Khi Phượng Nhụy gả tới Thái Hưng Lộng, cả ngõ nhỏ đều xôn xao cả lên. Ngoại trừ Chiêu Đệ, những người khác đều rất biết ý mà trốn sau cửa, họ lén lút nhìn trộm cô dâu mới với dáng vẻ xinh xắn. Chỉ có Chiêu Đệ ngồi ủ rũ trên chiếc ghế băng trước cửa nhà mình, dán mắt nhìn chằm chằm vào Phượng Nhụy.
Phượng Nhụy rất xinh, khuôn mặt trái xoan, đôi mắt long lanh, tết một bím tóc đuôi sam to đen bóng. Diệu Lương hôm nay rất vui, cười tít cả mắt, ông lão nhà Diệu Lương cũng mím môi cười khà khà, hai tay đặt yên vị trên đầu gối.
Ông lão từng có thời huy hoàng như thế, ông một mình từ một nơi xa xôi tới thị trấn nhỏ vùng Giang Nam này. Đôi giày vải của ông giẫm lên cái lạnh chưa phai trên những phiến đá xanh của thị trấn, trong túi hành lý đơn sơ chỉ mang theo cái tên của từ đường dòng tộc hưng thịnh phương xa — Thanh Tâm Đường.
Ngay lập tức có người khuyên gã ngoại tỉnh trẻ tuổi cường tráng này rằng nếu muốn cắm rễ ở đây thì nên bái một người cha nuôi có quyền có thế. Lúc nghe thấy lời này, gã thanh niên đang ăn mì ở quán cơm Cửa Nam, đối diện là Thuận Đại.
Gã thanh niên cười rất thân thiện với Thuận Đại, rồi nói: "Tôi tên Lão Tứ."
Thuận Đại rất cảm động, vươn đầu tới nói đầy nghiêm túc: "Ở Cửa Nam, tên cai ngục Quân Tử là oai phong nhất, anh mà dựa được vào hắn..."
Gã thanh niên vẫn cười rất thân thiện, cúi đầu ăn một ngụm mì lớn, rồi nói: "Chẳng có gì ghê gớm cả."
Nhưng lúc đó tên cai ngục Quân Tử đang ngồi bàn bên uống rượu, nghe thấy lời này đương nhiên trong lòng không vui. Ông lão đó thật sự rất uy vũ, đôi mắt trừng lên ngay lập tức, đặt mạnh chén rượu nhỏ xuống bàn. Thuận Đại giật bắn người, lập tức chột dạ, cúi đầu chuồn ra ngoài.
Gã thanh niên hơi lạ lùng, nhìn ông lão nóng tính bên cạnh, rồi cười cười, nói: "Tôi tên Lão Tứ."
Ông lão sững sờ, trong lòng lại hơi thích gã, liền nói: "Tôi mời cậu uống rượu!" Gã thanh niên bèn bưng bát mì ngồi sang.
Hậu nhân của Thanh Tâm Đường biết nên sắp xếp cuộc sống của mình thế nào. Ba năm sau, gã thanh niên này ra vào các rạp hát, quán cơm của thị trấn nhỏ này, cuối cùng gã cũng gây dựng được một cơ nghiệp rất lớn cho mình, dần dần gã bộc lộ cái tính khí nóng nảy của mình ra, y hệt như người cha nuôi dựa dẫm kia, mọi người đều gọi gã là Tứ ca. Chi nhánh gia tộc này của Thanh Tâm Đường thật huy hoàng.
Có thể đặt cái nhã danh Thanh Tâm Đường này đương nhiên cho thấy tổ tiên của Tứ ca không tầm thường, tổ tiên của Tứ ca có lẽ từng làm quan, có lẽ cũng là một nhà thư hương, Lão Tứ không mang gia phả ra ngoài, những điều này đều không thể khảo chứng được, nhưng hậu nhân của Thanh Tâm Đường chính là thích phiêu bạt khắp nơi, họ rời khỏi cửa nhà với đôi bàn tay trắng, tản mát khắp bốn phương tám hướng, thứ duy nhất mang theo chính là cái tên Thanh Tâm Đường.
Vợ của tên cai ngục Quân Tử rất có tiếng nói ở vùng Cửa Nam, người ta đều gọi bà là Sư mẫu nương. Tuy trên mặt Sư mẫu nương có chằng chịt những nốt rỗ, nhưng bà vẫn rất nhiệt tình, thực tế mọi người cũng rất kính trọng bà, trông chờ vào việc bà nhiệt tình làm mai mối.
Hôm đó Tứ ca tìm cha nuôi uống rượu, giữa những ngón tay xách hai chai rượu trắng của thành phố, kẹp nách một gói thịt thủ lợn bọc lá sen. Ông lão bình thường ăn uống rất tiết kiệm, thường là củ cải muối ăn với cháo, cùng lắm là mua chút ốc đồng nhắm rượu. Ngày hôm nay ông lão đang cúi đầu húp cháo bột mì Nguyên Mạch, vừa ngẩng đầu thấy Lão Tứ tới tìm mình uống rượu, ông lão liền rất vui, hai người cùng nhau bày biện bàn rượu ra. Sư mẫu nương ở trong nhà nhìn hai người đàn ông ăn uống bừa bãi, trong lòng liền hơi lo lắng, bà nghĩ thầm trong bụng Lão Tứ cứ suốt ngày tìm ông lão uống rượu chẳng có việc gì tử tế, nên tìm một người vợ lập gia đình mới phải, bà tính toán trong đầu một lượt, xem qua tất cả những người con gái trong thành, chỉ muốn gả người con gái thứ hai của một nhà ở phía tây thành cho gã.
Mọi việc thuận lợi ngoài ý muốn, Sư mẫu nương chỉ mới ướm lời, mặt Lão Tứ đã ửng hồng, gã ngượng ngùng gật đầu lia lịa, gã phát hiện nơi đất khách quê người này lại vẫn có người quan tâm tới đại sự cả đời của mình, Lão Tứ cảm kích đến mức rưng rưng nước mắt.
Khi người con gái gả tới, hoàn toàn tuân theo quy củ của thành phố, gả tới một cách đàng hoàng chính chính, bởi vì nhà cô trước đây là một đại gia tộc, tuy gia cảnh đã sa sút, nhưng quy củ ba lạy chín quỳ vẫn phải giữ, dù không so được với trước kia phải phượng quan hà tã gì đó, nhưng thể diện thì vẫn phải có. Thế nhưng lúc đó Tứ ca vẫn chưa có khái niệm gì về gia đình, gã hoàn toàn không nghĩ tới việc nên sắm sửa bất động sản cho mình, lễ cưới của họ vì thế mà phải thuê một nhà trọ để tổ chức, đương nhiên ngày mai tỉnh dậy thì chẳng còn gì cả, nhưng Lão Tứ, kẻ ra đời lập nghiệp với hai bàn tay trắng, cuối cùng cũng đã có một gia đình.
Kết hôn đối với Tứ ca mà nói giống như hoàn thành một nhiệm vụ quan trọng, gã thở phào nhẹ nhõm, hai mâm rượu đã đãi xong, vợ cũng đã cưới về tay, tiếp đó chính là kiếm tiền mua đất, Tứ ca rất cố chấp, gã chỉ biết có đất là có tất cả.
Thuận Đại tự giác tự nguyện dựa vào Tứ ca, Thuận Đại là người hiểu rõ tính khí của Tứ ca nhất, gã nói với Tứ ca: "Bên kia bờ kênh đào có một mảnh đất đang muốn bán đấy."
"Mảnh đất đó thế nào?" Tứ ca có chút động lòng.
"Đất thực sự rất rộng." Thuận Đại vẻ mặt thành khẩn: "Nói thật, ở đó không có người ở, đất hoang, mọc đầy cỏ thơm..."
Tứ ca thở nhẹ một hơi, vặn vặn cổ nói: "Đất tốt vốn là để khai khẩn mà." Nói đoạn uống một ngụm trà xanh.
Sống ở vùng Giang Nam cái hay chính là có trà ngon để uống, có gạo ngon để ăn, thứ trà Tứ ca uống là trà mới chuyển tới từ Hàng Châu, nhưng Tứ ca hơi lạ, Tứ ca thích trà viên, trà viên là trà cũ, dùng lá trà vụn vò thành viên, cho thêm ít hoa quế tươi cho thơm trà, nhưng Tứ ca lại thích. Tứ ca uống trà xong tâm trạng rất tốt, liền ngâm một câu thơ: "Yêu triền thập vạn quán, kỵ hạc hạ Dương Châu." (Lưng đeo mười vạn quan tiền, cưỡi hạc xuống Dương Châu).
Tứ ca liền đi tìm Sư mẫu nương nói muốn mảnh đất đó, Sư mẫu nương nghe xong sắc mặt đại biến, nói: "Sao lại muốn mảnh đất đó? Bên cạnh kênh đào chính là nơi chém đầu thời xưa, trước đây gọi là Loạn Cương Đầu, người bị chém đầu trước tiên bị bêu phố, ban đêm liền chém ở chỗ đó."
Tứ ca rất nghe lời Sư mẫu nương, nên đã bỏ mảnh đất đó, nhưng Thuận Đại lại rất nhiệt tình giới thiệu cho Tứ ca một mảnh đất khác, lần này Tứ ca không chút do dự mà mua lại. Gã không ngừng kiếm tiền, có tiền liền dùng để mua đất, sau này dần dần cũng tích lũy được một mảnh đất rộng lớn, nhưng Tứ ca vẫn giữ truyền thống quê hương phương xa của mình, gã vô cùng kiêng kỵ phong thủy, mảnh đất Thuận Đại giới thiệu trong đó có một mẩu nhỏ từng là mộ địa, phía trước mộ địa là rừng cây lớn. Tứ ca đường hoàng từ bỏ mảnh đất đó, ngay lập tức có người chiếm lấy.
Cả nhà Chiêu Đệ cũng nằm trong số đó, họ vui vẻ có chỗ dựng lều tranh để ở, không cần phải sống trên thuyền nữa, sau đó họ chiếm lấy toàn bộ thị trường xe kéo ở Cửa Nam, họ làm những công việc vất vả, buổi tối trở về lều tranh, lấy nước kênh đào dội lên người, dội đến mức da thịt rít lên tiếng kêu, họ ngồi trên ghế băng thấp chép chép miệng gặm xương thịt, ngân nga hai câu tiểu khúc nam trầm bắc bổng, lắc lư đầu đầy thích thú, con cái của họ bắt đầu đông lên, tên gọi là Ngưu Ngưu, Cẩu Cẩu, Lai Đệ, Linh Đệ các loại, nơi đây cuối cùng cũng có hơi thở của con người, trở thành khu dân cư náo nhiệt.
Họ cũng mở ra tất cả các xưởng thủ công nghiệp của thị trấn nhỏ, bởi vì họ gan dạ, họ nghĩ trong bụng: "Đánh cược một phen, kiếm được tiền rồi thì sống cuộc sống thoải mái, không kiếm được thì thôi." Thế là nặn hình bột, vẽ đường, bán hồ lô đường, bán kẹo bông, đổi đồ cũ lấy kẹo táo, cái gì cũng có, họ có người dựa vào chút tiền lẻ kiếm được mỗi ngày mà sống, có người thì trở thành nhà giàu, nhưng giàu cũng là kiểu trọc phú, người địa phương coi thường họ, ngay cả khi họ bắt đầu tỏ ra phong nhã, ngâm thơ, vì lý do khẩu âm, đôi khi họ sẽ ngâm bài thơ hay thành "Cưỡi vịt xuống Dương Châu".
Thời gian trôi qua thật nhanh, khi Tứ ca hơn bốn mươi tuổi, người tôn trọng gã liền gọi gã là "Tứ gia". Tứ gia năm đó đã rất hào phóng từ bỏ mảnh đất đó, ông cũng khoan dung để họ đi, ông nằm mơ cũng không ngờ mấy chục năm sau những người sống trên mảnh đất ông bố thí lại cướp đoạt tất cả đất đai của ông và đánh què một chân ông. Đó là chuyện của sau này.
Nhưng lúc đó Tứ gia tự cảm thấy rất tốt, ông vẫn luôn nghĩ về một mảnh đất khác, mảnh đất đó cũng ở bên cạnh cổ vận hà, nhưng thời xưa ở đó có cảnh đẹp Tần Hoài dạ bạc, trên thuyền họa có những người con gái Giang Nam xinh đẹp đang ngân nga khúc ca sầu muộn, trên mảnh đất đó xây những tòa lầu nhỏ và hoa viên Giang Nam có kết cấu tuyệt đẹp. Chủ nhân của mảnh đất đó còn cố chấp hơn Tứ gia, ông ta họ Lý, mọi người gọi ông là Lý sư phụ, Lý sư phụ đặt tâm trí và thời gian vào việc vẽ bối cảnh sân khấu và sửa chữa những chiếc đồng hồ cơ khí kỳ lạ, đó là một sở thích cá nhân, nghề chính của Lý sư phụ là mở đại lý gạo, hơn nữa đại lý gạo của ông mở ngay cạnh đại lý gạo của Tứ gia. Lý sư phụ rất biết tạo hiệu ứng, nếu ông có thể sống đến những năm bảy mươi, chắc chắn sẽ là một họa sĩ sơn dầu vô cùng nổi tiếng.
Lý sư phụ vô cùng kiên trì bảo vệ mảnh đất của mình, thậm chí không tiếc so tài trí khôn vặt với Tứ gia ở lầu rượu hoặc những nơi công cộng khác, khoảng thời gian đó rất nhiều ông chủ ngành giải trí được hưởng lợi rất nhiều mà không rõ lý do, họ thậm chí hy vọng cuộc tranh giành này cứ tiếp tục mãi như vậy. Hai người đàn ông đều không nhận ra sau này những mảnh đất đó đều không thuộc về họ, họ vẫn hận thù lẫn nhau, đó đều là chuyện của sau này.
Hôm đó buổi sáng, Lý sư phụ ngồi ở trà xã Yến Xuân uống trà sáng, vừa đúng lúc thấy Tứ gia đang ăn bánh ma cao, Tứ gia thích ăn bánh ma cao vuông vị tiêu muối, sáng dậy súc miệng, uống một bát lớn sữa đậu nành mặn, ăn hai miếng bánh ma cao, nhưng Lý sư phụ thì cầu kỳ chuyện uống trà sáng, đồ ăn sáng còn ngon hơn cả cơm tối, trên bàn vuông nhỏ bày một đĩa đậu phụ khô thái sợi, một đĩa chân gà om, một đĩa bánh tiền kim, một đĩa đậu hoa lan, một lồng ba cái sủi cảo hấp pha lê, một lồng nhỏ bánh bao ba nhân, cuối cùng còn thêm một bát cháo đường. Lý sư phụ bèn nhiệt tình mời Tứ gia nói: "Ngày nào cũng ăn cơm nắm, bánh ma cao, trong miệng chẳng có vị gì, không bằng ăn trà sáng đi." Tứ gia liếc nhìn những thứ hoa mắt chóng mặt trên bàn vuông nhỏ, trong lòng liền không vui, miếng bánh ma cao còn thừa hơn nửa cũng không thèm ăn nữa, đi ra ngoài liền mua hai miếng kẹo cao mạch nha to nhai trong miệng, Lý sư phụ thì ngược lại rất vui, ăn xong trà sáng, tốn năm xu đi xem một buổi xem tranh Tây Dương.
Tứ nãi nãi và Lý sư mẫu quan hệ lại rất tốt, thẩm mỹ quan của họ giống nhau đến kinh ngạc, hơn nữa họ đều thích đến Đại Quan Viên để nghe bình đàn Tô Châu, đôi khi thì đến Phú Xuân xã nghe đạo tình, tất cả các nơi giải trí trong thị trấn nhỏ đều thích bắt chước người ta ở thành phố lớn, khí thế quy mô không bằng người ta, nhưng ngay cả tên gọi cũng đặt giống hệt cũng tốt rồi. Họ mặc quần áo hoặc là lụa thật, hoặc là nhung, họ nỡ mua hoa bạch lan năm xu hai bông, lúc vui lên họ sẽ cất cao giọng hát kịch Tích "Song thôi ma", "Tam khán ngự muội" các loại, hát cứ như thật vậy, cuộc sống của họ trôi qua một cách nhuận sắc và vui vẻ, đôi khi họ sẽ mắng ông chồng của mình, "Tuổi tác lớn thế này rồi, vẫn còn lẩn thẩn."
Gia tộc Thanh Tâm Đường nhân khẩu hưng vượng lên, Tứ nãi nãi sinh được mười ba người, đáng tiếc cuối cùng chỉ còn sống sót ba người. Diệu Lương là út, Tứ gia thích nhất là Diệu Lương, nhưng Diệu Lương quái đản đến mức nói một câu cũng cảm thấy phiền. Thế là Tứ gia thường xuyên đưa Diệu Lương ra ngoài chạy nhạy, thế là anh chị của Diệu Lương sẽ cho Diệu Lương ăn ánh mắt trắng dã, nhưng Diệu Lương rất ương ngạnh, cậu không nói một tiếng, những điều này so với những kiểu ứng phó lễ nghi mà cậu đã học được, thực sự không tính là gì.
Ngày sinh nhật mười tuổi của Diệu Lương, vừa mở mắt ra đã nhìn thấy mẹ mình đang đứng trước mặt, Diệu Lương dụi dụi đôi mắt còn ngái ngủ, nhìn thấy trên mặt mẹ phủ lớp phấn mỏng, trên đầu bôi dầu dưỡng tóc, mặc chiếc sườn xám ngắn còn mới bảy phần, khuy bấm hình con bướm trên cổ áo và đường viền ren trên cổ tay áo vẫn còn mới tinh.
"Sáng nay đưa con đi ăn bánh bao lồng nhỏ." Tứ nãi nãi nói câu này khi hơi cẩn trọng, miệng gần như sát vào tai Diệu Lương. Diệu Lương lập tức trèo dậy, khi bước qua ngưỡng cửa, Diệu Lương cảm thấy sau lưng hình như có hai đôi mắt đang trừng mình, Diệu Lương trong lòng hoảng hốt, dưới chân bị ngưỡng cửa vấp một cú ngã nhào, vội vàng trèo dậy, kéo vạt áo sau của Tứ nãi nãi rồi ra khỏi cửa.
"Sáng sớm nha." Bà chủ Chiêu Đệ cười đón tiếp, những hạt mồ hôi dầu trên khuôn mặt lớn lấp lánh. Tứ nãi nãi cúi đầu từ trong ngực lấy túi tiền ra, Tứ nãi nãi tuy từng bó chân, nhưng hồi nhỏ bà lớn lên ở Thượng Hải, bà là kiểu phụ nữ như tiểu gia bích ngọc, chiếc túi tiền thêu hạt vàng hạt bạc đó chính là mang từ Thượng Hải về. Chiêu Đệ rất nhanh nhẹn dùng mắt liếc qua một lượt lớp phấn nước, kiểu tóc búi, sườn xám, tất Tây trong suốt dưới sườn xám trên mặt Tứ nãi nãi. "Phấn trứng ngỗng mang từ Dương Châu tới hả." Chiêu Đệ không kìm được muốn hỏi. Nhưng mặt Tứ nãi nãi không có biểu cảm gì. "Một lồng bánh bao lồng nhỏ có nhân cua." Bà nói, rồi đi đến cạnh bàn nhỏ múc gừng tươi sợi, mặt Chiêu Đệ trắng bệch ra, ngay lập tức lại chất đống nụ cười: "Phấn của Dương Châu đúng là tướng mạo tốt." Một bên tay chân nhanh nhẹn đổ những đĩa giấm chua mà khách khác ăn thừa vào đĩa giấm trước mặt Diệu Lương, nhưng bà đã bỏ qua đôi mắt đen láy của Diệu Lương mười tuổi, Diệu Lương bình tĩnh nhìn chằm chằm Chiêu Đệ, không nói một lời.
"Ăn đi ăn đi." Tứ nãi nãi bưng đĩa gừng sợi đầy nhất tới, nhìn thấy đũa giấm đều bày xong xuôi, bánh bao lồng nhỏ bốc hơi nóng hổi cũng bày trên bàn rồi, liền yên tâm ngồi xuống, nhưng Diệu Lương đứng dậy, đá cái ghế dưới mông đổ nhào lộn ngược, không nói gì liền đi ra ngoài ngay lập tức, Tứ nãi nãi lập tức chạy theo ra ngoài. Chiêu Đệ nóng ruột, đuổi theo sau nói: "Bưng tới rồi, phải trả tiền đấy." Tứ nãi nãi quay người lại, đôi mắt nhìn chằm chằm Chiêu Đệ rất dữ dằn nói: "Có động vào đâu!" Chiêu Đệ liền chột dạ, chỉ dám lẩm bẩm trong miệng: "Ba hào ba xu tiền đấy." Tứ nãi nãi chẳng thèm để ý đến bà, hiên ngang đi mất, Tứ nãi nãi cuối cùng cũng không hiểu tại sao cậu con trai nhỏ ương ngạnh của mình lại làm như vậy, bà chỉ nghi hoặc đi theo sau Diệu Lương, cuối cùng đưa cậu đến quán hoành thánh ăn bát mì trứng, Tứ nãi nãi an tường ngồi đối diện Diệu Lương, tay đặt bằng phẳng trên đùi, nhìn con trai ăn, ăn đến cuối cùng, Diệu Lương phát hiện dưới đáy bát vẫn còn một quả trứng, trong mắt Diệu Lương đẫm lệ, mắt nhìn mẹ, trong cổ họng phát ra một tiếng lầm bầm kỳ lạ.
Sau này Lý sư phụ liền muốn chuyển tới vùng quê để ở, hai người phụ nữ lúc chia tay đều thể hiện rất hiểu lễ nghĩa. Thời gian dài như vậy rồi, tình cảm dù sao cũng có, Tứ nãi nãi trong lòng nghĩ vậy, liền tháo chiếc vòng tay ngọc mai hoa đang đeo trên tay xuống, tặng cho Lý sư mẫu, Lý sư mẫu cũng rất buồn, nghĩ tới sau này không có phố để dạo, cũng không có đạo tình để nghe, chuyển tới vùng quê chết tiệt đó không biết khi nào mới quay về nữa, lại thấy Tứ nãi nãi đeo chiếc vòng ngọc nặng trịch vào cổ tay mình, thế là tàn nhẫn tâm, tháo chiếc nhẫn bạc đang đeo trên tay trái xuống, tặng lại cho Tứ nãi nãi.
Tứ gia tưởng rằng mình muốn có mảnh đất đó, trong lòng liền yên phận, nhưng dần dần việc làm ăn không mấy thuận lợi, xung quanh ngôi nhà lại không ngừng vây quanh những ngôi nhà mới xây, đến cuối cùng thật sự chẳng còn gì cả.
Lại đến sau này Diệu Lương không đi học nữa, Diệu Lương rất thông minh, cậu năm nào trong lớp cũng làm lớp trưởng, nhưng đây là việc không còn cách nào khác, bởi vì lúc đó ai cũng nghèo, không hoàn toàn là nguyên nhân do gia cảnh sa sút. Đọc một năm sách phải đóng năm đồng, có thể đọc được cuốn sách này cũng không dễ dàng. Diệu Lương đòi mấy lần không đòi được mà còn chịu ấm ức nên thề không đọc sách nữa.
Diệu Lương liền đi làm lính mấy năm, cuối cùng quay về thì cái gì cũng học được, ví dụ như uống rượu, hút thuốc, chửi trời các loại, hơn nữa hòn đảo hoang vu khắc nghiệt đã kích thích bản năng hoang dã tự nhiên của người Thanh Tâm Đường, tính khí nóng nảy của cậu đang từng chút từng chút được khai phá. Cậu bình tâm tĩnh khí quan sát những đồng đội của mình không ngừng viết những bản tin xuất sắc hoặc tích cực làm việc vất vả yêu cầu tiến bộ, Diệu Lương chỉ khi bị bắt buộc mới biểu hiện một chút, ví dụ như trước khi ăn cơm bắt buộc phải hát một bài hát gì đó.
Năm đó cậu vô cùng không tình nguyện cùng đám thanh niên mới nhập ngũ đó nhồi nhét trong xe tải vận chuyển đến hòn đảo, những thanh niên này chia làm hai loại: nhóm nhà máy và nhóm học sinh. Trên tàu hỏa nhóm học sinh lãng mạn mơ mộng về tương lai, thậm chí còn hát những bài hát vui vẻ, trong khi các nhóm nhà máy thì vô cùng bực bội, thế là bầu không khí trở nên căng thẳng, Diệu Lương chen tới gần một học sinh rất vui vẻ và hoàn toàn không phòng bị, nhằm vào cái cằm tròn trịa của cậu ta mà đấm một cú. Cậu đã thành công khơi mào ngọn lửa, trên tàu hỏa lập tức bắt đầu hỗn chiến. Khi tới ký túc xá đại đội tân binh, Diệu Lương phát hiện đối diện giường của mình chính là cậu học sinh bị ăn một cú đấm đó, họ mỗi ngày buổi tối đều phải đầu kề đầu ngủ cùng nhau.
Sau này Diệu Lương đi làm, đi làm là một việc vô cùng tốt. Diệu Lương luôn muốn kết hôn, cậu thích Phượng Nhụy. Diệu Lương dáng dấp đoan chính, lại có đơn vị ổn định, thế là nhà hàng xóm của Diệu Lương là Chiêu Đệ rất ngưỡng mộ nhà Diệu Lương, có ý tranh giành muốn gả con gái lớn của mình cho Diệu Lương, nhưng Diệu Lương thì khinh khỉnh không thèm những thứ hàng hóa phàm tục đó, cậu không bao giờ dùng ánh mắt chính diện nhìn vào khuôn mặt đầy vết lõm rỗ của con gái lớn nhà Chiêu Đệ, Diệu Lương một lòng một dạ tập trung vào Phượng Nhụy.
Diệu Lương xuất hiện vô cùng đúng lúc, lúc đó Phượng Nhụy xinh đẹp diễm lệ vừa bị rất nhiều đả kích dày vò đến mức không biết phải làm sao. Cô ở trường học thuận lợi đọc đến tốt nghiệp cấp ba, trong khoảng thời gian này cô là nhân vật mà tất cả nam sinh và giáo viên trong trường cấp ba trọng điểm đó đều sao vây quanh trăng, lúc đó họ gọi cô là hoa khôi. Cô luôn cao cao tại thượng, coi mọi thứ như không, mặc dù mỗi buổi sáng cô đều đi học với cái bụng đói, gia cảnh nghèo hàn như cô không cần trông chờ có gì để ăn, mà mỗi buổi chiều tan học, cô cũng luôn ngẩng đầu về nhà không chút ý cười, rồi lật vung nồi xem có cơm trưa ăn không, thường là không có, nếu có, cô sẽ múc ra nửa bát nhỏ cơm khô, trộn với nước tương hoặc dầu đậu nành rồi ăn hết, những nữ sinh cùng lớp với Phượng Nhụy đều lén lút thì thầm, điểm yếu duy nhất họ nắm được là sự nghèo khó của nhà Phượng Nhụy, họ cho rằng điều này sẽ đả kích cô, làm cô gục ngã, nhưng cô vẫn điềm tĩnh như thường, cô không bao giờ phủ nhận gia cảnh thanh bần của mình.
Vào một ngày Phượng Nhụy học năm thứ nhất cấp ba, mẹ cô cho cô hai xu tiền để mua cơm sáng ăn, Phượng Nhụy kẹp hai xu tiền vào trong sách qua hơn nửa tháng. Cho đến một buổi sáng, cô cuối cùng bưng hai xu tiền đó tới quầy bán bánh cơm ở cổng trường, cô bình tĩnh đưa tiền qua, rồi chờ bà già bán bánh cơm đó đưa bánh cho cô, cô đứng đó lặng lẽ không nói nhìn, giữ vững vẻ cô độc kiêu ngạo của mình, sau khi bà già thực hiện mấy vụ làm ăn mà không có ý định để ý đến cô, cô cuối cùng cũng lên tiếng: "Bánh... của tôi đâu?" "Tiền đâu?" Bà già như không có chuyện gì xảy ra chìa tay ra, Phượng Nhụy một trận chóng mặt: "Tiền không phải đã sớm đưa cho bà rồi sao?" "Cái gì?! Tôi không thấy cô có cầm tiền tới." Bà già vẻ mặt ngang ngược một bên lẩm bẩm: "Muốn lừa ăn bánh của tôi..." Phượng Nhụy quay người rời đi, ngậm nước mắt đi học, nhưng những điều này đều không thay đổi khí chất thục tĩnh của cô, một chút cũng không.
Nhà Phượng Nhụy có tổng cộng bốn chị em, chị cả Phượng Anh, chị hai Phượng Lan, chị ba Phượng Tiên, Phượng Nhụy nhỏ nhất. Bốn cô con gái của nhà họ đều lớn lên khuynh quốc khuynh thành, nhất là người con gái lớn Phượng Anh, người con gái xinh đẹp này không may mắn sinh ra trong một gia đình nghèo khó, cô phải chăm sóc hai em gái và cô em út vừa mới chào đời, cô từ ngày chào đời đã định sẵn là không có sách để học, tuổi thơ và thời đại của cô đều dành cho việc giúp làm việc nhà và nuôi lớn các em, Phượng Anh mỗi ngày đều cần cù lao động tận tâm tận lực, Phượng Anh tin rằng đây là điều đã được sắp đặt từ sớm. Mặc dù vậy, mẹ Phượng Anh vẫn quyết định gả cô đi sớm. Bố Phượng Anh mất sớm, trong nhà là mẹ làm chủ, gia đình không có đàn ông dù sao cũng chẳng ra hình thù gì. Thời đại đó bà mối là một loại thứ tà ác, họ dựa vào cái lưỡi ba tấc không mòn đi khắp nơi chia cắt những đôi uyên ương cùng mệnh, loạn điểm uyên ương phổ. Phượng Anh không may trở thành vật hy sinh của thời đại đó. Cô tràn đầy sự ngưỡng vọng và hướng tới tương lai, được sắp đặt một buổi gặp gỡ với một người đàn ông xa lạ, cô chỉ ngượng ngùng lén nhìn người đàn ông đó một cái, chỉ thấy anh ta mặc một chiếc áo dài màu xám xanh, mái tóc chải chuốt bóng loáng, khuôn mặt đỏ như bôi phấn hồng vậy, trông như bộ dạng một người đọc sách thông tình đạt lý, Phượng Anh có tâm trạng thiếu nữ thuần khiết liền âm thầm khẽ mỉm cười.
Cho đến khi họ thành thân Phượng Anh mới biết cô bị lừa, tất cả đồ nội thất trong nhà người đàn ông đó đều là đồ mượn của hàng xóm để bày biện, cái bàn này cái ghế kia, còn bao gồm cả chiếc áo dài trông ra dáng mà anh ta mặc lúc xem mắt, anh ta chỉ là một kẻ làm ruộng ở quê, chẳng có cái gì cả. Chỉ là họ đã là vợ chồng, mẹ Phượng Anh chỉ hy vọng họ yên phận sống qua ngày là được rồi, những cái khác cũng thực sự không trông mong gì. Chỉ tiếc người đàn ông cuối cùng vẫn quay lại trạng thái trước khi thành thân, anh ta suốt ngày uống rượu, đấm đá vợ, Phượng Anh vẫn còn trẻ suốt ngày lấy nước mắt rửa mặt.
Phượng Anh không thường xuyên về nhà mẹ đẻ, về cũng lén lút bộ dạng không dám nhìn ai, đổ từ trong túi ra một đống hoa bông hỗn tạp, nói với mẹ: "Trời lạnh rồi, cho em gái lót cái chăn đắp." Nói xong muốn đi. Mẹ Phượng Anh liền rất lạ, hỏi con gái anh ta đối xử với con tốt không, con gái lại không nói, cái gì cũng không nói, mẹ liền giữ lại hỏi, Phượng Anh liền nóng ruột, nói về muộn sắc mặt mẹ chồng không tốt. Lại nói: "Anh ấy đi tỉnh thành làm thợ xây rồi... kiếm được nhiều tiền hơn đấy." Mẹ Phượng Anh liền buông tay, đột nhiên lại nghĩ tới cái gì, hỏi Phượng Anh: "Anh ta đi không phải mang theo cả chăn rồi sao?" Phượng Anh sững sờ, nước mắt liền lăn xuống. "Vậy con buổi tối đắp cái gì?" "Đêm đi ngủ thì lấy quần áo đắp thôi." Phượng Anh thật thà trả lời, lòng người làm mẹ một trận chua xót, nhét lại gói bông vào tay con gái, Phượng Anh cứ khăng khăng không lấy, lắc cái vỏ bọc trống rỗng chạy như trốn vậy.
Phượng Lan và Phượng Tiên lại được đi học, Phượng Lan so với Phượng Tiên thì ngoan ngoãn hơn, cũng được người lớn yêu quý, mà Phượng Tiên luôn mặc quần áo Phượng Lan mặc thừa, loại quần áo này đến trên người Phượng Tiên đã vá víu chẳng nhìn ra chất liệu gốc nữa, hơn nữa cô luôn phải chịu đựng sự cay nghiệt của chị hai Phượng Lan. Trong lúc gia đình khó khăn nhất này, Phượng Tiên suýt chút nữa bị mẹ cô bế về quê, bởi vì mẹ Phượng Anh thực sự không có cách nào nuôi nổi nhiều con gái như vậy. Lúc đó nhà Phượng Nhụy sống trong ngõ Hương Quế, đối diện chéo là nhà Lý sư mẫu, Lý sư mẫu sống ở quê mấy năm vẫn quay về thành phố, chỉ là kịch Tích không được nghe nữa, hoa bạch lan cũng không thấy có bán nữa, Lý sư mẫu buồn chán liền bưng ghế đẩu tựa lưng ngồi trước cửa cửa hàng bách hóa để nghe những người phụ nữ bán thuốc nhuộm trứng đỏ và vá tất lụa kể chuyện phiếm.
Phượng Lan nhìn thấy một người lạ ngồi trong gian giữa nói chuyện với mẹ, trên bàn đặt những gói kẹo bi ve giấy nhỏ, Phượng Lan thích kẹo này, đầu ngõ có bán, hai xu một viên, trên kẹo lăn những hạt đường trắng, liếm một cái ngọt lịm. Phượng Lan nghe thấy mẹ gọi Phượng Tiên đi, mà Phượng Tiên đang chơi bùn vàng ở sân sau, chơi rất xuất thần nhập hóa, mẹ lại gọi thêm lần nữa, trong giọng nói lộ ra sự cáu kỉnh. Phượng Lan lập tức chạy ra sau gọi Phượng Tiên, khi hai cô bé xuất hiện trước mặt khách, tay Phượng Tiên vẫn đầy bùn nát. Người tới liền thể hiện ra bộ dạng rất thích, bưng kẹo trên tay nói: "Ăn đi..." Phượng Tiên lại không dám, đôi mắt sợ hãi, thân hình cũng thu nhỏ lại một vòng, Phượng Lan liền rất hào phóng nhận lấy kẹo, Phượng Lan không ngờ lần này sự ngoan ngoãn của mình lại hại cô, cô sắp bị đưa về quê làm con gái nhà người khác.
Phượng Lan nằm mơ cũng không ngờ mẹ lại không cần mình nữa, cô nhai kẹo đi theo người lạ rời đi, đồng thời dặn dò em gái thứ ba của mình: "Em không được động vào đồ của chị đâu nhé, nếu không chị quay về sẽ cho em biết tay." Phượng Tiên chắc chắn cho rằng Phượng Lan sẽ không quay về nữa, cô sau khi chị gái đi năm phút liền mở hộp giấy đựng đồ chơi của chị gái ra, Phượng Tiên vứt những hòn đá nhỏ vô dụng và những mảnh vải hoa vụn tung tóe khắp nơi.
Khi Phượng Lan và người lạ đi đến trước cửa cửa hàng bách hóa, bị Lý sư mẫu nhìn thấy. Lý sư mẫu trong lòng liền nghĩ: Đây không phải là Phượng Lan đối diện sao? Lại nhìn người đàn ông đang dắt tay Phượng Lan ống quần đầy bùn, khuôn mặt lại đen lại bẩn, lập tức xông lên chặn người lại, Lý sư mẫu kéo Phượng Lan đi thẳng về ngõ Hương Quế, trước mặt mẹ Phượng Anh mắng một trận ra trò: "Người ta tuy nghèo một chút, nhưng cũng không đến mức phải mang con gái mình tặng cho người khác chứ." Mẹ Phượng Anh cười làm lành nói: "Đúng vậy đúng vậy." Mà Phượng Lan quay về nhà thuận lợi vừa vào cửa liền nhìn thấy Phượng Tiên đang đội chiếc hộp báu vật của mình trên đầu, cô nổi trận lôi đình, xông lên liền cho em gái mình một cái tát, Phượng Tiên sững sờ, lập tức gào khóc, ôm lấy bắp chân chị gái không buông.
Mẹ Phượng Anh liền đưa Phượng Lan, Phượng Tiên một miếng bánh nướng, đây lại là một sai lầm, bởi vì một miếng bánh không thể làm dịu đi mâu thuẫn đã rất sâu sắc, hai chị em lại đang vì chia đều miếng bánh mà cãi cọ ầm ĩ, người làm mẹ phiền chết đi được liền tiện tay xé miếng bánh ra, miếng lớn đưa cho Phượng Tiên, một miếng nhỏ đưa cho Phượng Lan, đây là việc không hề có màu sắc tình cảm, bà chỉ là tiện tay làm việc đó như vậy. Phượng Tiên vui vẻ gặm miếng bánh đó, trên mặt còn sưng năm dấu ngón tay đỏ, Phượng Lan rất tinh ranh, cô cứ nghĩ tới việc đổi lấy miếng bánh lớn hơn kia, sự lải nhải của cô làm ảnh hưởng tâm trạng của mẹ, mẹ Phượng Anh một tay cướp lấy miếng bánh ném lên mái nhà, Phượng Lan nhận phải đả kích bất ngờ cả buổi chiều liền ngồi dưới mái hiên nghĩ về miếng bánh đó, tâm trạng tồi tệ của cô cứ dừng ở mức độ chán nản này rất lâu. Tuy nhiên, vài ngày sau mẹ Phượng Anh lại thành công đưa đi một đứa trẻ, lần này là Phượng Nhụy nhỏ nhất, cô bé vẫn còn đang trong độ tuổi bế trên tay cái gì cũng không biết, lại là Lý sư mẫu nhân hậu đi một quãng đường dài ở vùng quê mới bế Phượng Nhụy về. Lần này cuối cùng cũng dứt bỏ được tâm tư muốn đưa con của mẹ Phượng Anh. Nghèo thì nghèo đi, con cái dù sao cũng là thịt của mình.
Phượng Anh gả đi rất nhanh đã có hai con trai và hai con gái, cô suốt ngày bận rộn, vòng eo thô to ra, khuôn mặt đen đi, bên khóe miệng có những nếp nhăn sâu, cô bắt đầu bán rau tự trồng ở chợ rau. Phượng Anh đặt đứa con gái nhỏ nhất tùy tiện vào giỏ rau cùng đi chợ rau, đứa con gái nhỏ này thậm chí không có một cái tên chính thức, mọi người đều gọi nó là Tiểu Anh, Tiểu Anh luôn rất ngoan, nó lặng lẽ một mình ngồi ở đó không ồn cũng không náo, cho đến một ngày, Phượng Anh bận bán rau cũng giống như thường lệ đặt Tiểu Anh vào trong giỏ, lại phát hiện nó nhắm mắt, mái tóc vàng úa mềm nhũn rủ xuống trên mắt, chiếc đầu nhỏ bé cứ nghiêng sang một bên, Phượng Anh kéo thân hình nó lại cho ngay ngắn, nó lại nghiêng sang bên kia, Phượng Anh nóng ruột, lúc này mới vội vàng cuống cuồng mời thầy lang vườn tới, thầy lang chỉ nhìn một cái liền nói: "Đứa trẻ này không xong rồi." Buổi chiều Phượng Anh liền mời quan tài, đó là một chiếc quan tài nhỏ, nhỏ y như một chiếc hộp giấy nhỏ đựng diêm, mọi người đặt một cơ thể nhỏ bé gầy guộc lạnh lẽo như vậy vào trong chiếc hộp nhỏ, Phượng Anh thuê vài người dùng xe gỗ kéo đi chôn. Đó là một ngày nắng ráo vừa mưa xong, Phượng Anh lăn lộn trong vũng bùn và hố bùn chưa khô hẳn, nước mắt nước mũi giàn giụa khóc thương đứa trẻ chưa từng được nếm bất cứ thứ gì ngon này, mọi người đào một cái hố không sâu, chôn Tiểu Anh vào, đắp một gò đất nhỏ, thậm chí không để lại bất kỳ dấu hiệu nào, rất nhanh thôi, gò đất cũng sẽ biến mất dưới sự gột rửa của mưa.
Cuộc sống nhà Phượng Anh bắt đầu khó khăn, ba cô con gái đều đang lớn, mỗi cô con gái đều phải đi học, mẹ Phượng Anh lại là mỗi ngày nghỉ ngơi ở nhà, đôi khi khâu vá giặt giũ, đôi khi làm hai đôi giày vải đầu hổ bán kiếm tiền. Lý sư mẫu nhìn không nổi nữa, liền lên tiếng nói: "Để Phượng Lan mỗi ngày sáng sớm tới chỗ tôi lấy năm hào đi." Khoảng thời gian đó, Phượng Lan mỗi ngày sáng sớm đều đợi trước cửa nhà Lý sư mẫu chờ năm hào tiền đó. Lý sư mẫu là người thích đánh bài mạt chược buổi tối, đánh muộn, đôi khi giữa trưa mười một giờ còn nằm trên giường ngủ nướng. Phượng Lan đợi thời gian lâu quá, lại không tiện vào trong hỏi Lý sư mẫu đòi, liền cứ đợi ở bên ngoài, cuối cùng đợi đến mức thực sự không thể đợi nổi nữa, liền ngồi xuống chiếc ghế băng đầu giường Lý sư mẫu mà đợi, Lý sư mẫu vừa mở mắt ra, nhìn thấy Phượng Lan, lập tức liền ngồi dậy, miệng nói: "Chết rồi chết rồi, ngủ đến giờ cũng không biết nữa." Tay đưa xuống dưới gối sờ năm hào tiền.
Phượng Lan mười sáu tuổi, cô không muốn tiêu tiền trong nhà nữa, Phượng Lan muốn ra ngoài tự mình kiếm tiền, cô suy nghĩ trước sau quyết định phải học nghề trước. Phượng Lan chạy tới nhà dì ở vùng quê, muốn học dì cách nối đầu dây, Phượng Lan rất nỗ lực, nhưng học nghề cũng không phải là việc dễ dàng, tay chân Phượng Lan chậm, dì một cước liền đá tới, dì đi giày da mũi nhọn, đá vào người đương nhiên rất đau, Phượng Lan cắn răng cũng chịu đựng qua hơn nửa năm, ngày xuất sư, Phượng Lan liền chạy thẳng tới nhà máy dệt ở tỉnh Giang Tây để nối đầu dây, sau lưng cô là vô vàn những cô gái muốn kiếm tiền nuôi gia đình.
Nhà ở ngõ Hương Quế của Phượng Nhụy chỉ còn lại mẹ và Phượng Tiên, Phượng Nhụy ba người, cả nhà đều trông chờ vào số tiền Phượng Lan gửi từ nơi khác về để sống, Phượng Tiên nhận được tiền Phượng Lan gửi về, bức thư Phượng Lan viết biểu cảm rất mơ màng, cuối cùng có một ngày cô không hề do dự thu dọn hành trang đi Giang Tây nương nhờ Phượng Lan, chỉ là vài năm sau Phượng Lan vẫn quay về ngõ Hương Quế của thị trấn nhỏ Giang Nam, mà Phượng Tiên lại tìm được một người đàn ông, mãi mãi ở lại Giang Tây.
Lý sư mẫu trong mắt Phượng Nhụy hồi nhỏ giống như một tiên nữ vậy, lúc đó Lý sư mẫu còn có xe kéo để ngồi, còn có giường gỗ cọ điêu hoa để ngủ, Lý sư mẫu mặc quần áo tinh xảo, mùa hè có quạt tròn lụa trong suốt đung đưa, mùa lạnh có lò sưởi đồng ủ tay. Buổi trưa ăn cơm Phượng Nhụy sẽ lẻn ra ngoài xem nhà Lý sư mẫu ăn cơm, nhà Lý sư mẫu ăn là loại cháo hơi đặc, ăn một bát cháo có thể ăn kèm một miếng rau muối, Phượng Nhụy nhìn nhà người khác ăn cơm cũng sẽ rất mãn nguyện. Phượng Nhụy xem nhà Lý sư mẫu ăn cơm cho đến tận khi học cấp ba, Phượng Nhụy lớn lên xinh đẹp như các chị của mình, cô tết tóc, thân hình mảnh mai.
Lý sư mẫu dạy Phượng Nhụy đạp máy khâu, mỗi ngày ăn cơm trưa xong Phượng Nhụy liền đi cầu Lý sư mẫu, muốn học máy khâu, lúc Lý sư mẫu ngủ trưa Phượng Nhụy liền đạp chiếc máy đó làm công việc may vá, cô rón rén nhẹ nhàng cố gắng không phát ra tiếng động, sợ làm Lý sư mẫu tỉnh giấc không vui. Phượng Nhụy vẫn nhìn thấy trên cổ Lý sư phụ bị người ta đeo một tấm biển viết đầy chữ, mỗi ngày sáng sớm Lý sư phụ liền cúi lưng quét dọn mặt đường ngõ Hương Quế, Phượng Nhụy nhìn thấy Lý sư mẫu khóc đến mức gân xanh trên cổ nổi rõ, Phượng Nhụy dựa vào bên cửa nhìn, nhìn Lý sư mẫu khóc đau lòng như vậy, người gầy đi như chỉ còn cái vỏ, Phượng Nhụy trong lòng hơi buồn.
Khi những người khác đều đang bù đầu bù cổ ôn tập bài vở phấn đấu thi đại học, Phượng Nhụy lại đi đôi giày trượt patin nhẹ nhàng trượt qua lại trước hành lang lớp học, Phượng Nhụy thuận lợi vượt qua kiểm tra chính trị, cô sắp được bao gửi tới tỉnh thành. Đây là chính xác, Phượng Nhụy là một nữ sinh thông minh, hồ sơ của những bạn cùng lớp từng thích lấy gia cảnh giàu có làm vốn của Phượng Nhụy bị giáo viên chủ nhiệm của họ viết vào dòng chữ học sinh này không phù hợp với bất kỳ trường đại học nào. Vài chục năm sau, những học sinh cuối cùng biết rõ nội tình đó sẽ căm hận giáo viên chủ nhiệm như thế nào, sẽ nguyền rủa bà ta như thế nào, đây đều là chuyện của sau này, bởi vì lúc đó ai cũng không hiểu, mỗi người đều được phép đi thi cử, còn việc có nhận hay không đó là chuyện khác, hiện tại ai cũng biết một câu nói trong hồ sơ đã quyết định cả cuộc đời một con người, tóm lại, đều đã qua mấy chục năm rồi.
Sau khi thi cử Phượng Nhụy và các bạn cùng lớp mỗi người một nơi, cả thành phố chỉ có hai nữ sinh thi đỗ vào tỉnh thành, Phượng Nhụy là một trong số đó. Tuy nhiên mọi việc đều qua đi, trong lúc kiểm tra sức khỏe Phượng Nhụy lại bị phát hiện bị thiếu máu, Phượng Nhụy khóc một trận, rồi cô cứ căm ghét cái tỉnh thành tên là Nam Kinh đó, cô tràn đầy nhiệt huyết yêu cầu tới nông thôn, ở nông thôn cô lại bị viêm gan, nhưng Phượng Nhụy kiên cường đều chống đỡ được, cô ở nông thôn vui vẻ xắn quần áo trồng lương thực, đạp guồng nước, thỉnh thoảng chạy vào thành chỗ các chị của cô, rồi lại do các chị cô đưa cô quay về. Cô ít nhất đã biết sự khác biệt giữa rau hẹ và lúa mì.
Mười năm sau Phượng Nhụy quay về thị trấn nhỏ, Phượng Nhụy cuối cùng đã hiểu sâu sắc nỗi khó khăn của sự thanh bần, cô muốn gả cho một nơi dựa dẫm ổn định, Diệu Lương quan tâm Phượng Nhụy hết mực, cậu mỗi ngày đều kiên nhẫn nấu canh gan lợn cho Phượng Nhụy uống, khi cô uống chán canh gan lợn, Diệu Lương lại nghĩ cách làm gan lợn xào hoặc gan lợn kho, Diệu Lương dùng toàn bộ tiền lương của mình để mua đồ bổ, bồi bổ cơ thể cho người yêu, Diệu Lương cuối cùng cũng được như ý nguyện, Phượng Nhụy vô cùng cảm động bắt đầu hẹn hò với Diệu Lương trong một căn phòng nhỏ, họ trò chuyện về quá khứ, hiện tại, cuối cùng trò chuyện tới tương lai, tình yêu của họ kéo dài bốn năm, họ quyết định kết hôn.
Bạn cùng bàn thời đi học của Phượng Nhụy là cán bộ môn tiếng Nga, Phượng Nhụy và cô ấy rất thân thiết. Cán bộ môn tiếng Nga ở trường học yêu giáo viên tiếng Nga của mình, tình yêu của họ oanh oanh liệt liệt, cả thành phố đều bị chấn động, nhưng kết quả của mọi mối tình thầy trò đều sẽ không quá tốt, cán bộ môn tiếng Nga sau khi tốt nghiệp liền muốn kết thúc mọi thứ, nhưng người thầy si tình đó đi khắp nơi tìm kiếm tung tích cô, cuối cùng tìm được cô lại phát hiện cô bị rối loạn tâm thần. Cô bắt đầu không ngừng viết thư cho Phượng Nhụy, trong thư lảm nhảm nói họ là bạn rất thân, cô muốn giới thiệu cho Phượng Nhụy một đối tượng rất tốt, nhưng Phượng Nhụy lúc đó đã quen Diệu Lương rồi, Phượng Nhụy không hề để ý tới những lá thư của bạn thân ngày xưa, nhưng loại thư có nội dung tương tự đó vẫn không ngừng gửi tới nhà Phượng Nhụy ở ngõ Hương Quế, sau này Phượng Nhụy cuối cùng cũng biết đầu óc bạn thân của mình có vấn đề, cô ấy ánh mắt đờ đẫn đi qua đi lại, viết thư cho bạn học cũ giới thiệu đối tượng nam nữ cho họ.
Mảnh đất rộng lớn trống trải mà Tứ gia vốn đặt xuống đều không còn tồn tại nữa, trên đó xây đầy những lều lán đơn sơ ở chật ních người, biến thành những con ngõ nhỏ ngang dọc. Tứ gia đã không còn đủ tự tin để yêu cầu những người này rời khỏi mảnh đất từng thuộc về ông, đây là một thời đại hoàn toàn mới. Sau hôn lễ đơn giản, Phượng Nhụy lấy ra những thứ mình trân quý, chỉ là vài loại nhạc cụ như tiêu, khẩu cầm, nhật ký chép tay, còn có một hộp nhạc hiếm có, của hồi môn này thật là nghèo nàn đáng thương, càng không thể so với chăn đệm hoa lá xanh đỏ, thế là chẳng có ai cho Phượng Nhụy sắc mặt tốt để nhìn, ngay cả anh cả và chị hai của Diệu Lương cũng sau khi ăn uống no say liền chế giễu của hồi môn của Phượng Nhụy.
Khoảng thời gian đó Diệu Lương và Phượng Nhụy vẫn duy trì trạng thái hẹn hò sau hoàng hôn, họ thường xuyên hẹn nhau ở tòa nhà bách hóa cũ xem một bộ phim, đi dạo trong công viên các loại. Bốn năm sau, họ có một cô con gái, năm đó con gái họ vừa vặn gặp phải một trận động đất làm rung chuyển chưa từng có, từ sau chuyện này, tất cả những quy củ nghiêm túc kiểu cũ trong thời đại của cô sẽ hoàn toàn bị thay đổi.
Tứ gia chia gia sản không còn nhiều lắm ra làm bốn phần, chị hai cũng có một phần, tư tưởng của Tứ gia rất cởi mở. Tứ gia và Tứ nãi nãi ở trong căn nhà vốn làm nhà bếp, Tứ gia mơ màng mở mắt ra, phát hiện đồ nội thất gỗ sưa đều rơi rụng chẳng ra hình thù gì, ông vuốt ve chiếc bàn bát tiên duy nhất để lại, hoa văn trên đó vẫn tinh xảo và nhỏ nhắn như vậy, chỉ là niên đại hơi xa xưa một chút.
Tứ gia già rồi, mọi người sẽ thường xuyên nhìn thấy một ông lão già nua và một cô bé nhỏ tuổi đi dạo lung tung trên phố, ông lão luôn ngồi cùng mấy ông lão cùng tuổi ở bên bờ bãi sông bên đường chơi cờ sống qua ngày, ông từ ái nhìn cháu gái nhỏ của mình, bởi vì lúc đó tôi đã có chút hiểu chuyện, cái tôi nói chính là câu chuyện của nhà chúng tôi.
