nghĩ về rất nhiều, rất nhiều điều tốt đẹp, nhưng khi tỉnh lại, lại là một bi kịch.”

“Vết thương mà thảm kịch để lại ngay cả hai mươi năm cũng không thể xóa nhòa, tất cả người dân Liverpool sẽ mãi mãi ghi nhớ ngày đặc biệt này!”

---❊ ❖ ❊---

Dương Dương chưa bao giờ là một người yếu đuối, nhưng vào giây phút này, đứng trong sân vận động Anfield, lắng nghe lời kể của người trong cuộc, nhìn một ông lão sáu mươi ba tuổi đang khóc nức nở kể về bi kịch quá khứ của chính mình trước mặt cậu, cậu thực sự đã bị lay động.

Đến mức sau đó, khi cậu cùng đội trưởng Gerrard và đội phó Carragher được chọn làm đại diện của Liverpool để trao giấy chứng nhận "Công dân danh dự" do chính quyền thành phố Liverpool cấp cho gia đình của chín mươi sáu nạn nhân, cậu đã chân thành an ủi họ từ tận đáy lòng.

Hicks cố gắng vực dậy tinh thần để cảm ơn sự an ủi của Dương Dương, bày tỏ rằng ông rất kiên cường, bởi vì ông còn những việc có ý nghĩa hơn cần phải làm, đó là đòi lại công lý cho thảm họa Hillsborough năm đó.

Ngày càng có nhiều bằng chứng cho thấy cảnh sát năm đó quả thực có hiềm nghi che giấu sự thật, và cũng có tội lỗi trong việc cứu hộ không kịp thời.

Điều mà các gia đình nạn nhân đứng đầu là Hicks mong muốn nhất chính là có được một cuộc điều tra công khai, để chín mươi sáu nạn nhân kia sẽ không còn đơn độc!

“Theo số liệu thống kê của Anh, thời gian cần thiết để minh oan cho những vụ án oan trung bình là hai mươi sáu năm, đây là một cuộc chiến trường kỳ.”

Giọng điệu của Hicks rất kiên định, khiến Dương Dương cảm thấy, có lẽ đây chính là ý nghĩa để ông tích cực sống tiếp.

---❊ ❖ ❊---

Mười lăm giờ sáu phút, thời điểm xảy ra thảm họa, Liverpool, Sheffield và Nottingham, ba thành phố có mối liên hệ trực tiếp với thảm họa Hillsborough, đồng thời dành hai phút mặc niệm để tưởng nhớ vụ thảm kịch hai mươi năm về trước.

Toàn bộ sân vận động Anfield chìm trong tĩnh lặng, dường như ngay cả không khí cũng ngưng đọng lại.

Hai phút sau, nhà thờ lớn của ba thành phố đồng loạt đổ chuông chín mươi sáu hồi, tưởng niệm chín mươi sáu cổ động viên đã tử nạn năm ấy.

Sau đó, Thị trưởng Liverpool Rotheram đại diện chính quyền bày tỏ sự kính trọng tới chín mươi sáu gia đình, đồng thời đọc thư thăm hỏi của Nữ hoàng Anh và Thủ tướng Gordon Brown.

“Chúng ta sẽ không bao giờ quên chín mươi sáu người đã không may tử nạn, những gia đình mất đi người thân trong thảm họa, họ đã nhận được sự ủng hộ của tất cả những người chính trực trên cả nước.”

“Tôi nghĩ, đây là điều quan trọng nhất, nó cho mọi người hiểu rằng cổ động viên Liverpool đang giúp đỡ lẫn nhau, hành động của họ thật cao cả.”

“Chúng ta đều hiểu người dân Liverpool, họ giúp đỡ lẫn nhau trong cảnh khốn cùng, đó chính là tinh thần Liverpool!”

---❊ ❖ ❊---

Tại hiện trường, Dương Dương có những cảm xúc rất sâu sắc.

Từ Nữ hoàng Anh đến Thủ tướng, rồi đến chính quyền thành phố Liverpool, gần như tất cả mọi người đều đang ủng hộ Liverpool và gia đình các nạn nhân, tin rằng công lý rồi sẽ sớm đến.

Nhưng tâm trạng của cậu thì luôn không thể vui lên được, có chút nặng nề.

Trước đây cậu chưa từng trải qua những sự việc và khung cảnh như thế này, còn hiện tại, cậu đã cảm nhận được tại sao đội bóng Liverpool lại khác biệt đến vậy, bởi vì nó không chỉ đơn thuần là một đội bóng đá, không chỉ đơn thuần là một câu lạc bộ, mà còn là một biểu tượng tinh thần.

Gerrard cũng có người thân qua đời trong thảm họa Hillsborough, nghe nói là người nhỏ tuổi nhất trong số chín mươi sáu nạn nhân, đó là anh họ của anh, cũng là người bạn thân nhất của anh, đến mức hiện tại mỗi khi đá bóng, anh luôn chiến đấu đặc biệt kiên cường, bởi vì anh không chỉ đá cho bản thân mình, mà còn đá cho người anh họ đã khuất.

Lý do năm đó anh từ chối Chelsea, chính là vì anh cũng giống như Trevor Hicks và những người khác, đều đang kiên trì, đều đang chờ đợi phần công lý đến muộn màng kia.

---❊ ❖ ❊---

“Hoạt động lần này đã mang một vài ký ức tồi tệ trở lại.”

Kết thúc lễ kỷ niệm hai mươi năm, các huyền thoại Liverpool cùng các cầu thủ tụ họp tại Anfield, huyền thoại ghi bàn Ian Rush trông vẻ mặt có chút đượm buồn, vừa lắc đầu vừa thở dài nói.

Ông là người chứng kiến thảm họa năm đó, và hai mươi năm nay, hầu như mỗi dịp kỷ niệm thảm họa Hillsborough hàng năm, ông đều đến sân vận động Anfield để tưởng niệm vụ thảm kịch năm ấy.

“Nó khiến tôi tin chắc rằng, cuộc chiến đòi lại công lý phải tiếp tục kiên trì, những gia đình chịu nạn đó cũng nên nhận được sự đối xử công bằng.”

Nói đến đây, Ian Rush ngẩng đầu nhìn Dương Dương, Gerrard, Carragher và Xabi Alonso cùng những cầu thủ Liverpool khác, vị huyền thoại lừng danh ngày nào gượng cười một chút.

“Tôi tin rằng, hoạt động tưởng niệm ngày hôm nay sẽ là sự thúc đẩy và tiếp thêm sức mạnh cho các cậu. Chúng ta đã có quá lâu, quá lâu rồi quên mất rằng mình cũng từng là đội bóng đứng trên đỉnh cao nhất của bóng đá châu Âu, và điều tiếc nuối mà những người như chúng tôi năm đó không thể thực hiện được, năm nay rất có thể sẽ được các cậu hiện thực hóa.”

Ngay cả trong thời kỳ mạnh mẽ nhất, khi Liverpool quét sạch bóng đá châu Âu, cũng chưa từng có được đội hình như Liverpool hiện tại, cùng lúc tiến quân trên cả bốn mặt trận, đây là một kỳ tích chưa từng có trong lịch sử Liverpool.

Giải vô địch quốc gia về cơ bản đã nằm trong túi, chỉ còn lại Champions League và FA Cup.

Vừa rồi tại lễ tưởng niệm, Dalglish có chút xúc động, đã nói rất nhiều lời, bởi vì khi thảm họa xảy ra, hai đứa con của ông cũng ở trong sân vận động, nhưng may mắn thay, chúng đều thoát nạn. Thế nhưng "Ông vua Liverpool" lại là huấn luyện viên trưởng của Liverpool khi thảm họa xảy ra, có thể coi là người trong cuộc của thảm họa.

Và sau khi cảm xúc bình ổn trở lại, ông cũng đặt kỳ vọng vào Dương Dương, Gerrard và những người khác, hy vọng họ có thể nhận được sức mạnh từ lễ tưởng niệm này, có thể nỗ lực hơn nữa, thể hiện màn trình diễn tốt hơn, xuất sắc hơn để an ủi những nạn nhân đã khuất, cũng như gia đình của họ.

“Đây chính là tinh thần Liverpool của chúng ta!” Dalglish nhìn Dương Dương nói.

Dương Dương gật đầu mạnh mẽ, cậu đã cảm nhận được.

Đây là một tinh thần vĩ đại, vừa có sự tưởng nhớ đối với những người đã khuất năm xưa, vừa có nỗi bi thương đối với bi kịch đã xảy ra, còn có sự kháng cự đối với chính quyền lúc bấy giờ, lại càng có sự kiên cường trước những bản tin giả mạo của tờ The Sun, cũng như sự kiên trì kéo dài suốt hai mươi năm qua...

Loại cảm xúc phức tạp này, nếu không đích thân trải nghiệm tại hiện trường, thực sự không thể nào thấu hiểu được.

Và giờ đây Dương Dương cuối cùng cũng cảm nhận được một chút, mặc dù chỉ là bề nổi, nhưng cậu đã vô cùng cảm động và sẵn sàng chiến đấu vì điều đó!

Cũng chính vào khoảnh khắc này, cậu mới thực sự cảm nhận được tại sao từ đội bóng đến cầu thủ rồi cổ động viên, đội bóng này lại đặc biệt đến thế.

Có lẽ, cũng giống như bài hát truyền thống của Liverpool, đội bóng này sẽ không bao giờ đơn độc, bởi vì trên đôi vai của nó, vĩnh viễn gánh vác quá nhiều lịch sử nặng nề, đây là gánh nặng, là áp lực, nhưng đồng thời cũng là động lực.

“Mọi người yên tâm, tôi nhất định sẽ cố gắng hết sức!” Dương Dương trịnh trọng đảm bảo.

Cậu không dám đảm bảo đội bóng nhất định sẽ thắng, cũng không dám đảm bảo đội bóng nhất định sẽ thực hiện được kỳ vọng của cổ động viên và các huyền thoại, bởi vì sân bóng luôn đầy rẫy những biến số không lường trước được.

Nhưng cậu có thể hứa một điều, đó là chừng nào cậu còn ở đây, nhất định sẽ nỗ lực hết mình để tranh thủ thành tích tốt hơn cho đội bóng.

Cậu tin rằng, không chỉ bản thân cậu, bao gồm cả Xabi Alonso, Kuyt và tất cả những người khác trong đội, chắc chắn cũng đều ôm ấp quyết tâm giống như cậu.