CHƯƠNG VII
Mari về tới nhà thì cũng vừa có bức điện gửi cho nàng:
“Mai bay về - Étga”
Khu vườn có nhiều chỗ được đắp cao trong đó có chỗ mà Mari rất thích. Đó là mảng cỏ nhỏ giống như một bãi chơi ki, chung quanh có hàng bách cắt tỉa cẩn thận. Ở một phía, cây bách được cắt uốn thành đoạn đường có mái vòm nhằm mục đích ngắm cảnh, không phải ngắm cảnh Phlorăng mà là ngắm xuống ngọn đồi phủ đầy cây ở Ru. Trên đỉnh đồi có một ngôi làng với những mái ngói đỏ cổ kính và một tháp chuông nhà thờ vươn cao. Chỗ này vừa mát mẻ lại vừa khuất nẻo, là nơi Mari thường nằm thượt trên chiếc ghế tựa dài, tìm sự yên tĩnh. Thật là một sự thư giãn dễ chịu khi có một mình mình, chẳng phải vờ vĩnh, chẳng phải lên gân. Bây giờ nàng có thể tự do suy nghĩ, băn khoăn, lo lắng. Lát sau, Nina mang tới cho nàng một tách trà. Mari cho chị biết nàng đang đợi Rôlây.
- Thưa bà vâng ạ!
Nina là một phụ nữ trẻ. Lúc này có một mẩu tin chị rất muốn kể, cái tin do chị bếp Agata mang đến từ ngôi làng gần đó, nơi chị có túp lều để ở. Trong họ hàng nhà chị có người cho một người trong số người sang Ý tị nạn thuê một gian nhà. Bây giờ anh ta chuồn mất, không trả tiền ăn cũng chẳng trả tiền trọ. Họ nghèo nên không thể chịu được chuyện mất tiền. Anh chàng thuê nhà này xưa nay chẳng có của cải gì ngoài bộ quần áo mà anh ta vẫn mặc, còn đồ đạc anh ta để lại thì không đáng giá tới năm lia. Họ cho anh ta nợ đến ba tuần vì anh trông rất dễ thương và rất đáng ái ngại. Thế mà anh ta làm như vậy! Thật là một vụ lừa đảo quá bẩn thỉu. Đó là một bài học dạy ta: tốt với người nhưng chẳng bao giờ được người đối tốt lại.
- Anh ta đi lúc nào? – Mari hỏi.
- Hắn biến từ chiều hôm qua, sau khi đi chơi đàn ở tiệm Pepinô. - Ủa, chính là chỗ bà dự tiệc đêm qua đó! Hắn nói là khi về, hắn sẽ đưa tiền cho bà Asunta, nhưng hắn chẳng bao giờ về nữa. Bà ấy có tới tiệm Pepinô hỏi thì họ nói là chẳng biết gì về hắn cả. Hắn không làm mọi người vừa ý và hắn không cần phải đến tiệm nữa. Họ nói, nhưng hắn có tiền đấy. Hắn được hia tiền rồi lại được một phu nhân cho hắn những một trăm lia và…
Mari ngắt lời chị ta, nàng không muốn nghe nữa.
- Đi hỏi chị Agata xem anh ta nợ bà Asuntabao nhiêu tiền. Tôi không muốn bà ấy chịu thiệt vì bà đã làm tốt cho người khác. Tôi sẽ trả!
- Ôi, thưa bà! Thật là sự giúp đỡ quý báu đối với họ. Bà biết không, cả hai đứa con trai nhà ấy đều đi lính, chẳng kiếm được xu nào, việc cho thuê nhà lại là việc làm ăn mà họ cứ theo đuổi mãi. Họ cho anh ta ăn mà thức ăn bây giờ thì đắt. Chỉ chúng tôi, những người nghèo khổ là phải chịu đựng để cho nước Ý trở thành cường quốc.
- Đủ rồi, chị có thể đi được!
Đây là lần thứ hai trong ngày nàng được nghe người ta nói về Kan. Mari bất giác thấy sợ. Hình như anh chàng tội nghiệp này lúc sống thì chẳng có ai đoái hoài, bây giờ chết không hiểu sao lại được mọi người chú ý. Nàng nhớ lại câu nói của bà quận chúa. Bà ta nói rằng, bà là nguyên nhân làm anh ta mất việc, bà muốn làm một cái gì đó cho anh ta.
Bà thuộc loại người nói lời giữ lời và thế nào cũng đi tìm anh ta bằng được. Là một phụ nữ bướng bỉnh, nếu không tìm được anh ta thì bà có thể bay lên trời, chui xuống đất, khuấy động lung tung để biết được anh ta ra làm sao.
“Mình phải đi khỏi nơi đây mới được! Mình sợ”.
Giá Rôlây đến bây giờ thì hay! Vào lúc này, Rôlây như là nơi ẩn náu duy nhất của nàng. Nàng đã nhét tờ điện báo của Étga vào trong xắc, bây giờ lôi ra đọc lại lần nữa: đấy là con đường giải thoát.
Nàng mải mê suy nghĩ.
Nàng nghe thấy ai gọi tên mình: “Mari!”
A! Rôlây! Anh hiện ra ở cuối bãi cỏ, hai tay thọc túi, chậm chạp tiến về phía nàng. Anh có dáng đi không được thanh lịch nhưng lại có cái vẻ thoải mái của người nhàn hạ. Dáng vẻ ấy ở một nhân vật bị đeo tiếng xấu như anh thì đối với một số người là “không hợp cách”, song chính như thế nó lại làm cho Mari được yên lòng lạ lùng: Anh là một con người hoàn toàn điềm tĩnh.
- Nina bảo anh tìm Mari ở đây. Chị ấy sắp đem đồ uống đến đây cho anh, anh khát khô cả cổ. Leo lên đồi nhà em nóng kinh người!
Anh nhìn nàng chằm chằm.
- Sao vậy? Trông em chẳng có vẻ dễ chịu lắm thì phải?
- Để Nina mang đồ uống đến đây đã!
Anh ngồi xuống và châm một điếu thuộc lá. Lúc Nina tới anh bỗng đùa với chị ta rất vui vẻ:
- Thế nào chị Nina! Thủ lĩnh[1] đã nói mỗi phụ nữ Ý phải cung cấp cho nhà nước nhiều trẻ sơ sinh. Chị nghĩ thế nào về những đứa trẻ đó? Hình như tôi không thấy các chị làm tròn nhiệm vụ thì phải!
- Mamma mia, mẹ ơi, thời buổi này nuôi thân mình đã đủ khốn rồi, làm sao tôi có thể nuôi nổi nửa tá nhóc?
Khi chị ta đi khuất, anh quay ngay sang Mari:
- Cái gì vậy?
Nàng kể cho anh nghe việc bà quận chúa nói về Kan ở buổi tiệc và chuyện Nina vừa nói với nàng.
Anh nghe rất chăm chú.
- Nhưng cô bạn ơi! Tất cả những chuyện đó có gì mà phải sợ hãi cuống cuồng lên. Hoang mang! Dao động! Em là như thế đó. Hắn cứ nghĩ là hắn có thể kiếm được việc làm thường xuyên nhưng không được, thế là hắn tự tử: hắn nợ tiền bà chủ nhà, hắn đã hứa sẽ trả nhưng không có đủ. Giả thử người ta tìm thấy xác hắn? Chẳng sao cả: hắn tự tử bằng súng và hắn còn có một trăm thứ nguyên nhân nữa để tự tử.
Những điều Rôlây nói rõ ràng hợp lý. Mari mỉm cười và thở dài.
- Cho là anh nói đúng đi, tôi vẫn thấy hoang mang. Rôlây! Không có anh thì tôi biết làm cái gì?
- Anh cũng không biết nữa! – Anh cười thích thú.
- Nếu đêm hôm qua chúng ta bị tóm thì sẽ ra sao nhỉ?
- Thì chúng ta sẽ được treo cổ, người thân yêu của tôi ạ!
Mari thở gấp.
- Anh không cho là chúng ta sẽ bị… đi tù à?
Anh nhìn nàng mỉm cười bằng con mắt châm biếm.
- Cần phải có hàng tá sự giải thích. Hai công dân Anh kéo lê một cái xác người khắp nơi! Anh cũng không biết có cách nào để chúng ta có thể chứng minh là hắn tự bắn vào mình. Hoặc Mari, hoặc anh đã bắn hắn!
- Tại sao lại là anh?
- Với trí tưởng tượng của một chú “mù” thì sẽ có hàng chục lý do. Đêm qua cả hai chúng ta cũng từ tiệm Pepinô ra về. Người ta bảo anh: Nơi nào anh có chuyện dính líu với phụ nữ thì không bao giờ anh có thể để lại một tiếng tăm tốt đẹp. Ấy thế mà Mari lại là một mẫu mực hầu như hoàn chỉnh của loại phụ nữ duyên dáng! Làm sao ta chứng minh được là giữa chúng ta không hề có chuyện gì? Có thể là anh đã thấy hắn trong phòng Mari rồi hắn bắn vì ghen. Có thể là hắn đã bắt được quả tang trường hợp chúng ta cùng thỏa thuận với nhau và anh đã giết hắn để bảo toàn danh tiết cho Mari… Người ta thường làm những trò đó.
- Anh đã làm một việc liều lĩnh kinh khủng nhất.
- Đừng quan tâm đến điều đó.
- Đêm qua tôi đã hết sức băn khoăn. Ngay cả việc cảm ơn anh, tôi cũng chưa nói. Tôi thật đáng ghê tởm, nhưng tôi rất biết ơn anh, anh Rôlây ạ. Tôi chịu ơn anh nhiều lắm. Nếu không có anh tôi đã tự vẫn rồi. Không biết tôi có gì xứng đáng để anh làm cho tôi quá nhiều như vậy?
Anh bình thản nhìn nàng một lúc rồi bật cười hiền hậu.
- Mari thân mến, anh có thể làm thế đối với bất kỳ người bạn nào, ngay cả đối với kẻ hoàn toàn xa lạ. Anh thích mạo hiểm. Anh thật sự không phải là người tôn trọng luật pháp và vì thế anh tìm thấy một cảm xúc mạnh ở những việc đó. Có lần ở Môntê[2] anh đã đặt cả ngàn bảng vào một canh bạc; đó cũng là chơi trò cảm xúc. Nhưng thôi! Thế còn khẩu súng đâu rồi?
- Tôi để ở trong xác, không dám rời ra khi đi ăn trưa. Tôi sợ Nina nhìn thấy.
Anh chìa tay.
Nàng không hiểu sao anh đòi lấy cái xác nhưng vẫn đưa cho anh. Anh mở xắc, lấy khẩu súng đút túi.
- Anh định làm gì vậy?
Anh lùi sâu vào chiếc ghế, vẻ biếng nhác:
- Anh cho rằng trước sau thì cái xác cũng sẽ được tìm thấy. Anh đã nghĩ kỹ rồi. Tốt hơn hết khẩu súng phải được tìm thấy cùng một lúc.
Mari bật ra tiếng kêu kinh hãi:
- Anh định quay trở lại chỗ đó sao?
- Chứ sao? Trưa nay đẹp trời và anh rất muốn vận động tí chút. Anh đã thuê cái xe đạp. Tại sao anh lại không có quyền đạp xe đạp trên đường cái rồi tự nhiên thấy hứng thú dừng lại bên đường mà ngắm nhìn ngôi làng trên đỉnh đồi?
- Nhỡ có người nhìn thấy anh đi vào rừng thì sao?
- Tất nhiên anh sẽ phải thận trọng, kiểu lơ đãng nhất là ngó chung quanh xem có ai không chứ?
Anh đứng dậy.
- Anh định đi ngay bây giờ sao?
- Ừ! Thật ra chỗ đó cây cối cũng chẳng phải rậm rạp gì. Anh đã không nói ngay với em đêm hôm qua vì sợ làm em lo sợ. Vả lại cũng không nên để lâu nữa. Anh cho là em muốn người ta sớm tìm thấy hắn.
- Tôi sẽ còn thấp thỏm cho đến khi nào anh trở về đây an toàn.
- Thật không? – Anh mỉm cười – Trên đường về anh sẽ tạt qua đây, anh đoan chắc sẽ sẵn sàng uống thêm một chầu nữa với em.
- Ôi! Rôlây!
- Đừng sợ! Kẻ làm hộ bài[3] là tay thích trò may rủi, hắn sẽ phải chăm lo cho người thuê hắn chứ!
- Thế là anh đi! Đợi anh trong lúc này là một nỗi khắc khoải đến mức, ngoài điều đó ra,tất cả những gì mà Mari trải qua từ trước đến giờ hầu như vô nghĩa. Chẳng cần nói, nàng cũng biết cái liều lĩnh, mạo hiểm của họ đêm qua chẳng thấm vào đâu so với việc này. Nếu hoàn cảnh gay go, không thể tránh được thì lại khác. Trường hợp này lại không nhất thiết phải làm thế, giống như việc cho đầu vào miệng sư tử để chơi đùa chỉ vì lẽ anh vẫn lấy việc dấn thân vào nguy hiểm làm vui. Bất giác nàng nổi cáu: anh không có quyền làm những trò xuẩn ngốc ấy, lẽ ra nàng phải ngăn anh mới đúng! Song trên thực tế, lúc ở đây, anh chấp nhận việc làm với dáng điệu hồ hởi, khôi hài như thế thì nàng không thể nghĩ ra được điều gì cả. Dù sao nàng cũng có cái linh cảm là khi nào anh đã quyết tâm làm việc gì thì khó mà ai cản nổi. Một con người kỳ lạ. Ai mà có thể đoán được cái thái độ cợt cợt nhả nhả của anh lại che giấu một quyết tâm không gì lay chuyển nổi đến thế.
- Đúng là anh ta đã tự hủy hoại vì bị thất vọng! – Nàng cáu tiết thôi lên.
Cuối cùng rồi anh cũng trở về. Nàng thở ra nhẹ nhõm.
Chỉ cần nhìn anh ung dung, khoái trá tiến về phía nàng, nụ cười diễu cợt trên môi là đủ biết mọi việc đã diễn ra tốt đẹp. Anh gieo mình xuống ghế và tự thưởng mình một cốc uýtski sô đa.
- Việc ra việc! Chẳng có ma nào ở đó. Mari biết không? Hình như đôi khi cái dịp may nó lại chạy lạc hướng khiến kẻ phạm pháp như có ai giơ tay ra giúp đỡ vậy. Ngay đúng chỗ có một tia nước nhỏ chảy ra. Có lẽ ở đó có một con suối nên xung quanh toàn bụi rậm cả. Anh ném khẩu súng xuống đó. Vài hôm nữa tình trạng của khẩu súng sẽ trở thành tuyệt vời!
Nàng muốn hỏi anh về cái tử thi nhưng không sao mở miệng ra được. Họ ngồi với nhau yên lặng trong khi anh ngạo nghễ hút thuốc và khoái trá nhấm nháp cốc rượu mát lạnh của mình.
- Tôi muốn kể lại với anh đầu đuôi câu chuyện xảy ra vừa qua! – Nàng nói.
- Khỏi! Anh đã đoán được những nét chính rồi. Phần còn lại không có gì quan trọng, đúng không?
- Nhưng tôi rất muốn kể. Tôi muốn anh biết cái xấu nhất của tôi. Tôi vẫn không hiểu tại sao anh chàng khốn khổ này lại tự tử. Tôi cứ bị nỗi ân hận giày vò.
Anh tỏ ra chẳng nghe gì cả, con mắt lạnh lùng, sắc sảo nhìn nàng chăm chú trong khi từng lời từng câu, nàng kể hết tất cả những gì đã xảy ra từ lúc nàng trông thấy Kan, từ lúc hắn bước ra khỏi cây bách cho tới lúc khủng khiếp nhất là lúc nghe thấy tiếng súng và nàng bật dậy khỏi giường. Có vài chỗ khó nói song nhìn thấy cặp mắt xám bình tĩnh của anh dán vào mình, nàng mơ hồ cảm thấy anh đoán ra ngay lập tức nếu như nàng lại muốn giấu giếm một phần nào sự thật. Điều đó cũng làm cho Mari yên lòng kể ra tất cả những gì là tủi hổ. Kể xong, nàng ngồi thụt sâu vào lòng ghế, và như chăm chú nhìn anh đang thở khói thuốc lá thành những vòng tròn nhỏ.
Rốt cuộc anh nói:
- Tôi có thể cho Mari biết tại sao hắn tự tử. Hắn không nhà, không cửa, bơ vơ, không một xu dính túi và sắp chết đói. Hắn chẳng có nhiều lý do để mà sống đúng không? Tự nhiên Mari xuất hiện. Tôi không nói là hắn chưa hề thấy một người đàn bà nào đẹp như thế trong đời. Em đã cho hắn cái mà ngay cả trong giấc mơ ngông cuồng nhất hắn cũng không bao giờ dám nghĩ tới. Bất thình lình cả thế giới đã đổi thay chỉ vì em yêu hắn. Tại sao em lại có thể mong hắn cho rằng em đã hiến thân cho hắn mà lại chẳng phải do tình yêu? Em nói với hắn đó chỉ là sự thương hại! Mari thân mến, đàn ông kiêu ngạo lắm, nhất là những người còn quá trẻ. Em không biết thế sao? Đó là sự lăng nhục không thể tha thứ. Hắn suýt giết chết em, điều đó không lạ. Em đã nâng hắn lên tít tận mây xanh, sau đó em ném hắn xuống vũng bùn. Hắn như một phạm nhân mà bọn cai ngục đã dẫn ra tới cổng nhà tù để thả. Đúng lúc hắn sắp bước ra ngoài tự do thì cánh cửa ngục lại đóng sầm vào mặt hắn. Như vậy chẳng đủ để hắn khẳng định rằng đời là không đáng sống hay sao?
- Nếu đúng như vậy thì tôi không bao giờ có thể tha thứ cho mình được!
- Đúng thế, nhưn anh không cho rằng tất cả sự thật chỉ có thế. Mari biết đấy! Hắn đã bị mất thăng bằng vì tất cả những gì hắn phải nếm trải trước đó, có thể hắn không hoàn toàn mất trí, có thể còn có một cái gì nữa, có thể em đã cho hắn ít giây phút mê ly như thế khiến hắn nghĩ rằng cuộc đời sau những giây phút ấy chẳng còn gì hay hơn. Phần đông chúng ta đã từng có những phút giây trên đời mà hạnh phúc được đầy ắp đến nỗi ta phải nói với chính ta: “Ôi lạy chúa! Nếu con có thể chết ngay lúc này!” Vậy thì chính hắn đã có được cái giây phút ấy và cái cảm giác ấy. Và thế là hắn… chết!
Mari nhìn Rôlây kinh ngạc. Có đúng anh không? Cái thằng cha hay bỡn cợt, được đến đâu hay đến đó, thằng cha sống bạt mạng, vô lại này lại nói được những điều đó sao?
Đó chính là một người tên là Rôlây mà nàng chưa hề biết đến.
- Tại sao anh nói với tôi những điều đó?
- À, một phần vì anh muốn em đừng đem tất cả chuyện đó mà chứa đầy trong đầu. Bây giờ em không thể làm gì hơn được. Có mỗi một việc là phải quên lãng. Cũng có thể những điều anh vừa nói khiến em có thể quên đi mà không phải ủ ê phiền muộn.
Anh lại mỉm cười, cái cười nhạo báng mà nàng quá quen thuộc: “Một phần vì anh uống quá nhiều, và có lẽ, anh hơi say một tí!”.
Nàng không trả lời, đưa cho anh tờ điện báo nàng nhận của Étga. Anh cầm đọc:
- Em sắp lấy ông ta?
- Tôi muốn đi khỏi nơi đây. Tôi ghét ngôi nhà này. Khi vào phòng của tôi, tất cả những gì mà tôi có thể làm được là làm thế nào để khỏi thét lên vì sợ.
- Và Ấn Độ là rất xa chứ gì?
- Ông ta có sức mạnh và có cá tính. Ông ấy tôi. Rôlây! Anh thấy đấy, tôi bị nhục nhã ê chề, tôi cần có người lo cho tôi, tôi cần người mà tôi có thể trông cậy được!
- À! Thế thì nên giải quyết như vậy, phải không?
Nàng không chắc mình đã hiểu được ý anh liền nhìn sang anh, song Rôlây vẫn nhìn nàng, cười bằng con mắt, chẳng để lộ ra tí gì. Nàng thở dài nhè nhẹ.
- Đương nhiên có thể ông ấy không muốn lấy tôi.
- Em nói cái quái gì mà lạ thế? Hắn phát điên vì em mà!
- Rôlây! Tôi sẽ nói hết với ông ấy!
- Thế nào? – Anh kêu lên kinh ngạc.
- Tôi không thể lấy ông ta mà lúc nào cũng bị chuyện này ám ảnh lương tâm. Tôi sẽ không bao giờ có được một phút thảnh thơi!
- Thảnh thơi? Cái thảnh thơi của em là như thế nào? Em có tin rằng hắn sẽ cảm ơn em vì đã nói hết với hắn không? Tôi đã bảo em là mọi việc đều ổn cả rồi, chẳng bao giờ có sự liên quan giữa em với cái chết của cái thằng khốn kiếp ấy cơ mà!
- Nhưng tôi phải sống trung thực.
Anh cau mày.
- Em đã phạm một sai lầm khủng khiếp. Tôi rất biết cái loại người “Trụ cột của Đế chế” này: ở họ chỉ có sự liêm chính và chỉ có thế mà thôi. Họ đâu có biết tới lòng bao dung? Bản thân họ không bao giờ cần có cái đó. Em sẽ rồ dại nếu phá hủy mất lòng tin của hắn nơi em. Hắn mê mẩn vì em, hắn cho em là một con người hoàn toàn.
- Thế thì có gì là hay nếu tôi chẳng được như vậy?
- Em không nghĩ là càng nhiều người cho em như vậy thfi em lại càng có trách nhiệm phải trở thành như vậy hay sao? Em cũng biết ông ta có rất nhiều phẩm chất quý báu, cái tay Étga của em, họ đánh giá hắn đúng mức đấy. Nhưng nếu em không để vào tai điều tôi nói thì hắn sẽ rơi vào cái xuẩn ngốc cố hữu của hắn cho mà xem! Mà điều đó lại cũng nâng hắn lên. Nếu chẳng thế thì hắn đã chẳng được tiếng tăm như vậy. Em đang đòi hỏi một cái gì không có trong lối sống của hắn, khi em muốn hắn phải hiểu được cái lắt léo trong tính đa cảm của người phụ nữ.
- Nếu ông ta thực yêu tôi, ông ấy sẽ làm được!
- Hay lắm, em thân mến, em cứ việc nghĩ như thế. Nếu tôi là đàn bà thì thằng cha đó không phải là loại người tôi lấy, nhưng nếu em đã đặt lòng tin vào hắn thì em cứ việc. Tuy nhiên để đảm bảo cho chuyện lấy hắn thành công tốt đẹp thì hãy nghe tôi: phải câm như thóc mới được!
Anh cười khẽ trong cổ họng, vuốt nhẹ lên tay nàng rồi đứng dậy vẻ khoái trá, đi dạo quanh vườn. Một ý nghĩ thoáng qua trong đầu Mari “có lẽ sẽ chẳng bao giờ còn gặp lại anh” làm nàng nhói lên day dứt.
Thực là nực cười giá anh lại ngỏ ý hỏi nàng làm vợ. Và nếu nàng có đánh giá anh rất nghiêm túc trong việc đó mà trả lời đồng ý thì chắc hẳn nàng sẽ mỉm cười vì thấy anh kinh ngạc, không ngờ.
❀ ❀ ❀
[1] Duce: Thủ lĩnh: danh hiệu dành để chỉ các lãnh tụ phát xít. Đây chỉ Mussolini.
[2] Monte carlo: Một tỉnh nhỏ ở Monacô có khoảng 11.000 dân, chuyên gá bạc.
[3] The devil: người làm hộ bài để lấy tiền thuê. Ở đây cũng có người là người đánh bài hộ
