Về trận chiến Hảo Thủy Xuyên, những chiến trường mà chúng ta đọc được trong "Tống Tây sự án" chẳng khác nào phim "Loạn" của Kurosawa hay "Trái tim dũng cảm" của Mel Gibson. Trước khi đại chiến mở màn, khói lửa mịt mù, tấu chương từ triều đình đến biên quan được phi ngựa truyền đi tấp nập. Thiểm Tây kinh lược an phủ sứ Hàn Kỳ chủ chiến, phó an phủ sứ Phạm Trọng Yêm nói không được. Giữa hai người từng có một cuộc tranh luận vô cùng đặc sắc về việc nên xuất binh hay nên hoãn chinh phạt, nhưng đây không phải là trọng điểm ở đây. Tóm lại, hoàng đế nhà Tống quyết định đánh một trận, "từ kinh kỳ gần đô thành, cấp phát lừa chợ để chở quân nhu vào ải, đường sá tắc nghẽn, suốt sáng đến đêm không dứt". Hàng vạn kỵ binh nhà Tống được trang bị vũ khí hiện đại được điều động (nghe nói quân Tống nghiên cứu ra một loại "giáp giấy" do ty tạo giấy Giang Nam sản xuất, dai và bền hơn giáp sắt, mũi giáo không đâm thủng được. Hơn nữa, dưới sự chỉnh đốn huấn luyện quân sự kiểu mới của Hàn và Phạm, cung thủ, kỵ binh bắn súng, roi sắt, côn sắt, gậy, song kiếm, đại phủ, chùy... đều đã qua sự phân công và luyện tập trận thế của quân đội hiện đại), cùng với "các bộ lạc tản cư, tự túc áo ăn, bỗng nhiên tập hợp, cùng tấn công một đạo", cho nên thực sự không rõ con số chính xác của quân Đản Hạng Tây Khương, tụ tập lại vì đại chiến đồng hoang sa mạc sắp diễn ra.
Nhưng những cảnh chiến tranh tiếp theo, đều bị thủ thuật ma thuật giống như một bé trai gian xảo của Lý Nguyên Hạo làm cho thôi miên. Tiếng giáp sắt va chạm vào yên ngựa của hàng vạn đội kỵ binh Tống, hay tiếng rượu lắc lư trong bình dẹp bên hông, hòa quyện thành một thứ âm thanh ù ù khổng lồ, mê hoặc. Người Tây Hạ hoàn toàn biến mất. Chỉ huy bộ đội nhà Tống là tướng quân Nhậm Phúc lập nhiều chiến công hiển hách, ông dẫn theo tám ngàn tinh binh, lang thang giữa thung lũng và các trại lũy của Hảo Thủy Xuyên, cứ như lạc vào hộp cộng hưởng của một chiếc đàn phong cầm khổng lồ của vị thần xa lạ nào đó. Không biết buổi biểu diễn khi nào sẽ bắt đầu, hoặc đã bị hủy bỏ, nhưng trong không khí thoang thoảng toàn là tiếng thở trầm đục của những kẻ mai phục đông hơn họ rất nhiều.
Tại một nơi gọi là Trương Gia Bảo ở phía bắc Hảo Thủy Xuyên, họ cuối cùng cũng chạm trán một bộ phận nhỏ quân Tây Hạ lén lút, quân Tống xông lên mai phục, như để trút hết nỗi hoảng sợ và phẫn nộ đảo lộn ngày đêm như đi ngược trong mộng, đã chém đầu toàn bộ hàng trăm tên lính Tây Hạ đó, cướp đi số lượng lớn ngựa, cừu, lạc đà và vật tư.
Đây đương nhiên không phải là một điềm lành. Trong lòng Nhậm Phúc thầm thì thầm: Cẩn thận đấy, cẩn thận đấy. Nhưng tấm thảm thêu Tangka thần bí của Lý Nguyên Hạo dẫn địch vào cõi mộng, tàn sát con mộc trong chuyển động chậm đã được giở ra. Các binh lính say sưa mê mẩn, lòng dạ bi thương trống rỗng, móng ngựa dưới chân như đang giẫm lên một bước nhảy phức tạp đầy vẻ ẻo lả.
Ánh đèn phim trường sáng rực, xin lỗi, đó là thời điểm rạng đông, màn sương mù vốn như quỷ mị quấn lấy toàn bộ quân đoàn đã tan đi. Họ phát hiện ra trong vòng vài dặm vuông, giữa một vùng cát vàng dựng tóc gáy và những bụi gai xám xanh rải rác, hàng triệu người Đản Hạng Khương không phải quỷ không phải thú đang phân tán tập kết.
Một phiên bản khác lại nói, lúc này tiền trạm quân Tống phát hiện bên đường đặt một chiếc hộp gỗ sơn bạc khổng lồ, đậy kín nắp, bên trong hình như có tiếng động vật chuyển động. Các binh lính kinh hãi không dám chạm vào, bên trong nhốt một lũ yêu tinh khỏa thân con gái? Quái vật biết phun lửa? Hay là thuốc nổ sắp phát nổ làm thịt nát xương tan?
Nhậm Phúc bước đến trước chiếc hộp gỗ đó, bảo kiếm lóe lên ánh điện, thật kịch tính thật phong cách Hollywood, chiếc hộp gỗ bị bổ đôi, hàng trăm con bồ câu đưa thư ào ào tung bay lên trời như tiền giấy tang lễ rải lên bầu trời.
Cuộc đại tàn sát tiếp theo trong phim Hollywood thường xuất hiện vài phút "điếc tai" —— nhạc nền, âm thanh nền, người ngựa chém giết, tiếng sắc bén của kim loại xuyên qua da thịt ngập vào cơ thể, hoặc tiếng kêu thảm thiết phát ra từ sâu trong cổ họng con người... đều biến mất —— giống như một vở kịch tế đàn nào đó khi con người cuối cùng phạm phải tội lỗi khủng bố nhất, không được thần linh tha thứ nên tuyệt vọng cô độc nhất, bao gồm cả diễn viên, khán giả, nhạc công đệm đàn, người dẫn chuyện, tất cả đều vô thức rơi vào một sự tĩnh lặng trang nghiêm. Quân Khương Tây Hạ từ bốn phương tám hướng lao vào Nhậm Phúc và đội kỵ binh Tống mặc giáp giấy trắng muốt. Trải nghiệm giác quan của thời đại đó có lẽ không thể giống như cách quay phim với góc độ khoảng cách kỳ lạ của Discovery, vô cùng rõ ràng ngắm nhìn hàng triệu con kiến lửa đỏ nuốt chửng bò qua một bầy trâu rừng không kịp trốn chạy, rời đi rồi chỉ còn lại những bộ xương trắng tinh; hoặc dưới mặt nước sông Amazon, cả đàn cá piranha trong chớp mắt khiến con ngựa vằn sảy chân ngã xuống nước biến mất ngay lập tức. Trong bộ đội Tây Hạ có người dựng cờ Bão Lão, bên trái khua bên phải múa, nhóm kẻ săn mồi đói khát liền khi thì mai phục bên trái khi thì mai phục bên phải, như dùng rìu cưa dao vui sướng lăng trì một con voi đang hấp hối. Người Tống dưới lớp giáp giấy, dù là tập thể tụm lại, hay cá nhân riêng lẻ, đều bị phân thạch, cắt gọt, chặt đứt dây liên kết, thịt xương băm nát thành bùn nhuyễn.
Tất cả các sĩ quan trên lưng ngựa đều bị lao đâm thành con cá nóc tua tua đầy gai giận dữ. Chủ soái Nhậm Phúc, chiến đấu hết mình, mình trúng hơn mười vết thương, vung roi sắt bốn cạnh, cuối cùng bị một cây thương như câu cá đâm xuyên qua má trái, đâm thủng cổ họng mà chết.
Đây chính là trận Hảo Thủy Xuyên kinh điển trong sử thi chiến tranh Tống Hạ. Quân Tống bị tàn sát một vạn ba nghìn người, kinh sư chấn động.
Một trận chiến khác lấy khuôn mặt cận cảnh mỉm cười quỷ bí của Lý Nguyên Hạo làm nền mờ dần của màn hình, chính là Đại chiến Hạ Liêu. Tháng mười mùa đông năm 1052, vua Khiết Đan là Gia Luật Chân Tông tự mình dẫn mười vạn thiết kỵ xuất quân từ Kim Túc Thành, chia làm ba ngả đánh thẳng vào thủ phủ Tây Hạ.
Khu mật sứ Liêu đem sáu vạn quân mã giao chiến với Nguyên Hạo ở phía bắc Hạ Lan Sơn, đánh bại chúng. Nguyên Hạo thấy quân Khiết Đan ngập tràn đồng hoang như mây đỏ che kín bầu trời, xin hòa, rút quân mười dặm, xin thu nạp kẻ phản đảng để tạ tội, lại dâng cống vật. Vua Khiết Đan phái khu mật phó sứ từ chối, tiếp tục tiến quân.
Lý Nguyên Hạo, còn thay đổi thất thường hơn cả người phụ nữ chốn lầu xanh, còn thức thời hơn, còn rắc rối khó dây dưa hơn, vừa ăn vạ không thành lập tức tỏ vẻ nịnh hót đáng yêu, hắn thay trang phục triều thần nhà Liêu, tự mình dẫn ba bộ Đản Hạng để chờ tội. Nghe nói Gia Luật Chân Tông đã tiếp kiến hắn tại bộ chỉ huy dã chiến tạm thời. Vị hoàng đế nhà Liêu xuất thân quý tộc nhìn trang phục giống như hề của hoàng đế Tây Hạ, ba chén rượu vào bụng, không nhịn được lẩm bẩm trách mắng vị đối thủ kiêm em rể bội bạc này. Còn ban rượu, dài dòng khuyên nhủ kẻ lùn mà trên toàn bộ bản đồ chỉ có hắn và Gia Luật Chân Tông mới có thể gọi là kiêu hùng này hãy làm lại cuộc đời cho đàng hoàng.
Khu mật sứ Tiêu Huệ, người có đầu óc không bị sữa ngựa ban thưởng trong yến tiệc mừng công và đùi cừu nướng do người Tây Hạ tiến cúng làm cho mụ mẫm, giữa bữa tiệc đã dội gáo nước lạnh tâu với hoàng đế rằng, đại quân hai mươi vạn khó khăn lắm mới huy động đánh đến tận đây, nên gia tăng đánh phạt, không thể hứa hòa. Gia Luật Chân Tông rơi vào tình thế tiến thăng lưỡng lưỡng của một công tử bột xuất thân quý tộc, lời đã nói ra thì cảm thấy xấu hổ không muốn rút lại, do dự không quyết định mà lại đã ban rượu cho tên Nguyên Hạo kia rồi còn mắng át đi một trận, chẳng lẽ lại nuốt lời đánh lén lần nữa.
Nguyên Hạo thấy tình hình không ổn, về doanh trại là rút quân ba mươi dặm sau đó. Cứ như vậy hai quân Liêu và Tống dẫm bước nhảy fox-trot nhảy tango, một lùi một tiến. Cứ ba lần lùi như thế, gần trăm dặm. Mỗi lần lùi lại bắt lính Hạ đốt cháy đồng hoang thành đất hoang. Hai mươi vạn đại quân binh mã Khiết Đan lúc này cũng bước vào cõi mộng ma ảo của Lý Nguyên Hạo rồi. Tất cả ngựa không có cỏ để ăn, các binh sĩ Khiết Đan trong sự mộng du tiến lùi thất thường giống như trò đùa của chủ nhân, mệt mỏi, nghi ngờ, lại vui vẻ.
Nguyên Hạo kéo dài thời gian rút quân vào sâu trong biên giới, ước tính đại quân Khiết Đan hẳn đã người ngựa mỏi đói, bèn vung kỵ binh phóng quân đánh úp doanh trại Liêu. Một trận chiến kinh điển khác được ghi chép trong sử sách xảy ra vào thời kỳ đầu kiến quốc của Lý Nguyên Hạo là trận chiến Hà Hoàng với vương Giác Tư La của Thổ Phồn.
Tunick nói, sở dĩ tôi chèn vào đây phần miêu tả trận chiến này, so với cuộc chiến quy mô nhỏ hơn rất nhiều, đối tượng quốc lực cũng kém xa so với các đại quốc chiến - hòa, giằng co, tung hoành, hư tình giả ý, huy động cả nước... điển hình với Tây Hạ, Tống, Liêu thậm chí Kim sau này. Chủ yếu là trong cuộn tranh chiến tranh này, Lý Nguyên Hạo và đoàn kỵ binh hồn ma của hắn, tuyến đường viễn chinh đến thành Miêu Ngưu của Thổ Phồn, lại vừa khéo trùng khớp một cách thần bí với con đường mà hai trăm năm sau, vương quốc Tây Hạ bị kỵ binh Mông Cổ tiêu diệt, người Đản Hạng bị tàn sát diệt chủng mà trong truyền thuyết đội kỵ binh Tây Hạ cuối cùng hoảng hốt chạy về phía nam; đó cũng chính là tuyến đường đi bộ kỳ lạ, tàn khốc mà ông nội đã dẫn dắt bố tôi rời khỏi lãnh thổ "Trung Quốc" trong lần đó vào năm 1949.
Quan trọng là, trong trận chiến này, Lý Nguyên Hạo đại bại. Hắn quả thực đã thể hiện trong câu chuyện chiến tranh này thủ thuật lừa đảo ma thuật khiến người ta mê mẩn ảo mộng, khóc dở múc dở, không ngờ đối thủ lần này lại là một kẻ còn ranh ma bỉ oỉ hơn cả hắn. Giác Tư La được người Thổ Phồn gọi là "Phật Tử", tính cách u ám hơn cả Nguyên Hạo, việc vì nghi kỵ mà tra tấn sát hại thân tín còn quyết đoán hơn cả Nguyên Hạo, sự thấu hiểu về quan niệm thời gian vũ trụ hư vô thần bí trong kinh Phật mật tông Tây Tạng phái Cát Cử còn triệt để hơn cả Nguyên Hạo, hơn nữa hắn và thần dân của mình lâu nay sống trong một Thành phố trên trời có không khí loãng hơn rất nhiều, cao hơn Hưng Khánh của Lý Nguyên Hạo ba, bốn nghìn mét.
Trận chiến vây thành giữa người Đản Hạng và người Thổ Phồn tại "Thành phố ma trong gương" trên cao nguyên này, những khung cảnh bi tráng, hùng vĩ, kinh hoàng về sau xuất hiện trong các bích họa hoàng gia Thổ Phồn, có lẽ vượt xa gấp hàng chục lần "Bích họa Toyotomi Hideyoshi thành Osaka của quân đoàn Tokugawa" trong thành Osaka của Nhật Bản hiện nay. Trong tranh, những kẻ vây thành, leo lên tường thành, bị tên bắn vào mắt ôm mặt đau đớn, hoặc dưới thành đối diện với tường thành bắn tên có lửa, những người Tây Hạ đã leo qua tường thành cầm mã đao và dao Tạng chém giết lẫn nhau, không biết là tâm lý kẻ địch dơ bẩn của họa sĩ Thổ Phồn, hay quả thực do phản ứng cao nguyên khiến những tên Khương sa mạc đáng thương này, dưới sự tô điểm của bột màu Tây Tạng cực kỳ cao siêu, khuôn mặt đều chuyển sang màu tím sẫm, hình dáng đã biến dạng thành linh vật ác quỷ nửa sư tử nửa trâu. Giống như một trận chiến địa ngục, trời tối đất mù, quỷ khóc thần gào, ngọn lửa thiêu đốt, các chiến sĩ thần quỷ và các thần thú chưa tiến hóa thành con người mỗi bên dùng hàng nghìn tay giơ các pháp khí hoa cả mắt ném về phía nhau, hoặc như phân bố ở góc trên bên phải và góc dưới bên trái của bức tranh, là cuộc chiến giữa tạo hình Phật có hào quang trên đỉnh đầu của "Phật Tử" Giác Tư La và "A Tu La" Nguyên Hạo nhe nanh giương sừng trợn tròn mắt giận dữ.
"Sử Tông" viết rất ít về trận chiến đó, và vì kết quả là Nguyên Hạo thua theo kiểu trò hề ác ý mà hắn thường áp dụng lên kẻ địch, nên về hình thức ít nhiều mang một chút tâm trạng hả hê. Thực tế, trận chiến vây thành này, ban đầu là do quân Khương Tây Hạ của Nguyên Hạo, đầu đội mũ sắt mây nổi chạm vàng, mũ sắt dát vàng chạm nổi, mũ sắt da sơn đen, đôi mắt xám lộ ra sự bình tĩnh và nhẫn nại khi một bầy chó bao con mồi. Theo tư liệu lịch sử khai quật được, quân Tây Hạ lấy chiến tranh vận động dã chiến kỵ binh làm thế mạnh, đột kích, đột kích, thiết dao tử, lại có "xoay phong pháo" lắp trên lưng lạc đà oanh tạc người và ngựa trên đồng bằng. Nhưng bọn họ dường như không giỏi công thành. Nghe nói bọn họ còn phát triển một loại máy móc mang tên "đối lụy", mỗi lần có thể chuyên chở hàng trăm người lên tường thành kẻ địch, có thể tưởng tượng tuyệt đối không thể dùng trong cuộc viễn chinh đường dài như đánh thành Miêu Ngưu.
Đó là lần đầu tiên Lý Nguyên Hạo cảm thấy sự lo lắng và hoang mang khó hiểu trong trò hề kiểu bé trai của mình. Các binh sĩ vây thành của hắn vô cùng yên lặng vì tin tưởng hắn. Lá cờ quân Tây Hạ được trang trí lộng lẫy, lắp đỉnh trụ đầu sói bay phần phật trong gió. Họ mang theo một loại tên xuyên giáp dây da cung liễu, ngoài ra còn có máy nỏ liên thanh, có hỏa tiễn. Lúc công thành (bây giờ chỉ còn cách dùng thang mây), họ có thể dùng lưu huỳnh đốt cháy tường thành, đợi phần đất nứt ra vỡ toang ra lỗ lớn, họ có thể ùn ùn kéo vào. Đương nhiên hắn cũng có thể nhìn thấy chiếc mũ giáp hình cú mèo của họ bị búa Thiên vương của người Thổ Phồn đập bẹp não văng tung tóe, khi cắm đầu ngã xuống, tấm váy bảo vệ đính tua rua và phiến kim loại mở ra như hạt bồ công anh phát ra ánh bạc, hoặc các tăng binh Thổ Phồn ném bí phương "lửa địa ngục" học được từ người Ba Tư ── một loại bom cháy điểm cháy cao trộn lẫn nhựa đường, lưu huỳnh, cặn bơ, mùn cưa thông, và một loại khoáng phốt pho ── vào người họ đang leo tường, họ sẽ trong ngọn lửa chói lọi mang theo tiếng nổ đó, thu nhỏ lại như ma thuật thành một con quạ hoặc một chất keo màu đen phát ra tiếng kêu chói tai.
"Yêu thuật rồi! Yêu thuật rồi!" Các binh sĩ của họ khóc thét bằng một giọng như nói mê. Đó là lần đầu tiên Lý Nguyên Hạo phát hiện ra chiến tranh không diễn ra trong giấc mộng của hắn mà diễn ra trong giấc mộng của người khác. Một thứ cảm xúc chờ đợi nôn nóng lan rộng trong quân Tây Hạ, "Ma thuật của Nguyên Hạo sắp xuất hiện rồi chứ?" Đúng vậy, trước đó hắn đã dùng kế hứa hòa giả dối, lừa Giác Tư La mở cổng thành, mà liên tiếp hạ được các thành Thanh Tông, Tông Ca, Đái Tinh Lĩnh. Hắn nhớ đến câu tục ngữ cổ: "Dao đánh lửa đêm tối chỉ đánh một lần." Dịch sang ngôn ngữ bình dân chính là trong hộp diêm chỉ còn lại một que diêm, cho nên phải dùng vào thời khắc quan trọng nhất.
Hắn đã dùng rồi. Đó là lúc đầu vượt sông Hoàng Hà vây thành, kỵ binh Tây Hạ không giỏi thủy tính, Lý Nguyên Hạo phái người vượt sông trước, cắm cờ nhỏ ở chỗ nông, rồi để đại quân nhìn cờ mà vượt sông.
Sử chiến không ghi chép trận chiến vây thành này diễn ra như thế nào, chỉ ngắn ngủi vài câu: "Giác Tư La ngầm phái người (dời cờ) cắm sâu vào trong. Đến khi đại chiến, Nguyên Hạo đại bại rút về, binh lính nhìn cờ mà sang sông, chết đuối mười phần tám chín, bắt được rất nhiều." Mặt quỷ đối đầu mặt quỷ, ác đồng đối đầu ác đồng. Giống như Tôn Ngộ Không và Nhị Lang Thần biến hóa đấu pháp, vừa trêu chọc vừa tàn ngược. Ba trận đại chiến này, dường như điểm mấu chốt đều nằm ở một con động vật nhỏ đầy tính sáng tạo và cảm hứng của Lý Nguyên Hạo: con bồ câu vỗ cánh bay lên trời khiến kẻ địch trợn mắt há hốc mồm; hàng triệu quân đội nhảy tango người tiến người lùi; hoặc là nụ cười gian xảo cắm trước cờ ở dưới sông để đại quân vượt sông, mà kết quả là hàng vạn bộ xương quân Tống phủ đầy đồng hoang bị gió cát làm khô ở Hảo Thủy Xuyên; hoặc là hàng vạn thây ma Tây Hạ giáp trụ vẫn còn nhưng mặt úp xuống nước sưng trắng phồng lên trôi nổi trên mặt nước sông Hoang Hà vượt qua thành Miêu Ngưu.
Thuật lừa đảo. Lấy hư làm thực, biến giả thành thật.
Tunick nói: Hố đen tự sự của Lý Nguyên Hạo nằm ở đây. Kể từ khi hắn khởi động những trận chiến vốn nên là chiến tranh của con người, nhưng lại trở thành giấc mộng của hắn nơi tất cả các chiến sĩ đều chết trong một thứ ma thuật không bóng râm không đau đớn, Tây Hạ cuối cùng sẽ trở thành một thứ được phân loại trong từ điển của chính nó cùng với cát chảy, lời dối trá, điều bí ẩn, giấc mộng ngủ trưa... những thứ có cùng bản chất.
Nó đã trở thành sự đối lập của chính bản thân nó vốn có.
Trong những đêm như thế, Tunick luôn rơi vào những giấc mơ không thuộc về mình trong cơn sốt cao như thể có một ý chí thần bí nào đó dùng miệng súng bắn dầu bơm những giấc mơ đen sì dính nhầy đó vào tâm hồn anh. Trong giấc mơ, luôn là một đám đông những kẻ nhỏ bé trông hoàn toàn giống hệt anh, cưỡi ngựa và lạc đà, ẩn hiện trong sa mạc oi bức. Chúng làm mặt quỷ, cười khúc khích, đuổi theo bắn cung với một đám đông những kẻ nhỏ bé khác mặc áo lính Tống trốn chui trốn lủi trong các thành trại với vẻ sầu khổ. Chúng đốt làng phá trại, chặt mũi những tù nhân bắt được rồi đuổi xua về phía bên kia biên giới. Có lúc chúng như đại hội thể thao của học sinh tiểu học phân công hợp tác xây dựng tháp Phật giữa những cồn cát ít dấu chân người. Có lúc chúng mặc giáp bạc đầu đội mũ sắt, leo thang mây bên bờ tường thành nơi mũi tên bắn xuống như mưa, thỉnh thoảng mặt bị mũi tên lưu ti xuyên thủng rồi ngửa cổ ngã nhào xuống. Có lúc vua của chúng (trông cũng giống hệt Tunick) chết, chúng sẽ mặc tang phục áo trắng vô cùng đau thương, dâng biểu tang tóc cho những kẻ lính Tống nhỏ bé ở phía bên biên giới này. Nhưng ngày hôm sau lại ồn ào giở trò quỷ quái cưỡi ngựa căng cung đến tấn công. Thỉnh thoảng trong số chúng có một nhúm nhỏ phản bội tập thể này, vượt biên giới đầu hàng những kẻ lính Tống nhỏ bé, nhưng thủ lĩnh quân Tống trốn trên thành trại sợ đó là một cuộc tập kích trá hình, nên không chịu mở cổng thành. Thế là nhúm nhỏ kẻ phản bội này sẽ bị kỵ binh quỷ kiếm của chúng đuổi theo bắn chết sống dở chết dơi ngay dưới chân tường thành.
Trở thành sự đối lập của chính bản thân mình vốn có, là một loại cuộc đời như thế nào?
Giai Lăng nói, Tunick, tôi biết ý tưởng này rất ngầu, "Vương triều Tây Hạ", đế quốc hai trăm năm tan biến như khói. Của chính mình (hoặc hoàn toàn như một chiếc gương đảo ngược tất cả các ký hiệu của triều đại Đại Tống), chữ viết, trang phục, kiểu tóc, đồ sứ, chế độ quan lại, nghi lễ tế tự. Sau đó phịch một tiếng biến mất hoàn toàn, chỉ còn lại những kẻ trúng số độc đắc như những tên trộm mộ và các nhà khảo cổ học người Nga người Anh trong khoảng thời gian đổi cảnh trên sân khấu lịch sử đã dọn sạch tất cả kinh sách bảo vật, một ngôi mộ trống giống như buồng trứng đã bị móc rỗng...
Nhưng, có một số chương trình lập trình loại suy tôi bị làm cho rối tung lên rồi. Tỷ như: Tây Hạ độc lập kiến quốc rồi diệt vong đó, là một bộ lạc thảo nguyên Amip dùng thủ đoạn, biến dạng, dịch hình hoán vị, khơi mào ly gián, lúc thì xưng thần lúc thì gây hấn giữa các đại quốc, tôi lờ mờ nhận ra nó giống Đài Loan. Được rồi, trong mô hình này, đại điều triều đại Đại Tống chính là nước Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa phải không? Liêu chính là nước Mỹ phải không? Người Nữ Chân chính là Nhật Bản phải không? Nhưng tầng lớp quý tộc của Đản Hạng Khương nghe nói là người Khiết Đan di cư từ phía bắc xuống nam, phần này được thiết lập là những người Đài Loan thế hệ lớn tuổi từng chịu giáo dục của Nhật Bản có thân phận công dân Nhật Bản hoặc tập đoàn quan chức cao cấp ngoại tỉnh của Quốc dân đảng thế hệ thứ hai hoàn toàn cầm hộ chiếu Mỹ, mà ở nửa sau của lịch sử, sự diệt vong của Tây Hạ, lại xảy ra ở kỵ binh Mông Cổ của Thiết Mộc Trân khi thảo nguyên trỗi dậy. Sự loại suy lúc này, chẳng phải vẫn luôn là cái bóng khổng lồ của nỗi sợ "diệt tộc" đằng sau đại tự sự của anh, chính là Quân giải phóng nhân dân với năng lực chiến tranh hiện đại không ngừng gia tăng các bước đi ổn định để mở rộng hạm đội hàng không mẫu hạm, hạm đội tàu ngầm hạt nhân, mượn việc chế tạo Su-27, J-10, phát triển tên lửa tầm xa có thể bắn hạ vệ tinh gián điệp của Mỹ hay sao? Hay là tất cả các nhà kinh tế học đe dọa "hiệu ứng hút từ", "hiệu ứng hố đen", một ngày nào đó sẽ làm bốc hơi hoàn toàn nền kinh tế Đài Loan "quái thú kinh tế Đại Trung Hoa"? Tống, Kim, Liêu lúc này đều bị tiêu diệt, sau đó ngay cả kẻ thù truyền kiếp của Tây Hạ là Thổ Phồn cũng bị hủy diệt.
Nhưng cái "sóng thần Mông Cổ" này, đã càn quét toàn thế giới lúc bấy giờ, chưa đầy năm mươi năm đã phân liệt tan rã. Những người Đản Hạng tản mác hòa nhập vào xã hội người Hán trong tự sự diệt chủng của anh, là đang học lại chữ Hán, tiếng Hán, tập tục Hán trong lãnh thổ nhà Minh, đây là thế nào nhỉ? Hay là tôi hiểu nhầm rồi, "Mông Cổ" trong mô hình này là toàn cầu hóa nhấn chìm tất cả các nền văn minh độc đáo? Mạng internet? McDonald's? Hollywood? LV và Gucci? NBA và Major League Baseball? Nhạc rap và nhảy đường phố? Chữ viết Tây Hạ có ý nghĩa gì trong thế giới ảo này? Còn nữa, "đội kỵ binh Tây Hạ cuối cùng chạy trốn" của anh, sao mà giống (hoàn toàn chính là) sự sụp đổ của Quốc dân đảng năm 1949, cuộc đại đào vong của người ngoại tỉnh thế? Thế thì, "Tây Hạ" lúc này không phải là Đài Loan, mà là "người ngoại tỉnh và hậu duệ của họ", vậy, Đài Loan lúc này lại trở thành "xã hội người Hán" mà họ trộn lẫn trốn tránh bên trong sau đó? Người Hán ở đây ngược lại là người Đài Loan, mà người ngoại tỉnh là người Tây Hạ, nhưng kẻ đổi chữ phồn thể thành chữ giản thể mới là Trung Quốc ngày nay, anh ơi, "chữ viết Tây Hạ" trong mô hình của anh này chính là "mặt bên kia của tấm gương", là "chữ phồn thể của phồn thể" phức tạp khó hiểu hơn cả chữ Hán phải không? Đây là thế nào vậy?
Giai Lăng nói, tôi luôn nghiền ngẫm sự nhiệt tình huy hoàng trong khoảnh khắc những kẻ dối trá trốn trong cánh bướm bị ngọn nến thiêu cháy phát ra tiếng nổ tanh tách và mùi dầu khét, bọn họ đã bước vào khoảnh khắc biến mặt đó như thế nào. Tự thiêu chảy chính mình, sáp nhỏ giọt ngưng tụ thành ký ức của một thân phận khác một nhân vật khác. Tôi giống như những người thợ vẽ tranh xuân cung dưới ánh nến chập chờn màu vàng sậm, chớp mắt cũng không dám chớp một cái, tỉ mỉ miêu tả những người phụ nữ cổ đại Trung Quốc mắt phượng áo bông trắng nhỏ như tĩnh mạch lá nhỏ nhất như lông tơ trên chân côn trùng trên chiếc bình hũ đựng thuốc hít bằng thủy tinh không lớn hơn một đồng xu là bao. Tôi chằm chằm nhìn vào màn hình tin tức xem cặp cha con Lý Tụ Bảo và Lý Thái An đã làm cách nào để biến hóa ma thuật dưới sự chứng kiến của hai mươi triệu người dân toàn quốc. Đừng quên bọn họ đều là người Đản Hạng, ông lão Lý Tụ Bảo có một đôi mắt của người lính già lang thang giống hệt như tên cướp ngân hàng ba mươi năm trước: đen kịt, híp lại ẩn sâu trong những nếp nhăn chằng chịt rãnh sâu giữa gò má và đầu mày, giống như một loài động vật ăn cỏ không vướng bận tâm sự, không thu hút sự chú ý. Thế nhưng bọn họ lại từ chốn chiến loạn giết người phóng hỏa chạy đến cái hòn đảo tĩnh lặng ngạc nhiên tột độ này. Khi hai người con trai của hắn giống như thằn lằn sát thủ giỏi ngụy trang ẩn mình trong đám đông, khiến cho lực lượng cảnh sát của cả hòn đảo nháo nhào bố trí việc tháo đường ray làm lật tàu hỏa hay hơn cả phim Hollywood và trong toa tàu được bố trí thành thảm họa lớn đó tiêm nọc độc rắn vào cơ thể cô dâu người Việt Nam mà bọn họ đã mua bảo hiểm tới bảy mươi tám triệu. Ông lão này, mắt nhìn mũi mũi nhìn tâm, vẻ mặt vô cảm đọc "Binh pháp Tôn Tử" một cách thong thả trước mặt những nữ phóng viên trẻ tuổi ngốc nghếch và máy quay phim, nhưng con trai út của hắn đã treo cổ tự tử vào đêm trước ngày bị cảnh sát thu thập manh mối yêu cầu khám nghiệm tử thi người vợ quá cố. Người con trai cả nhai trầu, vẻ mặt của một kẻ sinh ra và lớn lên ở miền nam, cười cợt, đưa thuốc lá cho nam phóng viên, tán tỉnh nữ phóng viên...
Nhưng mà, con người ta sao có thể từ hư không mà phát minh ra chính mình được cơ chứ?
Giai Lăng nói, thế nhưng trong nhà trọ từ hư không này của chúng tôi, những câu chuyện tôi nghe từ nhỏ đến lớn, hay nói cách khác là những câu chuyện mà bọn họ cố tình nhồi nhét vào đầu tôi, toàn là một đám "câu chuyện truyền cảm hứng của những kẻ từ hư không tạo ra": tỷ như lão Vạn ở phòng 308 kia, ông ấy vốn là một mãnh tướng dưới quyền danh nhân chống Nhật Cát Tinh Văn, nghe nói ban đầu mặt đầy vết lõm rỗ, mũi diều hâu, mắt đồng thau. Phía bên trái đầu bị lõm một khoảng to bằng nắm tay do thiên thạch rơi trúng, có người nói đó là do khi làn sóng "lửa địa ngục" đợt đầu tiên trong trận pháo kích 823 đạn pháo bay đầy trời như mưa, một mảnh đạn nóng hổi bắn ra đục lỗ. Lúc dọn vào đây, hoàn toàn lạc lõng với tất cả khách trọ, tính tình bùng nổ như than cốc, thường xuyên la hét ở hành lang, nồng nặc mùi rượu. Truyền thuyết kể rằng khi đó bà Mê Lan vẫn còn là một mỹ nhân (Tunick nói: bây giờ cô ấy vẫn vậy), không thể nhìn nổi nữa, mặc chiếc dép lông lạc đà, điệu đà bước đến trước phòng 308 gõ cửa hạ chiến thư. Chiến cái gì? Phụ nữ không thua kém đàn ông, nam tử hán đại trượng phúc không so đo với đàn bà. Chỉ có một việc này thôi: đấu rượu, rượu Cao Lương Kim Môn bảy mươi độ, tối hôm đó lão Vạn và bà Mê Lan ngồi đối diện nhau ở chiếc bàn dài ngoài sảnh uống sạch hơn sáu mươi chai bạch tửu được cất giữ trong hầm rượu của nhà trọ chúng tôi, cảnh tượng khi đó nghe nói quỷ khóc thần gào, khuôn mặt của hai người đều sưng phồng lên như cá nóc, cồn bay hơi phun ra từ lỗ mũi có người châm thuốc hút ở bên cạnh còn xảy ra vụ nổ khí. Hai người coi như hòa nhau.
Bởi vì tôi sinh không gặp thời, không thể miêu tả cho anh thêm nhiều chi tiết, trọng điểm là, lão Vạn này lảo đảo đi về phòng, xả nước vào bồn rửa mặt để rửa mặt, theo hồi ức sau này của ông ấy, khuôn mặt đó cắm vào bồn rửa, giống như một cái bóng heo đầy nước, nặng trịch trĩu xuống, tay không đỡ nổi, cảm giác ngứa ngáy như hàng nghìn cây kim châm, ông ấy say mèm, dùng ngón tay trỏ chọc vào lỗ hổng trên mặt. Chạm vào cái là toàn bộ khuôn mặt thực sự giống như quả bóng nước phát nổ rượu văng tung tóe, da mặt vỡ thành từng mảnh dính trên tường, trên gương, trên trần nhà...
Thế chẳng phải chết rồi sao? Tunick nói.
Không, người này trong cơn say mèm lại nhanh trí, dùng hai lòng bàn tay ôm lấy khuôn mặt mềm oặt sắp chảy ra đó (hoặc nói là khuôn mặt ở bên trong), ngồi xổm xuống không dám cử động loạn xạ, cứ thế ở trong phòng tắm suốt một đêm, ngày hôm sau, cửa phòng 308 vừa mở, chao ôi, mọi người nói xem có phải lão Vạn uống say đứt bóng rồi không, từ đâu xuất hiện một thanh niên tuấn tú chạy đến chịu tang cho lão bố của anh ta qua đời trong đêm.
Hoàn toàn đổi thành một gương mặt cười phấn son mày thanh mắt phượng.
Tunick nói, đây là cái trò nói nhảm gì thế?
Tunick nghĩ, cách cô ấy nói chuyện bây giờ, sao lại giống hệt những ông già đó thế nhỉ? Hoàn toàn không giống người đẹp ngủ trong rừng thuần khiết ngái ngủ hay con búp bê Tây ngộ độc rượu lẳng lơ đưa tình nữa?
Giai Lăng nói, đúng vậy, tôi sau đó phát hiện ra, tất cả những câu chuyện được chuẩn bị sẵn cho chúng tôi, hoàn toàn không phải là câu chuyện về "đóng vai", mà là câu chuyện về "trở thành".
Câu chuyện về Na Tra. Hắn lóc thịt trả cha lóc xương trả mẹ một tia oán linh mượn đài sen làm đầu hoa sen làm mặt ngó sen làm tay chân cuống sen làm thân lá sen làm mông đùi biến thành câu chuyện thân thể bất tử. Câu chuyện về Lôi Chấn Tử, làm thế nào từ một thiếu niên tuấn tú mặt trắng biến thành một kẻ quái dị mặt quỷ mỏ quạ có cánh thịt đằng sau. Tôn Ngộ Không biến thành quả đào tiên. Lược thuật về Nhện tinh biến thành người đẹp trần truồng. Quan Vân Khương biến thành ác quỷ không đầu cô độc cưỡi xích thố mã bay lượn trên mây tìm kiếm cái đầu có khuôn mặt đỏ như quả táo tàu của mình. Sau đó trên giá sách của tôi có thêm một số cuốn sách lật nổi được chế tác tinh xảo, những trang sách lật ra những tấm bìa cứng vốn được gấp lại với nhau sẽ chống đỡ dựng lên từng lớp từng lớp: một tòa lâu đài lập thể, một khu vườn có hành lang có di tích đền thờ Hy Lạp, một thành phố thời trung cổ, một bức "Thanh minh thượng hà đồ" lập thể, đương nhiên còn có rất nhiều nhà trọ lập thể trong các câu chuyện khác nhau ở các thời đại khác nhau, biến thành Alice khổng lồ vô cùng, biến thành Alice nhỏ hơn con chuột. Hoàng tử biến thành ếch, công chúa biến thành thây ma hoặc quái vật nửa người nửa cá, ác ma biến thành lợn, người sói, ma cà rồng, biến thành thây ma không bao giờ chết. Trừ khi anh dùng cọc gỗ đóng vào tim nó. Biến thành người xuyên tường, người tàng hình, quái vật lông lá, Shrek, người lùn Hobbit, biến thành gián, biến thành con rối máy trong nhà kinh dị của công viên giải trí.
Trong nhà trọ của chúng tôi, hầu như mỗi căn phòng đều có một câu chuyện "trở thành": "Tôi đã biến thành bộ dạng hiện tại như thế nào." Có một số người thế hệ trước, khi nhận thức được bản thân sẽ bị giam cầm suốt đời trong tòa nhà trọ này, hoặc vì vô thức cảm thấy vô cùng hổ thẹn với cha mẹ ở quê nhà vì không thể nối dõi tông đường, lại tập thể biến thành giun đất lưỡng tính. Bộ phận xxxx của họ co rút vào trong bụng, phần dưới cơ thể biến thành chỗ lõm giống như của phụ nữ. Ban đầu họ vô cùng sợ hãi, xấu hổ đi tìm những vị khách nam khác ở cùng tầng giúp đỡ dùng sức kéo mạnh bộ phận xxxx đã co rút vào trong ra. Nhưng sau đó họ nhận thức được việc biến đổi nghiêm trọng thành động vật bậc thấp ngành ruột khoang hoặc ngành đốt vòng, là biện pháp "ngủ sinh thực" được khởi động tự nhiên để vượt qua cuộc đại di cư có thể gây ra nạn diệt chủng tập thể theo bản năng sinh học, bèn an tâm chấp nhận định mệnh với cái bộ dạng mà mình đã biến thành này. Có một số người thì sau khi những người thân cùng ở trong nhà trọ lần lượt qua đời, mắc chứng sợ lạnh, biến thành loài bò sát cực kỳ sợ lạnh, phòng của nhóm trưởng bối này là kinh tởm nhất, hôi thối nồng nặc, bởi vì bọn họ dù có ở trong mùa hè nóng bức nhiệt độ cao, cũng không bật điều hòa, tự bọc mình trong chăn bông lớn, trong phòng ẩm ướt oi bức giống như ổ rắn (đối với bọn họ thì giống như ngủ trong kho lạnh nhà tang lễ), tất cả thức ăn, rác thải, thùng nước tiểu (bọn họ thường sẽ uống nước tiểu của chính mình để bồi bổ cho chứng hư hàn) đều chen chúc dính sát vào nhau lên men. Anh đừng tưởng tôi nói nhảm. Sau đó có một giáo sư khoa tâm thần học Đại học Y khoa Đại học Quốc gia Đài Loan, còn từng viết một chuyên khảo học thuật "Món quà của y tâm lý học văn hóa ── Từ Đài Loan đến Nhật Bản", chuyên thảo luận về chứng co rút cơ quan sinh dục và sợ lạnh của những người di cư tập thể này.
Chủ yếu vẫn là về "trở thành" (chứ không phải đóng vai).
Giai Lăng nói, anh chỉ cần chú ý một chút, sẽ phát hiện ra hậu duệ của nhóm người di cư chúng ta, không, những vị khách trọ có vẻ như thời gian bị đóng băng trong toàn bộ nhà trọ này của chúng ta, thực ra vô cùng quan tâm —— có thể nói là bị ám ảnh đến mức thần kinh —— bất kỳ tri thức nào có liên quan đến "biến thái": những con dòi béo ú trong cống nước đen ngòm dần dần chuyển sang màu đen mọc ra những chiếc chân nhỏ và đôi cánh mỏng phủ đầy lông tơ; con tằm trong kén từ thân thể nhẵn nhụi biến thành con bướm xấu xí phủ đầy vảy phấn như chiếc lá khô nhợt nhạt lúc phá kén chui ra; tế bào nào trên thân thể nang trứng đen ngảy lấp lánh của nòng nọc phát ra tín hiệu thần bí mà đột ngột mọc ra đôi chân sau nhỏ. Đương nhiên việc các ông già trong nhà trọ này thích ăn một số vật tượng trưng của "thời khắc thay đổi" cũng đã là bí mật công khai: những quả trứng vịt lộn đập vỏ ra dính liền với mỏ móng vuốt cánh và nước trứng máu chảy thành một vũng; những cụm nấm mốc được nuôi cấy có chủ ý một chòm lông trắng một chòm lông xanh trên váng đậu; những cái đùi heo xác chết động vật phát ra mùi hôi thối rữa nhưng dùng bột tiêu để tạm dừng sự thối rữa ở một thời khắc kỳ diệu mà không đến mức hoàn toàn biến thành màu đen sinh dòi; những con chuột cái chiên giòn đầy bụng chuột con chưa kịp sinh; sụn xxxx của các loài động vật họ mèo lớn chưa kịp sung huyết hoàn toàn cứng lên vào khoảnh khắc lâm chung kinh giận sợ hãi...
Một số nhà nhân chủng học văn hóa tuyên bố rằng sự tham ăn bệnh hoạn tập trung vào một số cơ quan này bắt nguồn từ quan niệm vũ trụ sai lầm lấy ăn để bổ khí âm dương ngũ hành của người Trung Quốc. Nhưng bọn họ lại không chú ý đến đặc tính thời gian của những nguyên liệu kỳ lạ này: khoảnh khắc thần bí chuẩn bị biến thành một thứ hoàn toàn khác biệt...
Mặc dù Giai Lăng giống như một bé gái cố tình ra vẻ ngây thơ khoanh chân ngồi trước mặt anh kể chuyện nhưng lại vô tình để anh nhìn thấy ánh sáng mờ ảo không mặc đồ lót dưới váy voan; hoặc bóng tối lắc lư do cồn gây ra trên võng mạc; hoặc mùi hương đàn hương mê hồn đinh tai nhức óc mà cô ấy châm ở góc nào đó trong phòng cứ chui qua lỗ mũi vào thùy trán não của anh... tất cả những điều này khiến cho khuôn mặt người đang kể chuyện của cô ấy đều biến thành chiếc mặt nạ sáp tan chảy, động vật đều biến thành nhựa đường chảy rực rỡ, kiến trúc biến thành ảo ảnh hải thị thận lâu, cái chết biến thành sự run rẩy tương tự như phê thuốc hoặc cuồng hoan tình dục; thế nhưng Tunick vẫn không thể xua đi sự cảnh giác sâu sắc đã khắc sâu vào tâm hồn đối với phong cách diễn viên của cô gái trước mặt này.
Giai Lăng nói, từ nhỏ tôi đã bị người lớn cố tình ép buộc đối mặt với những khung cảnh "con người đang biến thành thứ không phải là bản thân anh ta" đó, bắt tôi tập trung nhìn chằm chằm không được quay đầu đi, từ đó lý hiểu học tập một số vận mệnh của tộc người tôi không còn có thể truyền đạt bằng ngôn ngữ được nữa, ấn tượng sớm nhất của tôi là họ đưa tôi đến một ngôi miếu thần, một người đàn ông béo trắng ngực, bụng, cằm, bắp tay đều chất đống thịt mỡ xếp lớp, nhưng lại mặc chiếc yếm lụa màu hồng đào của phụ nữ, phát ra giọng nói trẻ con làm nũng, mắt trợn trắng, miệng sùi bọt mép. Bọn họ nói đây là đồng cốt, đang bị "Tam Thái Tử" nhập thân, tôi lúc đó không kìm được bật cười ha hả vì màn đóng giả thô thiển này, người mẹ ở bên cạnh liền cắm móng tay vào bắp tay tôi. Người đàn ông béo đó quay đôi mắt nheo lại của con lạc đà sắp chết về phía tôi, dùng giọng trẻ con nói: "Dân ngu phương nào dám vô lễ, bản Tam Thái Tử đang tuần giá ở đây, dám cả gan thất lễ." Khoảnh khắc đó một sợi đàn thần bí nào đó trong cơ thể tôi bỗng run lên một cái, giống như bài ca người lang thang của tộc người tôi được đồng tấu trong vô số trường hợp tương tự. Tôi lật người đứng dậy, dùng một ngón tay chống đất trồng cây chuối, miệng lẩm bẩm tụng niệm kinh chú thần chú cổ xưa và xa xôi. Giữa tiếng kinh hô của những người lớn vây xem, một âm thanh không thuộc về tôi trong cơ thể tôi tuôn ra từ cái miệng lộn ngược như mật ong, tôi nói với tên đồng cốt giả mạo đó rằng:
"Ta chính là Tam Thái Tử Lý Na Tra bản tôn, kẻ giả mạo to gan phương nào, ở đây dám mạo nhận bản Thái Tử, lừa gạt bịp bợm?"
Bệnh nhân rối loạn giải thể nhân cách. Giai Lăng nói.
Thời đại chúng ta, vì sự say mê cuồng nhiệt đối với trải nghiệm, thế nhưng lại tin rằng trải nghiệm có thể không cần đến thời đại cổ điển đơn điệu, nhàm chán, dài dòng, một đời người chỉ có thể thu được một, hai loại trải nghiệm theo phương thức của người nguyên thủy đó. Trải nghiệm thu được giống như những viên nang vitamin nhiều màu sắc trên kệ bách hóa. Thế nên chúng ta giống như trùng giày đơn bào hoặc trùng biến hình, bất kỳ loại thuốc thử nhiều màu sắc nào được hút bằng ống nhỏ giọt rồi nhỏ vào đĩa petri thủy tinh đều có thể khiến chúng ta đổi màu, chúng ta biến miệng thành cái hút của con đỉa, dán áp vào vô số lỗ tổ ong được xây dựng bằng trải nghiệm của người khác, hút những con ấu trùng màu trắng của trải nghiệm ẩn giấu trong mỗi khung lưới vào bụng chúng ta, kẻ nào sở hữu càng nhiều trải nghiệm của người khác thì chính là chủng người tiến hóa càng cao cấp trong thời đại mới này. Thế nên những thân phận hèn kém trước kia như Don Juan, kỹ nữ, nghệ sĩ lang thang, vì luôn ở trạng thái trao đổi thân phận câu chuyện với người khác, nên đã lật mình biến thành những kẻ cao cấp trong thế giới trải nghiệm.