Một buổi sáng tháng Năm, một chiếc xe tải việt dã từ trong doanh trại chạy ra, dừng lại ở đầu ngõ Thúy Vân Phường. Những cô gái điếm trang điểm đậm đà, lộng lẫy lục tục bước ra, trèo lên thùng sau của xe tải. Những người đứng xem gồm có mấy người bán hàng rong đầu ngõ bán bánh nướng, bán thuốc lá và hoa nhài. Ngoài ra, còn có một tiểu đội binh lính trẻ tuổi vác súng đứng gác hai bên ngõ, họ đứng thẳng tắp như những thân cây.
Bước ra sau cùng là Thu Nghi và Tiểu Ngạc của Hỷ Hồng Lâu. Thu Nghi mặc sườn xám lụa hoa, mang giày cao gót, cô tựa vào cửa, cúi người kéo đôi tất da dài từ bắp chân lên. Đi phía sau là Tiểu Ngạc. Trông cô rõ ràng là vừa mới ngủ dậy, đầu tóc bù xù, dưới khóe mắt có một quầng thâm đen. Thu Nghi nắm tay Tiểu Ngạc bước đến trước quầy bánh nướng, người bán hỏi: "Thu tiểu thư, hôm nay có ăn bánh nướng nữa không?" Thu Nghi đáp: "Ăn chứ, sao lại không ăn?" Cô tiện tay cầm hai chiếc, đưa một chiếc cho Tiểu Ngạc. Tiểu Ngạc nhìn những người trên xe tải, nói: "Em không muốn ăn, chúng ta phải lên xe rồi." Thu Nghi vẫn đứng đó, chậm rãi tìm tiền lẻ trong ví, cuối cùng cô ngậm chiếc bánh nướng trong miệng, vừa ăn vừa bước về phía xe tải, Thu Nghi nói: "Sao lại không muốn ăn? Tử tù trước khi chém đầu còn được ăn một bữa ngon cơ mà."
Đợi đến khi họ trèo lên xe, chiếc xe tải đã nổ máy kêu ầm ĩ. Trên xe chở tổng cộng mười lăm, mười sáu cô gái điếm, đứng ngồi rải rác. Trong một góc chất vài chiếc vali da và bọc tay nải. Thu Nghi và Tiểu Ngạc đứng bên thành xe, nhìn về phía khung cửa sổ của Hỷ Hồng Lâu, một chiếc quần lót màu xanh ngọc bích đang bay phấp phới trong gió trên cây sào tre. Tiểu Ngạc nói: "Vừa rồi quên thu vào rồi, không biết có mưa không nữa." Thu Nghi nói: "Đừng bận tâm nhiều thế, đến nơi đó rồi có cho về hay không còn chưa biết đâu." Tiểu Ngạc ủ rũ cúi đầu, nói: "Chở chúng ta đi rốt cuộc là để làm gì?" Thu Nghi nói: "Bảo là khám bệnh hoa liễu, sao cũng được, dù sao tôi cũng chán sống rồi, có chém đầu tôi cũng chẳng sợ."
Chiếc xe tải chạy qua mặt đường chật hẹp, gồ ghề lồi lõm của thành phố, vài tiệm ăn, vũ trường và sòng bạc kiêm tiệm hút quen thuộc vùn vụt lướt qua. Các cô gái điếm lòng nặng trĩu tâm sự, không ai buồn đưa ra nhận định nào về tương lai của mình. Cờ đỏ và khẩu hiệu chỉ trong mấy ngày ngắn ngủi đã phủ kín mọi con phố cùng những biển quảng cáo mỹ nhân trên tường, mùi hương phấn son tỏa ra từ váy áo của các cô gái điếm nhanh chóng bị khói dầu của xe tải làm loãng đi. Trên sân trường của một trường tiểu học đối diện đường phố, rất nhiều đứa trẻ đang tập đánh trống gõ chiêng ăn mừng, còn đoàn diễu hành của xưởng cơ khí Đại Long vừa vặn đi tới đối diện, các công nhân vung cờ giấy, hát những bài ca mới truyền từ phương Bắc lại, có người chỉ trỏ vào chiếc xe tải đi ra từ Thúy Vân Phường mà cười cợt, lại có một người nhảy cẫng lên từ trong hàng ngũ, nhổ một bãi nước bọt về phía những người trên xe.
"Lũ súc sinh!" Các cô gái điếm mắng chửi vọng xuống dưới xe. Mãi đến lúc này bầu không khí mới chùng xuống, họ đều chen chúc lại bên thành chắn của xe, đồng thanh mắng chửi kẻ vừa nhổ nước bọt kia. Nhưng xe tải cũng đột ngột tăng tốc, kéo giãn khoảng cách giữa các cô gái điếm và đám đông trên phố, họ nhận ra xe tải đang chạy về hướng bắc thành phố. Thu Nghi nhìn thấy Lão Phổ từ một tiệm trà bước ra, bước lên xe kéo. Cô liền vẫy tay với Lão Phổ, Lão Phổ không phát hiện ra điều gì, Thu Nghi lại gào lên: "Lão Phổ, tôi đi đây!" Lão Phổ không nghe thấy, bóng dáng gầy cao của anh ta càng lúc càng thu nhỏ lại, Thu Nghi chỉ nhớ hôm đó Lão Phổ mặc bộ âu phục màu xám bạc, đội một chiếc mũ phớt.
Bệnh viện dã chiến được đặt trong một nhà thờ Công giáo ở phía bắc thành phố, trên vòm cửa tròn và kính cửa sổ vẫn còn thấy rõ những vết đạn nham nhở, các quân y và y tá mặc áo khoác trắng ra ra vào vào trên bậc thềm. Có một sĩ quan đứng trên cầu thang lớn tiếng gọi: "Người từ Thúy Vân Phường đến đều lên lầu hết!"
Các cô gái điếm Thúy Vân Phường xếp hàng chờ đợi bên ngoài tấm rèm vải, bên trong có tiếng phụ nữ đang gọi tên từng người, cô ấy nói: "Từng người một thôi, đừng sốt ruột." Thu Nghi phì cười, nói: "Ai sốt ruột chứ? Có phải xếp hàng mua móng giò lợn đâu." Các cô gái điếm đều cười ồ lên, có người nói: "Kinh tởm thật, cứ như thiến lợn ấy." Viên sĩ quan áp giải lập tức huơ huơ khẩu súng về phía người vừa nói, bảo: "Không được nói hươu nói vượn, đây là vì muốn tốt cho các cô." Vẻ mặt anh ta rất uy nghiêm, các cô gái điếm lập tức nín bặt không dám ho he.
Rất nhanh đã gọi đến Tiểu Ngạc. Tiểu Ngạc đứng bất động, nét mặt cô trước sau vẫn cứ ngơ ngơ ngác ngác, Thu Nghi đẩy cô một cái: "Gọi em vào kìa." Tiểu Ngạc nhân thế nắm chặt tay Thu Nghi không buông, nói: "Em sợ, hay là hai đứa mình cùng vào đi." Thu Nghi nói: "Em sợ cái gì? Em lại chẳng nhiễm bệnh bẩn thỉu gì, cứ để họ khám là được, chẳng phải chỉ cởi ra một cái thôi sao?" Môi Tiểu Ngạc run rẩy, dường như sắp khóc đến nơi. Thu Nghi dậm dậm chân nói: "Cái đồ vô dụng, thế để tôi vào cùng em."
Tiểu Ngạc co ro trên giường, từ nhỏ cô đã sợ bác sĩ và mùi cồn. Khuôn mặt nữ quân y che kín sau chiếc khẩu trang, chỉ để lộ ra đôi mắt dài hẹp lạnh nhạt. Cô ấy đợi Tiểu Ngạc tự cởi, nhưng Tiểu Ngạc cứ bịt chặt lấy chiếc quần lót, nói: "Tôi không có bệnh, tôi không muốn khám." Nữ quân y nói: "Đều phải khám hết, bất kể cô có bệnh hay không có bệnh." Tiểu Ngạc lại nói: "Trên người tôi đang đến kỳ, bất tiện lắm." Nữ quân y sốt ruột nhíu mày: "Sao cô lại phiền phức thế này?" Bàn tay đeo găng cao su liền không chút nể nang thò tới. Đúng lúc này, Tiểu Ngạc nghe thấy phía bên Thu Nghi vang lên một tiếng đánh rắm rất to. Cô nhìn qua bên đó, Thu Nghi nháy mắt với cô. Nữ quân y bên kia the the giọng kêu lên một tiếng đáng ghét. Thu Nghi trở mình nói: "Chẳng lẽ rắm cũng không cho đánh à? Căng chết ai chịu trách nhiệm?" Tiểu Ngạc không kìm được lấy tay bịt miệng cười. Những người bên ngoài rèm vải cũng đồng loạt cười ồ lên, tiếp sau đó vang lên tiếng của viên sĩ quan trẻ tuổi: "Không được cười cợt hả hê, các cô tưởng đây là thanh lâu ổ điếm đấy à?"
Có mấy cô gái ở các lầu khác bị giữ lại, họ ngồi trên một chiếc ghế dài, chờ đợi xử lý. Có người đang sụt sùi khóc lóc, một cô gái tên Thụy Phượng chăm chú cắn móng tay, rồi nhổ vụn móng tay xuống đất. Họ bị phát hiện đã nhiễm bệnh, còn những cô gái điếm khác bắt đầu lục tục bước xuống bậc thềm nhà thờ.
Thu Nghi và Tiểu Ngạc khoác tay nhau bước đi, mặt Tiểu Ngạc tái mét, cô nhìn quanh kiến trúc đổ nát của nhà thờ, rút khăn tay lau khóe trán, rồi lại lau cổ, cánh tay và chân. Tiểu Ngạc nói: "Em cảm thấy trên người em bẩn thỉu quá chừng." Thu Nghi nói: "Em biết không? Cái rắm đó là tôi cố ý đánh đấy, trong lòng tôi nghẹn ứ một bụng tức." Tiểu Ngạc nói: "Sau này biết làm sao? Chị có biết họ sẽ đưa chúng ta đi đâu không?" Thu Nghi thở dài nói: "Ai mà biết được? Nghe nói bảo chúng ta đi làm công. Tôi thì chẳng sợ, tôi chỉ lo em không chịu nổi nỗi khổ đó thôi." Tiểu Ngạc lắc đầu: "Em cũng không sợ, em chỉ không biết những ngày tháng sau này phải sống thế nào, trong lòng cứ hoảng hốt."
Chiếc xe tải lớn màu xanh lục vàng kia vẫn đỗ trước cửa bệnh viện dã chiến, các cô gái đã ngồi chật ních thùng xe. Thu Nghi bước tới cửa thì biến sắc, cô nói: "Lần này tiêu rồi, họ không cho về Thúy Vân Phường nữa." Tiểu Ngạc nói: "Thế thì biết làm sao? Em còn chưa dọn đồ đạc nữa." Thu Nghi nói nhỏ: "Chúng ta trốn tạm đi đã rồi tính." Thu Nghi kéo Tiểu Ngạc lén lút vòng ra sau căn nhà gỗ nhỏ. Phía sau nhà gỗ có lẽ là nơi binh lính giải quyết vệ sinh, một mùi khai nồng nặc sực lên khiến họ phải bịt mũi. Họ không để ý thấy trong bụi cỏ tranh có một người lính đang ngồi xổm, người lính mới chừng mười tám mười chín tuổi, mặt tròn hồng hào, một tay kéo quần, một tay cầm súng trường chĩa vào Thu Nghi và Tiểu Ngạc, Tiểu Ngạc sợ hãi hét lên một tiếng. Họ đành phải bước ra ngoài, viên sĩ quan áp tải quát to: "Nhanh lên nhanh lên, hai cô mau lên xe."
Thu Nghi và Tiểu Ngạc lại đứng lên xe tải, Thu Nghi bắt đầu chửi rủa không dứt, cô hét vào mặt viên sĩ quan áp tải: "Muốn giết người à? Muốn giết người cũng phải báo một tiếng chứ, không rõ đầu đuôi gì mà đưa chúng tôi đi đâu?" Viên sĩ quan điềm nhiên nói: "Cô hét cái gì, chúng tôi chỉ phụng mệnh đưa các cô đến trại huấn luyện lao động thôi." Thu Nghi giậm chân nói: "Nhưng tôi chẳng mang theo thứ gì, một xu cũng không có, quần lót cũng không có để thay, anh bảo tôi phải làm sao?" Sĩ quan nói: "Cô chẳng cần mang gì cả, đến nơi đó mỗi người đều được phát một bộ đồ dùng sinh hoạt thiết yếu." Thu Nghi nói: "Ai thèm đồ của các người, tôi muốn mang theo đồ của tôi, vàng bạc trang sức, sườn xám tất lụa, còn cả băng vệ sinh nữa, các người có cho tôi không?" Lúc này viên sĩ quan sa sầm nét mặt, anh ta nói: "Tôi thấy cô là kẻ ngoan cố nhất đấy, còn nói lăng nhăng nữa là tôi bắn một phát vỡ sọ."
Tiểu Ngạc nắm chặt lấy tay Thu Nghi, nói: "Chị đừng nói nữa, em lạy chị đừng nói nữa mà." Thu Nghi bảo: "Tôi không tin hắn dám nổ súng." Tiểu Ngạc nức nở nói: "Đã đến nước này rồi, còn cần mấy thứ đó làm gì nữa? Đằng nào cũng một nhát dao, mặc kệ đi." Đằng xa đã có thể nhìn thấy tường thành Bắc Môn, lá cờ đỏ cắm trên tường thành phấp phới bay trong ngọn gió trưa. Các cô gái trên xe đột nhiên nhận thức được rằng chiếc xe tải sẽ ném họ ra khỏi thành phố phồn hoa quen thuộc, có người bắt đầu òa khóc nức nở. "Quan lớn, cho chúng tôi về đi!" Những tiếng van nài như vậy vang lên liên tiếp. Nhưng viên sĩ quan trẻ tuổi vẫn đứng thẳng lưng ở một bên, mặt lạnh như sắt, không hề mảy may dao động. Những cô gái đứng gần anh ta có thể cảm nhận được hơi thở dồn dập của anh ta, lại phảng phất một mùi tỏi nồng nặc.
Khi xe tải đi qua Bắc Môn thì giảm tốc độ. Lúc đó lòng bàn tay Thu Nghi ứa đầy mồ hôi lạnh, cô bóp mạnh vào ngón tay Tiểu Ngạc, tung người một cái, nhảy phắt ra khỏi xe tải. Tiểu Ngạc nhìn thấy thân hình Thu Nghi va quẹt vào tường gạch cổng thành, rồi nảy ngược lại xuống đất. Sự việc xảy ra quá đỗi bất ngờ, trên xe vang lên một tràng thét chói tai. Tiểu Ngạc sững sờ, phản ứng tiếp theo là túm lấy tay viên sĩ quan trẻ: "Đừng bắn, tha cho chị ấy đi!" Tiểu Ngạc vừa gào lên như thế, vừa thấy Thu Nghi rất nhanh chóng bò dậy từ mặt đất, cô đá văng đôi giày cao gót, chân trần, một tay vén tà sườn xám cắm đầu chạy thục mạng. Thu Nghi chạy rất nhanh, chớp mắt một cái đã chạy vụt qua vòm cổng thành rồi biến mất không thấy tăm hơi. Viên sĩ quan trẻ bắn một phát súng chỉ thiên lên trời, Tiểu Ngạc nghe thấy anh ta dùng giọng Sơn Đông chửi một câu bẩn thỉu chói tai: "Đồ con đĩ thối tha chết tiệt."
Cuối xuân năm 1950, Tiểu Ngạc đặt chân đến trại huấn luyện lao động nằm trong một hốc núi. Đây cũng là nơi thứ hai Tiểu Ngạc đặt chân đến sau khi rời khỏi quê nhà trấn Hoành Sơn. Trại huấn luyện là mấy dãy nhà cấp bốn ngói đỏ tường trắng. Xung quanh có mấy gốc đào. Khi họ đến nơi, hoa đào hồng phấn đang nở rộ, chính những bông hoa đào này đã mang lại cho Tiểu Ngạc một luồng hơi ấm, đứng trước cây đào cô rốt cuộc đã ngừng thút thít.
Bốn bề đều là những sườn núi thoai thoải uốn lượn, có một con đường đất dẫn ra ngoài núi, bãi đất trống không có dây thép gai, nhưng đầu đường sừng sững một tháp canh cao ngất, binh lính đứng trên tháp canh quan sát mọi động tĩnh của doanh trại. Thụy Phượng vừa đến đã nói với người khác rằng cô ta từng đến đây rồi, hồi đó đây là doanh trại của lính Nhật. Tiểu Ngạc hỏi: "Chị đến đây làm gì?" Thụy Phượng cắn móng tay nói: "Ngủ với chúng nó chứ làm gì, tôi làm được gì khác nữa?"
Trong ký túc xá không có giường, chỉ có một chiếc phản gạch dài thông suốt, sĩ quan ra lệnh cho các cô gái điếm tự do lựa chọn, sáu người ngủ chung một phản. Thụy Phượng nói với Tiểu Ngạc: "Hai đứa mình ngủ cạnh nhau đi." Tiểu Ngạc ngồi trên phản, nhìn những vệt nước ố và mạng nhện loang lổ trên bức tường đất, hồi lâu không thốt nên lời. Cô nhớ đến Thu Nghi, không biết Thu Nghi đã trốn đi đâu rồi, nếu có chị ấy ở bên cạnh, có lẽ tâm trạng của Tiểu Ngạc sẽ khá hơn nhiều. Những năm qua, về mặt tình cảm, Thu Nghi đã trở thành chỗ dựa tinh thần của Tiểu Ngạc, việc gì cô cũng ỷ lại vào Thu Nghi, Thu Nghi không có ở đây cô lại càng thêm hoảng loạn.
Đêm đầu tiên ở trại huấn luyện, các cô gái điếm trằn trọc không sao chợp mắt. Trên phản có rất nhiều bọ chét và rận rệp, chuột trong khe tường thỉnh thoảng lại nhảy tót lên mặt các cô gái, tiếng la hét và chửi rủa trong ký túc xá vang lên thành một mớ hỗn độn. Thụy Phượng nói: "Mẹ kiếp, đây mà là chỗ cho người ở à?" Có người tiếp lời: "Vốn dĩ có coi cô là người đâu, không nã một phát súng vỡ đầu là may phước cho cô rồi." Thụy Phượng lại nói: "Bắt chúng ta đến đây làm gì, bồi ngủ à?" Các cô gái điếm cười rộ lên, đều bảo Thụy Phượng hồ đồ hết thuốc chữa. Nửa đêm có người gọi với ra phía người lính gác tuần tra: "Không ngủ được đâu, cho xin viên thuốc ngủ đi!" Người lính gác đứng từ đằng xa, gắt gỏng nói: "Cho các cô quậy đấy, ngày mai sẽ bắt các cô đi làm việc. Các cô tưởng đến đây để hưởng phúc chắc? Đưa các cô đến đây là để lao động cải tạo, lột xác thành người mới. Không ngủ được à? Không ngủ được thì đừng có ngủ!"
"Cải tạo là có ý gì?" Thụy Phượng hỏi Tiểu Ngạc.
"Em không biết." Tiểu Ngạc lắc đầu, "Em cũng chẳng muốn hiểu."
"Ý là gì à? Là không cho cô bán dâm nữa đấy." Một cô gái điếm cười khúc khích nói, "Bắt cô làm công, bắt cô quên đàn ông đi, sau này không bao giờ dám đi kéo khách nữa."
Đến lúc rạng sáng, Tiểu Ngạc mơ màng ngủ được một lát, trong lúc đó cô liên tục gặp mấy cơn ác mộng. Mãi sau, khi các cô gái điếm lần lượt ngồi lên thùng đi tiểu, những âm thanh ấy mới đánh thức cô dậy. Cơ thể Tiểu Ngạc vô cùng mệt mỏi, dường như rã rời ra từng mảnh. Cô tựa vào tường, nghiêng mặt nhìn ra ngoài cửa sổ. Một cành hoa đào nghiêng nghiêng trước cửa sổ, trong nhụy hoa đào trên cành vẫn còn đọng những giọt sương mai. Tiểu Ngạc liền vươn tay ra hái những bông hoa đào ấy, đúng lúc này cô nghe thấy từ phía tháp canh truyền lại một hồi kèn lệnh, Tiểu Ngạc rùng mình một cái. Cô tỉnh táo nhận ra rằng một cuộc sống mới lạ lẫm đã bắt đầu.
Khi Thu Nghi trở về Hỷ Hồng Lâu thì trời đã tối đen như mực. Đèn lồng trước cửa đã bị gỡ xuống, Thu Nghi đứng trong bóng tối vén lại mái tóc rối bù. Cửa lầu đóng chặt, bên trong thoang thoảng truyền ra tiếng xoa bài mạt chược. Thu Nghi gõ cửa rất lâu, mụ tú bà mới ra mở cửa, mụ ta vô cùng kinh ngạc nói: "Sao lại thả cô về rồi?" Thu Nghi cũng chẳng buồn đáp lời, đi thẳng vào trong, mụ tú bà bám theo sau nói: "Cô trốn về đấy à? Nếu cô trốn về thì không xong đâu, ngày mai chắc chắn họ sẽ tìm đến tận cửa, dạo này bên ngoài đang căng thẳng lắm." Thu Nghi cười khẩy một tiếng nói: "Tôi còn chẳng sợ, mụ sợ cái gì? Tôi chỉ về lấy đồ đạc của tôi thôi." Tú bà nói: "Lấy đồ gì? Đồ trang sức với tư trang của cô vừa rồi bị lính tịch thu hết rồi." Thu Nghi bước huỳnh huỵch lên cầu thang, cô nói: "Đừng giở trò đó với tôi, mụ nuốt trôi đồ của tôi mà không sợ trời đánh thánh vật à?"
Trong phòng bừa bộn ngổn ngang, Thu Nghi tìm hộp trang sức của mình quả nhiên không thấy đâu nữa, cô liền xông ra phòng khách, nói với bốn người đang đánh mạt chược: "Sao hả, giờ bắt đầu lấy trang sức của tôi ra làm tiền cược rồi à?" Mụ tú bà vẫn đang bốc bài, mụ nói: "Thu Nghi, cô ăn nói quá đáng quá đấy, bao nhiêu năm nay tôi đối đãi với cô như con đẻ, tôi lại đi nuốt tiền mồ hôi nước mắt của cô chắc?" Thu Nghi cười khinh bỉ, cô nói: "Hồi đó mụ trông cậy vào tôi kiếm tiền, giờ cây đổ khỉ tan, ai mà chẳng biết bụng dạ của ai?" Tú bà sầm mặt xuống nói: "Cô không tin thì cứ đi mà tìm, tôi chẳng hơi sức đâu cãi nhau với cô." Thu Nghi nói: "Tôi cũng chẳng hơi sức đâu, nhưng tôi đây không phải loại dễ bắt nạt, chuyện gì tôi cũng dám làm đấy." Tú bà gắt gỏng: "Cô muốn làm gì?" Thu Nghi khoanh tay đi một vòng quanh bàn mạt chược, đột nhiên nói: "Châm một mồi lửa là xong chuyện nhất, đỡ cho tôi phải nhìn thấy cái ổ điếm hôi hám rách nát này nữa." Mụ tú bà cười khẩy một tiếng, nói: "Bảo cô cũng chẳng có cái gan đó, cô không sợ tôi gọi người rạch cái chỗ kín của cô ra cho chó ăn à?" Thu Nghi nói: "Tôi sợ cái gì, tôi mười sáu tuổi vào nhà chứa đã chẳng sợ gì rồi, rạch chỗ kín thì tính là gì? Móc tim tôi cũng chẳng sợ!"
Thu Nghi lao xuống lầu, cô xé một bức tranh trên tường rồi đến bên lò lửa để châm, những người đánh mạt chược đều chạy lại níu kéo tay Thu Nghi, Thu Nghi liều mạng vung vẩy ngọn lửa đang cháy đó mà gào lên: "Đốt, đốt hết, dứt khoát đốt sạch cái ổ điếm này đi, tất cả đừng hòng sống yên ổn nữa." Người kéo cô nói: "Thu Nghi, cô điên rồi à?" Thu Nghi nói: "Tôi điên rồi, tôi mười sáu tuổi vào nhà chứa là đã điên rồi!" Dưới lầu đang hỗn loạn thành một mớ bòng bong thì mụ tú bà từ trên cầu thang ném xuống một bọc nhỏ, mụ tức tối gầm lên: "Ở hết bên trong rồi đấy, cầm lấy rồi cút xéo đi. Cút đi!"
Sau đó, Thu Nghi cắp bọc nhỏ bước ra khỏi Thúy Vân Phường. Đêm đã khuya, trên đường vắng tanh không một bóng người. Thu Nghi bước tới đầu phố, một nỗi bi thương chưa từng có trào dâng trong lòng. Ngoảnh đầu nhìn lại Hỷ Hồng Lâu, chiếc quần lót của Tiểu Ngạc vẫn đang bay phấp phới trong màn đêm, cô rất lo lắng cho hoàn cảnh của Tiểu Ngạc, nhưng rõ ràng lúc này Thu Nghi không lo nổi nhiều như thế nữa. Chỉ trong vài ngày ngắn ngủi cảnh còn người mất, các cô gái đều bị trục xuất vĩnh viễn khỏi Thúy Vân Phường. Dưới ánh đèn đường vàng vọt, Thu Nghi định thần lại phương hướng. Cô quyết định đến bắc thành tìm Lão Phổ, dù thế nào đi nữa, Lão Phổ cũng là lựa chọn đầu tiên để cô nương tựa.
Lão Phổ sống trong khu chung cư độc thân của công ty điện lực. Khi Thu Nghi đến đó, người gác cổng vừa mới mở cổng sắt. Người gác cổng bảo với Thu Nghi rằng Lão Phổ không có nhà, Lão Phổ thường xuyên đi đêm không về. Thu Nghi nói: "Không sao, tôi lên lầu đợi anh ấy." Thu Nghi nghĩ cô thực ra còn hiểu Lão Phổ hơn cả người gác cổng.
Thu Nghi đứng trước cửa phòng Lão Phổ, kiên nhẫn chờ đợi. Các nhân viên độc thân trong chung cư lần lượt cầm khăn mặt và cốc nước bước vào nhà vệ sinh. Có người đứng trước bồn rửa mặt ngoái đầu nhìn kỹ gương mặt Thu Nghi, rồi nói: "Hình như là người từ Thúy Vân Phường tới." Thu Nghi coi như không nghe thấy, cô rút một điếu thuốc lá ra chầm chậm hút, trong lòng đoán xem Lão Phổ đã đi đâu. Lão Phổ có lẽ đi quán trà uống trà sớm rồi, hoặc giả lại tằng tịu với cô ả ở lầu khác, anh ta thuộc tuýp đàn ông sành ăn chơi hưởng lạc nhất.
"Sao em lại đến đây?" Đang lúc sốt ruột thì Lão Phổ quay về, Lão Phổ rút chìa khóa mở cửa, một tay kéo tuột Thu Nghi vào trong.
"Không còn chỗ nào để đi nữa." Thu Nghi ngồi xuống sô pha, nói: "Giải phóng quân niêm phong toàn bộ Thúy Vân Phường rồi, lùa cả xe người vào trong khe núi, tôi nhảy xe trốn thoát đấy."
"Tôi nghe nói rồi." Lão Phổ nhíu mày, anh ta nhìn chằm chằm Thu Nghi rồi hỏi: "Vậy sau này em định thế nào?"
"Trời mới biết phải làm sao. Bây giờ bên ngoài đang căng thẳng, họ đang lùng bắt người, bắt đi làm khổ sai. Tôi mới không thèm đi làm công, đợt này tôi cứ trốn ở chỗ anh đã, Lão Phổ, chút tình nghĩa giữa tôi với anh tóm lại vẫn còn chứ?"
"Chút việc này tôi nhất định sẽ giúp." Lão Phổ bế bổng Thu Nghi đặt lên đùi mình, lại nói: "Nhưng ở đây đông người nhiều mắt, hay là tôi đưa em về nhà tôi nhé, nói với người ngoài em là bảo mẫu mới thuê."
"Sao lại hạ thấp người ta như thế, không thể nói là vợ mới cưới à?" Thu Nghi ôm lấy cổ Lão Phổ hôn một cái, lại đấm vào lưng anh ta một cú.
"Được rồi, em muốn thế nào thì thế nấy." Bàn tay Lão Phổ nhẹ nhàng vén tà sườn xám của Thu Nghi lên nhìn vào bên trong, miệng thở hắt ra một hơi, anh ta nói: "Thu Nghi à, tôi cứ thấy em là mất mạng, em cướp mất hồn vía của tôi rồi."
Thu Nghi nhổ toẹt một bãi xuống đất, nói: "Mấy lời đường mật tôi chẳng hiếm lạ gì, tôi thật muốn cầm con dao mổ tim đàn ông các người ra xem thử, xem nó có hình thù gì, màu sắc thế nào. Biết đâu mổ ra lại là một bãi bùn nhão, như thế tôi cũng hết hy vọng luôn."
Hai người đến quán hoành thánh Vô Tích ăn chút hoành thánh tam tiên và bánh bao nhỏ, trên đường chặn một chiếc xe kéo, Lão Phổ nói: "Bây giờ tôi đưa em về nhà." Thu Nghi dùng một chiếc khăn lụa che nửa khuôn mặt, khoác tay Lão Phổ đi qua những dãy phố tiêu điều và hỗn loạn, rạp chiếu phim vẫn đang chiếu phim Hollywood, người hùng và mỹ nhân trên áp phích quảng cáo vẫn tình tứ nồng nàn như cũ, Thu Nghi chỉ vào biển quảng cáo nói: "Anh nhìn đôi nam nữ kia kìa, giả dối." Lão Phổ khó hiểu hỏi: "Cái gì giả dối?" Thu Nghi nói: "Cái gì cũng là giả hết, anh quan tâm tôi là giả, tôi vui vẻ với anh cũng là giả, họ dẹp Thúy Vân Phường cũng là giả, tôi chẳng tin đàn ông lại không thích đi nhà chứa. Đuổi chúng tôi giải tán rồi thì thế giới này sạch sẽ được chắc?"
Chiếc xe kéo lắc lư đi đến một con phố vắng vẻ tĩnh mịch, Lão Phổ chỉ vào một tòa nhà nhỏ màu vàng: "Đó là nhà tôi, là bất động sản cha tôi mua trước khi qua đời, bây giờ chỉ có mẹ tôi cùng một người giúp việc ở. Còn trống rất nhiều phòng." Thu Nghi nhảy xuống xe, cô hỏi Lão Phổ: "Tôi nên xưng hô với mẹ anh thế nào?" Lão Phổ nói: "Em cứ gọi bà ấy là Phổ thái thái là được." Thu Nghi nói: "Chao ôi, tôi là dở nhất khoản giao thiệp với đàn bà. Bà ấy biết thân phận của tôi không? Tốt nhất là bà ấy cũng từng làm cái nghề này của tôi, thế thì dễ sống chung rồi." Mặt Lão Phổ lập tức có phần khó coi, anh ta nói: "Em đừng nói hươu nói vượn. Mẹ tôi là người rất có địa vị, gặp bà ấy ngàn vạn lần phải biết giữ chừng mực. Em cứ bảo là đồng nghiệp của tôi, tuyệt đối đừng để lộ chân tướng." Thu Nghi mỉm cười: "Thế thì khó nói lắm, tôi đây không biết làm bộ làm tịch đâu."
Phổ thái thái ngồi trên ghế mây đan len. Thu Nghi vừa nhìn thấy đôi mắt to và sáng của bà ta thì trong lòng đã chột dạ mất ba phần. Phụ nữ có đôi mắt sắc sảo kiểu này đa phần đều rất ghê gớm. Nghi thức gặp mặt đơn giản mà gượng gạo, Thu Nghi lơ đãng nhìn dáo dác xung quanh, cô luôn cảm thấy ánh mắt sắc như dao của Phổ thái thái đang gõ tới tấp lên khắp người mình, cái giọng nói pha tạp nam bắc của Phổ thái thái lọt vào tai Thu Nghi cũng vô cùng chói tai.
Người giúp việc dẫn Thu Nghi lên căn phòng trên lầu, căn phòng rõ ràng đã bỏ trống từ lâu, khắp nơi bám đầy bụi bặm. Người giúp việc nói: "Tiểu thư cứ qua phòng khách ngồi tạm, tôi vào dọn dẹp ngay đây." Thu Nghi xua tay: "Chị xuống đi, lát nữa tự tôi dọn." Thu Nghi mở cửa sổ nhìn xuống hoa viên, Lão Phổ và Phổ thái thái vẫn đang đứng trong hoa viên nói chuyện, Thu Nghi nghe thấy Phổ thái thái đột nhiên cao giọng nói: "Con đừng có nói dối nữa, mẹ nhìn một cái là biết ngay nó là cái ngữ gì rồi, con dắt cái loại đàn bà đó về nhà, không sợ người ta cười thối mũi à!" Thu Nghi biết câu này là cố ý nói cho cô nghe. Cô chẳng bận tâm. Từ nhỏ cô đã như vậy rồi, chẳng thèm để ý người khác nói gì về mình, nói cũng bằng thừa.
Từ sáng sớm đến chập tối, mỗi ngày Tiểu Ngạc phải khâu ba mươi chiếc bao tải. Những người khác cũng thế, đây là nhiệm vụ được quy định, khâu không xong thì không được tự ý nghỉ việc. Đám phụ nữ trẻ này chen chúc trong một kho quân giới cũ kỹ để khâu bao tải, ngày tháng trở nên dài dằng dặc và gian truân. Những chiếc bao tải đó là quân nhu, ngày nào cũng có xe tải đến chở bao tải ra khỏi trại lao động.
Tiểu Ngạc nhìn mười ngón tay thon thả của mình mọc đầy những mụn nước rớm máu, đến cuối cùng cô thậm chí không cầm nổi cây kim nữa, Tiểu Ngạc đối diện với đống mảnh bao tải mà ủ rũ gạt nước mắt, cô nói: "Em không khâu xong được, ngón tay em sắp rụng ra rồi." Người bên cạnh an ủi: "Cố chịu vài ngày nữa đi, đợi mụn nước vỡ ra là đóng vết chai ngay thôi. Đóng chai rồi là đỡ liền." Cuối cùng mọi người đều về hết, chỉ còn lại một mình Tiểu Ngạc chìm nghỉm giữa đống bao tải, bóng chiều dần buông, Tiểu Ngạc nghe thấy tiếng bước chân người lính gác đi qua đi lại ngoài cửa, anh ta sốt ruột quát: "Số 8, cô vẫn chưa khâu xong à? Ngày nào cô cũng tụt lại phía sau." Tiểu Ngạc vẫn giữ nguyên tư thế cứng đờ ngồi trên đống bao tải, cô nghĩ dù sao mình cũng chẳng muốn khâu nữa, tùy họ muốn xử lý mình thế nào thì xử. Kho quân giới năm xưa nồng nặc mùi ngai ngái đắng nghét của cỏ gai, trời càng lúc càng tối mịt, người lính trực ban bật đèn cái tách, anh ta quát vào mặt Tiểu Ngạc: "Số 8, sao cô cứ ngồi đực ra đấy? Coi chừng bị nhốt cấm túc đấy." Tiểu Ngạc chầm chậm giơ những ngón tay của mình lên cho người lính xem, cô muốn giải thích điều gì đó, nhưng lại lười chẳng buồn mở miệng. Người lính lẩm bẩm rồi quay lưng bỏ đi. Về sau Tiểu Ngạc nghe thấy anh ta hát: "Trời vùng giải phóng là bầu trời trong xanh, nhân dân vùng giải phóng xiết bao vui mừng."
Khoảng nửa tiếng sau, người lính trực ban bước vào xưởng làm việc, trông thấy Tiểu Ngạc đang buộc thòng lọng lên xà nhà, Tiểu Ngạc mệt mỏi chui đầu vào tròng, một tay siết chặt sợi dây, người lính thất thần kinh hãi, anh ta hét lên một tiếng: "Số 8, không được cử động!" Rồi vội vàng bắn một phát súng chỉ thiên. Tiểu Ngạc ngoái đầu lại nhìn, vội vàng lấy tay giữ lấy tròng dây trên cổ, nói: "Anh bắn súng làm gì? Tôi có trốn đâu." Người lính xông lại giật phăng sợi dây, anh ta nói: "Cô muốn chết à?" Tiểu Ngạc thản nhiên gật đầu: "Tôi muốn chết, tôi không khâu nổi ba mươi cái bao tải, anh bảo tôi phải làm sao đây?"
Người trong doanh trại nghe thấy tiếng súng đều chạy dồn về phía này, các cô gái điếm bám vào cửa sổ ngó vào trong. Thụy Phượng nói: "Tiểu Ngạc, anh ta nổ súng bắn em à?" Viên sĩ quan trẻ tuổi dẫn theo mấy người lính, đẩy Tiểu Ngạc ra khỏi xưởng. Tiểu Ngạc lấy tay che mặt lảo đảo bước ra ngoài, cô vừa khóc vừa nói: "Tôi không khâu xong ba mươi cái bao tải được, ngoài cái chết ra tôi chẳng còn cách nào khác." Cô nghe thấy các cô gái điếm đồng loạt khóc rống lên. Sĩ quan gầm lên: "Không được khóc, ai còn khóc nữa là bắn bỏ!" Lập tức có người gào lên: "Chết cũng không cho chết, khóc cũng không cho khóc, ngày tháng thế này sống sao nổi? Chi bằng bắn chết hết chúng tôi đi cho rồi!" Chẳng biết ai khơi mào trước, một đám gái điếm ùa lên ôm chặt lấy chân của sĩ quan và binh lính, xé rách quần áo, cào cấu bóp véo đũng quần của họ, doanh trại trong chớp mắt trở nên hỗn loạn tột cùng, đèn pha trên tháp canh đằng xa quét tới, tiếng súng nổ lách tách vang rền trên không trung. Tiểu Ngạc nép sau một bức tường, cô sợ chết khiếp trước trận chiến do chính mình châm ngòi này, kết cục này cô hoàn toàn không ngờ tới.
Vụ bạo loạn xảy ra ở trại lao động gái điếm sau này từng được đưa lên mặt báo, đó là chuyện vào cuối xuân năm 1950. Tin tức báo chí bao giờ cũng ngắn gọn khái quát, không hề nhắc đến tên Tiểu Ngạc, đương nhiên càng không có ai biết được Tiểu Ngạc chính là nguồn cơn của vụ bạo loạn này.
Sáng hôm sau Tiểu Ngạc bị gọi lên ban chỉ huy trại lao động. Có mấy nữ cán bộ đến, tất cả đều để tóc ngắn ngang tai, họ dùng ánh mắt kỳ quặc đánh giá Tiểu Ngạc một lượt, xì xào bàn tán với nhau, sau đó bắt đầu một cuộc nói chuyện dài lê thê.
Ban đêm Tiểu Ngạc không ngủ ngon, khi nhận ra mình đã gây nên một tai họa lớn, cô luôn nơm nớp lo sợ. Nếu họ bắn một phát chết luôn thì kết cục cũng chẳng tệ, nhưng nếu họ cố tình trừng trị cô, bắt cô khâu bốn mươi thậm chí năm mươi chiếc bao tải thì sao? Cô chỉ đành tìm đường chết khác thôi. Nếu Thu Nghi ở đây, Thu Nghi sẽ giúp cô, nhưng Thu Nghi đã bỏ rơi cô một mình chạy trốn mất rồi. Toàn bộ cuộc nói chuyện kéo dài suốt cả buổi sáng, Tiểu Ngạc trước sau vẫn cứ ngơ ngẩn, cô cúi đầu nhìn chằm chằm mũi chân, cô thấy chiếc tất lụa mang từ Thúy Vân Phường tới đã rách một lỗ, lộ ra một ngón chân trắng bợt phù nề.
"Tiểu Ngạc, xin cô hãy kể về trải nghiệm của mình đi." Một nữ cán bộ mỉm cười nói với Tiểu Ngạc, "Đừng sợ, chúng ta đều là chị em giai cấp cả."
Tiểu Ngạc yếu ớt lắc đầu, nói: "Tôi không muốn nói, tôi không khâu nổi ba mươi chiếc bao tải, chỉ có thế thôi, tôi chẳng có gì để nói cả."
"Thái độ này của cô không có lợi cho việc làm lại cuộc đời đâu." Nữ cán bộ ôn tồn nói, "Chúng tôi muốn lắng nghe xem vì sao cô lại nghĩ đến cái chết, cô có nỗi khổ gì cứ giãi bày với chúng tôi, chúng tôi đều là chị em giai cấp, đều ngâm mình lớn lên trong nước mắt cay đắng cả."
"Tôi nói rồi mà, tay tôi nổi đầy mụn nước rớm máu, không khâu nổi ba mươi chiếc bao tải. Tôi đành phải tìm đến cái chết."
"Đây không phải là nguyên nhân chính. Cô bị nhà chứa bóc lột áp bức bao nhiêu năm trời, cô mang mối hận thù sâu sắc ngút trời, lại bất lực không thể phản kháng, cô sợ lại rơi vào tay kẻ địch, cho nên cô mới nghĩ đến cái chết, tôi nói có đúng không?"
"Tôi không biết." Tiểu Ngạc vẫn cúi đầu nhìn cái lỗ rách trên chiếc tất lụa, nói: "Tôi sợ lắm."
"Tuyệt đối đừng sợ. Bây giờ không có ai đến hãm hại cô nữa đâu. Đưa các cô đến trại huấn luyện lao động là để cải tạo các cô, phấn đấu sớm ngày trở về với xã hội làm lại cuộc đời. Nhà chứa là sản phẩm của xã hội cũ, nó đã bị tiêu diệt rồi. Sau này cô muốn làm gì? Muốn làm công nhân, hay muốn đến cửa hàng làm nhân viên bán hàng?"
"Tôi không biết. Làm gì cũng được, miễn là đừng quá mệt người."
"Được rồi. Tiểu Ngạc, bây giờ hãy kể xem cô đã rơi vào tay mụ tú bà như thế nào, chúng tôi muốn giúp cô, chúng tôi muốn mời cô tham gia buổi mít tinh phụ nữ vào tháng sau, để tố cáo sự ức hiếp và áp bức của mụ tú bà và nhà chứa đối với cô..."
"Tôi không muốn nói." Tiểu Ngạc nói, "Mấy chuyện đó sao mà kể trước mặt bàn dân thiên hạ được, tôi làm sao mở miệng nổi?"
"Không bắt cô kể những chuyện nhơ nhớp đó." Nữ cán bộ hơi đỏ mặt giải thích, "Là tố cáo, cô hiểu không? Ví dụ như cô có thể tố cáo nhà chứa đã lừa gạt cô vào đó thế nào, lúc cô muốn trốn thoát bọn họ đã đánh đập dã man cô ra sao. Hơi phóng đại một chút cũng không sao, chủ yếu là đòi lại món nợ máu từ kẻ địch, cuối cùng cô hô thêm mấy khẩu hiệu là được rồi."
"Tôi không biết tố cáo, thật sự không biết đâu." Tiểu Ngạc lãnh đạm nói, "Các chị có lẽ không biết, tôi vào Hỷ Hồng Lâu là có điểm chỉ lập văn tự bán mình đàng hoàng, hơn nữa họ chưa từng đánh đập tôi bao giờ, tôi ngoan ngoãn tiếp khách kiếm tiền, họ lấy cớ gì mà đánh tôi chứ?"
"Nói như vậy, cô là tự nguyện đến Hỷ Hồng Lâu?"
"Vâng." Tiểu Ngạc lại cúi đầu xuống, nói: "Năm tôi mười sáu tuổi cha chết, mẹ đi bước nữa, tôi đành phải rời quê lên đây tìm việc làm. Không có ai nuôi tôi, tôi tự kiếm tiền nuôi thân."
"Vậy tại sao cô không vào nhà máy ốc vít làm công? Chúng tôi cũng xuất thân từ bần hàn, chúng tôi đều vào nhà máy ốc vít, cũng vẫn kiếm được tiền cơ mà."
"Các chị không sợ chịu khổ, nhưng tôi sợ khổ lắm." Ánh mắt Tiểu Ngạc trở nên bi thương vô hạn, cô đột nhiên lấy tay che mặt nức nở khóc, nói: "Các chị là đàn bà con gái nhà lành, còn tôi sinh ra đã là thứ đê tiện hèn hạ rồi. Tôi chẳng có cách nào khác, ai bảo số tôi sinh ra đã là thứ hèn hạ chứ."
Các nữ cán bộ phụ nữ nhất thời đều không biết nói gì, họ lại dặn dò Tiểu Ngạc thêm vài câu rồi bước ra ngoài. Sau đó bước vào là những cán bộ quản giáo mặc quân phục. Có một quản giáo ném một bọc nhỏ xuống chân Tiểu Ngạc, nói: "Số 8, đồ chị cô gửi tới này." Tiểu Ngạc nhìn thấy chiếc khăn lụa bọc bên ngoài là biết ngay Thu Nghi nhờ người gửi đến. Cô mở bọc ra, bên trong nhét tất lụa, xà phòng, giấy vệ sinh và rất nhiều đồ ăn vặt. Tiểu Ngạc thầm nghĩ Thu Nghi quả nhiên không hề quên cô, cõi đời mênh mông biến ảo khôn lường, nhưng tình chị em giữa Thu Nghi và Tiểu Ngạc là điều khó lòng thay đổi. Tiểu Ngạc bóc một viên kẹo mềm nhân toffee ngậm vào miệng, viên kẹo này ở một mức độ nào đó đã khôi phục lại niềm tin vào cuộc sống của Tiểu Ngạc. Về sau Tiểu Ngạc vừa nhai kẹo vừa đi qua doanh trại, tự nhiên lại lắc lư vòng eo uyển chuyển, Tiểu Ngạc là một cô gái cao gầy, eo cô mềm mại thon thả như cành liễu, trước cửa xưởng bao tải, Tiểu Ngạc lại bóc thêm một viên kẹo, cô nhìn thấy một người lính đang đứng gác dưới gốc cây đào, Tiểu Ngạc mỉm cười đầy vẻ quyến rũ với anh ta, nói: "Quan lớn ăn kẹo không?" Người lính cau mày quay ngoắt mặt đi, nói: "Ai thèm ăn kẹo của cô? Không thấy ghê tởm à."
Người đến trại lao động đưa đồ cho Tiểu Ngạc chính là Lão Phổ. Lão Phổ ban đầu không chịu đi, chẳng qua Thu Nghi nài nỉ van xin hết nước hết cái, Thu Nghi nói: "Lão Phổ, anh có còn chút tình người hay không là trông cả vào lần này đấy." Lão Phổ nói: "Tiểu Ngạc nào? Có phải cái con nha đầu gầy trơ xương vàng hoe như rơm rạ đó không?" Thu Nghi nói: "Anh thích đầy đặn đẫy đà, thì tự nhiên cũng có người thích gầy mảnh khảnh, cũng không cần phải dè bỉu người ta như thế, con bé Tiểu Ngạc người ta còn hay khen anh có phong độ đấy, anh xem anh đốn mạt chưa kìa."
Thu Nghi không dám tùy tiện ra ngoài cửa, nội dung chủ yếu nhất trong cuộc sống nhàn rỗi vô công rồi nghề là ngủ. Ban ngày ngủ một mình, ban đêm ngủ cùng Lão Phổ. Những tháng năm ở Hỷ Hồng Lâu lướt qua một cách nhẹ bẫng, giờ đây thân phận Thu Nghi mập mờ không rõ ràng, cô nghĩ nơi nương tựa sau này có lẽ vẫn là đàn ông, hoặc có lẽ chỉ là cái bọc vàng bạc tư trang mà cô đã tích cóp bao năm qua. Thu Nghi ngồi trên giường, bày la liệt những chiếc nhẫn và vòng tay các loại ra đầy giường, cô áng chừng giá trị của từng món, số đồ vàng này cũng đủ nuôi cô năm sáu năm rồi, Thu Nghi cảm thấy hài lòng vì điều đó. Có một chiếc vòng tay khắc hoa văn long phụng là Thu Nghi thích nhất, cô lồng chiếc vòng vào cổ tay, đúng lúc này cô chợt nhớ đến Tiểu Ngạc, Tiểu Ngạc cũng có một chiếc vòng long phụng như thế này, nhưng Tiểu Ngạc lúc đi hai bàn tay trắng, Thu Nghi không thể tưởng tượng nổi cuộc sống tương lai của Tiểu Ngạc, đàn bà một khi không có tiền bạc thì chỉ có thể dựa dẫm vào đàn ông, nhưng đàn ông lại là thứ chẳng hề đáng tin.
Thoắt cái nửa tháng đã trôi qua, Thu Nghi nhận thấy thái độ của Phổ thái thái đối với cô ngày càng tồi tệ. Có một hôm trên bàn ăn, Phổ thái thái đi thẳng vào vấn đề hỏi cô: "Thu tiểu thư, cô định bao giờ rời khỏi nhà tôi đây?" Thu Nghi nói: "Sao hả, ra lệnh đuổi khách đấy à?" Phổ thái thái cười khẩy một tiếng nói: "Cô chẳng phải khách khứa gì hết, tôi chưa bao giờ mời cô đến nhà tôi, tôi cho cô ở đây nửa tháng là đã nể mặt lắm rồi." Thu Nghi chẳng vội chẳng giận đáp: "Bà đừng có trưng cái bộ mặt đó ra với tôi, bà đây chẳng sợ đâu, có gì thì nói với con trai bà ấy, anh ấy bảo tôi đi thì tôi đi." Phổ thái thái đập mạnh đôi đũa xuống bàn nói: "Chưa từng thấy ngữ đàn bà hèn hạ nào như cô, cô tưởng tôi không dám nói với nó chắc?"
Hôm đó Lão Phổ vừa về đến nhà đã bị Phổ thái thái chặn lại ở hoa viên. Thu Nghi nghe thấy Phổ thái thái vừa khóc vừa làm ầm ĩ với anh ta, giằng dai suốt một hồi lâu, Thu Nghi thấy buồn cười, cô nghĩ Phổ thái thái cũng đáng thương, hà tất phải làm khổ mình như vậy? Cô vốn dĩ chẳng hề có ý định ăn vạ ở nhà họ Phổ, cô chỉ không thích cái kết cục bị xua đuổi, mất thể diện quá chừng.
Lão Phổ bước lên lầu với vẻ mặt vô cùng lúng túng. Thu Nghi mỉm cười nhìn chằm chằm vào mắt anh ta, đợi anh ta lên tiếng. Thu Nghi nghĩ cô muốn xem thử xem Lão Phổ sẽ làm thế nào. Lão Phổ chạy vào nhà tắm xối nước hoa sen, Thu Nghi nói: "Cần tôi kỳ lưng cho không?" Lão Phổ nói: "Thôi khỏi, tôi tự làm được." Thu Nghi nghe thấy tiếng nước bên trong bắn tung tóe ào ào, sau đó truyền ra một câu nói ậm ừ nghèn nghẹn của Lão Phổ: "Thu Nghi, ngày mai tôi tìm chỗ ở khác cho em nhé." Thu Nghi sững sờ một lúc. Rất nhanh sau đó Thu Nghi đạp tung cửa nhà tắm, cô chỉ tay vào mặt Lão Phổ nói: "Quả nhiên là thứ đàn ông vô dụng, tôi coi như nhìn lầm anh rồi." Miệng Lão Phổ ghé sát vào vòi nước, nhổ ra một ngụm nước rồi nói: "Tôi cũng hết cách rồi, đổi sang chỗ khác cũng tốt mà. Hai chúng ta ở bên nhau chẳng phải càng tiện hơn sao?" Thu Nghi không thèm nói thêm lời nào nữa, cô thu dọn đồ đạc của mình với tốc độ nhanh như chớp, nhét tất cả vào chiếc vali da mới mua. Sau đó cô đứng trước gương soi toàn thân, chải lại mái tóc, trang điểm nhẹ nhàng. Lão Phổ quấn chiếc khăn tắm ngang hông bước ra, anh ta nói: "Em định đi ngay bây giờ à? Em muốn đi đâu?" Thu Nghi nói: "Anh đừng có quản, móc tiền ra đây." Lão Phổ ngơ ngác hỏi: "Tiền gì?" Thu Nghi ném phắt chiếc lược gỗ qua, quát: "Anh bảo tiền gì? Tôi hầu hạ anh bao nhiêu ngày nay, anh muốn chơi gái quỵt tiền đấy à?" Lão Phổ nhặt chiếc lược gỗ đặt lên bàn, nói: "Thế này thì mất vui quá, chẳng qua chỉ là đổi chỗ ở thôi mà, em việc gì phải nổi trận lôi đình thế này?" Thu Nghi vẫn dựng ngược mày liễu, cô đá thêm cho Lão Phổ một cú: "Anh mau móc tiền ra cho tôi, coi như lần cuối cùng tôi tiếp khách, coi như tôi tiếp một con chó!" Lão Phổ lầm bầm rút tiền từ trong ví ra, anh ta nói: "Em muốn bao nhiêu, em muốn bao nhiêu tôi đều đưa cho em hết." Đúng lúc này Thu Nghi rốt cuộc òa khóc nức nở, cô giật lấy xấp tiền giấy đó xé toạc làm đôi, rồi ném thẳng vào mặt Lão Phổ, Thu Nghi nói: "Ai thèm tiền của anh, Lão Phổ, tôi đã bao giờ đòi tiền anh chưa? Cái đồ vong ân bội nghĩa nhà anh." Lão Phổ né tránh đòn tấn công của Thu Nghi, anh ta ngồi phịch xuống sô pha thở dốc nói: "Vậy rốt cuộc em muốn thế nào đây? Nếu em đã không muốn đi thì cứ ở lại thêm mấy ngày nữa đi." Thu Nghi đã xách chiếc vali da lên, cô thét the thé một tiếng: "Tôi không thèm!" Rồi lao vụt xuống lầu, ở hoa viên cô đụng phải Phổ thái thái, Phổ thái thái nhìn chiếc vali da của Thu Nghi với vẻ mặt hả hê đắc thắng, Thu Nghi nhổ toẹt một bãi nước bọt về phía bà ta, nói: "Đồ đàn bà đạo đức giả, tao rủa cho mày chết không nhắm mắt!"
Thu Nghi ban đầu định về nhà. Chiếc xe kéo cô ngồi đã đi đến khu ổ chuột nơi cô lớn lên từ thuở nhỏ, rất nhiều đứa trẻ đang đuổi nhau nô đùa trên con đường xỉ than, trên không trung giăng đầy quần áo và tã lót đang nhỏ nước tong tỏng, cô lại ngửi thấy cái mùi chua lòm bẩn thỉu nghèo hèn quen thuộc. Thu Nghi nhìn thấy người cha mù lòa già nua của mình đang ngồi trước cửa bóc đậu tằm, cô ruột của cô xắn tay áo vớt dưa muối từ trong một chiếc vại ra, trên đỉnh đầu họ là mái nhà lợp bằng giấy dầu rách nát, một con mèo đang ngồi thu lu ở đó. Người phu xe hỏi: "Tiểu thư có xuống xe không?" Thu Nghi lắc đầu: "Đi tiếp đi, cứ đi thẳng về phía trước." Khi đi ngang qua bên cạnh người cha, Thu Nghi tháo một chiếc nhẫn mặt vuông lớn trên ngón tay, ném vào chiếc bát đựng đậu tằm, người cha vậy mà không hề hay biết, ông vẫn chăm chú bóc đậu tằm, điều này khiến Thu Nghi cảm thấy một nỗi đau nhói buốt ruột gan. Cô lấy khăn tay che mặt, nói với người phu xe: "Đi đi, đi tiếp về phía trước đi." Người phu xe nói: "Tiểu thư rốt cuộc muốn đi đâu?" Thu Nghi nói: "Bảo anh đi thì anh cứ đi, anh sợ tôi không trả tiền xe à?"
Bên lề đường xuất hiện những ruộng hoa cải dầu vàng rực, đã ra đến vùng thôn quê ngoại ô rồi, Thu Nghi nhìn quanh phong cảnh mùa xuân nơi đồng nội, giữa một rặng tre xanh um tùm vây quanh, lộ ra những bức tường trắng ngói đen của Ngoạn Nguyệt Am. Thu Nghi đứng dậy, cô chỉ vào Ngoạn Nguyệt Am hỏi người phu xe: "Đó là miếu gì thế?" Phu xe nói: "Là một am ni cô." Thu Nghi đột nhiên tự cười rộ lên, cô nói: "Đến đó đi, dứt khoát cạo đầu làm ni cô cho xong."
Thu Nghi xách vali đi xuyên qua rặng tre, có hai người đàn bà nông dân đi thắp hương từ Ngoạn Nguyệt Am bước ra, nghi hoặc nhìn chằm chằm vào Thu Nghi, một người trong đó nói: "Vị khách hành hương này là người có tiền đấy." Thu Nghi mỉm cười với những người đàn bà nông dân, cô đứng trước cánh cổng sơn đỏ của Ngoạn Nguyệt Am, ngoái đầu nhìn lại cái bóng của mình in trên nền đất bùn, trong ánh hoàng hôn và ráng chiều tà, cái bóng ấy trông thật mỏng manh và mềm yếu. Thu Nghi tự nói với lòng mình: "Chính là ở đây, dứt khoát cạo đầu làm ni cô cho xong."
Trong am khói hương nghi ngút, ngọn đèn dầu thông trên bàn thờ tỏa ra chút ánh sáng leo lét duy nhất. Thu Nghi nhìn thấy gương mặt xanh xao nhợt nhạt của hai ni cô phía sau khám thờ, một người vẫn còn trẻ, một người đã rất già. Họ lạnh nhạt nhìn chăm chú vào Thu Nghi: "Thí chủ này muốn thắp hương sao?" Thu Nghi như chìm nghỉm trong một màn đêm vô tận nào đó, cơ thể mệt mỏi căng thẳng suốt nhiều ngày qua bỗng chốc buông lỏng hoàn toàn trong am đường, cô quỳ sụp xuống bồ đoàn dập đầu lạy hai ni cô một cái thật mạnh, nói: "Xin hai vị sư phụ thu nhận con, con đã không còn nơi nào để đi nữa rồi." Hai ni cô không nói lời nào, Thu Nghi nói: "Hãy cho con ở lại đây đi, con có rất nhiều tiền, con có thể nuôi sống các thầy." Ni cô già lúc này lần tràng hạt, tụng niệm mấy câu kinh Phật rất nhanh, còn người trẻ thì lấy tay che miệng cười thầm. Thu Nghi đột ngột ngẩng đầu lên, trong mắt cô lộ rõ vẻ nôn nóng và tuyệt vọng tột cùng, hai tay Thu Nghi đập lia lịa vào chiếc bồ đoàn dưới gối, nghiêm giọng thét lên: "Các người điếc hết rồi à? Các người không nghe thấy tôi đang cầu xin các người sao? Cho tôi làm ni cô, cho tôi ở lại đây, các người mà còn không nói gì thì tôi sẽ châm một mồi lửa, đốt trụi cái am ni cô này, tất cả chúng ta đừng hòng có ai sống sót!"
Thu Nghi không tài nào quên được đêm đầu tiên trải qua ở Ngoạn Nguyệt Am. Cô ngủ một mình trong gian nhà chái chất đầy củi khô và nông cụ, trên bậu cửa sổ thắp một cây nến. Gió đêm thổi rặng tre bên ngoài kêu xào xạc, về sau trời lại bắt đầu đổ mưa rả rích. Thu Nghi trằn trọc trở mình trong tiếng mưa rơi, nghĩ đến đêm qua bên gối vẫn còn Lão Phổ nằm chung, chỉ vẻn vẹn trong một đêm ngắn ngủi mà phấn son chốn hồng trần đã bị ngăn cách bên ngoài bức tường. Thu Nghi nghĩ thế giới này quả thực quái đản khôn lường, một người sống qua ngày hôm nay chẳng thể biết ngày mai sẽ xảy ra chuyện gì, ai mà ngờ được Thu Nghi của Hỷ Hồng Lâu nay lại vào am ni cô cơ chứ!
Rất lâu sau đó Tiểu Ngạc mới nghe nói về chuyện Thu Nghi xuống tóc quy y. Một hôm nọ Lão Phổ đến trại lao động thăm Tiểu Ngạc, câu đầu tiên anh ta thốt ra là Thu Nghi đã vào am ni cô rồi. Tiểu Ngạc vô cùng kinh ngạc, cô cứ tưởng Lão Phổ đang nói đùa. Lão Phổ nói: "Là thật đấy, tôi cũng mới biết chuyện này thôi. Tôi đến tìm cô ấy, cô ấy không chịu gặp tôi." Tiểu Ngạc lặng đi một lát, khóe mắt đã đỏ hoe. Tiểu Ngạc nói: "Nói như vậy chắc chắn là anh đã đối xử tệ bạc với chị Thu Nghi rồi, nếu không thì chị ấy tuyệt đối sẽ chẳng bao giờ đi bước đường này." Lão Phổ mặt mày ủ rũ nói: "Nói ra dài dòng lắm, tôi cũng có nỗi khổ của tôi." Tiểu Ngạc nói: "Chị Thu Nghi đối xử tốt với anh biết bao, đám con gái ở Thúy Vân Phường có được tấm lòng chu đáo như thế không phải dễ đâu, Lão Phổ anh có hiểu không?" Lão Phổ nói: "Tôi hiểu chứ, bây giờ chỉ có Tiểu Ngạc em đi khuyên nhủ cô ấy thôi, Thu Nghi chịu nghe lời em mà." Tiểu Ngạc cười cay đắng, cô nói: "Lão Phổ anh lại hồ đồ rồi, làm sao em ra ngoài được chứ? Em muốn ra ngoài ít nhất cũng phải nửa năm nữa, vả lại phải có biểu hiện lao động thật tốt, em lại chẳng làm nên trò trống gì, mỗi ngày chỉ khâu nổi hai mươi chiếc bao tải, bản thân em cũng chỉ hận không chết quách đi cho xong."
Hai người nhìn nhau không nói nên lời, họ ngồi trên hai tảng đá dưới chân tháp canh. Thời gian thăm nuôi là nửa tiếng đồng hồ, Tiểu Ngạc ngửa mặt nhìn người lính gác trên tháp canh rồi nói: "Sắp hết giờ rồi, Lão Phổ anh nói thêm với em chuyện khác đi." Lão Phổ hỏi: "Em muốn nghe chuyện gì?" Tiểu Ngạc cúi đầu nhìn những hòn đá dưới đất: "Nói bừa chuyện gì cũng được, chuyện gì em cũng muốn nghe." Lão Phổ ngơ ngẩn nhìn chiếc cằm nhọn hoắt của Tiểu Ngạc, đưa tay qua khẽ vuốt ve một cái, anh ta nói: "Tiểu Ngạc, em gầy đến mức tội nghiệp quá." Vai Tiểu Ngạc bỗng co rúm lại, cô nghiêng mặt đi, nói khẽ: "Em không tội nghiệp, là em tự làm tự chịu, chẳng trách được ai cả."
Lão Phổ mang đến cho Tiểu Ngạc một tin xấu khác, mụ tú bà của Hỷ Hồng Lâu đã rời khỏi địa phương này, những đồ đạc Tiểu Ngạc để lại nơi đó cũng bị cuỗm sạch sành sanh rồi. Tiểu Ngạc nhìn Lão Phổ với ánh mắt ai oán, nói: "Một chút cũng không để lại sao?" Lão Phổ nghĩ ngợi rồi nói: "Tôi cướp lại được một hộp phấn ở trước cửa, hình như là thứ em từng dùng, tôi đã mang về nhà rồi." Tiểu Ngạc gật đầu, cô nói: "Một hộp phấn, vậy thì anh cứ giữ nó hộ em đi."
Trên thực tế Tiểu Ngạc rất nhanh chóng thích nghi với cuộc sống trong trại lao động, cô là một cô gái có khả năng thích nghi rất cao, công việc khâu bao tải đã giúp cô lấy lại được giấc ngủ ngon lành, chứng suy nhược thần kinh năm xưa của Tiểu Ngạc không chữa mà tự khỏi. Ban đêm khi đi ngủ, tay Thụy Phượng thường xuyên thò vào trong chăn của cô, sờ soạng bóp véo trên ngực và đùi Tiểu Ngạc, Tiểu Ngạc cũng chẳng giận dỗi, cô đẩy tay Thụy Phượng ra rồi cứ thế ngủ tiếp. Có một ngày cô mơ thấy một bàn tay khổng lồ mọc đầy lông đen lánh, chầm chậm lướt qua cơ thể cô từ trên xuống dưới, Tiểu Ngạc toát cả mồ hôi lạnh. Hóa ra vẫn là bàn tay của Thụy Phượng đang giở trò tác quái, lần này Tiểu Ngạc nổi giận thật sự, cô cấu véo một cái thật đau vào mu bàn tay Thụy Phượng: "Cấm chạm vào tôi, ai cũng đừng hòng đụng vào tôi!"
Ở xưởng bao tải số hai, trước mắt Tiểu Ngạc cũng thường xuyên hiện lên bàn tay của người đàn ông ấy, có lúc nó dừng lại bất động trên không trung, có lúc nó lại bơi lội trôi dạt tới trong cõi hư ảo, như một con cá khẽ rỉa vào những chỗ nhạy cảm của Tiểu Ngạc. Tiểu Ngạc mặt đỏ bừng bừng khâu bao tải, cô không biết đó là bàn tay của ai, cô không biết bàn tay đó mang ý nghĩa gì, chỉ mơ hồ cảm thấy đó là một bóng ma tăm tối do cuộc sống năm xưa để lại.
Đến mùa xuân năm 1952, Tiểu Ngạc được thông báo đã hết thời hạn cải tạo lao động, cô có thể rời khỏi trại lao động để trở về thành phố. Tiểu Ngạc khi nghe thấy tin này thì chân tay luống cuống, gương mặt gầy gò của cô bỗng chốc lại tái mét không một giọt máu. Cán bộ phụ nữ hỏi: "Chẳng lẽ cô không muốn ra ngoài sao?" Tiểu Ngạc nói: "Không, tôi chỉ không biết sau khi ra ngoài thì phải làm sao, tôi thấy hơi sợ." Cán bộ phụ nữ nói: "Bây giờ cô đã có thể tự lực cánh sinh làm lại cuộc đời rồi, chúng tôi sẽ giới thiệu cô đi làm, cô cũng có thể cống hiến sức lực cho công cuộc xây dựng tổ quốc rồi." Nữ cán bộ lấy ra một tập biểu mẫu, cô ấy nói: "Ở đây có rất nhiều nhà máy đang tuyển nữ công nhân, cô muốn chọn nhà máy nào?" Tiểu Ngạc lật xem biểu mẫu một lát, nói: "Tôi chẳng hiểu gì cả, nhà máy nào việc nhẹ nhất thì tôi đi nhà máy đó." Cán bộ phụ nữ thở dài một tiếng nói: "Xem ra tư tưởng của những người như các cô là không cải tạo nổi rồi, thế thì cô đến xưởng gia công chai thủy tinh đi, cái ngữ ăn lười làm biếng như cô thì cứ đi nhặt chai thủy tinh cho rồi."
Trong những ngày đầu ở Ngoạn Nguyệt Am, Thu Nghi vẫn giữ thói quen ngồi trước gương chải đầu trang điểm. Cô nhìn thấy gương mặt trong gương ngày càng lộ vẻ xanh xao vàng vọt, trên môi mọc một nốt nhiệt miệng. Cô xoa xoa mái tóc mà mình yêu quý nhất, cô nghĩ những sợi tóc này chẳng mấy chốc sẽ bị cạo sạch khỏi người cô, và nét kiều diễm quyến rũ của một người phụ nữ trong cô cũng sẽ theo đó mà tan biến. Thu Nghi tràn ngập nỗi kinh hoàng hoảng hốt trước điều ấy.
Ni cô già chọn một ngày lành tháng tốt để xuống tóc ban pháp danh cho Thu Nghi. Dao kéo được bọc trong một tấm vải đỏ đặt trên bàn thờ, tiểu ni cô bê một chậu nước trong đứng nép một bên. Thu Nghi nhìn dao kéo trên bàn thờ, hai tay ôm chặt lấy mái tóc của mình. Thu Nghi đột nhiên gào to lên: "Tôi không cạo đâu, tôi thích mái tóc của tôi!" Ni cô già nói: "Trần duyên của con chưa dứt, vốn dĩ không nên đến chốn này, con đi ngay bây giờ đi." Thu Nghi nói: "Tôi không cạo tóc, tôi cũng không đi." Ni cô già nói: "Thế thì không được, giữ tóc thì không có Phật, quy y Phật thì không giữ tóc, con phải đưa ra lựa chọn." Thu Nghi trợn tròn hai mắt giận dữ, cô giậm chân nói: "Được, chẳng cần bà phải ép tôi, tự tôi cắt nó!" Thu Nghi chộp lấy cây kéo, tay kia túm ngược mái tóc lên, xoẹt một nhát kéo dứt khoát hạ xuống, cả mái tóc đen nhánh nhẹ bẫng thi nhau rơi lả tả xuống nền am đường, Thu Nghi vừa khóc vừa quơ tay vào không trung chộp lấy những sợi tóc rơi rụng.
Ba ngày sau khi Thu Nghi xuống tóc, Lão Phổ nghe tin liền tìm đến am Ngoạn Nguyệt. Hôm ấy không có hương khói, cửa am đóng chặt. Lão Phổ gõ cửa hồi lâu, người ra mở cửa chính là Thu Nghi. Thu Nghi nhìn thấy Lão Phổ, liền nhanh chóng chốt cửa lại, nàng buông với Lão Phổ một chữ: "Cút." Thoạt đầu Lão Phổ không nhận ra Thu Nghi, đến khi hoàn hồn lại thì đã muộn. Thu Nghi ở trong sân nói với ai đó: "Đừng mở cửa, bên ngoài là kẻ trộm." Lão Phổ tiếp tục gõ cửa, bên trong bặt vô âm tín. Lão Phổ nghĩ bụng không cam lòng, hắn vòng ra sau am đường, định trèo tường vào, nhưng bức tường ấy đối với Lão Phổ lại quá cao, Lão Phổ chưa từng làm những việc như trèo tường khoét vách bao giờ. Lão Phổ đành quay lại tiếp tục gõ cửa, đồng thời hắn bắt đầu ra sức xô đẩy. Dần dà nghe thấy then cài bên trong lung lay, cánh cửa hé ra một khe nhỏ, Lão Phổ cố thò đầu vào trong, vai và thân mình kẹt lại bên ngoài. Thu Nghi đang đứng sau cánh cửa, lạnh lùng nhìn trừng trừng cái đầu thò vào của Lão Phổ. Lão Phổ nói: "Thu Nghi, anh rốt cuộc cũng gặp lại em rồi, em theo anh về đi." Thu Nghi lấy hai tay ôm chặt đỉnh đầu, gần như là một phản xạ vô thức. Lão Phổ dốc hết sức ngọ ngoạy trong khe cửa, muốn chen nốt bờ vai vào. Lão Phổ nói: "Thu Nghi, em mở cửa ra đi, anh có bao nhiêu lời muốn nói với em, em cạo tóc đi làm gì chứ? Giờ bên ngoài không sao rồi, em không cần phải trốn chui trốn lủi nữa, nhưng sao em lại cạo tóc đi chứ?" Một bàn tay của Lão Phổ thò qua khe cửa, túm chặt lấy vạt áo bào đen của Thu Nghi. Thu Nghi như bị bỏng nhảy dựng lên, nàng nói: "Anh đừng chạm vào tôi!" Lão Phổ ngước mắt ai oán nhìn Thu Nghi, Thu Nghi vẫn ôm chặt đầu mình, nàng the thé hét lên: "Anh đừng nhìn tôi!" Tay Lão Phổ quờ quạng trong không trung, muốn nắm lấy tay Thu Nghi, cánh cửa bị ép vào kêu cọt kẹt. Lúc này Thu Nghi bỗng vớ lấy một khúc gậy gỗ sau cánh cửa, nàng giơ khúc gậy lên giữa không trung hét vào mặt Lão Phổ: "Ra ngoài, cút ra ngoài cho tôi, anh còn không cút tôi đánh chết anh một gậy."
Lão Phổ chán nản đứng bên ngoài am Ngoạn Nguyệt, nghe thấy tiếng Thu Nghi nức nở khóc một hồi bên trong. Lão Phổ nói: "Thu Nghi em đừng bướng nữa, theo anh về đi, em muốn kết hôn thì chúng ta kết hôn, em muốn thế nào anh cũng chiều em." Nhưng Thu Nghi đã lẹp xẹp bước chân bỏ đi mất. Lão Phổ đối diện với một mảng tĩnh mịch chết chóc, chỉ có rặng trúc rậm rạp xào xạc trong gió, trong xóm thôn xa xa có tiếng chó sủa ngắt quãng, am Ngoạn Nguyệt cách thành phố mười dặm đường, cảnh sắc rốt cuộc cũng khác chốn phồn hoa đô hội. Ngày hôm ấy, Lão Phổ âm thầm hạ quyết tâm đoạn tuyệt tơ tình với Thu Nghi. Hắn nhớ lại cảnh đầu mình kẹt trong khe cửa am Ngoạn Nguyệt cầu xin Thu Nghi, cảnh tượng ấy khiến hắn quét sạch thể diện. Lão Phổ nghĩ trên đời có bao nhiêu phụ nữ đẫy đà như hoa như ngọc, hà cớ gì hắn phải ngày ngày tơ tưởng đến Thu Nghi, Thu Nghi chẳng qua chỉ là một con kỹ nữ ở phường Thúy Vân mà thôi.
Năm 1952, cuộc sống xa hoa của chàng công tử nhà giàu Lão Phổ phải hứng chịu một đòn giáng tan tành. Nhà cửa của họ Phổ bị chính phủ tịch thu, món tiền gửi kếch xù tổ tiên để lại cũng bị ngân hàng phong tỏa. Tâm trạng Lão Phổ vô cùng suy sụp, ngày ngày hắn gục trên bàn làm việc của công ty điện lực mà ngủ gà ngủ gật. Một hôm Lão Phổ nhận được một cuộc điện thoại, là Tiểu Ngạc gọi tới. Tiểu Ngạc nói cho Lão Phổ biết nàng đã ra ngoài rồi, nàng muốn Lão Phổ dẫn nàng đi gặp Thu Nghi. Lão Phổ nói: "Tìm cô ta làm gì? Cô ta chết nửa người rồi, em cứ đến tìm anh đi, Lão Phổ anh dẫu sao vẫn còn sống sờ sờ đây."
Trước cổng công ty điện lực, Lão Phổ nhìn thấy Tiểu Ngạc từ ngoài phố thong thả đi tới. Tiểu Ngạc mặc bộ đồ Lênin bằng vải kaki xanh, chân đi giày vải xỏ ngón đen, ngoại trừ dáng đi và ánh mắt liếc ngang liếc dọc, dáng vẻ Tiểu Ngạc không khác gì những người phụ nữ bình thường trên phố. Tiểu Ngạc đứng dưới ánh nắng mỉm cười duyên dáng với Lão Phổ, cảm giác đầu tiên của Lão Phổ là nàng xinh đẹp hơn trước nhiều, trái tim hắn bất giác rộn ràng rung động.
Vừa đúng giờ ăn trưa, Lão Phổ dẫn Tiểu Ngạc đi về phía con phố ẩm thực sầm uất. Lão Phổ hỏi: "Tiểu Ngạc, em muốn ăn đồ Tây hay đồ Trung?" Tiểu Ngạc đáp: "Đồ Tây đi, em thèm ăn sườn heo, bít tết, với cả gà om thố lắm, hai năm nay em chưa được bữa nào ra hồn rồi." Lão Phổ cười tươi liên tục gật đầu, nhưng tay lại căng thẳng thọc sâu lục lọi trong túi áo vest. Nay đã khác xưa, túi tiền của Lão Phổ giờ đây thường xuyên rỗng tuếch. Lão Phổ nhẩm tính số tiền trong túi, bụng bảo dạ mình đành phải chịu đói vậy. Sau đó hai người bước vào tiệm cơm Tây Chim Cánh Cụt trứ danh, Lão Phổ gọi món gì cũng chỉ gọi một phần, bản thân chỉ gọi một ly nước ngọt Hà Lan. Tiểu Ngạc vui vẻ trải khăn ăn lên đầu gối, nói: "Nước miếng em sắp rớt ra rồi này." Lão Phổ nói: "Chỉ cần em vui là được, anh ăn ở công ty rồi, anh ngồi uống chút nước với em thôi."
Sau đó hai người nhắc đến Thu Nghi, Tiểu Ngạc bảo: "Em thật không tin nổi, người như Thu Nghi sao lại đi làm ni cô chứ, chị ấy là người thích náo nhiệt mà." Lão Phổ nói: "Quỷ mới biết, cái cõi đời này loạn cào cào hết cả rồi, cái gì cũng loạn." Tiểu Ngạc cầm dao nĩa chỉ vào mũi Lão Phổ, nàng nói: "Anh bạc tình bạc nghĩa, Thu Nghi hận anh thấu xương mới đi vào con đường ấy." Lão Phổ xòe hai tay ra nói: "Cô ta hận anh thì anh biết hận ai, giờ anh cũng khổ lắm, không xứng với cô ta nữa rồi." Tiểu Ngạc im lặng một lát, thở dài nói: "Thu Nghi tội nghiệp thật, nhưng Lão Phổ anh nói cũng đúng, giờ ai cũng đành tự lo cho thân mình thôi."
Bồi bàn bước lại thanh toán, may mà chưa đến nỗi bẽ mặt. Lão Phổ vẫn giữ phong độ boa tiền thưởng. Lúc rời khỏi quán cơm Tây, Tiểu Ngạc khoác tay Lão Phổ bước đi. Lão Phổ nghĩ đến cảnh ngộ túng quẫn của mình, không khỏi trăm mối ngổn ngang. Xem ra giấc mộng đẹp chẳng còn nữa rồi, trước mặt đàn bà, một gã đàn ông kiết xác sẽ chẳng làm nên trò trống gì. Hai người mang tâm sự riêng cùng rảo bước, Lão Phổ đưa Tiểu Ngạc tới tận xưởng gia công chai thủy tinh. Tiểu Ngạc chỉ vào khu xưởng rào bằng giậu tre, nói: "Anh xem cái xưởng rách nát em ở này, chán chết đi được." Lão Phổ bảo: "Hai hôm nữa chúng ta đi vũ trường khiêu vũ nhé." Tiểu Ngạc nói: "Bây giờ còn vũ trường sao?" Lão Phổ đáp: "Tìm thử xem, biết đâu vẫn còn nơi mở cửa." Tiểu Ngạc xoay một vòng bước fox tại chỗ, nàng nói: "Chết tiệt, em sắp quên sạch rồi." Tiểu Ngạc ngẩng đầu nhìn Lão Phổ, chợt nhớ tới Thu Nghi: "Thế còn Thu Nghi thì sao?" Tiểu Ngạc nói: "Chúng ta khoan hãy khiêu vũ, anh đưa em đi thăm Thu Nghi trước đi." Lão Phổ hậm hực lắc đầu: "Anh không đi đâu, cô ta kẹp anh ở khe cửa không cho vào, muốn đi thì em tự đi." Tiểu Ngạc nói: "Một mình em đi thế nào được? Em đâu có biết đường, vả lại giờ em cũng chẳng có tiền mua quà cho chị ấy. Không đi cũng được, vậy chúng ta đi khiêu vũ đi."
Ba ngày sau, Tiểu Ngạc và Lão Phổ lại gặp nhau. Lần này Lão Phổ vay tiền đồng nghiệp nhét vào túi, họ thuê một chiếc xe chạy dọc theo các con phố thương mại tìm kiếm chốn ăn chơi náo nhiệt. Vũ trường, quán bar đã biến mất tựa như lá khô rụng, thành phố về đêm vắng vẻ đìu hiu, dưới ánh đèn neon thưa thớt tàn tạ của các cửa hiệu, có vài kẻ không rõ lai lịch đang cuộn tròn trong chăn ngủ bờ ngủ bụi. Họ đi qua cổng chào ở đầu phường Thúy Vân, trên cổng chào treo băng rôn và khẩu hiệu, những gánh hàng điểm tâm tụ tập bán chợ đêm ở đây đang lục tục dọn dẹp. Tiểu Ngạc chỉ vào một gánh hàng gọi Lão Phổ: "Nhanh, nhanh xuống mua một phần bánh bao thủy tinh đi, chậm nữa là không kịp đâu." Lão Phổ vội vã nhảy xuống, mua một phần bánh bao thủy tinh, Lão Phổ vịn vào xe ngước nhìn lầu Hỷ Hồng ngày trước, lầu Hỷ Hồng tối om om, tựa như một góc bối cảnh phim trường bị bỏ hoang. Lão Phổ hỏi: "Tiểu Ngạc, em có muốn quay lại xem không?" Tiểu Ngạc cắn một miếng bánh bao, miệng ú ớ nói: "Không xem không xem, xem lại đau lòng." Lão Phổ ngẫm nghĩ rồi bảo: "Phải đấy, xem lại đau lòng." Họ lượn quanh thành phố tìm kiếm vũ trường, cuối cùng đành thất vọng. Có một ông chủ quen biết với Lão Phổ thò đầu ra từ cửa sổ nhà mình, xua tay như đuổi gà, ông ta nói: "Đi, đi, về nhà đi, thời buổi nào rồi mà còn đòi khiêu vũ? Muốn nhảy thì về giường mà nhảy, tám cái vũ trường đều bị dẹp sạch rồi." Lão Phổ bần thần quay lại xe kéo, hắn nói với Tiểu Ngạc: "Làm sao bây giờ? Thời gian còn lại giết bằng cách nào đây?" Tiểu Ngạc nói: "Em cũng chẳng biết, tùy anh thôi." Lão Phổ ngẫm nghĩ rồi bảo: "Về chỗ anh mà nhảy. Nhà anh giờ rách nát lắm, đồ đạc cũng chẳng có, nhưng anh vẫn còn giữ một hộp cà phê Đức, với cả một cái máy hát, có thể khiêu vũ, nhảy điệu gì cũng được." Tiểu Ngạc cười cười, mím môi nói: "Thế thì đi thôi, miễn sao đừng đụng phải người đàn bà khác là được."
Năm đó Lão Phổ đổi chỗ ở mấy bận, cuối cùng chuyển vào gara ô tô trước đây của công ty điện lực. Tiểu Ngạc đứng ở cửa, trước tiên thò đầu nhìn quanh quất vào bên trong, nàng nói: "Không ngờ Lão Phổ cũng rơi vào bước đường này." Lão Phổ nói: "Thế sự khó lường, không mất mạng đã là may mắn rồi." Tiểu Ngạc bước vào ngồi phịch xuống giường, hai chân khẽ va vào nhau một cái, đôi giày da liền văng ra. Tiểu Ngạc hỏi: "Lão Phổ, thật sự chỉ có mình anh thôi à?" Lão Phổ kéo rèm cửa sổ, quay đầu lại nói: "Anh trước giờ vẫn chỉ có một mình mà, mẹ anh sang nhà chị gái ở rồi, giờ anh lại càng lẻ loi hơn."
Tiểu Ngạc ngồi trên giường lật xem một cuốn họa báo điện ảnh, nàng ngẩng đầu nhìn Lão Phổ, Lão Phổ cũng ngơ ngẩn nhìn nàng. Tiểu Ngạc bật cười nói: "Anh đứng ngây ra đó làm gì? Bật nhạc lên khiêu vũ đi chứ." Lão Phổ nói: "Máy hát của anh hỏng rồi." Tiểu Ngạc nói: "Thế thì pha cà phê đi." Lão Phổ nói: "Bếp cũng tắt ngúm rồi." Tiểu Ngạc liền lấy cuốn họa báo che mặt cười khúc khích, nàng nói: "Lão Phổ anh giở trò quỷ gì đấy? Anh tiếp đãi em thế này đấy à?" Lão Phổ lao nhanh một bước lên giường, ôm chặt lấy eo Tiểu Ngạc, Lão Phổ nói anh muốn tiếp đãi em trên giường, nói đoạn liền tắt phụt ngọn đèn điện. Tiểu Ngạc trong bóng tối lấy cuốn họa báo đập vào người Lão Phổ, Tiểu Ngạc thở hổn hển nói: "Lão Phổ anh đừng trêu em, em còn nợ ân tình của Thu Nghi đấy." Lão Phổ nói: "Có hề gì đâu, giờ ai lo thân nấy rồi." Thân thể Tiểu Ngạc dần ngả ra sau, ngón tay nàng theo thói quen cấu vào lưng Lão Phổ. Tiểu Ngạc nói: "Lão Phổ ơi là Lão Phổ, anh bảo em sau này biết ăn nói thế nào với Thu Nghi?" Lão Phổ lập tức dùng đầu lưỡi khô ráp chế ngự bờ môi Tiểu Ngạc, thế là hai người bồng bềnh trong bóng tối, không nói năng gì nữa.
Xưởng gia công chai thủy tinh tổng cộng có chừng hai mươi nữ công nhân, trong đó ít nhất một nửa là các cô gái cũ của phường Thúy Vân, họ có thói quen tụ lại một góc, tách biệt khỏi những nữ công nhân xuất thân từ gia đình bình thường khác. Công việc vô cùng đơn giản, họ lựa ra những chiếc lành lặn từ đống chai thủy tinh chất cao như núi, cọ rửa sạch sẽ, sau đó những chiếc chai này được chở đi để tái sử dụng. Lúc bấy giờ người ta vẫn chưa quen với sự tồn tại của loại hình thủ công nghiệp này, nhiều người gọi xưởng gia công chai thủy tinh là xưởng thợ kỹ nữ.
Công việc của Tiểu Ngạc là rửa chai thủy tinh, nàng cầm một cây cọ nhỏ thọc vào miệng chai, xoay một vòng quanh thành chai, rồi đổ nước bên trong ra, làm lại lần nữa, một chiếc chai thủy tinh màu xanh lá hoặc màu nâu sẫm liền trở nên sáng bóng sạch sẽ. Tiểu Ngạc luôn uể oải lặp đi lặp lại công việc của mình, một mặt nàng thấy chán ngắt, mặt khác nàng cũng tỉnh táo hiểu rằng trên đời này sẽ chẳng có công việc nào nhẹ nhàng đỡ tốn sức hơn thế. Mỗi tháng Tiểu Ngạc lĩnh mười bốn đồng tiền lương, miễn cưỡng duy trì sinh kế. Lần đầu tiên lĩnh lương, Tiểu Ngạc rất đỗi kinh ngạc, nàng bảo: "Từng này tiền thì đủ làm gì?" Nữ quản đốc xưởng liền chặn họng nàng: "Cô muốn làm gì? Khoản này dĩ nhiên không bằng thu nhập trước kia của cô, nhưng đồng tiền này kiếm được trong sạch, tiêu dùng thanh thản." Mặt Tiểu Ngạc sượng sùng, nàng nói: "Trong sạch với bẩn thỉu cái gì chứ, tiền là tiền, người là người, người trong sạch đến mấy cũng phải xài tiền, người dơ dáy đến mấy cũng phải xài tiền, ai mà chẳng mê tiền?" Nữ quản đốc xưởng lườm Tiểu Ngạc đầy chán ghét, rồi chỉ vào những nữ công nhân khác bảo: "Họ cũng lĩnh ngần ấy lương, sao họ vẫn sống được?" Vừa bước ra cửa, Tiểu Ngạc đã chửi: "Trắng bệch như ma, mặt rỗ như tổ ong, gớm chết đi được." Hóa ra nữ quản đốc xưởng là một người mặt rỗ, Tiểu Ngạc vốn luôn cho rằng người mặt rỗ là xảo quyệt đáng ghét nhất. Nàng thường xuyên nói móc khuôn mặt rỗ của nữ quản đốc sau lưng, chẳng hiểu sao lại truyền đến tai bà ta. Nữ quản đốc tức giận ném chai thủy tinh vào người Tiểu Ngạc. Bà ta là một người đàn bà Sơn Đông to béo đẫy đà, lao tới lôi xốc Tiểu Ngạc ra khỏi đám nữ công nhân, rồi túm tóc Tiểu Ngạc đập vào hàng giậu tre. Nữ quản đốc nói: "Tao mặt rỗ là do xã hội cũ làm hại, mắc bệnh đậu mùa không có tiền chữa, mặt mày đẹp đẽ, nhưng mày là con đĩ rạc, cái chỗ dưới kia của mày thối hoắc sinh giòi, mày có tư cách gì mà đi bêu rếu người khác?" Tiểu Ngạc biết mình đã gây họa, nàng mặc cho người đàn bà giận dữ túm lấy gương mặt mình đập vào giậu tre, nước mắt rơi lã chã. Các nữ công nhân lục tục chạy lại can ngăn, Tiểu Ngạc gào lên: "Mọi người đừng can, cứ để mụ đánh chết tôi đi, đằng nào tôi cũng chẳng muốn sống nữa."
Đêm hôm đó Tiểu Ngạc lại đến gara của Lão Phổ. Vừa thấy Lão Phổ, Tiểu Ngạc liền nhào vào lòng hắn khóc rống lên. Lão Phổ hỏi: "Tiểu Ngạc em làm sao thế?" Tiểu Ngạc thút thít nói: "Mụ mặt rỗ đánh em." Lão Phổ hỏi: "Sao mụ ta lại đánh em?" Tiểu Ngạc bảo: "Em chửi mụ sau lưng là đồ mặt rỗ." Lão Phổ không nhịn được phì cười thành tiếng: "Thế sao em lại chửi mụ sau lưng? Em cũng chẳng biết điều gì cả, giờ em đâu còn ở lầu Hỷ Hồng nữa, phàm việc gì cũng không được quá tùy tiện, không thì còn chịu thiệt dài dài." Tiểu Ngạc vẫn không nén nổi nước mắt, nàng nói: "Mụ tú bà chưa từng đánh em, khách làng chơi chưa từng đánh em, ngay cả người ở trại lao động cũng chưa từng đánh em, thế mà em lại bị con mụ mặt rỗ này đánh, anh bảo em nuốt trôi cục tức này làm sao được?" Lão Phổ hỏi: "Thế em muốn thế nào?" Tiểu Ngạc túm lấy cổ áo Lão Phổ, nói: "Lão Phổ, em trông cậy cả vào anh đấy, anh phải trút giận giúp em, anh đi tẩn cho mụ mặt rỗ một trận đi." Lão Phổ cười khổ: "Anh chưa từng đánh người bao giờ, huống hồ lại đi đánh một người đàn bà." Giọng Tiểu Ngạc bỗng đổi khác, nàng dùng ánh mắt bi thương nhìn chòng chọc vào Lão Phổ, nói: "Được lắm Lão Phổ, anh nỡ lòng nào nhìn em chịu ấm ức chịu khổ sở, Lão Phổ anh có còn là đàn ông không? Nếu anh còn là đàn ông thì đừng có giả ngu với em, ngày mai đi tẩn mụ ấy ngay!" Lão Phổ bảo: "Được rồi, anh tìm người đánh mụ một trận vậy." Tiểu Ngạc lại gắt lên: "Không được, em muốn chính anh đi đánh mụ, anh đánh mụ thì em mới hả dạ." Lão Phổ nói: "Tiểu Ngạc em đúng là biết vòi vĩnh, anh chịu thua em rồi."
Lão Phổ thấy ý nghĩ của Tiểu Ngạc quả thực vô lý hết sức, nhưng ngày hôm sau hắn vẫn mai phục bên ngoài xưởng gia công chai thủy tinh để tấn công người đàn bà mặt rỗ. Lão Phổ mặc áo măng tô, đeo khẩu trang đứng chờ ở đó rất lâu. Thấy một người đàn bà mặt đầy vết rỗ bước ra, khi bà ta quay người khóa cửa, Lão Phổ tiến lại gần. Lão Phổ nói: "Xin lỗi." Người đàn bà ngoảnh đầu lại, Lão Phổ liền đấm một cú vào mặt bà ta. Người đàn bà hét toáng lên: "Mày làm cái gì đấy?" Lão Phổ bảo: "Đừng có la lối, xong rồi đây." Tay Lão Phổ lại véo mạnh vào mông bà ta một cái, rồi hắn cắm đầu bỏ chạy. Người đàn bà phía sau bỗng hô hoán lên: "Lưu manh, bắt lấy tên lưu manh!" Lão Phổ giật bắn mình, liều mạng chạy thục mạng vào một con ngõ. May mà trên phố không có ai, nếu có người đuổi theo thì hắn khốn đốn to. Lão Phổ sau đó dừng lại thở dốc, hắn nghĩ đi nghĩ lại thấy mọi chuyện thật nực cười, có lẽ hắn không nên véo mông mụ đàn bà mặt rỗ, làm thế rất dễ gây hiểu lầm, cứ như thể Lão Phổ hắn canh ở cửa chỉ để sàm sỡ mụ ta vậy. Lão Phổ có chút tự thương hại bản thân, vì đàn bà mà hơn nửa đời người hắn đã phải nếm không ít khổ ải.
Lão Phổ trở về gara của mình, cửa đang khép hờ. Tiểu Ngạc đang nằm trên giường cắt móng chân, nhìn thấy Lão Phổ liền khom người chui tọt vào trong chăn. Tiểu Ngạc hỏi: "Anh chạy đi đàng điếm ở đâu về đấy?" Lão Phổ nói: "Thì... chẳng phải em bảo anh đi trút giận giúp em sao? Anh đi đánh cho mụ mặt rỗ một trận rồi, đánh cho mụ sưng mũi tím mặt, nằm bò ra đất." Tiểu Ngạc cười khúc khích, nàng nói: "Lão Phổ anh thật thà quá đi mất, em thực ra chỉ muốn thử xem anh có thương em không thôi, ai bảo anh đánh mụ thật chứ?" Lão Phổ ngẩn tò te đứng đó nghe Tiểu Ngạc cười như nắc nẻ, cười đến không thở ra hơi. Lão Phổ nghĩ mình lại bị chơi một vố đau điếng, suýt nữa thì bẽ mặt. Lão Phổ liền mắng một câu: "Mẹ kiếp, em bị thần kinh à." Tiểu Ngạc cười chán chê rồi vỗ vỗ vào chăn, vẫy Lão Phổ: "Lại đây nào, giờ đến lượt em hạ hỏa cho anh." Lão Phổ sa sầm mặt bước tới lật chăn lên, thấy Tiểu Ngạc đã cởi sạch từ bao giờ, Lão Phổ nhéo mạnh nàng một cái, nghiến răng nói: "Xem anh trị tội em thế nào, hôm nay anh nhất định phải khiến em sống dở chết dở." Tiểu Ngạc cong ngón tay khẽ gẩy mũi Lão Phổ, nàng nói: "Chỉ sợ anh không có bản lĩnh đó thôi."
Ánh sáng trong gara từ vàng vọt dần chuyển sang mờ ảo, cuối cùng là một khoảng u tối. Trong không khí phảng phất một mùi tanh ngọt khó tả. Cả hai người đều không chịu dậy, bỗng nghe "bộp" một tiếng, cửa kính bị thứ gì đó đập trúng. Lão Phổ giật thót nhảy dựng lên, vén rèm cửa sổ nhìn ra thì ra là hai đứa bé trai đang chơi ném đá. Lão Phổ ôm ngực chửi một tiếng: "Làm tao hết cả hồn, tao lại tưởng ai đến bắt gian." Tiểu Ngạc trên giường hỏi: "Ai thế, không phải Thu Nghi chứ?" Lão Phổ bảo: "Hai đứa trẻ con." Tiểu Ngạc nhảy xuống giường, đi tiểu vào một cái chậu rửa mặt. Lão Phổ kêu toáng lên: "Đấy là chậu rửa mặt của anh!" Tiểu Ngạc vừa ngồi xổm vừa nói: "Có sao đâu nào? Em hắt đi ngay là được chứ gì." Nói rồi tiện tay hắt luôn xuống cái rãnh dùng để sửa xe. Lão Phổ lại gào lên: "Ối trời, hắt trúng giày da của anh rồi!" Hóa ra giày da của Lão Phổ đều vứt ở dưới rãnh. Lão Phổ vội vàng vớt giày da lên, sờ vào thấy đã ướt sũng. Lão Phổ tức giận quẳng chiếc giày vào góc tường: "Làm ăn cái kiểu gì thế, em bảo ngày mai anh xỏ cái gì vào chân?" Tiểu Ngạc nói: "Mua đôi giày da mới là được chứ gì." Lão Phổ cười khổ một tiếng: "Em nói thì nhẹ tênh, ông đây bây giờ bữa no bữa đói, lấy đâu ra tiền mua giày da?" Tiểu Ngạc thấy Lão Phổ nổi giận thật, bản thân cũng rất bực bội, Tiểu Ngạc bĩu môi nói: "Lão Phổ anh có còn là đàn ông không, vì đôi giày rách mà nổi trận lôi đình với em." Thế rồi cứ ngồi lì ở đó không thèm nhúc nhích.
Lão Phổ chán nản bật đèn, mặc quần áo tử tế. Nhìn thấy Tiểu Ngạc khoác tấm khăn gối quay lưng về phía mình, bộ dạng như sắp khóc, Lão Phổ nghĩ mình đúng là hết cách với đám đàn bà này. Lão Phổ bước tới mặc váy áo lại cho Tiểu Ngạc, Tiểu Ngạc mới nín khóc mỉm cười. "Em đói bụng rồi." Tiểu Ngạc nói. "Đói bụng thì ra ngoài ăn cơm." Lão Phổ nói. "Đi đâu ăn? Đến Tửu gia Tứ Xuyên nhé?" "Cứ ra ngoài rồi tính." Lão Phổ rút từ dưới gối ra chiếc đồng hồ vàng của mình, thở dài nói: "Chẳng biết đổi được bao nhiêu tiền nữa?" Tiểu Ngạc hỏi: "Anh định đem cầm đồng hồ vàng à?" Lão Phổ bảo: "Chỉ đành thế thôi, trong tay anh không còn một cắc, chuyện này em đừng nói với ai, lộ ra mất mặt anh lắm." Tiểu Ngạc cau mày nói: "Thế thì kỳ quá, hay chúng ta nhịn một bữa đi." Lão Phổ dắt tay Tiểu Ngạc nói: "Đi, đi, em đừng bận tâm nhiều thế, Lão Phổ anh xưa nay luôn có rượu hôm nay say hôm nay, quản chi ngày mai sống hay chết."
Hai người dắt díu nhau bước ra khỏi gara. Trên nền đất bùn bên ngoài đọng lại mấy vũng nước, hóa ra bên ngoài vừa mưa xong, ở trong phòng họ chẳng hề hay biết. Gió thổi qua đã mang đậm hơi thở của mùa thu. Tiểu Ngạc ôm lấy vai đi được vài bước, bỗng nhiên dừng lại. Lão Phổ hỏi: "Lại sao nữa thế?" Tiểu Ngạc ngẩng đầu nhìn hàng cây ven đường, nhìn lên bầu trời đêm xanh thẫm vương trên cành cây, nàng nói: "Trời lạnh rồi, lại sắp sang mùa đông rồi." Lão Phổ nói: "Thế thì biết làm sao? Hết mùa thu thì phải đến mùa đông thôi." Tiểu Ngạc nói: "Em sợ lắm, một mình em ở ký túc xá làm sao qua nổi mùa đông này? Chẳng có lò sưởi, cũng chẳng có áo bông tơ tằm, mùa đông này biết sống làm sao?" Lão Phổ nói: "Em sợ lạnh thì không sao, anh sẽ ủ ấm cho em." Tiểu Ngạc liếc nhìn Lão Phổ, cúi đầu nói: "Bây giờ là xã hội mới rồi, chúng mình cứ ở bên nhau thế này mà không danh không phận là không được, hay Lão Phổ anh cưới em luôn đi." Lão Phổ sững người một lúc, nói: "Kết hôn thì tốt thật, nhưng anh sợ không nuôi nổi em. Lúc nên kết hôn thì anh chẳng muốn, đến lúc muốn kết hôn thì lại không nên kết hôn nữa, em không biết giờ anh là một thằng nghèo kiết xác sao?" Tiểu Ngạc mỉm cười, bước lại khoác lấy tay Lão Phổ: "Người như em cũng chỉ gả được cho kẻ khố rách áo ôm thôi, anh bảo có phải không?"
Trong những ngày thu còn lại, Lão Phổ vì chuyện hôn sự của mình và Tiểu Ngạc mà tất bật chạy vạy khắp người thân bạn bè, mục đích duy nhất là vay tiền. Lão Phổ đã hứa với Tiểu Ngạc sẽ tổ chức một đám cưới ra trò, sẽ thuê một căn nhà riêng biệt, ngoài ra Tiểu Ngạc sau khi cưới không muốn đến xưởng chai thủy tinh làm việc nữa, tất cả mọi thứ đều cần đến tiền. Điểm quan trọng nhất là Tiểu Ngạc đã mang thai. Lão Phổ lờ mờ nhớ có người từng nói với hắn rằng, chỉ có người đàn ông khỏe mạnh nhất mới làm cho gái phường Thúy Vân có bầu được, Lão Phổ vì thế mà lấy làm tự hào.
Chẳng có mấy ai bằng lòng cho Lão Phổ vay tiền. Họ hàng thân thích hoặc là lạnh nhạt tiếp đón, hoặc là làm ra vẻ lực bất tòng tâm. Lão Phổ thừa hiểu ý tứ ngầm của những người này: "Anh là tay phá gia chi tử nổi tiếng, cho anh vay tiền chẳng khác nào ném bạc qua cửa sổ làm trò tiêu khiển, chúng tôi không chơi nổi." Lão Phổ bèn gượng gạo cáo từ, tiện tay để hộp điểm tâm lại trên bàn. Lão Phổ không bao giờ nhằng nhẵng bám riết, dẫu cho nghèo túng tơi bời, hắn vẫn giữ vững phong độ và khí phách vốn có, chỉ thầm than thở thói đời đen bạc. Nghĩ lại hồi họ Phổ còn phát đạt, đám người này hận không thể quỳ liếm gót chân, giờ đây lại tránh hắn như tránh tà thần dịch bệnh. Lão Phổ đành phải đi nước cờ cuối cùng, tới cầu xin mẹ giúp đỡ. Hắn vốn không muốn kinh động đến bà, Phổ phu nhân quyết không đời nào cho hắn cưới Tiểu Ngạc. Nhưng chuyện đã đến nước này, hắn chỉ có thể lật bài ngửa với bà, thế là Lão Phổ lại xách hộp quà tới nhà chị gái.
Phổ phu nhân quả nhiên tức giận đến chết đi sống lại, bà chỉ thẳng vào mũi Lão Phổ nói: "Mày nhất quyết phải chọc tao tức chết mới hả lòng hả dạ sao? Đường đường là con nhà thượng lưu, sao cứ bám riết lấy hai con đĩ rạc thế hả? Tao sẽ không cho mày tiền đâu, mày dứt khoát lấy luôn cái mạng già này của tao đi!" Lão Phổ kiên nhẫn khuyên giải, hắn nói: "Tiểu Ngạc là một cô gái rất tốt, chúng con kết hôn rồi sẽ sống tử tế." Phổ phu nhân bảo: "Tốt đến mấy cũng là đồ điếm đàng, mày tưởng loại đàn bà ấy sẽ chịu sống tử tế với mày chắc?" Lão Phổ nói: "Mẹ, con đang cầu xin mẹ đây, Tiểu Ngạc đã có thai rồi." Phổ phu nhân hừ mũi một tiếng: "Có thai rồi? Nó cũng lắm thủ đoạn gớm, hương hỏa nhà họ Phổ này mà phải dựa vào một con đĩ để nối dõi tông đường sao?" Lão Phổ đã sốt ruột đến đỏ gay cả mặt, giọng hắn khản đặc: "Con đã cùng đường rồi, mẹ muốn con phải quỳ xuống lạy mẹ sao?" Phổ phu nhân cuối cùng ngồi bệt xuống chiếc ghế mây mà gào khóc thảm thiết. Lão Phổ hơi chán ngán nhìn bộ dạng đau đớn tột cùng của mẹ, hắn nghĩ bụng, hà tất phải thế chứ? Lão Phổ ta không giết người chẳng phóng hỏa, chẳng qua chỉ muốn cưới Tiểu Ngạc ở phường Thúy Vân. Tại sao lại không được cưới kỹ nữ? Lão Phổ nghĩ hắn cứ đâm đầu vào mê Tiểu Ngạc đấy, người khác chẳng thể nào can thiệp được.
Phổ phu nhân cuối cùng đưa cho Lão Phổ một chiếc hộp thuốc lá bằng sắt tây. Trong hộp đựng năm thỏi vàng. Phổ phu nhân lạnh lùng nhìn Lão Phổ: "Nhà họ Phổ chỉ còn ngần này thứ thôi, mày cầm lấy mà thỏa sức phá phách, phá sạch rồi thì đừng đến tìm tao, tao không có đứa con như mày nữa." Lão Phổ nhét chiếc hộp sắt vào túi, mỉm cười với mẹ rồi nói: "Mẹ không cho con đến thì con không đến, đằng nào con cũng chẳng cần bú sữa của mẹ nữa rồi."
Mùa đông năm 1953, hôn lễ của Lão Phổ và Tiểu Ngạc được tổ chức tại một khách sạn lớn nức tiếng phương Nam. Mặc dù họ hàng hai bên đều không có mặt, khách khứa vẫn ngồi chật kín các bàn tiệc. Lão Phổ mời khắp lượt toàn bộ nhân viên của công ty điện lực, còn Tiểu Ngạc cũng mời hết các chị em phường Thúy Vân ngày trước tới. Hôn lễ vô cùng cầu kỳ xa xỉ, nói là do thói quen chi bằng nói là do cố ý sắp đặt, Lão Phổ hiểu sâu sắc rằng đây là niềm vui cuối cùng trong cuộc đời hắn. Đồng nghiệp ở công ty điện lực nhận thấy Lão Phổ lúc uống rượu say sưa nói cười rôm rả, giữa đôi mày lại đọng lại nỗi u sầu khôn nguôi. Còn Tiểu Ngạc trong đám cưới khoác chiếc váy cưới màu trắng, nét mặt rạng ngời lượn lờ giữa đám tân khách, nhan sắc và sự lả lơi của nàng khiến ai nấy đều mê mẩn. Mọi người đều biết rõ gốc tích của Tiểu Ngạc, nhưng sau khi phân tích và phỏng đoán khách quan, mọi chuyện bỗng trở nên thuận tình hợp lý. Hôn lễ vĩnh viễn là ngày vui, nó che đậy những lời lẽ dơ bẩn của đàn ông và tâm lý đen tối của đàn bà. Đám kỹ nữ phường Thúy Vân xưa kia sớm đã nhận ra sự thay đổi nơi vóc dáng của Tiểu Ngạc, họ nói bóng gió với nàng: "Tiểu Ngạc, cô tốt số thật đấy." Tiểu Ngạc ung dung mà duyên dáng tiếp đãi quan khách nam nữ. Đúng lúc này, một người bồi bàn bưng một bọc vải đỏ đột ngột bước tới trước mặt Tiểu Ngạc, nói: "Có một ni cô gửi đồ cho cô, bảo là của hồi môn của cô." Tiểu Ngạc đỡ lấy bọc vải đỏ mở ra xem, bên trong là một chiếc hộp trang sức bọc gấm tím, mở tiếp ra, bên trong là một chiếc vòng long phụng, trên vòng khắc rõ mồn một tên của Thu Nghi. Mặt Tiểu Ngạc thoắt cái trắng bệch, nàng run giọng hỏi người bồi bàn: "Chị ấy đâu rồi?" Người bồi bàn đáp: "Đi rồi, cô ấy bảo mình không được mời." Tiểu Ngạc xách váy cưới chạy thục mạng ra ngoài, miệng không ngớt gọi: "Thu Nghi ơi, chị tốt ơi." Khách khứa chẳng hiểu ất giáp gì, đều đứng dậy nhìn theo. Lão Phổ xua tay nói: "Không có gì đâu, là chị gái cô ấy từ dưới quê lên." Bên cạnh có vị khách nữ biết chuyện bụm miệng cười, gọi với Lão Phổ: "Là Thu Nghi phải không?" Lão Phổ hơi đỏ mặt nói: "Là Thu Nghi, mọi người cũng biết đấy, Thu Nghi vào am ni cô rồi."
Tiểu Ngạc đuổi theo ra ngoài khách sạn, nhìn thấy Thu Nghi mình khoác áo bào đen đang đứng dưới ngọn đèn đường đối diện phố. Khi Tiểu Ngạc rảo bước băng qua đường thì thấy Thu Nghi cũng chạy đi, tà áo bào đen của Thu Nghi phần phật trong gió. Tiểu Ngạc liền đứng giữa đường gào lên: "Thu Nghi, chị đừng chạy, chị nghe em nói đã." Thu Nghi vẫn không ngoảnh đầu lại, Thu Nghi nói: "Cô về mà kết hôn đi, đừng nói gì nữa." Tiểu Ngạc đuổi thêm vài bước rồi ngồi thụp xuống, Tiểu Ngạc ôm mặt hu hu khóc, nàng nói: "Thu Nghi, sao chị không mắng em? Đáng lẽ người kết hôn với Lão Phổ phải là chị, sao chị không mắng em chứ?" Thu Nghi lúc này đứng trước một tiệm bán ô, nàng đứng từ xa nhìn Tiểu Ngạc đang khóc lóc, vẻ mặt hết sức hờ hững. Đợi Tiểu Ngạc khóc chán chê rồi ngẩng đầu lên, Thu Nghi mới nói: "Có gì mà phải khóc? Đàn ông trên đời này nhiều vô kể, đâu phải chỉ có mỗi một Lão Phổ, giờ tóc tôi vẫn chưa mọc dài, cũng chẳng tiện ra ngoài lấy chồng. Tôi chỉ cần cô hứa sẽ sống tử tế với Lão Phổ, anh ấy không phụ cô, cô cũng đừng phụ anh ấy." Tiểu Ngạc gạt nước mắt gật đầu lia lịa, nàng nhìn thấy Thu Nghi mua một chiếc ô trong tiệm, Thu Nghi đứng đó xòe ô ra rồi lại khép vào, miệng lẩm bẩm: "Tôi mua ô làm gì chứ? Trời đâu có mưa, tôi mua ô làm gì?" Nói đoạn liền ném chiếc ô về phía Tiểu Ngạc: "Cô cầm lấy, chiếc ô này cũng tặng cho hai người, ngộ nhỡ trời đổ mưa, hai người cứ che chiếc ô này của tôi." Tiểu Ngạc ôm lấy chiếc ô nói: "Thu Nghi, chị tốt ơi, chị quay lại đi, em có bao nhiêu lời muốn nói với chị." Trong mắt Thu Nghi lóe lên ánh nhìn điềm tĩnh, rất nhanh chóng ánh nhìn ấy trở nên sắc lẹm và tàn nhẫn, Thu Nghi nhìn thẳng vào bụng Tiểu Ngạc cười khẩy một tiếng: "Mang giống của Lão Phổ rồi à? Động tác của cô nhanh thật đấy." Tiểu Ngạc lại sụt sùi: "Em hết cách rồi, anh ấy cứ bám riết lấy em." Thu Nghi nhổ toẹt một bãi nước bọt: "Nó bám cô hay cô bám nó? Đừng có coi tôi là con ngốc, tôi còn lạ gì cái ngữ Tiểu Ngạc cô? Sinh ra đã là một con đĩ con, đánh chết cô cũng chẳng đổi được nết."
Chiếc áo bào đen của Thu Nghi nhanh chóng tan biến vào màn đêm nơi góc phố. Tiểu Ngạc cảm thấy mọi chuyện như một giấc mơ, nàng và Lão Phổ đều suýt quên mất Thu Nghi, có lẽ là cố ý, có lẽ vốn dĩ nên như vậy. Đàn ông có đôi khi giống như cỗ xe trạm, đàn bà ai nấy đều muốn chen lên xe, người lên được xe rồi thì phải lên đường trước. Tiểu Ngạc nghĩ Thu Nghi không nên trách nàng, mà dẫu có trách cũng vô ích, giờ họ đã là vợ chồng rồi. Tiểu Ngạc cầm chiếc ô bước trở lại khách sạn, nhìn thấy Lão Phổ và vài vị khách đang đứng chờ ở cửa, Tiểu Ngạc chỉnh trang lại mạng che đầu và váy cưới, mỉm cười với họ, nàng nói: "Chúng ta tiếp tục thôi, em tiễn người ta đi rồi."
Tiểu Ngạc đi tới cửa, bỗng nghĩ chiếc ô trong tay có điều kiêng kỵ. Ô đồng âm với tán, mang nghĩa ly tán, trong đám cưới tặng ô là có ý gì chứ? Trù ẻo chúng tôi sớm ngày tan đàn xẻ nghé sao? Tiểu Ngạc nghĩ vậy liền vứt phắt chiếc ô trong tay xuống lòng đường. Nàng nhìn thấy một chiếc xe tải chạy qua, bánh xe nghiền nát khung ô thành từng mảnh vụn, phát ra một âm thanh giòn tan dị thường, răng rắc.
Căn nhà là đi thuê, Lão Phổ và Tiểu Ngạc ở hai gian dưới lầu, trên lầu là vợ chồng chủ nhà, cặp vợ chồng ấy làm nghề hát bình đàn, sáng nào cũng luyện giọng, người chồng gảy nguyệt cầm, người vợ gảy tỳ bà, hai người thường hát bài mở đầu đàn từ trong vở "Lâm Xung Dạ Bôn". Lão Phổ và Tiểu Ngạc đều là những kẻ thích ngủ nướng, ngày nào cũng bị làm phiền đến bực bội, nhưng lại chẳng tiện phát tác, đành phải nằm nghe. Về sau hai người lại đem ra bình phẩm, Tiểu Ngạc bảo: "Trương tiên sinh hát hay đấy chứ, anh nghe giọng ông ấy vang chưa kìa." Lão Phổ nói: "Trương phu nhân hát mới hay, hát có phong vị lắm." Tiểu Ngạc liền thúc cùi chỏ vào người Lão Phổ, nói: "Bà ta hát hay thì anh cứ việc nghe bà ta thôi." Lão Phổ nói: "Thế thì em cứ việc nghe ông ta đi." Cả hai bỗng nhiên bật cười, cảm thấy đôi bên đều bụng đầy toan tính.
Ở lâu rồi Lão Phổ nhận thấy ánh mắt của Trương tiên sinh không được đứng đắn, ông ta cứ nhìn chằm chằm vào những chỗ không nên nhìn trên người Tiểu Ngạc. Mỗi lần Tiểu Ngạc ra ngoài đổ ống nhổ là Trương tiên sinh cũng đi theo ra lấy báo. Có một lần Lão Phổ nhìn thấy tay Trương tiên sinh dừng lại trên mông Tiểu Ngạc ít nhất phải đến năm giây, chẳng biết nói câu gì mà Tiểu Ngạc cười khúc khích. Lòng Lão Phổ khó chịu như thể có cả bầy ruồi bu kín. Đợi Tiểu Ngạc trở vào, Lão Phổ liền sa sầm mặt gặng hỏi nàng: "Cô với Trương tiên sinh giở trò mèo gì đấy, tưởng tôi mù chắc?" Tiểu Ngạc bảo: "Anh đừng có ghen tuông vớ vẩn, ông ấy kể cho em một câu chuyện cười, Trương tiên sinh chỉ thích kể chuyện cười thôi." Lão Phổ khịt mũi một tiếng: "Chuyện cười? Hắn mà kể được chuyện cười gì ra hồn?" Tiểu Ngạc bật cười khúc khích nói: "Tục tĩu lắm, suýt nữa làm em cười chết, anh có muốn nghe không?" Lão Phổ gắt: "Tôi không thèm nghe, ai thèm nghe chuyện cười của hắn. Tôi bảo cho cô biết, đừng có lẳng lơ quá trớn với hắn, không thì đừng trách tôi." Tiểu Ngạc uất ức nhìn Lão Phổ nói: "Anh nghĩ đi đâu thế hả? Em sớm đã là người của anh rồi. Huống chi em đang mang cái bụng nặng nề thế này, em lên giường với ông ta được chắc?" Lão Phổ nói: "May mà bụng cô to rồi đấy, không thì cô sớm đã trèo lên giường với hắn rồi, đằng nào ban ngày tôi ở công ty, hai người lén lút vụng trộm tiện quá còn gì." Tiểu Ngạc ngẩn người đứng đó một lúc, bỗng nhiên òa khóc nức nở, chạy ra sau giường tìm dây thừng, Tiểu Ngạc giậm chân nói: "Lão Phổ anh vu oan cho tôi, tôi chết cho anh xem!" Làm cho Lão Phổ sợ thót tim, vội nhào tới giằng lấy sợi dây ném qua cửa sổ.
Tiểu Ngạc làm ầm ĩ suốt một ngày, Lão Phổ đành phải xin nghỉ phép ở nhà dỗ dành nàng. Lão Phổ thấy Tiểu Ngạc khóc lóc đáng thương, bèn bế nàng lên giường, ôm ấp nói những lời đường mật. Nói mãi rồi Lão Phổ cũng động chân tình, vành mắt đỏ hoe. Bàn tay Lão Phổ dịu dàng mà đau đáu lướt qua khuôn mặt, chiếc cổ, bầu ngực Tiểu Ngạc, cuối cùng dừng lại trên bụng dưới nhô cao của nàng. Lão Phổ nói: "Đừng khóc nữa, em khóc hỏng người thì anh biết làm sao?" Tiểu Ngạc rốt cuộc cũng nguôi ngoai, nàng nắm lấy tay Lão Phổ áp lên má mình vuốt ve, Tiểu Ngạc nói: "Em cũng chỉ còn có mỗi anh thôi, từ bé em đã không được cha thương mẹ yêu, chỉ biết dựa vào đàn ông, nếu anh mà đối xử tệ bạc với em, em chỉ còn nước chết cho anh xem."
Cả mùa đông dài dằng dặc và cô quạnh, Tiểu Ngạc ngồi bên lò sưởi nửa tỉnh nửa mê, nghĩ ngợi những chuyện mông lung không bờ bến. Qua khung cửa kính có thể nhìn thấy cây ngô đồng duy nhất trong sân, lá cây sớm đã rụng sạch, trơ lại vô số cành khẳng khiu run rẩy trong gió. Ngoài cửa sổ chẳng có phong cảnh gì, Tiểu Ngạc liền soi gương suốt buổi. Vì đã bỏ việc ở xưởng gia công chai thủy tinh, ngày ngày nhàn rỗi ở nhà, Tiểu Ngạc béo lên trông thấy, cộng thêm vòng eo thô kệch sau khi mang thai, Tiểu Ngạc vô cùng thất vọng về dung nhan của mình. Thực tế đây cũng là lý do nàng không muốn ra ngoài. Nhà vợ chồng họ Trương trên lầu dường như lúc nào cũng rộn rã, ba bữa nửa tháng lại có khách tới chơi. Mỗi lần nghe thấy tiếng cười nói và tiếng bước chân dồn dập trên cầu thang, Tiểu Ngạc lại dâng lên một nỗi ghen tị và hậm hực khó tả. Nàng không thích cuộc sống quạnh quẽ này, nàng mong muốn có người đến nhà chơi.
Một hôm, Trương tiên sinh gọi Tiểu Ngạc lên lầu đánh mạt chược. Tiểu Ngạc mừng rỡ bước lên lầu, nhìn thấy một đám đàn ông đàn bà xa lạ đang lấm lét dò xét mình. Tiểu Ngạc thản nhiên ngồi vào bàn bài, nghe thấy Trương tiên sinh gọi con Nhị Sách là áo ngực, Tiểu Ngạc liền bụm miệng cười. Có người đưa thuốc lá cho Tiểu Ngạc, nàng nhận lấy hút ngay, lại còn nhả ra những vòng khói tròn xoe. Lần này Tiểu Ngạc chơi vô cùng vui vẻ, lúc xuống lầu trời đã rạng sáng. Nàng lần mò trong bóng tối bước tới cạnh giường, thấy Lão Phổ cuộn chặt chăn không cho nàng chui vào. Lão Phổ nói trong bóng tối: "Trời đã sáng đâu, lên chơi tiếp đi." Tiểu Ngạc nói: "Có sao đâu nào, em quanh năm ru rú ở nhà, hiếm hoi lắm mới chơi một bữa, anh lại giận dỗi cái gì?" Lão Phổ nói: "Ngày nào tôi cũng ở công ty bán mạng kiếm tiền nuôi gia đình, về nhà đến ngụm trà nóng cũng chẳng có mà uống, cô thì hay rồi, xoa mạt chược thâu đêm suốt sáng."
Tiểu Ngạc bèn kéo chăn ra, xoa xoa vào chỗ ấy của Lão Phổ: "Thôi mà đừng giận nữa, sau này em không chơi nữa là được chứ gì. Em phải dựa vào anh nuôi sống, em đâu dám chọc anh giận." Lão Phổ xoay người đi thở dài một tiếng. Tiểu Ngạc nói: "Anh thở dài cái gì chứ? Anh là đàn ông của em, anh dĩ nhiên phải nuôi em rồi. Giờ lại chẳng còn kỹ viện nữa, không thì em đã có thể nuôi anh, chẳng cần phải nhìn sắc mặt anh nữa rồi." Lão Phổ giơ tay đập mạnh xuống dát giường, giận dữ nói: "Câm miệng, càng nói càng chẳng ra thể thống gì, xem ra đến giờ cô vẫn chưa quên được cái nghề cũ."
Sau khi kết hôn, tính khí Lão Phổ trở nên vô cùng tồi tệ. Tiểu Ngạc suy đoán đủ mọi nguyên nhân, kết quả đều lần lượt loại trừ, lại nghĩ hay là do mình mang thai, chuyện phòng the hạn chế Lão Phổ nên mới ra nông nỗi này? Tiểu Ngạc nghĩ bụng tất cả đều tại đứa bé trong bụng, nghĩ đến chuyện mang thai đã phá hỏng biết bao thú vui của mình, Tiểu Ngạc lại có phần giận lây sang đứa con chưa chào đời. Phàm việc gì có được ắt có mất, điểm này hoàn toàn đi ngược lại những ảo tưởng trước kia của Tiểu Ngạc về hôn nhân.
Trong hai năm tu hành ở am Ngoạn Nguyệt, Thu Nghi từng trở về hai lần. Một lần là nghe tin Tiểu Ngạc và Lão Phổ kết hôn, lần thứ hai là nhận được thư báo tang của cô ruột, nói rằng cha nàng lúc ngồi trước cửa phơi nắng đã bị một chiếc ô tô húc văng lên, không bao giờ tỉnh lại nữa. Thu Nghi về nhà chịu tang, lúc túc trực bên linh cữu Thu Nghi khóc từ sáng đến tối, khóc đến vỡ cả giọng, mấy ngày liền không nói nên lời. Nàng biết mình một nửa là khóc tang, một nửa là đang khóc cho chính bản thân mình. Lo liệu xong hậu sự, Thu Nghi ngủ mê mệt hai ngày hai đêm, mơ thấy một giấc mơ. Nàng mơ thấy Tiểu Ngạc và Lão Phổ đang khiêu vũ trên một mái nhà khổng lồ, còn nàng thì đau đớn khóc lóc trong bóng tối, người cha đã khuất của nàng cũng ngồi bật dậy từ cỗ quan tài, cùng khóc với nàng. Thu Nghi cứ thế khóc đến tỉnh cả mộng. Tỉnh dậy ngẫm nghĩ hồi lâu về giấc mơ này, nàng tin rằng đó chỉ là một sự yếu lòng và giải tỏa, chẳng có mấy ý nghĩa.
Cô ruột của Thu Nghi cầm một chiếc nhẫn mặt vuông đưa cho nàng, nói: "Đây là đồ của cháu phải không, cô rang đậu tằm thì nhặt được trong nồi." Thu Nghi gật đầu, nhớ lại cảnh tượng lần trước đi ngang qua cửa nhà mà không vào, vành mắt lại hơi đỏ lên. Cô ruột hỏi: "Khi nào cháu trở lại am? Cô chuẩn bị cho cháu một hũ dưa muối rồi, món cháu thích ăn đấy." Thu Nghi liếc nhìn gương mặt cô ruột: "Vậy là cháu nhất thiết phải về lại am sao? Nếu cháu không muốn làm ni cô nữa thì sao?" Cô ruột hơi lúng túng nói: "Cô cũng chẳng phải đuổi cháu về, đây dẫu sao cũng là nhà của cháu, về hay không tùy cháu thôi." Thu Nghi ngoảnh mặt đi nói: "Cháu chỉ muốn nghe cô nói thật lòng, rốt cuộc cô có muốn giữ cháu lại không?" Cô ruột ngập ngừng một lát, khẽ nói: "Về lại đó cũng tốt, cháu làm ni cô rồi, chòm xóm láng giềng cũng không còn lời ra tiếng vào nữa." Đôi mắt Thu Nghi đờ đẫn nhìn ra con phố tàn tạ ngoài cửa sổ, bất động, nhưng những giọt lệ lại lặng lẽ rơi xuống gò má. Một lát sau, Thu Nghi cắn môi nói: "Phải rồi, về lại cũng tốt, lòng dạ người đời ngoài kia bị chó tha hết rồi."
Hôm sau, Thu Nghi mặc áo gai đeo khăn tang trở về am Ngoạn Nguyệt. Người ra mở cửa là một tiểu ni cô, cô bé mở cửa ra, vừa thấy là Thu Nghi liền vội đóng lại. Thu Nghi quát lên: "Mở cửa mau, là tôi về đây." Nàng nghe thấy tiểu ni cô gọi với lão ni cô trong sân: "Thu Nghi về rồi, sư phụ ra mà nói với chị ta." Thu Nghi không hiểu đã xảy ra chuyện gì, ra sức xô đẩy cánh cửa. Chờ một lát, lão ni cô bước ra, lão ni cô đứng trong cửa nói: "Cô còn quay lại làm gì? Cô đã lừa dối chúng tôi, làm vấy bẩn cửa Phật, loại đàn bà như cô mà cũng còn mặt mũi bước vào cửa am sao, cô từ đâu tới thì quay về chỗ đó đi." Thu Nghi the thé gào lên, lấy nắm đấm nện vào cửa: "Tôi không hiểu mấy lời ma quỷ của bà, tôi muốn vào trong, mở cửa cho tôi mau." Lão ni cô bên trong "cạch" một tiếng cài then cửa lại, bà ta nói: "Chúng tôi đã dùng nước rửa sạch am đường rồi, cô không thể quay lại nữa đâu, cô đã làm am Ngoạn Nguyệt này đủ dơ bẩn rồi." Thu Nghi bỗng hiểu ra hiện thực trước mắt là một vực sâu tuyệt cảnh do số phận an bài, một nỗi bi thương sâu sắc nhất đâm thẳng vào cõi lòng nàng. Thân thể Thu Nghi dần suy sụp như cát lún, nàng gục lên cửa, dùng trán đập vào cánh cổng am đường, miệng khóc không thành tiếng. Thu Nghi nói: "Cho tôi vào đi, tôi muốn trốn một chút. Tôi không muốn trở về, lòng dạ người đời ngoài kia bị chó tha hết rồi, tôi hết cách rồi mới phải quay về, xin các người hãy thu nhận tôi thêm một lần nữa thôi." Cánh cổng am Ngoạn Nguyệt bị Thu Nghi đập đến rung rinh xiêu vẹo, con chó trong sân sủa inh ỏi. Lão ni cô nói: "Cô đi đi, cô về cũng chẳng có cơm mà ăn đâu, thí chủ ít đi rồi, lương thực của am cũng cạn, thêm một miệng ăn là chúng tôi phải nhịn đói đấy." Thu Nghi lập tức hét lên: "Tôi có tiền, tôi có thể nuôi các người, bà đừng lo tôi chia phần lương thực, tiền của tôi mua lương thực ăn đến già chết cũng không hết đâu." Lão ni cô buông một câu: "Thứ tiền dơ bẩn đó cô giữ lại mà dùng." Thu Nghi nghe tiếng bước chân chậm chạp của bà ta dần xa, con chó trong am cũng ngừng sủa. Thu Nghi lại đối diện với một cõi hư vô tĩnh mịch chết chóc, đến nước này nàng lại muốn khóc mà không ra nước mắt.
Trong rặng trúc gần đó có mấy người nông dân đang đào măng mùa đông. Họ chứng kiến cảnh tượng Thu Nghi bị am Ngoạn Nguyệt đóng cửa từ chối. Mặt Thu Nghi xám như tro tàn, tà áo bào lốm đốm đen trắng bay phần phật trong gió đầy thê lương. Sau đó nàng bắt đầu nhặt nhạnh cành cây gỗ vụn khắp mặt đất, gom lại chất đống ngay trước cổng am Ngoạn Nguyệt. Mấy người nông dân đoán nàng muốn châm lửa đốt am, họ căng thẳng dõi theo diễn biến sự việc, bàn tán xem liệu nàng có mang mồi lửa hay không. Thế nhưng Thu Nghi không mang theo mồi lửa, có lẽ đến phút cuối nàng cũng thiếu đi dũng khí phóng hỏa đốt am Ngoạn Nguyệt. Thu Nghi sau đó ngồi trên đống củi khô chống cằm trầm tư rất lâu, dung nhan tiều tụy nhưng vẫn không mất đi vẻ kiều diễm. Ánh mắt của những người nông dân trong rặng trúc vẫn bám riết theo Thu Nghi, có một người bảo: "Nghe nói trước đây cô ta là kỹ nữ đấy." Sau đó họ nhìn thấy Thu Nghi đứng dậy khỏi đống củi khô, nàng cởi chiếc áo bào đen trên người ra, dùng sức xé thành mấy mảnh, treo lên vòng gõ cửa của am. Bên trong Thu Nghi mặc một chiếc áo chẽn ngắn bằng gấm dệt hoa đỏ nền xanh lam, màu sắc vô cùng rực rỡ. Nàng đứng trước am Ngoạn Nguyệt nhìn quanh bốn phía, trong một thoáng chốc đã quay về dáng vẻ ban đầu. Mấy người nông dân sau đó nhìn thấy Thu Nghi tay xách một chiếc đãy nhỏ, uốn éo vòng eo, lặng lẽ đi ngang qua rặng trúc, trên mặt nàng chẳng còn chút bi thương nào nữa.
Đến năm 1954, chính phủ không còn thành kiến với những kỹ nữ còn sót lại từ xã hội cũ nữa, các trại huấn luyện lao động lập riêng cho kỹ nữ hầu như đều đã bị giải tán. Thu Nghi biết được tin này, trong lòng lại dâng lên nỗi bần thần. Nàng nghĩ mình hà cớ gì phải trốn chui trốn lủi thế này, họa phúc khó lường, nếu thuở ban đầu không nhảy xuống khỏi chiếc xe tải kia thì nàng đã đi cùng Tiểu Ngạc rồi. Có khi lại chẳng đến nỗi rơi vào bước đường cùng không lối thoát như bây giờ.
Khi Thu Nghi trở về nhà mình, cô ruột vô cùng kinh ngạc, bà nói: "Cháu thật sự quay về rồi à? Không đến am nữa thật sao?" Thu Nghi quẳng chiếc đãy nhỏ lên giường, nói: "Không đi nữa, làm ni cô chán ngấy rồi, nghĩ đi nghĩ lại vẫn thấy về nhà hưởng phúc sướng hơn." Sắc mặt cô ruột rất khó coi, bà nói: "Làm gì có phúc cho cháu hưởng chứ? Cháu là đứa con gái quen thói lăng loàn rồi, sau này biết làm sao?" Thu Nghi nói: "Không cần cô phải bận tâm, sớm muộn gì cháu cũng phải lấy chồng, chỉ cần là đàn ông, chỉ cần người ta chịu cưới cháu, bất kể là mèo hay chó, cháu đều gả hết." Cô ruột bảo: "Gả đi rồi thì làm sao? Cháu có thể cùng người ta sống yên ổn qua ngày được không?" Thu Nghi mỉm cười nói: "Dĩ nhiên là được, tục ngữ có câu lấy gà theo gà lấy chó theo chó, người khác làm được cớ sao cháu lại không?"
Gia đình người cô rõ ràng đối xử lạnh nhạt với Thu Nghi. Thu Nghi cũng chẳng thèm nể mặt họ, làm việc gì cũng quăng quật ầm ầm. Thu Nghi chẳng bận tâm điều gì, bởi thế nên chẳng sợ hãi gì cả, duy chỉ có một lần lúc quét nhà nàng nhìn thấy nửa tấm ảnh bị vùi trong đống rác. Lúc nhặt tấm ảnh lên Thu Nghi đã khóc, đó là tấm ảnh bị xé ra từ một bức ảnh chụp chung cả gia đình, chỉ xé riêng một mình Thu Nghi ra. Lúc chụp ảnh Thu Nghi mới chừng tám chín tuổi, tết hai bím tóc nhỏ xíu, mở to đôi mắt hoảng sợ nhìn vào ống kính máy ảnh. Thu Nghi nắm chặt nửa tấm ảnh, thân thể run lên bần bật. Nàng đạp tung cửa phòng cô ruột, vung vẩy tấm ảnh gào lên: "Ai làm chuyện này, ai hận tôi đến thế?" Cô ruột không có nhà, người em họ của Thu Nghi đang đẩy bàn bào làm đồ mộc, gã em họ khinh khỉnh liếc nhìn Thu Nghi một cái: "Là tôi làm đấy, tôi hận chị." Thu Nghi nói: "Cậu dựa vào đâu mà hận tôi? Tôi cản trở chuyện gì của cậu à?" Gã em họ nói: "Chị vác mặt về đây làm gì? Làm tôi cưới vợ chẳng có phòng ở. Chị đã quen thói đàng điếm ở bên ngoài rồi thì đừng có về đây giả vờ đứng đắn nữa, quấy cho cái nhà này gà bay chó sủa." Thu Nghi đứng ngây ra đó một lát, bỗng gượng cười nói: "Cậu thật thà gớm nhỉ, nhưng cậu chưa biết tính bà cô này đâu, có chuyện gì cứ đàng hoàng mà nói, chọc giận tôi thì tôi cho dao trắng vào dao đỏ ra đấy." Mặt gã em họ cũng lật nhanh như chong chóng, lập tức cười cợt nói: "Chị họ tốt ơi, thế thì tôi bàn với chị nhé, cầu xin chị sớm lấy quách tấm chồng đi, nếu chị chưa có ai ngắm nghía thì tôi làm mối cho, thằng Phùng Lão Ngũ ở phố Đông có ý với chị lắm đấy." Thu Nghi quát lớn một tiếng: "Ngậm cái mồm thối của cậu lại, tôi quen thói bán thân rồi, cần cậu phải dạy đời chắc?" Nói đoạn liền dùng sức dập mạnh cửa, loạng choạng bước chân ra khỏi nhà.
Đường phố mùa đông vắng tanh bóng người, Thu Nghi nép vào chân tường bước đi, một bàn tay gõ gõ vào tường và cánh cửa các tiệm đóng kín như phát cuồng. Không chỉ có đường phố mùa đông, mà cả thế giới này dường như cũng đã trống rỗng hoang tàn. Thu Nghi đi qua ngõ Phượng Hoàng, nàng không thể nào quên con ngõ nhỏ này, năm mười sáu tuổi trước khi bước chân vào lầu Hỷ Hồng, nàng từng đi đi lại lại nơi đây, trông mong một người đàn ông vừa khôi ngô vừa giàu có mua đi tấm thân trinh bạch của mình. Nàng đã từ chối biết bao người đàn ông, cuối cùng lại đợi được Lão Phổ. Nếu nói Thu Nghi năm mười sáu tuổi đã bước qua một con sông, thì Lão Phổ chính là cây cầu duy nhất, theo ý nghĩa này Thu Nghi không thể nào quên được dấu ấn và ảnh hưởng mà Lão Phổ để lại cho nàng. Khi ấy người trong ngõ Phượng Hoàng ai nấy đều quen biết Thu Nghi, mấy năm trôi qua, xã hội đã đổi thay sâu sắc, giờ đây chẳng còn ai liếc nhìn Thu Nghi lấy một cái, chẳng còn ai nhận ra Thu Nghi của lầu Hỷ Hồng nữa. Thu Nghi đi ngang qua một quán thịt cừu, nghe thấy trong quán có người gọi tên mình, nhìn lại thì ra là Thụy Phượng. Thụy Phượng từ trong quán chạy bổ ra, nắm chặt lấy tay nàng nói: "Thật là chị sao? Chẳng phải chị vào am ni cô rồi à?" Thu Nghi bảo: "Không muốn ở đó nữa, nên chạy ra ngoài rồi." Thụy Phượng vỗ tay nói: "Em đã bảo chị sớm muộn gì cũng ra mà, gái phường Thúy Vân làm sao sống nổi trong am ni cô chứ?" Thụy Phượng cười khúc khích một hồi, lại hỏi: "Chị đi đâu thế?" Thu Nghi đáp: "Chẳng đi đâu cả, đang rảo khắp phố tìm đàn ông đây." Thụy Phượng hiểu ý cười phá lên, kéo tuột Thu Nghi vào quán thịt cừu uống canh cừu.
Hóa ra Thụy Phượng đã gả cho ông chủ tiệm thịt cừu này. Thu Nghi liếc nhìn người đàn ông đang thái thịt cừu đông lạnh, tuy hơi béo mập nhưng nét mặt trông cũng thật thà, hiền lành. Thu Nghi nói với Thụy Phượng, thôi, đều hoàn lương cả rồi. Chỉ còn lại miếng thịt nát bét là tôi đây, không biết sẽ rơi lên tấm thớt nào?
Thụy Phượng nói, nghe cậu nói thảm hại chưa kìa, ngày trước cậu rực rỡ thế, đàn ông vây quanh cả đống, chẳng phải mặc sức cho cậu chọn sao.
Thu Nghi nói, ngày trước là ngày trước chứ, nói xong liền cúi gằm đầu uống canh cừu. Thụy Phượng chợt nhớ ra điều gì, bấy giờ mới nói, phải rồi, quên kể cho cậu nghe, Tiểu Ngạc sinh được một đứa con trai, nặng tận tám cân lạng đấy. Cậu được ăn trứng đỏ chưa?
Thu Nghi cười nhạt, lặng lẽ lắc đầu, một lát sau lại hỏi, hai người họ sống có tốt không?
Thụy Phượng nói, tốt gì chứ, nghe nói suốt ngày cãi nhau, cái con Tiểu Ngạc ấy cậu hiểu rõ nhất còn gì, hay hờn dỗi lặt vặt, động một tí là đòi sống đòi chết. Tớ thấy Tiểu Ngạc thì chết thế nào được, chỉ có Lão Phổ là sắp bị cô ta hành cho chết tươi thôi.
Thu Nghi cúi đầu nói, chuyện này hết cách rồi, tất cả đều là vô tình.
Thụy Phượng nói, cậu có định đi thăm họ không?
Thu Nghi lại lắc đầu, cô nói, hồi kết hôn đến thăm một lần là đủ rồi, không bao giờ muốn gặp lại họ nữa.
Lúc Thu Nghi đứng dậy cáo từ, Thụy Phượng nhân tiện hỏi thăm ngày cưới của cô, Thu Nghi nghĩ ngợi rồi nói, sắp rồi, tạm gộp lại thì sắp rồi.
Thụy Phượng nói, cậu đừng quên báo cho chúng tôi nhé, dẫu sao cũng là chị em một nhà, rượu mừng thế nào cũng phải đến uống chứ.
Thu Nghi nói, đến lúc đó hãy hay, còn phải xem gả cho người thế nào đã.
Nửa tháng sau, Thu Nghi gả cho Phùng Lão Ngũ ở phố Đông. Thu Nghi kết hôn mà không mời bất kỳ ai. Mãi lâu sau, có người nhìn thấy Thu Nghi đang đổ bô ở nhà vệ sinh công cộng phố Đông, theo sau là một người đàn ông nhỏ thó bị gù lưng, ngực chim. Những chị em ngày trước ở Thúy Vân Phường nghe được tin này đều vô cùng kinh ngạc, họ không tin Thu Nghi lại phó thác nửa đời sau cho Phùng Lão Ngũ, cuối cùng chỉ có thể kết luận rằng Thu Nghi đã đau đớn đến tận tâm can, vỡ bình buông xuôi. Họ đều cho rằng trong lòng Thu Nghi kỳ thực chỉ có Lão Phổ, ngặt nỗi Lão Phổ lại bị Tiểu Ngạc cướp mất.
Lão Phổ đặt tên cho con trai là Bi Phu. Tiểu Ngạc nói, cái tên này không hay, nghe chói tai quá, không thể đặt là Lạc Phu hay tên gì khác à?
Lão Phổ xua tay nói, cứ đặt là Bi Phu, có ý nghĩa kỷ niệm.
Tiểu Ngạc nhíu mày hỏi, rốt cuộc anh có ý gì?
Lão Phổ bế con lên, đăm đăm nhìn khuôn mặt đứa trẻ, anh ta nói, chính là ý này, Bi Phu, lão đại đồ thương bi, muốn khóc mà khóc cũng không nổi đây này.
Lúc Tiểu Ngạc ở cữ, Lão Phổ thuê một bà vú người nhà quê đến để phục vụ sản phụ và giặt tã lót. Lão Phổ không làm nổi những việc vặt vãnh này, cũng chẳng muốn làm. Cắn răng thuê vú em, lại đi vay tiền để trả công cho người ta. Cứ như vậy qua một tháng, Lão Phổ trơ mắt nhìn số tiền trong tay không thể gánh vác nổi gia đình bốn miệng ăn, đành liều mình cho vú em nghỉ việc.
Tiểu Ngạc vốn không biết chuyện này trước, cô ta vẫn ngóng trông vú em bưng nước ngâm trứng tới, đợi mãi không thấy, Tiểu Ngạc liền đập giường quát, định bỏ đói tôi đấy à, sao mãi không mang đồ ăn tới?
Lão Phổ tay cầm hai quả trứng bước vào, anh ta nói cô tự dậy mà nấu đi, vú em bị cho thôi việc rồi.
Tiểu Ngạc nói, anh hay nhỉ? Sa thải vú em mà không thèm bàn bạc với tôi, tôi đang ở cữ, anh lại bắt tôi tự dậy mà nấu nướng.
Lão Phổ nói, còn không cho nghỉ việc thì có nước húp cháo rỗng, đáy nhà thủng đến nơi rồi chẳng lẽ cô không biết.
Tiểu Ngạc liếc xéo Lão Phổ một cái, năm cây vàng, quỷ mới biết đã nướng sạch đi đâu rồi.
Mắt Lão Phổ cũng trợn trừng lên, gân cổ gào lên, tôi bây giờ không cờ bạc không chơi bời, một xu cũng không tiêu, chẳng phải toàn do cô cứ đòi ăn ngon mặc đẹp đấy à? Giờ cô lại quay sang trách móc tôi cơ đấy.
Tiểu Ngạc thừa biết mình đuối lý, nhưng vẫn không chịu nhận thua, nằm dài vào chăn nói, không trách anh thì trách ai, ai bảo anh vô dụng không kiếm được nhiều tiền?
Lão Phổ nói, cô tưởng đây vẫn là xã hội cũ chắc, bây giờ người ta sống dựa vào tiền lương, kiếm đâu ra nhiều tiền thế? Trừ khi tôi đi cướp ngân hàng, trừ khi tôi đi tham ô công quỹ, bằng không thì cô đừng hòng mơ đến chuyện sống cảnh phu nhân đài cát!
Tiểu Ngạc vẫn nhất quyết không chịu dậy làm việc nhà, Lão Phổ hết cách đành lóng ngóng làm vài món ăn mang đến bên giường, khi thì mặn khi thì nhạt, Tiểu Ngạc nhíu mày ăn, có lúc bèn gạt phắt sang một bên không thèm ăn nữa.
Lão Phổ cuối cùng không kiềm chế được nữa, "bịch" một tiếng ném bát xuống đất, Lão Phổ nói, không ăn thì thôi, bản thân tôi đây còn đang lo chẳng ai chăm sóc nữa là. Cái cữ này của cô bao giờ mới chịu dứt đây?
Tiểu Ngạc và đứa bé trong ngực gần như khóc thét lên cùng một lúc, Tiểu Ngạc hễ khóc là khóc không dứt nổi, sau đó làm động đến vợ chồng họ Trương ở trên lầu, Trương thái thái xuống lầu gõ cửa nói, Tiểu Ngạc cô không được khóc nữa, ở cữ mà khóc sẽ làm hỏng mắt đấy.
Tiểu Ngạc nói, mù thì mù luôn đi, đỡ phải nhìn cái mặt anh ta.
Thế nhưng lời của Trương thái thái vẫn có tác dụng, Tiểu Ngạc quả nhiên không khóc nữa, lại một lát sau, Tiểu Ngạc sột soạt dậy giường, khoác một chiếc áo choàng đi xuống nhà bếp, rán rán xào xào, làm ra bao nhiêu bát đồ ăn, chất đống cả trong chạn bát, chắc là định để dành ăn dần.
Thời kỳ này Lão Phổ về nhà lúc nào cũng mày che mặt ủ, thở dài thườn thượt, con trai quấy ban đêm khiến anh ta ngủ không yên giấc, Lão Phổ bỗng lật mình một cái, giáng cho mông con trai một bạt tai.
Tiểu Ngạc hét lên, anh điên rồi à, nó mới lớn chừng nào mà anh cũng ra tay độc ác thế được.
Lão Phổ giơ lòng bàn tay của mình lên nhìn, nói, anh phiền muộn lắm, phiền chết đi được.
Tiểu Ngạc sà đến bên Lão Phổ, túm lấy tay anh ta nói, anh đánh đi, đánh cả tôi luôn đi, đánh chết hai mẹ con tôi là anh hết phiền ngay.
Lão Phổ rút tay mình về, bất thình lình giáng cho mình một cái tát, Lão Phổ khàn giọng nói, tôi đáng đời, tôi đáng tự vả vào mặt mình.
Hôm sau, Lão Phổ từ công ty về, vẻ mặt vô cùng khác thường. Anh ta lục trong túi áo vest ra một tấp tiền, ném phịch trước mặt Tiểu Ngạc, chẳng phải cô chê tôi vô dụng không kiếm được tiền đấy à, giờ có tiền rồi đấy, cô cầm lấy mà tiêu cho thỏa thích đi.
Tiểu Ngạc nhìn tấp tiền đó, hồ nghi hỏi, kiếm đâu ra lắm tiền thế này?
Lão Phổ mất kiên nhẫn nói, cái đó cô đừng quản, tôi tự có cách của tôi.
Dựa vào số tiền này, Tiểu Ngạc và Lão Phổ lại trải qua một tuần lễ xa hoa thoải mái. Tiểu Ngạc bế Bi Phu ra phố mua sắm thỏa thuê, lại còn đặt làm một bộ trang sức bằng vàng ở tiệm bạc Hằng Phu, tâm trạng Tiểu Ngạc cũng trở nên phơi phới, đối với Lão Phổ lại dịu dàng yểu điệu như thuở ban đầu.
Cho đến một ngày, trời đã tối mịt mà vẫn chẳng thấy Lão Phổ về. Người đến gõ cửa là hai đồng nghiệp của Lão Phổ ở công ty điện lực. Họ nói với Tiểu Ngạc, Lão Phổ đã xảy ra chút chuyện, phiền cô đi cùng chúng tôi một chuyến.
Tiểu Ngạc hoảng hốt nhìn những người đến gọi, cuối cùng cũng ý thức được điều gì đó. Cô gửi Bi Phu cho Trương thái thái trên lầu, vội vã khoác chiếc áo khoác rồi đi theo họ.
Dọc đường, người của công ty điện lực thẳng thắn nói với Tiểu Ngạc, Lão Phổ đã tham ô công quỹ, số tiền lớn đến mức khiến người ta không dám tin.
Tiểu Ngạc không thốt nên lời, chỉ biết cắn răng kéo chặt cổ áo khoác để che đi cái lạnh căm căm của gió đêm ngoài phố. Người công ty điện lực nói, Lão Phổ đã quen với lối sống công tử thiếu gia, tiêu tiền thành thói, chốc lát không tài nào thích ứng được với những thay đổi của xã hội mới.
Đến lúc này Tiểu Ngạc bắt đầu nức nở, cô lẩm bẩm, là em đã hại đời Lão Phổ, chính em đã hại đời Lão Phổ.
Lão Phổ ngồi trong một căn phòng giam chật hẹp, nhìn thấy Tiểu Ngạc bước vào, môi anh ta mấp máy nhưng không nói gì.
Sắc mặt Lão Phổ tái xanh vì bệnh tật, mái tóc bù xù rũ rượi trên trán. Tiểu Ngạc bước tới ôm lấy đầu anh ta, vừa khóc vừa dùng tay chải tóc cho anh ta.
"Không ngờ tôi lại nông nỗi này." Lão Phổ nói.
"Không ngờ vợ chồng mình duyên ngắn thế này, xem ra anh không còn được về nhà nữa rồi. Em một mình mang theo Bi Phu thì phải sống thế nào đây?" Lão Phổ nói.
"Sau này Bi Phu lớn lên, đừng cho nó lăng nhăng trong đám đàn bà con gái, hạng đàn ông như tôi không có kết cục tốt đẹp đâu." Lão Phổ nói câu cuối cùng.
Lão Phổ đứng dậy, ôm lấy eo Tiểu Ngạc, dùng sức hôn lên mái tóc, đôi mắt và đôi môi của cô ấy. Môi Lão Phổ lạnh ngắt, trong mắt lóe lên một thứ ánh sáng trắng ngẩn ngơ và trống rỗng. Tiểu Ngạc mãi mãi không thể quên nụ hôn cuối cùng mà Lão Phổ dành cho cô, nó kéo dài và đong đầy cảm xúc, gần như khiến người ta nghẹt thở. Mãi tận sau này, mỗi khi Tiểu Ngạc nhớ lại lần gặp cuối cùng với Lão Phổ, cô vẫn phải run rẩy toàn thân. Cuộc hôn nhân tựa bão giông này, suy cho cùng cũng chỉ là một giấc mộng kinh hoàng trong đêm. Tiểu Ngạc thường xuyên phát ra những tiếng thét kinh hoàng vì ác mộng giữa canh khuya.
Đám kỹ nữ ở Thúy Vân Phường ngày trước hầu hết đều quen biết Lão Phổ. Một ngày vào tháng 3 năm 1954, họ hẹn nhau ra bãi tha ma cũ để tiễn Lão Phổ đoạn đường cuối cùng. Nhìn thấy Lão Phổ quỳ ở đó, trong miệng nhét một nhúm bông gòn, Lão Phổ không mặc áo tù, trên người vẫn là bộ vest bằng dạ màu xám. Khi tiếng súng vang lên, đầu Lão Phổ bật ra những tia máu, đám kỹ nữ thét lên điên cuồng, ngay sau đó bùng nổ lên những tiếng khóc lóc thảm thiết, có người thét lên, tất cả là tại Tiểu Ngạc, chính Tiểu Ngạc đã hại chết anh ấy.
Tiểu Ngạc không đến bãi tha ma cũ. Ngày Lão Phổ bị hành hình, Tiểu Ngạc lại quay về nhà máy gia công chai thủy tinh đi làm, sau lưng cõng theo đứa con trai Bi Phu. Tiểu Ngạc ngồi giữa đám nữ công nhân, mặt không cảm xúc cọ rửa những chiếc chai thủy tinh vô tận. Tầm mười giờ trưa, Bi Phu bỗng khóc thét lên, Tiểu Ngạc giật mình thon thót, buông thõng một tay vỗ về con trai.
Nữ công nhân ở bên cạnh nói, đứa bé đói bụng rồi phải không? Cô nên cho nó bú đi.
Tiểu Ngạc lắc đầu, nói, không phải, là Lão Phổ đi rồi, Lão Phổ đáng thương của tôi, anh ấy là người tốt, chính tôi đã hại chết anh ấy.
Thu Nghi cũng không đến tiễn Lão Phổ. Đám phụ nữ từ bãi tha ma về sau đó tụ tập tại nhà Thu Nghi, kể lại cho Thu Nghi nghe thảm trạng của Lão Phổ. Thu Nghi chỉ im lặng lắng nghe, không nói một lời. Chồng của Thu Nghi là Phùng Lão Ngũ bận rộn rót trà tiếp khách nữ một cách ân cần. Thu Nghi bảo anh ta, anh ra ngoài đi, để chúng tôi ở đây trò chuyện.
Phùng Lão Ngũ đi ra ngoài, Thu Nghi vẫn không nói câu nào. Đợi đến khi đám phụ nữ uống hết ấm trà, Thu Nghi đứng dậy nói, các chị cũng ra ngoài đi thôi. Người đều chết cả rồi, nói dài nói dai thì còn có ích gì? Tôi muốn ở một mình trong này, lòng tôi đang rối bời đây.
Trời hôm nay đổ mưa, những giọt mưa quất vào cành lá của cây ngô đồng ngoài cửa sổ, tòa nhà nhỏ của nhà họ Trương trong tiếng mưa rào rào trông giống như một hòn đảo cô độc không nơi nương tựa. Tiểu Ngạc bế Bi Phu ngồi đứng không yên trong phòng. Sau đó cô nhìn thấy trên cửa kính hắt lên gương mặt mờ ảo ướt sũng của Thu Nghi. Thu Nghi che ô, dùng ngón tay khẽ gõ lên cửa kính.
Lúc Tiểu Ngạc mở cửa, nước mắt trào ra không sao kìm lại được. Thu Nghi đứng ở cửa, đăm đăm nhìn Tiểu Ngạc, cô nói, Tiểu Ngạc, sao cô không đeo tang?
Tiểu Ngạc cúi đầu né tránh ánh mắt của Thu Nghi, ấp úng nói, tớ quên mất, tớ không rành mấy chuyện này, trong lòng đang rối tinh rối mù.
Thu Nghi liền tháo bông hoa trắng nhỏ trên đầu mình xuống, bước tới cài lên mái tóc của Tiểu Ngạc, Thu Nghi nói, biết ngay là cậu sẽ quên mà, tớ mang đến cho cậu đây. Chỉ là bị mưa hắt, hơi ẩm rồi.
Tiểu Ngạc nhân đà ấy ôm chầm lấy Thu Nghi, oà khóc nức nở, miệng gào lên, tớ hối hận quá, tớ sợ lắm, chính tớ đã dồn Lão Phổ vào con đường chết.
Thu Nghi nói, chuyện này hết cách rồi, chuyện nam nữ vốn dĩ là ý trời, sinh tử tồn vong lại càng là vô tình. Nếu cậu còn có tình nghĩa với Lão Phổ, thì hãy nuôi nấng Bi Phu cho thật tốt vào, làm đàn bà thì cũng chỉ có thể thế thôi.
Thu Nghi bế Bi Phu rồi cứ ôm khư khư không chịu buông tay, cho đến khi đứa trẻ ngủ say sưa, Thu Nghi nhìn Tiểu Ngạc thay tã lót cởi áo nhỏ cho đứa bé, bỗng nhiên nói, cậu vẫn có phúc đấy chứ, dẫu sao cũng có một đứa con trai mập mạp.
Tiểu Ngạc nói, tớ phiền chết đi được đây này, nếu cậu thích thì bế đi đi.
Thu Nghi nói, nói thật đấy à? Nói thật là tớ bế về nhà luôn đấy nhé, tớ nằm mơ cũng muốn có một đứa con trai.
Tiểu Ngạc ngẩn người ra một chút, ngẩng đầu nhìn biểu cảm của Thu Nghi, Thu Nghi quay lưng đi nhìn ra ngoài cửa sổ. "Tháng trước tớ đi khám bác sĩ, bác sĩ bảo tớ mất khả năng sinh sản, kiếp này sẽ không mang thai được nữa."
Tiểu Ngạc suy nghĩ rồi nói, không có con cũng tốt, bớt chịu bao nhiêu khổ cực.
Thu Nghi nói, cậu là kẻ no không biết kẻ đói khổ thế nào. Chịu chút khổ thì tính là gì? Tớ không cam lòng thôi, suy cho cùng đều là do cái nghiệp đời trước mình gây ra, chẳng trách được ai.
Hai người ngồi trò chuyện, nhìn ngoài trời mưa vẫn rơi rả rích, tiếng nói chuyện hoàn toàn bị chìm nghỉm trong màn mưa đêm rả rích.
Tiểu Ngạc nói, mưa không dứt được đâu, cậu ở lại với tớ một đêm đi, vốn dĩ trong lòng tớ đã sợ, có cậu ở đây tớ sẽ không sợ nữa.
Thu Nghi nói, cậu không giữ tớ thì tớ cũng ở lại mà, tớ đến là để bầu bạn với cậu mà, dù sao cũng là chị em một nửa cuộc đời.
Nửa đêm, Tiểu Ngạc và Thu Nghi trải giường nằm ngủ, hai người đầu gối đầu, ôm chặt lấy nhau mà ngủ.
Thu Nghi nói, trên gối này vẫn còn vương mùi dầu dừa của Lão Phổ.
Tiểu Ngạc không nói gì.
Một lát sau, Thu Nghi thở dài trong bóng tối rồi nói, cuộc đời này trôi qua kỳ lạ thật đấy.
Chỉ nghe tiếng mưa quất vào mái nhà và cây ngô đồng, tiếng mưa đêm u u hoài không dứt.
Tiểu Ngạc làm quá phụ được một năm. Ban đầu cô vẫn mang theo Bi Phu ở trong căn nhà của ông Trương, với thu nhập của cô thì rõ ràng không tài nào trả nổi tiền thuê nhà cùng tiền điện nước. Nữ công nhân ở nhà máy gia công chai thủy tinh gặng hỏi Tiểu Ngạc về chuyện này, Tiểu Ngạc ấp úng không chịu trả lời, sau đó liền râm ran tin đồn Tiểu Ngạc tư thông với ông Trương làm nghề kể chuyện Bình Đàn. Mãi đến sau đó nữa thì Tiểu Ngạc mang theo Bi Phu dọn đến ký túc xá nữ công nhân, nghe nói là bị Trương thái thái đuổi cổ ra ngoài, vết sẹo máu trên trán Tiểu Ngạc, nghe nói là do Trương thái thái dùng mộc đường hình đập ra, vết sẹo máu sau này biến thành sẹo lồi, vẫn cứ vương mãi trên khuôn mặt thanh tú xinh đẹp của Tiểu Ngạc.
Năm thứ hai, Tiểu Ngạc liền theo một người đàn ông miền Bắc đi mất. Người đàn ông miền Bắc ấy da ngăm đen vạm vỡ, nhìn độ chừng bốn mươi tuổi. Nữ công nhân xưởng chai thủy tinh đều quen biết hắn ta. Họ bảo hắn ta đến để thu mua những chiếc chai thủy tinh nhỏ màu xanh lá cây loại hai, ngờ đâu lại tiện tay "thu mua" luôn cả Tiểu Ngạc đi mất.
Đêm trước ngày rời quê, Tiểu Ngạc một tay xách bọc hành lý, một tay bế Bi Phu đến nhà Thu Nghi. Thu Nghi và Phùng Lão Ngũ đang ăn cơm tối, nhìn thấy Tiểu Ngạc bế con lặng lẽ đứng ở cửa ra vào. Thu Nghi đặt đũa xuống bước ra đón, Tiểu Ngạc đã từ từ quỳ sụp xuống.
— Em sắp đi rồi, em gửi lại đứa con cho chị.
Thu Nghi hoảng hốt vội vàng đỡ dậy, — Tiểu Ngạc, em đang nói gì thế?
Tiểu Ngạc nói, em vốn đã hạ quyết tâm không lấy chồng, chỉ muốn nuôi Bi Phu khôn lớn thành người, thế nhưng em không làm được, em vẫn muốn lấy đàn ông.
Thu Nghi kéo Tiểu Ngạc đứng dậy từ dưới đất, thấy thần sắc Tiểu Ngạc vô cùng ngẩn ngơ, giống như kẻ đang mộng du.
Thu Nghi bế Bi Phu lên hôn hít một hồi mạnh bạo, sau đó cô lại nhìn sang Tiểu Ngạc, Tiểu Ngạc đang ngồi thẫn thờ trên ghế.
Thu Nghi nói, chị đã đoán trước sẽ có ngày này mà. Chị muốn đứa trẻ này.
Tiểu Ngạc òa khóc nức nở, chiếc ghế mây dưới thân cô cũng kêu có có kẽo kẹt trong tiếng khóc than, Thu Nghi nói, đừng khóc nữa, giao Bi Phu cho chị em có thể yên tâm, chị đối xử với nó sẽ còn tốt hơn cả em, em hiểu đạo lý này chứ?
Tiểu Ngạc nức nở nói, cái gì em cũng hiểu, chỉ là không hiểu rốt cuộc bản thân mình bị làm sao nữa.
Người ra ga tàu tiễn Tiểu Ngạc chỉ có một mình Thu Nghi. Thu Nghi vốn định mang theo cả Bi Phu đi cùng, kết quả lúc ra đến cửa lại đổi ý, chỉ xách theo một túi hoa quả ô mai các loại.
Trên sân ga, Thu Nghi và Tiểu Ngạc thì thầm to nhỏ những lời cuối cùng, ánh mắt Tiểu Ngạc vẫn trước sau ngẩn ngơ nhìn về một chốn xa xăm nào đó.
Thu Nghi nói, em đang nhìn cái gì thế?
Môi nhợt nhạt của Tiểu Ngạc mấp máy, — Em đang tìm chiếc cổng chào của Thúy Vân Phường, sao mãi chẳng nhìn thấy thế nhỉ?
Thu Nghi nói, làm sao mà nhìn thấy cổng chào được chứ, cách xa ngút ngàn thế này cơ mà.
Rồi đoàn tàu thình lình xình xịch lăn bánh rời đi, Tiểu Ngạc cứ thế theo một người đàn ông khác đi về phương Bắc. Đó là chuyện của năm 1954.
Thời gian đầu Thu Nghi có nhận được vài bức thư do Tiểu Ngạc nhờ người viết hộ, sau đó thì thưa dần rồi bặt tăm tin tức. Thu Nghi không biết cuộc sống của Tiểu Ngạc sau khi định cư ở phương Bắc sẽ ra sao.
Đến độ tuổi Bi Phu biết đọc biết viết, Thu Nghi lục từ đáy rương ra bốn bức thư Tiểu Ngạc viết gửi tới, dùng chỉ đỏ cột chặt lại rồi nhét vào lò sưởi đốt sạch.
Tên khai sinh của Bi Phu là Phùng Tân Hoa, do giáo viên trường tiểu học đặt cho. Phùng Tân Hoa lớn lên trong gia đình họ Phùng, chưa từng nghe ai kể về thân thế của mình, chưa từng có ai kể cho cậu nghe về những chuyện cũ phức tạp đằng đẵng năm xưa.
Năm Phùng Tân Hoa lên tám tuổi, cậu tình cờ phát hiện ra một chiếc hộp sắt tròn mỏng tang dưới gầm giường, vỏ hộp có hoa văn hình phụ nữ và hoa lá đan xen đỏ xanh. Cậu đã tốn bao nhiêu sức lực mới vặn mở được chiếc nắp hộp ra, bên trong trống rỗng, nhưng lại bay phảng phất một làn hương thơm nồng nàn quyến rũ, làn hương thơm ấy cứ vương vấn mãi không chịu tan đi. Phùng Tân Hoa vô cùng hứng thú với chiếc hộp sắt nhỏ này, cậu cầm nó lăn qua lộn lại chơi đùa trên sàn nhà, cho đến khi bị Thu Nghi nhìn thấy.
Thu Nghi thu chiếc hộp đó lại, cất vào trong tủ khóa kỹ. Phùng Tân Hoa lẽo đẽo đi theo sau hỏi, mẹ ơi, đó là thứ gì vậy?
Thu Nghi quay đầu lại, nét mặt vô cùng thê lương. Cô nói, đây là một hộp phấn trang điểm, con trai không được chơi đâu.