Tục Thế Kỳ Nhân

Lượt đọc: 157 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ngũ Gia Họ Phùng

❊ ❊ ❊

Ngũ gia họ Phùng là người Ninh Ba, Chiết Giang. Nhà họ Phùng sinh ra hai loại người: một là làm thương mại, hai là đọc sách. Người nhà họ Phùng vốn thông minh, đầu óc tựa như quả cầu ngà voi do Ông Vũ Chương người Quảng Đông chạm trổ, lớp này lồng lớp khác, mỗi lớp một kiểu hoa văn. Thế nên người nhà họ Phùng kinh doanh thì thành đại phú đại quý, đọc sách thì làm văn hào, quan lớn. Thế hệ của Phùng Ngũ gia có năm nam hai nữ, ông là em út. Các vị huynh trưởng đều ở xa tận Thượng Hải, Thiên Tân mở xưởng buôn bán, sớm đã yên bề gia thất, đứng vững gót chân. Chỉ duy nhất một mình Phùng Ngũ gia ở nhà dùi mài kinh sử. Dáng người ông thon thả như con cá diếc sông, xương nhỏ như dăm cá, thịt mềm như bụng cá, trông không ra tướng làm ăn phát tài, ngược lại rất có chất văn chương mực thước. Phàm những sách ông từng đọc, người ta đọc câu trên, ông đọc làu câu dưới, bản lĩnh này nghe nói chỉ có Vương An Sĩ thời nhà Tống mới có được. Còn như việc xuất khẩu thành chương, đặt bút hoa bay, thì không ai là không tâm phục khẩu phục. Ai nấy đều bảo tiền đồ đời này của nhà họ Phùng đều đặt cả vào vị Ngũ gia này rồi.

Năm Phùng Ngũ gia hai mươi lăm tuổi, cha mẹ qua đời, ông bán ruộng nhà, dắt díu gia đình đến Vệ Thành (Thiên Tân), mục đích là để nương nhờ anh em bạn bè, mưu cầu một con đường rộng mở.

Khí thế ông rất cao, ngặt nỗi Thiên Tân Vệ là thương cảng, bút lông ở đây dùng để ghi sổ sách, chẳng ai đọc sách, tự nhiên cũng chẳng ai coi trọng kẻ sĩ. Tỉ như trên mặt đất vừa có vàng vừa có sách, các hạ sẽ nhặt thứ nào? Nhìn người ta phát tài, Phùng Ngũ gia đỏ mắt, tâm trí lệch đi, quyết định nhảy xuống biển làm ăn kinh doanh. Nhưng đường này ông hoàn toàn mù tịt, rốt cuộc nên làm ngành gì đây?

Người Trung Quốc muốn kiếm tiền, ý nghĩ đầu tiên chính là mở quán ăn. Dân dĩ thực vi thiên, dân vì ăn mà tiêu tiền; một ngày ba bữa cơm, không ăn chân rệu rã, tiền bạc cứ thế rơi vào tay chủ quán. Tiền của Thiên Tân lại nằm hết trong tay thương nhân, giao dịch giới thương gia phần lớn diễn ra trên bàn ăn. Hơn nữa, Thiên Tân sản xuất muối, khẩu vị ăn uống đậm đà, món Ninh Ba vốn mặn, rất hợp khẩu vị. Thế là Phùng Ngũ gia chốt hạ quyết tâm, mở một quán ăn mang hương vị Ninh Ba, bèn chọn vị trí cất nhà ở khu chợ sầm uất Mã Gia Khẩu, lấy tên là "Trạng Nguyên Lâu". Chọn ngày lành tháng tốt, treo biển giăng hoa, đốt pháo giao thừa, quán ăn chính thức khai trương. Phùng Ngũ gia mặc áo dài lụa màu xanh đậm hoa chìm, trước ngực lúc lắc một chuỗi xích đồng hồ bằng vàng ròng, đầu chải lật hai bên bóng mượt dầu pomade, diện mạo đậm chất chủ quán lão luyện, đứng ở đại sảnh đón khách bốn phương. Kẻ sĩ đọc sách vốn coi trọng lễ nghĩa, lời ăn tiếng nói lại tao nhã, nên rất được lòng người. Hơn nữa, Trạng Nguyên Lâu lại là quán Ninh Ba độc nhất vô nhị ở Thiên Tân Vệ, cá biển tôm sông đều là món ăn giải thèm của người Thiên Tân, qua tay đầu bếp Ninh Ba chế biến còn tươi ngon hơn cả cá tôm sống. Thế nên từ khi khai trương, ngày nào khách cũng ngồi kín bàn, bữa tối còn phải "lật bàn" (đổi lượt khách) thêm một vòng dài, mà tiền kiếm được lại chẳng bao nhiêu. Phùng Ngũ gia lấy làm lạ, ngày nào từng váp bạc tiền bay vào như một bầy chim, rốt cuộc đã rơi đi đâu mất? Đến lúc xem lại sổ sách, ố kìa, ngược lại còn bị thâm hụt!

Hôm nọ, một tiểu nhị từ Ninh Ba sang làm thuê, lấy hết can đảm báo cho ông biết: gà vịt cá thịt trong bếp, lọt vào miệng khách chẳng được là bao, phần lớn đều bị đầu bếp và tiểu nhị ném qua tường ra ngoài, có người ở bên ngoài đón nhận. Trạng Nguyên Lâu có bao nhiêu tiền cho lại chịu thấu cảnh ngày nào cũng ném ra ngoài như thế?

Sau cơn thịnh nộ, Phùng Ngũ gia thầm nghĩ cái đầu của mình đọc làu làu "Nhị Thập Tứ Sử", chẳng lẽ lại không trị nổi đám bưng bê xào nấu này sao? Thế là ông ra tay thanh trừng. Trừ gã đầu bếp béo được mang từ quê nhà Ninh Ba sang là không động đến, toàn bộ tiểu nhị còn lại đều bị đuổi cổ, nhổ cỏ tận gốc, thay hoàn toàn một lượt người mới, ông còn cho lắp lưới điện ở đầu tường sân sau, tưởng rằng từ nay có thể thái bình vô sự, nào ngờ sổ sách vẫn thâm hụt, rốt cuộc là vì sao?

Lại một hôm nọ, một bà lão sống gần Trạng Nguyên Lâu thì thầm vào tai ông rằng: cứ đến mỗi buổi chiều chập tối, xe rác vừa đến, lắc chuông một cái là có bảy tám cái hòm đất từ Trạng Nguyên Lâu khiêng ra, chỉ có lớp mỏng trên cùng là rác, còn bên dưới toàn là đồ hộp bằng sắt, cá muối nguyên bao, rượu ngon thuốc lá quý. Hóa ra là trong ngoài câu kết với nhau, dùng thủ đoạn này để tuồn đồ ra ngoài. Chẳng phải cách này khác nào dùng hòm đất ngày ngày khiêng tiền ra ngoài hay sao? Phùng Ngũ gia chớp lấy một buổi chiều đổ rác liền bước lên kiểm tra, quả nhiên đúng là như vậy. Cơn giận bốc lên đầu, ông lại đổi thêm một lượt người nữa. Người thì đã đổi, nhưng khoản thâm hụt trên sổ sách thì vẫn y nguyên.

Phùng Ngũ gia không tin mình lại bất tài. Ngày ngày đến quán trợn tròn hai mắt, trong ngoài tuần tra một lượt, nhưng lại chẳng nhìn ra được nửa điểm sơ hở. Văn nhân sống bằng sự tưởng tượng, một khi rơi vào cái vạn hoa đồng của cuộc sống, thì chẳng khác nào "tự thông minh hóa thành đồ ngốc". Trạng Nguyên Lâu tựa như quả bóng rách, xì hơi thủng lỗ chỗ, trơ mắt nhìn lụi tàn. Buôn bán cũng như con người, dựa vào một hơi thở để sống, hơi thở đã tiết ra rồi thì ai cũng đành chịu. Khách càng ít đi thì khách lại càng ít hơn; dầu mỡ chẳng còn thì nhân viên cũng rã đám. Phòng ăn có khi chỉ thắp sáng một nửa số đèn.

Trong lòng Phùng Ngũ gia chỉ còn lại chút lòng kiêu hãnh không chịu khuất phục.

Lại một hôm, tiểu nhị hầu cận bên cạnh thì thầm với ông rằng: ngoài kia đang đồn thổi, tên trộm lớn nhất trong Trạng Nguyên Lâu không phải ai khác, chính là gã đầu bếp béo được mang từ quê nhà sang. Nghe nói hắn ta có chứng nghiện trộm cực nặng, không ngày nào không trộm, không lúc nào không trộm, không vật gì là không trộm, mỗi tối về nhà nhất định phải trộm một món đồ mang đi, hơn nữa thủ pháp trộm cắp lại cực kỳ cao minh, tuyệt đối không tài nào phát hiện ra được. Phùng Ngũ gia nhất quyết không chịu tin, gã đầu bếp béo này năm xưa từng nấu ăn cho cha mình, cha của gã đầu bếp béo từng nấu ăn cho ông nội mình, gốc rễ nhà gã sớm đã cắm sâu vào nhà họ Phùng rồi. Giả như hắn là kẻ trộm, thì còn ai không phải là kẻ trộm nữa chứ?

Tuy nhiên, Phùng Ngũ gia dẫu sao cũng đã kinh doanh được hai năm, những nụ cười giả tạo ông nhìn thấy còn nhiều hơn nụ cười chân thật, những lời giả dối nghe được còn nhiều hơn lời thật lòng, trong lòng cũng tự khắc đề phòng thêm một điểm. Tối hôm đó, đến giờ Trạng Nguyên Lâu đóng cửa tắt đèn, Phùng Ngũ gia dẫn tiểu nhị ra sảnh trước của quán ăn, khiêng một chiếc ghế mây đặt ra chỗ thoáng gió, ngửa mặt nằm dài ra đó, miệng nói là hóng mát, nhưng thực chất là để bắt trộm.

Chẳng bao lâu sau, đầu bếp béo dập lửa lò xong, từ nhà bếp phía sau bước ra, chuẩn bị về nhà. Hắn đầu trọc lóc, toàn thân mỡ màng, bên dưới chỉ mặc một chiếc quần đùi trắng toát, xỏ xệt một đôi giày vải rách, trên vai vắt một chiếc khăn mặt, tay xách một chiếc đèn lồng giấy. Thấy chủ quán, hắn không vội vàng chuồn thẳng mà đứng lại trò chuyện. Điệu bộ ấy trông như đang bảo: "Ngược lại ngài cứ mở to mắt ra mà nhìn xem!"

Phùng Ngũ gia miệng vừa đáp lời, đôi mắt tinh anh sắc bén của nhà văn nhân lại quét lên quét xuống đánh giá hắn, trong lòng vừa thầm đoán: cái đầu trọc lóc thân hình trần trụi thế này thì giấu giếm vào đâu? Trong giày rách đến một bao thuốc lá cũng nhét không nổi cơ mà! Đèn lồng sáng trưng như tuyết, bên trong đặt thứ gì cũng soi rõ mồn một. Quần đùi tuy rộng, nhưng bị gió thổi qua thổi lại trong đại sảnh, đường nét đùi và mông đều hiện rõ mồn một, còn có thể giấu gì được nữa chứ? Hay là có gói ghém chút gì trong chiếc khăn lau mồ hôi vắt trên vai kia? Ý nghi ngờ vừa nảy sinh, chưa đợi ông cất lời, đầu bếp béo đã tự giác nhấc chiếc khăn mặt trên vai xuống, vứt phắt cho tiểu nhị, miệng nói: "Bên ngoài trời mát rồi, tôi mang theo chiếc khăn lông lớn này làm gì, phiền cậu mang treo lên sào phơi quần áo ở sân sau hộ cái!" Nói xong, hắn cáo từ Phùng Ngũ gia, tay xách đèn lồng, nghênh ngang bước đi.

Phùng Ngũ gia bảo tiểu nhị mở chiếc khăn ra, bên trong chẳng có gì cả, suýt chút nữa thì oan uổng cho người tốt.

Thế nhưng sang ngày hôm sau, cậu tiểu nhị nghe ngóng được, trò ảo thuật tối qua của gã đầu bếp béo lại nằm ở chiếc đèn lồng kia. Hóa ra cái đế đèn cắm nến tây không phải làm bằng gỗ, mà được tiện từ một khối thịt đông lạnh! Khối thịt này nặng tới hơn hai cân! Thế mà người ta lại dám dùng đèn soi dưới mi mắt của Phùng Ngũ gia, nghênh ngang xách đi, đúng là tuyệt kỹ thật!

Phùng Ngũ gia nghe xong, liền im lặng ba ngày, sang ngày thứ tư thì đóng cửa Trạng Nguyên Lâu luôn. Có người khuyên ông quay về văn uyển, tiếp tục đọc sách, ông chỉ lắc đầu thở dài. Đọc sách thì phải tin vào sách. Bản thân ông đến năng lực của người đọc sách hay năng lực của kẻ không đọc sách mà còn chẳng phân định nổi, thì đâu còn tâm trạng nào mà đọc sách nữa?

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 20 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.