Phòng thị mãi về sau mới nhận ra, cuộc trò chuyện dưới ánh nến đêm đó chính là di ngôn của Hiền. Sau đó ba tháng, Hiền bế quan tại Hàn Lư, nằm trên giường đọc sách, từ chối trò chuyện với bất kỳ ai. Hiền đã tạo ra một kỳ tích về việc giả câm giả điếc, chỉ có đôi mắt ông vẫn như xưa, tỏa ra tia sáng bi ai cô độc kiêu hãnh. Phòng thị hiểu rằng chút kiêu hãnh đó là khí phách bẩm sinh của Hiền, còn sự bi ai kia lại là nỗi buồn của một chiến binh đầy hoài bão sau khi vứt bỏ giáp trụ. Vì thế, nó càng khiến lòng người đau xót hơn.

Thủ Nghĩa, đứa con được Hiền vô cùng yêu thương, từng nghe theo ý mẹ mà quấn quýt xin cha cất tiếng ngâm đọc bài "Chủng Qua Dao" của mình. Hiền lúc đó chỉ biết thở dài đấm ngực, Thủ Nghĩa ôm lấy cha khóc rống lên. Hiền bèn một tay lau nước mắt cho con trai nhỏ, một tay chỉ ra ngoài cửa nói, tiết đông giá rét không thích hợp để ngâm đọc "Chủng Qua Dao", đợi đến khi xuân sang hoa nở năm sau rồi tính tiếp. Mùa xuân năm ấy không thuộc về gia đình Lý Hiền đang bị giam lỏng tại Ba Châu. Ở xa phía Đông Đô Lạc Dương, Võ Hậu năm đó ba lần thay đổi niên hiệu: từ Tự Thánh năm đầu đổi thành Văn Minh năm đầu, Văn Minh năm đầu lại đổi thành Quang Trạch năm đầu. Năm đó Cao Tông đã mất, hai người anh em của Hiền lần lượt xuất hiện như đèn kéo quân trên Đan Trì của điện Tử Thần rồi vụt tắt. Võ Hậu dùng bàn tay sắt dịu dàng, đem vương miện của thiên tử đội thử lên đầu những người con trai còn lại, thay đổi vận mệnh của Trung Tông Lý Triết và Duệ Tông Lý Đán. Còn cuộc đời bi kịch của Lý Hiền, người đã bị phế làm thứ nhân, thì không thể thay đổi mà đi đến hồi kết. Sứ giả của Võ Hậu là Khâu Thần bất ngờ đến Ba Châu vào độ xuân sang hoa nở, tấm lưới đen treo lơ lửng trên đầu Hiền bỗng chốc siết chặt. Người thu lưới đã đến, lời hứa của Hiền với con trai nhỏ Thủ Nghĩa cũng theo đó mà tan thành mây khói.

Hiền tự nhốt mình trong căn phòng nhỏ, còn Khâu Thần cũng chẳng muốn chung phòng với thứ nhân Lý Hiền mà vướng phải vận rủi. Thế nên, chỉ dụ của Thiên Hậu được Khâu Thần truyền đạt từng chữ từng chữ thấm qua vách gỗ lọt vào tai Hiền.

"Lý Hiền, Thiên Hậu muốn biết bây giờ ngươi có thừa nhận tội kết bè đảng mưu phản cùng Lý Minh, Lý Vỹ hay không?" Thứ nhân Lý Hiền im lặng. "Lý Hiền, vì sao lấy im lặng để kháng cự sự tra hỏi của Thiên Hậu? Ngươi đã không biện giải, ta sẽ tâu với Thiên Hậu là ngươi mặc nhiên nhận tội."

Thứ nhân Lý Hiền im lặng, ông đã im miệng không nói hơn ba tháng nay rồi. "Lý Hiền, đã mặc nhiên nhận tội, liệu có nguyện vọng hối cải làm lại từ đầu hay không? Theo ta thấy, ngươi đối với Thiên Hậu đến nay vẫn khinh mạn vô lễ, cái ý mưu phản làm loạn của ngươi đã viết hết lên mặt, lên người, thậm chí là lên bóng lưng ngươi rồi. Ngươi ngày ngày ngồi đây suy tư khổ não như vậy, là đang nguyền rủa Thiên Hậu thần thánh sao?" Thứ nhân Lý Hiền im lặng, lúc này ông bắt đầu đi lại trong căn phòng nhỏ, qua khe hở vách gỗ có thể thấy khuôn mặt tái nhợt của ông lóe lên một tia sáng yếu ớt trong bóng tối. "Lý Hiền, Thiên Hậu đã ân xá cho ngươi khỏi tội chết, ngươi lại lấy oán báo ân, nơi nơi đối đầu với Thiên Hậu, tội cũ chưa dứt lại thêm tội mới. Đã như vậy, Thiên Hậu cũng không thể luyến tiếc tình mẹ con nữa. Lý Hiền, nếu ngươi thông minh, hãy tự chọn con đường chết mà đi." Lý Hiền đang im lặng bỗng nhiên quay đầu lại, giọng nói khàn đặc, yếu ớt của ông nghe như tiếng sấm giữa đất bằng, khiến Khâu Thần bên kia vách gỗ phải giật mình thon thót. "Chết ngay bây giờ sao?" Hiền nói, "Được thôi, chết ngay bây giờ."

Xuống suối vàng, mọi chuyện chấm dứt tại đây.

"Được thôi, chết ngay bây giờ." Hiền nói, "Ta sẽ khiến ngươi được như ý mà về cung báo lệnh." Khâu Thần nghe thấy tiếng Hiền cởi dây lưng, nghe thấy tiếng lụa trắng ma sát xào xạc vắt qua xà nhà. Khâu Thần áp sát vào khe hở vách gỗ, kiên nhẫn quan sát từng bước trước khi thắt cổ tự tử của Lý Hiền. Lụa trắng dễ trượt, trên dải lụa có thể thắt một nút chết. Khâu Thần nói vào khe hở, cuối cùng lão nghe thấy tiếng người tự sát đạp đổ chiếc ghế kê chân. Khâu Thần phủi chút bụi trên chiếc áo bào tím, vỗ tay ra lệnh cho tùy tùng bên cạnh: "Giờ thì tốt rồi, chuẩn bị xe ngựa, khởi hành về kinh." Tin tức thái tử bị phế Lý Hiền thắt cổ tự tử truyền về cung Lạc Dương vào tháng ba năm Văn Minh, Võ Hậu khóc mãi không thôi trước tin cái chết của người con trai thứ hai là Hiền. Trên điện Trinh Quán, Võ Hậu đẫm lệ quở trách Khâu Thần hiểu sai thánh ý dẫn đến hậu quả xấu, các triều thần có mặt ở đó đều im lặng như ve sầu mùa đông, không ai dám bàn tán lợi hại của chuyến đi Ba Châu của Khâu Thần.

Vài ngày sau, nghi thức cử ai cho Lý Hiền được tiến hành tại cửa Hiển Phúc phía nam cung thành. Văn võ bá quan xếp hàng hai bên cửa Hiển Phúc, dùng ba tiếng khóc nhỏ và ba tiếng khóc lớn để an ủi linh hồn người đã khuất. Triều thần nhớ lại phong thái anh vũ và nụ cười bất cần của thái tử Hiền năm nào, giờ đã mơ hồ không rõ nét. Nghi thức chỉ là nghi thức mà thôi, người chết không ở trong cung thành Lạc Dương, người chết đã được chôn cất sơ sài dưới lớp đất vàng hoang vắng ở Ba Châu, vốn dĩ đã ở hai thế giới khác nhau với những người đến dự lễ tang. Tình thương con của Võ Hậu được phơi bày trước thế nhân sau cái chết của Lý Hiền, thứ nhân Hiền được truy phong là Ung Vương, vợ con ông được đón về cung Lạc Dương, còn Khâu Thần vì tội hiểu sai thánh ý mà bị giáng chức làm Thứ sử Điệp Châu. Đây là kết cục câu chuyện về thái tử Hiền mà thế nhân đều biết. Có lẽ là một kết cục "nước chảy hoa rơi" không thể chê trách.

Thiên Hậu Vũ Chiếu

Đại lễ phong thiền tại núi Thái Sơn là ký ức huy hoàng và tốt đẹp nhất trong sự nghiệp đế vương của Cao Tông. Là người đồng hành cùng leo lên thần nhạc năm ấy, Võ Hậu hiểu rõ vị trí của việc phong thiền Thái Sơn trong lòng Cao Tông. Đó là bài tụng ca tuyên dương công đức đế vương với chúng sinh khắp thiên hạ, được đứng trên đỉnh núi cao nhìn xuống giang sơn bao la, lắng nghe trăm chim hót líu lo là trải nghiệm khoái khoái nhất khi quân lâm thiên hạ, cũng là một trong những giấc mơ giàu chất thơ nhất của Võ Hậu trong những đêm ở cung Lạc Dương. Vì vậy, khi Cao Tông muốn đến núi Tung Sơn phong thiền lần nữa vào năm Vĩnh Thuần thứ hai, Võ Hậu nở một nụ cười thấu hiểu. "Đến lúc phong thiền rồi." Võ Hậu vừa bấm đốt ngón tay tính toán thời gian trôi qua vội vã kể từ khi phong thiền Thái Sơn, vừa suy tư nói: "Mười lăm năm qua, quốc vận hưng thịnh, bách tính an khang, đây là sự che chở và bảo hộ của thần núi Đông Nhạc. Bệ hạ nay lại đến Tung Sơn phong thiền, thượng đế có lẽ sẽ ban cho Đại Đường thêm mười lăm năm thái bình thịnh thế." Nhưng Cao Tông mười lăm năm sau đã bị bệnh hiểm nghèo quấn thân, yếu ớt không chịu nổi gió. Tiết trời tháng mười thu cao khí sảng, thánh giá thiên tử mô phỏng theo nghi thức và đội ngũ phong thiền Thái Sơn nhiều năm trước, rầm rộ rời khỏi cung Lạc Dương. Võ Hậu đồng hành nhận thấy dung mạo thiên tử trên long liễn như lá rụng trong gió, không chút sinh khí. Bà lo âu nói với Thái tử Triết: "Đường đến Tung Sơn không xa, chỉ sợ bệnh tình của phụ hoàng con không thể gắng gượng đi tiếp được, trên đường phải luôn chuẩn bị chỗ nghỉ chân."

Đến cung Phụng Thiên, bệnh tình của Cao Tông quả nhiên trở nặng, đau đầu như muốn vỡ ra, gần như mù lòa. Võ Hậu lại triệu Thái tử Triết đến nói: "Đoàn người phong thiền xem ra phải quay về theo đường cũ rồi, hãy chuẩn bị hạ chiếu hoãn đại lễ phong thiền sang tháng giêng năm sau." Võ Hậu hướng về phía cánh đồng yến mạch sau thu hoạch rộng lớn ngoài cung Phụng Thiên, thở dài mấy tiếng, bà nói: "Tiết trời đẹp thế này, mùa phong thiền đẹp thế này, nhưng chúng ta phải chuẩn bị về cung thôi."

Thái tử Triết kinh ngạc trước khả năng tiên tri tiên giác của mẫu hậu về sinh mệnh thiên tử, mọi nỗi lo của mẫu hậu sau đó đều được thực tế chứng minh là đúng. Chàng để ý đến quả cầu gỗ tử đàn mà mẫu hậu thường xoay chuyển trong tay quanh năm, Thái tử Triết thường tự suy đoán đó là thần khí giúp mẫu hậu dự đoán nhân sự. Hoàng đế Cao Tông quả nhiên đã đổ bệnh không gượng dậy nổi trên đường phong thiền. Thuật châm cứu trích máu táo bạo và độc đáo của ngự y Tần Minh Hạc từng giúp đôi mắt Cao Tông khôi phục thị lực, lúc đó Võ Hậu một tay chuẩn bị trượng hình, một tay chuẩn bị ban thưởng. Tần Minh Hạc mang tâm trạng bất an nhận lấy trăm tấm lụa màu mà Võ Hậu ban tặng, nhưng ông cảm nhận được một sự hoài nghi từ ánh mắt bình thản của Hoàng hậu. Hoàng hậu không tin một cây kim bạc có thể cứu vãn sinh mệnh đang khô héo dần của Cao Tông, Hoàng hậu thực ra không tin ngự y, chỉ tin vào phán đoán của chính mình. "Dù thế nào đi nữa, các ngươi phải để long thể thiên tử bình an trở về cung." Ngự y nhớ lại mệnh lệnh của Hoàng hậu vừa cứng rắn lại vừa lộ ra sự lý trí phi thường. Hoàng hậu nói: "Ta không cầu linh đan tiên dược cải tử hoàn sinh, nhưng yêu cầu các ngươi bảo đảm để bệ hạ thiên tử sống trở về cung." Tần Minh Hạc cùng bốn ngự y sau đó thoát tội, là bởi Cao Tông không băng hà trên đường trạm như mọi người lo sợ. Cao Tông đã trở về cung Lạc Dương, nhưng thần châm của Tần Minh Hạc đã vô phương cứu chữa với cơ thể bệnh tình trầm trọng của Cao Tông. Ngày hai mươi hai tháng chạp, trong tiếng gió bắc gào thét, lòng người dao động, bách tính đạp lên băng tuyết tụ tập hoặc chạy vạy trên đường phố trước cung Lạc Dương để cầu nguyện cho cơ thể nhiễm bệnh của thiên tử sớm ngày hồi phục. Niên hiệu Đại Đường rối loạn khiến người ta chóng mặt lại thay đổi lần nữa, năm Vĩnh Thuần thứ hai đổi thành năm Hoằng Đạo. Điều khiến người ta xao động hơn cả là một tin tức chưa từng có tiền lệ: Thiên tử Cao Tông sẽ thân lâm cửa chính cung Lạc Dương là cửa Tắc Thiên, tuyên đọc chiếu thư đặc xá thiên hạ cho bách tính Lạc Dương. Bách tính Lạc Dương nhìn thấy vị thiên tử suy nhược với khuôn mặt sưng phù xuất hiện trên cổng cửa Tắc Thiên. Tiếng tuyên chiếu của thiên tử nhỏ như sợi tơ, bị nhấn chìm trong làn sóng reo hò thành kính của thần dân. Bách tính không thể nhìn rõ màu sắc của ánh sáng hồi quang phản chiếu lưu lại trên má thiên tử, họ ăn mừng khoảnh khắc được tận mắt chứng kiến long nghi của thiên tử. Không ai dự đoán được ngày đông tưng bừng như lễ hội này lại chính là ngày băng hà của vị hoàng đế thứ ba của Đại Đường. Năm ngày sau, khi cung Lạc Dương phát tin hoàng đế đại tang ra thiên hạ, người ta nhớ lại tình tiết thiên tử thân tuyên chiếu đặc xá tại cửa Tắc Thiên vào ngày băng hà, ai nấy đều không khỏi thở dài cảm thán vì điều này. Cao Tông sống sâu trong cung cấm là vào khoảnh khắc cuối cùng mới để bách tính Lạc Dương chiêm ngưỡng đế nghi của ngài. Khi Cao Tông băng hà, Thiên Hậu nắm chặt lấy tay ngài, Thiên Hậu đẫm lệ, ánh mắt mơ hồ và cô quạnh. Đợi đến khi bàn tay của người đã khuất dần lạnh đi, Thiên Hậu buông chúng ra, dùng một dải lụa trắng che đi mái tóc và toàn bộ khuôn mặt của mình. Sau lớp khăn tang trắng, Thiên Hậu liếc nhìn Thái tử Triết, Ân Vương Đán cùng các ngự y và cung nhân, bà nói: "Bệ hạ thiên tử rốt cuộc vẫn đi trước ta, tại sao không để ta chết thay cho bệ hạ thiên tử chứ?"

Thái tử Triết và Ân Vương dìu người mẹ đang đau buồn, tiếng khóc của họ nghe đơn thuần mà trống rỗng, nội dung không giống với nỗi bi ai của Thiên Hậu. Cái chết của thiên tử cũng như gió thổi tàn nến, gió mạnh thì nến tắt, chúng ta ai cũng không giữ được ngài. Võ Hậu cuối cùng dùng giọng nói khàn đục dặn dò Thái tử Triết: "Hãy nén đau thương, tự trọng mình đi, con nên chuẩn bị đăng cơ kế vị rồi." Võ Hậu ngồi bất động bên linh cữu Cao Tông canh linh ba ngày đêm, trong thời gian đó không hề nhắm mắt nghỉ ngơi, người chứng kiến ai nấy đều cảm động. Khi Thái Bình công chúa được Võ Hậu chiều chuộng quỳ xuống cầu xin mẹ nằm nghỉ, Võ Hậu nói: "Ta lúc này không thể ngủ được, ta đang suy nghĩ kỹ về rất nhiều việc quốc gia, con không hiểu được đâu, các anh em của con cũng không hiểu được, cho nên các con có thể kê cao gối mà ngủ, nhưng ta thì phải suy nghĩ thật kỹ bên linh cữu thiên tử. Việc đáng nghĩ còn quá nhiều, sao ta có thể nhắm mắt nằm ngủ được chứ?" Sau đó, Thị trung Bùi Viêm, người nhận di mệnh của thiên tử lúc lâm chung, đến tiến khuyên Thiên Hậu, Thiên Hậu bỗng nhiên gào khóc lớn. Bà nói: "Thiên tử đã đi, xã tắc đã ở trong cảnh chao đảo, tiền đồ Đại Đường phải nhờ cậy vào những trung thần như Bùi thị trung các người." Thị trung Bùi Viêm bèn dùng lời lẽ khiêm cung, thấm thía để an ủi tâm trạng lo âu bất an của Thiên Hậu: "Sức mọn của vi thần không đáng nhắc tới." Thị trung Bùi Viêm nói, "Di mệnh thiên tử lệnh cho vi thần trung thành phò tá Thái tử, nhưng tay lái triều chính còn cần thánh minh Thiên Hậu nắm giữ cân bằng, đây là di mệnh của thiên tử, cũng là sự bảo đảm để Đại Đường mãi bảo tồn thái bình thịnh thế, vi thần tin tưởng không hề nghi ngờ điều này." Sau khi Bùi Viêm cáo lui, Thiên Hậu tựa vào giường chợp mắt một lát. Thiên Hậu cảm thấy cực kỳ mệt mỏi, trong không khí chứa đầy khói xanh và hương an tức nồng nàn tại linh đường, Thiên Hậu ngửi thấy tất cả mùi hương tuyệt vời mà bi thương trên người cô gái mười bốn tuổi năm nao: hương gỗ tử đàn thoang thoảng, son phấn, chăn đơn lệ ướt và những ân ái loan phượng. Bốn mươi năm trong cung sao mà đằng đẵng, tất cả tựa như một giấc mộng xuân thu, tỉnh mộng đã là hoa râm lấm tấm, tâm sự mênh mang. Thiên Hậu mệt mỏi tựa vào giường ở một góc linh đường Cao Tông, trong lúc mơ màng, nước mắt làm ướt đôi má tái nhợt của bà. Đó là nước mắt của Thiên Hậu Vũ Chiếu hơn năm mươi tuổi, không phải nước mắt của Võ Tài Nhân trong Dịch Đình cung bốn mươi năm trước nữa.

Tân đế Lý Triết đăng cơ kế vị bảy ngày sau khi Cao Tông băng hà, tức là Trung Tông. Niên hiệu Hoằng Đạo năm đầu chỉ được các Ngự sử ghi chép trong sổ sách mười mấy ngày, đã đổi niên hiệu thành Tự Thánh năm đầu. Nếu Thái tử Hoằng đã khuất và Thái tử Hiền bị trục xuất còn ở trong đế cung, họ vẫn sẽ khinh thường người anh em Chu Vương Triết ngu xuẩn và nông cạn. Nhưng hoàng miện của Cao Tông giờ đây đã đội lên cái đầu rỗng tuếch của Triết, đây là luật chơi của nhà đế vương. Và luật chơi này thay đổi dây cung chỉ trong vòng hai tháng ngắn ngủi, trở thành tuyệt xướng thiên cổ chuyện Thái hậu phế Hoàng đế mà bách tính chưa từng nghe thấy bao giờ. Phong vân hoàng thành khiến dân đen hoa mắt chóng mặt không hiểu đầu đuôi, chỉ có đám triều lại mũ cao đai rộng mới biết bi kịch của Trung Tông Lý Triết một nửa nằm ở sự khinh cuồng vô tri của ngài, quan trọng hơn là vì Vũ Chiếu, người đã làm Hoàng thái hậu trong cung Lạc Dương, đã ngồi cao trên ngôi báu hoàng quan, mà những tể tướng như Trung thư lệnh Bùi Viêm, Tả bộc xạ Lưu Nhân Quỹ, Thị trung Lưu Cảnh Quang thực tế đều lấy Thái hậu Vũ Chiếu làm bầu trời. Còn một số triều thần nhạy bén khác thì dự đoán được nguồn gốc tai họa vắt ngang trên đầu Trung Tông Lý Triết nhiều năm, họ cho rằng Hoàng hậu của Trung Tông là Vi thị chính là một ngôi sao tai họa đáng sợ. Họa của Trung Tông bắt đầu từ sự hư vinh và dã tâm của Vi Hoàng hậu. Cha của Vi Hoàng hậu là Vi Huyền Trinh từ một tiểu lại đất Thục nhảy vọt lên làm Thứ sử Dự Châu, Hoàng hậu luôn cảm thấy sự phong ấm của nhà họ Vi là quá nhỏ bé khiến bà hổ thẹn với gia tộc. Trung Tông mới đăng cơ rất mực thương cảm cho Hoàng hậu. Trung Tông hỏi: "Nàng muốn cha nàng đến triều đình giữ chức quan gì?" Hoàng hậu nói: "Đương nhiên nên là chức tể tướng, nhậm chức Thị trung thế nào?" Trung Tông nói: "Thị trung thì Thị trung, để ta nói với Bùi Viêm bọn họ một tiếng là được." Đây là chuyện cười về Trung Tông do đám quan lại thích hài hước trong triều bịa đặt về sau, có lẽ đã cường điệu hóa một chút, nhưng sự khinh miệt của triều lại đối với vị thiên tử bù nhìn Trung Tông có thể thấy rõ qua đó.

Ý chỉ của Hoàng đế và Hoàng hậu thăng Vi Huyền Trinh làm Thị trung gặp trở ngại đầu tiên ở chỗ Trung thư lệnh Bùi Viêm. Bùi Viêm ra sức trần thuật các loại tệ hại của việc này, khiến Trung Tông vô cùng tức giận. Ai cũng biết Bùi Viêm thực chất là được Thái hậu ủng hộ nên mới cậy quyền, ánh mắt Trung Tông nhìn hai bên thị thần có chút phẫn nộ.

"Trẫm có phải là hoàng đế thiên tử không?" Trung Tông cười gượng, nhìn chằm chằm Bùi Viêm hỏi. "Bệ hạ là hoàng đế thiên tử." Bùi Viêm quỳ xuống trả lời.

"Đã như vậy, đám thần các ngươi vì sao lại trái ý thiên tử? Chỉ cần trẫm vui lòng làm, thì đến cả xã tắc thiên hạ cũng có thể tặng cho Vi Huyền Trinh, bây giờ chẳng qua chỉ phong hắn làm một chức Thị trung cỏn con, các ngươi hà tất phải kinh ngạc như vậy?"

Lời lẽ khinh bạc này của Trung Tông khiến đám thần lại trong điện kinh hãi, nhìn nhau không biết nói gì, họ phát hiện ra một thực tế dở khóc dở cười: vị hoàng đế họ đang hầu hạ là một hôn quân chính hiệu. Trung thư lệnh Bùi Viêm lặng lẽ lui xuống triều điện, trong lòng vô vàn cảm khái, tông thất họ Lý trải qua bao đời phồn hoa truyền đến tay Trung Tông Lý Triết, đã là khắp nơi giật gấu vá vai rồi. Bùi Viêm hôm đó vội vã đến cung Thái hậu để yết kiến Hoàng thái hậu đang nghe chính sau rèm, không ngờ Thái hậu trong thâm cung đã biết hết tất cả tin tức trên triều điện.

"Ông ta nói muốn tặng thiên hạ Đại Đường cho Vi Huyền Trinh, Bùi khanh, ngươi xem nên xử lý việc này thế nào?" "Tất cả đều nhờ vào uy nghi và đặc quyền của Hoàng thái hậu để xoay chuyển tình thế. Hoàng thái hậu có thể bắt đầu soạn thảo sắc lệnh, phế bỏ Hoàng đế. Việc này tuy không thấy trong ghi chép cung nghi, nhưng lại là thượng sách duy nhất để tiêu trừ tai họa ngầm." "Lời Bùi khanh nói chính là điều ta đang nghĩ." Hoàng thái hậu Vũ Chiếu dùng ánh mắt tán thưởng nhìn Bùi Viêm trước, quả cầu gỗ tử đàn trong tay bà lúc này được năm ngón tay thon thả nắm chặt trong lòng bàn tay. "Tuy nói hậu cung không can dự triều chính, nhưng hoàng duệ họ Lý đã sa sút đến mức độ này, ta cũng đành phải lộ diện để trừ tà." Hoàng thái hậu Vũ Chiếu lộ vẻ bi thương, bà nói: "Bùi khanh, ngươi có thể nói cho ta biết không, tại sao các con của ta không phải bạo chiết thì cũng là loạn thần, không phải loạn thần thì là hôn quân? Bây giờ chỉ còn Tương Vương Đán có thể thừa kế đế vị. Nếu như Đán xưng đế xong lại có sai sót gì, chúng ta phải làm sao đây?"

Câu hỏi chấn nhiếp khiến người ta tỉnh ngộ của Hoàng thái hậu khiến Trung thư lệnh Bùi Viêm khó lòng đối đáp. Trong lòng Bùi Viêm đương nhiên rõ ràng như gương soi, ông hiểu hàm ý của Hoàng thái hậu, nhưng Bùi Viêm cho rằng thuyền đến đầu cầu tự nhiên thẳng, chuyện chọc thủng lớp giấy cửa sổ kia chỉ là vấn đề thời gian mà thôi. Thái hậu cho dời buổi chầu sớm ngày mùng sáu tháng hai sang điện Càn Nguyên, chính điện của cung Lạc Dương. Trung Tông lúc đầu cảm thấy việc dời địa điểm chầu kiến có chút kỳ quái. Sáng hôm đó trước khi đến điện Càn Nguyên, Trung Tông từng lầm bầm với Vi Hoàng hậu: "Không biết Thái hậu đang bán thuốc gì trong bầu đây? Đang yên đang lành sao lại đến điện Càn Nguyên chầu sớm?" Vi Hoàng hậu lại trách móc: "Tám mươi mốt cung điện ở Trường An, Lạc Dương đều là của bệ hạ, đi điện nào chầu sớm mà chẳng như nhau? Bệ hạ không cần phải nhìn sắc mặt Thái hậu." Buổi sáng mùng sáu tháng hai, ánh mặt trời tỏa khắp đình đài lầu các cung Lạc Dương, gió đầu xuân đã thổi những rặng liễu rủ bên hồ ra vài chồi xanh, băng trụ dưới mái hiên đang lặng lẽ tan thành những giọt nước, chiếc xích đu bỏ không suốt mùa đông trên bãi cỏ cũng bắt đầu có cung nữ nô đùa theo gió. Tiết trời như vậy khiến vị Trung Tông trẻ tuổi thư thái trong lòng, trên đường đến điện Càn Nguyên, Trung Tông tiện tay bẻ vài cành mai cắm lên long liễn. Trung Tông không biết buổi chầu sớm ở điện Càn Nguyên là bữa tiệc Hồng Môn được sắp đặt riêng cho mình.

Trung Tông sau đó nhìn thấy xe kiệu người ngựa của Thái hậu, nhìn thấy binh sĩ hai bên Vũ Lâm quân dưới sự chỉ huy của Trình Vụ Đĩnh và Trương Kiền Húc đang nhanh chóng dàn hàng xung quanh điện Càn Nguyên. Thái hậu dưới sự dìu dắt của Thượng Quan Uyển Nhi ngồi xuống sau bức rèm châu, ông không nhìn rõ mặt Thái hậu, chỉ nghe thấy tiếng xoay chuyển quả cầu gỗ tử đàn quen thuộc kia. Trung Tông phát hiện không khí trên điện Càn Nguyên khác thường, Trung Tông lớn tiếng hỏi xuống dưới Đan Trì: "Hôm nay là thế nào đây, một buổi chầu sớm hà tất phải cần Vũ Lâm quân hai bên đến hộ giá?" Văn võ bá quan im phăng phắc, họ bằng trực giác đoán rằng cung biến phi thường sẽ xảy ra trên điện Càn Nguyên. Trung thư lệnh Bùi Viêm cùng Trung thư thị lang Lưu Đãng Chi hành lễ cuối cùng với Trung Tông, giọng Lưu Đãng Chi đọc sắc lệnh Hoàng thái hậu trong trẻo mà quyết liệt: "Từ ngày hôm nay, phế thiên tử Lý Triết làm Lư Lăng Vương." Lưu Đãng Chi vừa dứt lời, Trung thư lệnh Bùi Viêm sải bước lao đến trước long tọa kéo tụt Trung Tông xuống. Cử động đột ngột này khiến đám triều lại trong điện thốt lên tiếng kinh hô, nhưng Vũ Lâm cấm quân hộ vệ thiên tử vẫn thờ ơ bất động, triều lại liền tỉnh táo nhận ra cung biến đã được chuẩn bị chu đáo. Họ trợn mắt há hốc mồm trước cảnh tượng cổ kim hiếm thấy này, Trung thư lệnh Bùi Viêm lại gan dạ và nhanh nhẹn kéo Trung Tông xuống khỏi ngai vàng hoàng đế như vậy.

Mọi người nhìn thấy Trung Tông đứng dưới long tọa, quay đầu nhìn ra phía sau một cách đờ đẫn, trên mặt ngài một nửa là phẫn nộ, một nửa vẫn là ngu độn và mông lung. "Trẫm có tội gì?" Trung Tông chất vấn người mẹ sau bức rèm châu thì cơ thể bắt đầu run rẩy. "Trẫm là hoàng đế thiên tử," Trung Tông nói, "Thật nực cười, thiên tử có tội gì chứ? Vị trí thiên tử lại để cho đàn bà hậu cung phế bỏ." "Ngươi nói muốn tặng giang sơn xã tắc Đại Đường cho Vi Huyền Trinh, vị quân chủ hôn dung ngu muội như vậy sao có thể ngồi vững trên ngai vàng?" Giọng nói của Hoàng thái hậu Vũ Chiếu sau bức rèm bình thản nhưng tràn đầy ánh sáng của lý trí. Giọng nói của Hoàng thái hậu cứ thế mềm mại mà uy nghiêm xuyên qua không gian rộng lớn của điện Càn Nguyên, truyền đến tai mỗi triều lại có mặt tại đó. "Ta nhận di mệnh tiên đế phò tá triều chính, làm ra hạ sách này hoàn toàn là để ngăn chặn nguy cơ giang sơn đổi chủ, tin rằng các ngươi sẽ tán thành sắc lệnh của ta." "Giang sơn đổi chủ gì chứ? Đó chẳng qua là lời nói đùa của ta mà thôi." Trung Tông đột nhiên gào lên, ngài liếc nhìn long tọa thiên tử lần cuối, thân hình lại như cỏ vụn đổ gục vào lòng hai tên lính Vũ Lâm quân. Hai tên lính Vũ Lâm quân kia với vẻ mặt nghiêm nghị khiêng Trung Tông ra khỏi điện Càn Nguyên. Văn võ đại thần có mặt im phăng phắc, nghe thấy Hoàng thái hậu sau bức rèm châu nói: "Lời thiên tử nói không phải lời đùa, các ngươi biết thế nào là đùa không? Các ngươi biết thế nào là lời đùa của thiên tử không?"

Trung Tông tại vị chỉ có bốn mươi bốn ngày, khi sau này cùng Vi thị ôm nhau khóc trong biệt uyển cấm cung, nhớ lại sự nghiệp đế vương ngắn ngủi dường như là giấc mộng Nam Kha. Trung Tông sau này thường hối hận không thôi vì câu nói khinh cuồng đó, ngài cho rằng đó là nguồn gốc của mọi tai họa, còn Vi thị thông tuệ thì lạnh lùng cười bảo ngài: "Đừng nghĩ như vậy, đó chẳng qua là một cái cớ của mẹ ngươi thôi. Thiên hạ Đại Đường sẽ không mang họ Vi, nhưng sớm muộn gì cũng mang họ Võ." Ngày thứ hai sau khi Trung Tông bị phế, Tương Vương Đán thuận lý thành chương tiếp nhận vương miện của người anh ruột, thế nhân gọi là Duệ Tông. Đó là người con trai nhỏ nhất của cố Cao Tông và Hoàng thái hậu Vũ Chiếu, đó cũng là vị hoàng đế bù nhìn ôn hậu mà đạm bạc mà thế nhân đều biết. Cuộc đời huy hoàng truyền kỳ của Võ Hậu từ đó bước vào giai đoạn rực rỡ. Các học giả chỉnh lý sử tịch hậu thế phát hiện năm sáu trăm tám mươi tư thay đổi niên hiệu ba lần: Tự Thánh, Văn Minh, Quang Trạch, ba loại niên hiệu khiến người ta ứng phó không kịp, chúng thể hiện đầy đủ tâm cảnh vận trù của người đàn bà sau bức rèm. Đêm Duệ Tông đăng cơ, trong thành Trường An nổ ra một tin tức khiến người ta kinh tâm. Mười mấy phi kỵ binh uống rượu mua vui trong một kỹ quán, khi men rượu nồng đượm, có người chạm cảnh sinh tình mà than vãn, vì thế rước lấy tai bay vạ gió. Người than vãn nói: "Hoàng đế Đại Đường cứ như đèn kéo quân, nói đổi là đổi, vinh hoa phú quý luôn thuộc về gia tộc họ Lý. Chúng ta quanh năm suốt tháng vất vả canh giữ cho hoàng thất, có ai nhận được lợi lộc gì đâu? Nếu sớm biết phần thưởng của phi kỵ cấm quân chúng ta chỉ có mấy đồng tiền rượu này, chi bằng ủng hộ Lư Lăng Vương phục vị, biết đâu còn được thưởng thêm mấy đồng." Đám phi kỵ binh mượn rượu làm gan hưởng ứng theo, không ai chú ý đến tên phi kỵ binh họ Triệu sau khi đi vệ sinh đã lâu không về, không ai ngờ rằng người đồng bạn đó đã thúc ngựa chạy về phía Huyền Vũ Môn, tố cáo bí mật trong kỹ quán với quan lại trong cung. Một trăm binh sĩ Vũ Lâm quân như lâm đại địch bao vây kỹ quán đó, lúc bấy giờ trong ánh đèn phố phường Trường An, tiếng sáo tiếng đàn đang ở cao trào, xe ngựa nối đuôi không dứt, nhiều người trước cửa sổ lầu cao trên cây tận mắt chứng kiến cảnh tượng Vũ Lâm quân bắt giữ mười ba phi kỵ binh náo nhiệt. "Vũ Lâm quân sao lại bắt phi kỵ binh?" Người không biết chuyện vừa xem vừa tắc lưỡi lạ lùng. Người biết chuyện bèn nói: "Đám phi kỵ đó sau khi say rượu mưu phản, bị người ta tố giác rồi." Người xem náo nhiệt đi theo đội ngựa Vũ Lâm quân, họ nhìn thấy ba phi kỵ đã bị chém tại chỗ, có Vũ Lâm quân xách ba cái đầu máu me bê bết đó oai vệ thúc ngựa qua phố, đó là ba tên phi kỵ than vãn, trong chớp mắt đã thành oan quỷ dưới đao. Bách tính muốn xem những phi kỵ còn lại bị dây thừng trói thành một xâu kia sẽ chịu tội phạt thế nào, đi đến pháp trường phía Bắc, đội ngựa Vũ Lâm quân dừng lại. Lúc này, bách tính vây xem đã biết kết quả, mấy phi kỵ binh còn lại, từng người một bị đẩy đến trước giá treo cổ, viên tướng Vũ Lâm quân áo tím quả nhiên tuyên bố đám phi kỵ binh đó biết mà không tố giác, tất cả đều xử tội treo cổ.

Trong đám người vây xem có người ngất xỉu tại chỗ, người ta hoang mang tột độ trước cuộc tàn sát vào ngày Duệ Tông đăng cơ, cảm nhận sâu sắc ý muốn "giết gà dọa khỉ" của triều đình. Mấy ngày sau đó truyền đến tin tức tên phi kỵ binh họ Triệu nhờ công tố giác được phong làm võ quan ngũ phẩm. Người ta nhắc đến thực tế kỳ lạ của ngày hôm đó tại kỹ quán, uống rượu một lần mà mười ba người gặp nạn, một người thăng quan tiến chức, ai nấy đều mang vẻ mặt mờ ám, mỗi người một bụng tâm sự. Có người nói, phong trào tố giác thịnh hành trong triều điện và dân gian sau này bắt nguồn từ đó.

"Mái gà gáy sáng, chỉ làm tan nát nhà cửa." Những từ ngữ trong "Kinh Thi" được các bậc thức giả đời đời phụng thờ như kim chỉ nam. Nhưng đối với thực tế Võ Hậu chủ trì buổi sáng của Đại Đường, nó đã mất đi ý nghĩa. Thực tế là, Vũ Chiếu, con gái của Kinh Châu Đô đốc Võ Sĩ Hậu, đã làm chủ cung Đường hai mươi lăm năm, giang sơn vẫn bình an vô sự, mà bách tính vẫn luôn sống sót trong nạn đói, lũ lụt và chiến loạn, tụ tập ở những vùng trù phú như Trung Nguyên và Giang Nam, nam cày nữ dệt, buôn bán hàng hóa, ngâm thơ vẽ tranh hoặc đánh nhà cướp của. Tháng bảy năm Văn Minh đầu, một ngôi sao chổi điềm gở treo cao trên bầu trời tây bắc, liên tục hai mươi ba ngày tỏa ra ánh sáng hung tàn chói mắt, khói hương nghi ngút trong chùa miếu đạo quán, bách tính các nơi chỉ tay vào ánh đuôi sao chổi lòng đầy hoang mang. Nhưng nhiều nỗi lo âu bi quan đã được chứng minh là sự lo xa vô cớ của bách tính ngu muội. Võ Hậu trong cung Lạc Dương thao túng quyền lực trên càn khôn, tỉnh táo mà quyết đoán, hoa lệ mà tao nhã. Năm đó, Võ Hậu như có mũi tên được trời ban, bắn rơi ngôi sao hung triệu kia, thể hiện đầy đủ sức mạnh "vá trời" phi thường của bà. Mùa hè năm đó, quân đội Đột Quyết xâm lược mạnh mẽ biên giới phía Bắc, khi binh tinh tướng mạnh của Tả Vũ vệ Đại tướng quân Trình Vụ Đĩnh đang tắm máu chiến đấu trên chiến trường phía Bắc, linh cữu Cao Tông cũng được dời từ cung liệm ở Lạc Dương về Trường An. Hàng ngàn binh sĩ đội nắng nóng thiêu đốt hộ vệ cỗ linh cữu nặng nề đó, đi bộ trên con đường đất vàng từ Lạc Dương thông đến Trường An. Mùa hè năm đó, vị hoàng đế bù nhìn Duệ Tông vẫn lái xe đến dưới gối mẫu hậu thỉnh an mỗi sáng, còn Thái hậu Vũ Chiếu năm mươi bảy tuổi trong cung Lạc Dương tay cầm quả cầu gỗ tử đàn, mắt nhìn tám hướng tai nghe bốn phương. Bà biết quân đội Trình Vụ Đĩnh sẽ đánh bại sự xâm lược của Đột Quyết, linh cữu Cao Tông cũng sẽ được an táng bình an vào huyền cung của Càn Lăng. Võ Hậu nhắm mắt dưỡng thần dưới làn gió thơm từ chiếc quạt tròn do các cung nữ phe phẩy, trong tâm trí bà hiện ra một màu vàng kim đẹp đẽ kỳ diệu, đó là màu sắc của cờ hiệu hoàng gia trong tưởng tượng của bà, đó cũng là màu sắc của thế giới sau khi thay đổi trong tưởng tượng của bà. Thái hậu Vũ Chiếu trong cung Lạc Dương luôn không hài lòng với những sự vật hiện có, thậm chí bao gồm cả màu sắc, tên gọi, danh xưng của chúng. Những sự vật bà muốn thay đổi luôn khó mà thống kê phân loại. Cận thị Thượng Quan Uyển Nhi với mùi hương sách vở cuốn hút bên cạnh Võ Hậu cũng nhờ đó mà được trổ tài thơ văn, nổi tiếng khắp trong và ngoài triều đình, đây tất nhiên là câu chuyện nhánh nhỏ rồi. Ngày sáu tháng chín, Võ Hậu hạ lệnh đổi niên hiệu Văn Minh thành Quang Trạch, tất cả cờ hiệu hoàng gia đều đổi thành màu vàng kim, Đông Đô Lạc Dương đổi tên thành Thần Đô, cung Lạc Dương đổi tên thành cung Thái Sơ. Điều khiến người ta như rơi vào sương mù hơn nữa là tên gọi của nha môn triều đình và chức quan, đều được Võ Hậu thay mới hoàn toàn, tên gọi sau khi thay đổi lại đều là những từ mỹ lệ tràn đầy ý thơ, mọi người đều cảm thấy mới mẻ tao nhã. Có văn nhân hiếu sự đi đến trước hoàng thành chép lại tờ chiếu cáo đó: Trung thư tỉnh thành Phượng Các, Môn hạ tỉnh thành Loan Đài, Thượng thư tỉnh thành Văn Xương Đài, Lại bộ thành Thiên Quan, Hộ bộ thành Địa Quan, Lễ bộ thành Xuân Quan, Binh bộ thành Hạ Quan, Hình bộ thành Thu Quan, Công bộ thành Đông Quan, Trung thư lệnh thành Nội sử, Thị trung thành Nạp ngôn, Tả bộc xạ thành Văn Xương Tả tướng, Hữu bộc xạ thành Văn Xương Hữu tướng. Thái hậu Vũ Chiếu nhiều lần giải thích cho Trung thư lệnh Bùi Viêm lý do bà quyết định cải huyền dịch triệt các hạng mục: "Ta không thích màu đỏ sẫm đó, ta cũng chán ghét những tên gọi khô khan vô vị như Hộ bộ, Hình bộ," Võ Hậu nói, "Đổi chúng thành màu sắc ta thích, tên gọi ta thích, ngươi sẽ không cho rằng ta đang khoe khoang văn tài chứ?"

"Không, Thái hậu đọc rộng sách vở văn tài phong phú, hà tất phải mượn màu cờ hoàng gia để khoe khoang?" "Ngươi sẽ không cho rằng ta là bỗng nhiên nảy ra ý tưởng kỳ quái chứ?"

"Dù là ý tưởng kỳ quái của Thái hậu, cũng không ảnh hưởng đến cục diện đại cục triều chính xã tắc, đây chỉ là chuyện nhỏ." "Vậy ngươi có phải cho rằng ta là 'túy ông chi ý bất tại tửu', muốn mượn việc đổi màu cờ hoàng gia để mưu đồ chí hướng khác?" "Không," Bùi Viêm đắn đo từ ngữ nói, "Vi thần không dám suy đoán như vậy. Thái hậu phò tá triều chính công lao vô lượng, trong cung ngoài cung một mảnh ngợi khen. Nếu có người vọng có lời phê bình về chí hướng của Thái hậu, có lẽ chỉ ám chỉ việc Thái hậu bao biện chính sự không có lợi cho việc dựng bia lập truyện sau này của Kim thượng thôi." "Kim thượng?" Võ Hậu mỉm cười, bà nói, "Húc Luân chỉ là một đứa trẻ ôn hậu yếu đuối mà thôi, nếu ta từ bỏ quyền phò chính, lại đúng như ý nguyện của loạn thần tặc tử." Bùi Viêm nhìn thấy đôi mắt dài hẹp mà sáng ngời của Võ Hậu lấp lánh một màu vàng kim kỳ lạ, đó là màu sắc mà người đàn bà này cả đời say mê, đó cũng là màu sắc chói mắt khiến người ta choáng váng. Bùi Viêm lúc đó cảm giác càng kỳ lạ hơn, ông dường như nhìn thấy trong đôi mắt của Võ Hậu mọc ra hai lá cờ hoàng gia xinh đẹp, đó là cờ hiệu của bà, cũng là cờ hiệu thấy khắp nơi trong hoàng cung Đại Đường. Người đàn bà này đã thay đổi vô số nhân sự, ví dụ như chính ông, bà khiến ông từ chức Thị trung nhảy vọt thành Trung thư lệnh quyền khuynh triều dã, nay bà lại đổi chức quan của ông thành Nội sử, "Ta bây giờ là Nội sử Bùi Viêm rồi." Khi Bùi Viêm xuất cung nói với thị vệ: "Các ngươi biết Nội sử là gì không? Nội sử chính là nội cung sứ giả, là bề tôi của Thái hậu. Thế nhưng trời mới biết Nội sử có thành Ngoại sử nữa hay không, và Ngoại sử liệu có biến một cái thành tù nhân dưới bậc thềm hay không?"

Bùi Viêm luôn có nỗi lo âu về con đường làm quan thuận buồm xuôi gió của mình, lòng trung thành với Võ Hậu và lương tri bắt nguồn từ nghĩa lý cũng như một cặp oan gia tinh linh đánh nhau ầm ĩ trong lòng ông. Bùi Viêm thường mất ngủ đêm, người gầy như cây cổ thụ trong gió. Một ngày kia, Bùi Viêm say rượu khóc tại nhà, ông tự vả vào mặt mình bằng lòng bàn tay và nói: "Bùi Viêm, ngươi là một con chó, làm chó của ai không được, tại sao cứ phải làm chó của một mụ già?" Phu nhân của Bùi Viêm là Chu thị vội vã tiến lại bịt miệng ông, Bùi Viêm nói: "Đừng đến bịt miệng ta, ta chính là say đến bùn nhão không dám nói lời muốn nói, hay là không dám nói lời thật?" Con đường làm quan chìm nổi hoàn toàn dựa vào cái lưỡi ba tấc, nhưng tai họa giết người cũng là họa từ miệng mà ra, chẳng lẽ Bùi Viêm ta không hiểu đạo lý trong đó sao? Bùi Viêm bỗng nhiên bi thương trào dâng, "Nhưng nói hay không nói chẳng phải là cùng một kết cục sao?" Bùi Viêm nức nở nói: "Ta biết vị Nội sử này của ta sắp gặp họa rồi, ta biết người đàn bà đó sắp vứt bỏ ta ra đường hoang để tìm kẻ khác gõ mõ mở đường rồi."