Chu Hi còn nói thêm: "Bởi vạn vật đều do khí mà thành, khí của Trung Nguyên khác với khí của Nam Hải, nên thảo mộc cũng khác biệt."

Đây chính là tư tưởng cốt lõi của Chu Tử.

Kỳ thật, Đạo gia đưa ra khái niệm "Đạo" cũng chỉ là một thứ trừu tượng.

Nhưng lại không giải quyết được vấn đề "hình nhi hạ", tức là vấn đề cụ thể hóa.

"Hình nhi hạ" chính là khí, pháp, thuật cụ thể.

Cũng giống như thời Trung Cổ ở phương Tây, họ cho rằng thế giới tồn tại một chân lý vĩnh hằng, đó chính là Thượng Đế.

Nhưng rồi sao?

Kết thúc!

Chấm hết!

Thật là hố cha!

Nếu ngươi đưa ra chân lý, lại không nói rõ ràng, vậy việc Giáo Hoàng phong tước cho quốc vương với dòng máu cao quý, có phải là chân lý hay không?

Dân đen sinh ra đã thấp hèn, có phải là chân lý hay không?

Một khi chân lý không được cụ thể hóa, chính trị liền thừa cơ mà lấn tới.

Mãi đến sau thời kỳ Phục Hưng, phương Tây mới giải quyết được một vấn đề khác: Đâu là chân lý, tức là thí nghiệm nhân quả.

Cho nên Einstein mới nói: Các triết gia Hy Lạp phát minh ra hệ thống lô-gích hình thức (trong hình học Euclid), và việc phát hiện ra khả năng tìm ra quan hệ nhân quả thông qua các thí nghiệm hệ thống (vào thời Phục Hưng), là hai cơ sở lớn để khoa học hiện đại phát triển.

Ví dụ như, lực vạn vật hấp dẫn đã được chứng minh là tồn tại khách quan.

Lực vạn vật hấp dẫn chính là cụ thể hóa chân lý, và bắt đầu được ứng dụng vào thực tế cuộc sống.

Ngươi có thể cho rằng lực vạn vật hấp dẫn là pháp tắc, là một trong những biểu hiện của Đạo.

Mà Đạo gia đưa ra khái niệm Đạo, lại không thể phát hiện ra những pháp tắc như lực vạn vật hấp dẫn.

Đó cũng chính là khoa học mà hậu thế nhắc tới.

Trải qua ngàn năm lắng đọng, Nho gia không ngừng dung nhập Đạo gia, đến đời Chu Hi, vị thần đồng này cũng cảm ứng được sự tồn tại của Đạo.

Tức là giữa trời đất có một vật, nó có thể diễn sinh ra vạn vật, thứ này chính là Đạo.

Câu danh ngôn của Chu Hi "Nguyệt chiếu vạn xuyên, lý một phần khác biệt" chính là để trình bày sự lý giải của ông về Đạo.

Những lời này là một loại ví von, trăng sáng chiếu khắp sông núi vạn dặm, trăng sáng là Đạo, sông núi vạn dặm đều có Đạo, cũng chính là Đạo sinh vạn vật.

Sau đó, Chu Hi cho rằng "hình nhi hạ" là khí, cho rằng vạn vật ngoài Đạo của bản thân, còn có khí của tự thân.

Chu Hi nói chính là thiên lý.

Khí là biểu hiện cụ thể của thiên lý.

Vậy nên mới có câu trả lời của Chu Hi về việc khí của Trung Thổ và khí của Nam Hải khác biệt quá nhiều.

Kỳ thật, Triệu Thuần cũng chưa thực sự bắt đầu giải quyết triệt để vấn đề "hình nhi hạ", ông đưa ra "Đạo" trừu tượng để trị quốc.

Nhưng Đại Tống vẫn chưa đạt được sự đồng thuận: Đâu là "hình nhi hạ", đâu là biểu hiện cụ thể của Đạo?

Viện Truy nguyên theo lề thói cũ phát hiện ra trọng lực, nó là một trong những biểu hiện cụ thể của Đạo.

Vậy có thể chứng minh khí mà Chu Hi nói tới không phải là biểu hiện cụ thể của Đạo hay không?

Triệu Thuần lại hỏi: "Vậy khí là gì?"

Khí là gì?

Câu hỏi này, không ít quan viên ở đây thực sự biết.

Bởi vì năm xưa, đại nho Trương Tải đã từng giải thích về khí.

Trương Tải cho rằng, thế giới thực tồn được tạo thành từ hai loại hình thái tồn tại: Một loại là thái hư, một loại là khí.

Thái hư không có nghĩa là không tồn tại.

Trương Tải giảng: "Thái hư vô hình, khí chi bản thể. Tụ tán, biến hóa chi khách hình."

Luận bàn về khí của Trương Tải, lời ít mà ý nhiều, chính là: Thái hư hóa thành khí, khí lại hóa thành vạn vật, vạn vật lại trở về thái hư.

Vạn vật trực tiếp trở về thái hư, đây là quá trình tuần hoàn của hư khí.

Mà Chu Hi thì đem luận bàn về khí kết hợp với thiên lý.

Trong lý luận của ông, Đạo trừu tượng là thiên lý, "hình nhi hạ" chính là khí.

Khí ở đây không giống với khí ở thế kỷ 21, nó đại khái tương tự như khái niệm năng lượng vật liệu.

Chu Hi nói: "Khí chính là bản thể của vũ trụ, thủy cơ của vạn vật."

Triệu Thuần thần sắc bình tĩnh, ánh mắt hiền hòa, trông tựa như một chàng thiếu niên nhà bên.

Chúng đại thần thấy hắn như vậy, cho là hắn không còn lời gì để nói.

Điều này cũng bình thường, những luận bàn về lời của Chu Hi, hôm nay trên đại điện này, chư vị đại thần cũng phải mở rộng tầm mắt.

Tuy nhiên, đám đại thần trong lòng không khỏi nghi hoặc. Nghe những lời Chu Hi nói, kế sách trị quốc của hắn khớp với bệ hạ đến vậy, cớ sao những ngày gần đây, dân gian lại rộ lên những lời đồn đại trái ngược đến thế?

Triệu Thuần tiếp tục hỏi: "Ý của các hạ là, vạn vật đều do khí hình thành, sau khi hình thành, vạn vật lại có đạo riêng của mình, là vậy phải không?"

"Đúng vậy."

Triệu Thuần lại hỏi: "Vậy chẳng phải người nào cũng giống người nào sao?"

"Khí có thanh trọc, tinh thô, minh tối, lệch lạc, độ dày khác nhau, bởi vậy người người đều khác, vật vật đều dị. Bản tính của khí chính là bản tính của vạn vật. Vạn vật đều có tính, cho nên tính tồn tại vĩnh viễn, tiên thiên chi tính chí thuần chí thiện."

Lời này có nghĩa là, khí cũng có sự khác biệt, khí khác biệt tạo thành người khác nhau là lẽ đương nhiên. Vậy nên, diện mạo thật sự của khí chính là diện mạo thật sự của vạn vật.

Diện mạo thật sự của vạn vật là một sự tồn tại vĩnh hằng, chỉ cần thiên địa còn đó, vạn vật nhất định có diện mạo thật sự của nó.

Câu cuối cùng "tiên thiên chi tính chí thuần chí thiện", ý là bản nguyên của khí là thiện.

Căn cứ lý luận thái hư hóa khí, tức là thái hư là thiện.

Ví như nhân tính bản thiện.

Đây là một chương bàn luận về bản chất của khí.

Chu Hi lại nói: "Thế nhưng thiên địa chi khí có thiện có ác, khí thiện thì đạt đến minh thành tâm thành ý, khí ác thì là dục vọng của con người."

Câu nói này lại cho thấy, bản nguyên thái hư tuy là thiện, nhưng một khi thái hư hóa thành khí, khí liền có tính chất khác biệt.

Một người từ khí hình thành, mà khí đã có thiện ác, trong cơ thể con người tự nhiên cũng có thiện ác tính.

Chu Hi lại nói tiếp: "Quả thật, sự vĩnh hằng của thái hư là thiện, thái hư hóa khí, khí có thiện ác, thiện chính là thái hư, thái hư thành đạo, gọi là thiên lý, phải trừ bỏ ác tính mà giữ lại thiện tính."

Cuối cùng, Chu Hi nói ra câu chí lý: "Tồn thiên lý, mà diệt nhân dục."

Đại điện bên trong lặng ngắt như tờ.

Đám người còn đang trầm tư xem Chu Hi rốt cuộc muốn nói gì.

Triệu Thuần thì đã sớm hiểu ra.

Khí từ thái hư biến thành, thái hư chí thiện, nhưng thái hư hóa thành khí, khí liền có tính chất khác biệt.

Mà người do khí tạo thành, người tự nhiên bảo lưu lại cái thiện nguyên bản của thái hư, lại có cái ác sau khi hóa thành khí.

Như vậy, nhân tính bản thiện rồi!

Bởi vì người từ khí tạo thành, mà bản nguyên của khí chính là thái hư chí thiện!

Cuối cùng, ý của Chu Hi là, phải loại bỏ dục vọng, giữ lại cái thiện.

Vậy cái thiện là gì?

Nhân nghĩa lễ trí tín là thiện!

Lý luận của hắn nói thái hư là vĩnh hằng tồn tại, vậy nhân nghĩa lễ trí tín cũng là vĩnh hằng tồn tại.

Mà cái thiện của con người là vĩnh hằng tồn tại, chẳng phải là đang nói...

Chu Hi nói, chính là thiên lý!

Đây chẳng phải là tồn thiên lý mà diệt nhân dục sao!

Nghe đến cuối cùng, Ngu Đồng Ý Văn và Tiền Dụ Thanh không khỏi nhíu mày.

Bọn hắn hiển nhiên đã bắt đầu phản đối ngôn luận của Chu Hi.

Đây là điều tất yếu.

Ngôn luận lần này của Chu Hi hoàn toàn tương phản với xã hội thương nghiệp.

Xã hội thương nghiệp là cái thứ gì?

Vì sao lại có đồ ăn mang đi?

Chẳng phải bởi vì lười biếng chính là cái ác trong nhân tính sao!

Dựa theo lời Chu Hi nói, vậy phải trừ bỏ cái lười trong thân thể người.

Nếu đem cái lười trừ bỏ, lão tử còn làm ăn gì được với cái sự nghiệp đồ ăn mang đi này?

Còn kiếm tiền kiểu gì?

Bản chất của thương nghiệp chính là thỏa mãn dục vọng của con người, khiến người ta vô dục vô cầu thì ta còn kiếm tiền bằng cách nào!

Cho nên, đừng nói Tể tướng trong triều đình này nghe đến cuối cùng muốn đánh người, chính sử Nam Tống triều đình cũng cho rằng ngôn luận của Chu Hi là ngụy học.

Nam Tống: Ngươi mà cứ nói thế này, ta còn phát triển mậu dịch hải dương kiểu gì, ta còn in tiền một cách quang minh chính đại kiểu gì!