[TIÊU HỀ]: Nhị thiếu gia Thái gia
Cái tài của nhị thiếu gia Thái gia rất đặc biệt——chính là bán gia sản.
Gia sản của Thái gia lớn thế nào? Dày thế nào? Không ai có thể nói rõ được. Chỉ biết là người ta là hộ phú hào nổi tiếng ở Thiên Tân, phất lên nhờ buôn muối, có tiền làm quan, qua mấy đời mà vẫn mê mẩn đồ cổ. Hồi Sự biến Canh Tý, lão gia và phu nhân trốn nạn rồi chết ở bên ngoài. Đại thiếu gia từ trước tới nay vẫn làm ăn ở Thượng Hải, có gia đình sự nghiệp đàng hoàng. Toàn bộ đồ đạc trong nhà đều trút hết lên người nhị thiếu gia. Nhị thiếu gia chẳng có tài cán gì, cứ thế bán dần để ăn, từ một công tử mặt hoa da phấn ăn chơi cho đến khi râu mọc đầy cằm, vậy mà vẫn chưa "núi vàng ăn cũng lở". Người ta nói, gia sản Thái gia đủ ăn ba đời.
Hoàng lão bản của Kính Cổ Trai mỗi khi nghe câu này lại thầm cười trong lòng. Ông ta buôn bán đồ đạc của Thái gia đã bao nhiêu năm. Đồ của nhà danh nhân thế gia bao giờ cũng dễ bán hơn đồ của người thường. Mà bằng nhãn quan của mình, Hoàng lão bản nhìn ra mấy đời trước của nhị thiếu gia đều là tay chơi sành sỏi chính gốc. Không những không có đồ giả, mà thứ nào ra thứ nấy, đều là đồ tốt cứng cáp, cứ cầm tay là có thể bán ngay. Hơn nửa số đồ Thái gia đem bán đều qua tay ông ta. Cho nên ông ta thừa biết nước sâu cạn thế nào ở Thái gia. Mười lăm năm trước, đồ từ Thái gia tuồn ra là trân châu ngọc khí, thư họa trân ngoạn; mười năm trước thành vạc sứ tượng Phật bằng đá, đồ gỗ trắc; năm năm trước thì toàn là từng bao quần áo cũ. Đồ đạc tuy không tệ nhưng dần dần đã lộ ra vẻ nước cạn thấy đáy. Thái độ của Hoàng lão bản đối với Thái nhị thiếu gia cũng theo đó mà thay đổi từng chút một. Mười lăm năm trước, ông ta mua đồ của nhị thiếu gia đều là tự thân đến tận phủ Thái gia; mười năm trước, nhị thiếu gia có đồ bán, phái người đến gọi, nếu bận là ông ta vứt xó chuyện đó ra sau gáy; năm năm trước, đã biến thành nhị thiếu gia kẹp một bao quần áo cũ trong nách, tự mình lết đến Kính Cổ Trai.
Lúc này, Hoàng lão bản sụp mí mắt nói: "Nhị thiếu gia, phiền ngài mở cái bao ra đi!" Thậm chí đám tiểu nhị cũng chẳng thèm ra giúp một tay. Hoàng lão bản cầm một cây thước, dùng thước hất từng món quần áo trong bao ra, vứt sang một bên, miệng đồng thời hô lên một cái giá, hệt như người bán vải vụn ngoài phố Cổ Y. Lúc thanh toán tiền nong, tất cả đều là việc của tiểu nhị, còn Hoàng lão bản thì lui vào trong uống trà hút thuốc. Hoàng lão bản cứ ngỡ đã nắm thóp được mạch máu của Thái gia. Nào ngờ hai năm gần đây, cái mạch này lại có vẻ hơi kỳ lạ.
Nhị thiếu gia Thái gia bỗng nhiên không bán quần áo cũ nữa, ngược lại dăm ba bữa lại phái người đến gọi ông ta sang Thái gia. Khởi đầu bằng việc chém gió trời biển nửa ngày, rồi xoay người lấy từ trong tủ phía sau ra một món đồ đưa cho ông ta xem. Món nào món nấy đều là đồ cổ tinh phẩm chuẩn xác mười mươi. Hoặc là đĩa lớn ngũ thải thời Khang Hi, hoặc là một cây quạt ngòi bút tinh tế của Thẩm Thạch Điền. Nhị thiếu gia ném phắt món đồ lên bàn, cái khí phách ấy trông hệt như đã quay về hồi mười mấy năm trước. Hoàng lão bản nói: "Đúng là lạc đà gầy còn lớn hơn ngựa, đáy hòm của nhị thiếu gia quả thực không có đáy mà! Đồ bán gần hai mươi năm trời rồi mà vẫn cứ lấy ra món nào là chuẩn món nấy!" Thái nhị thiếu gia cười cười, chỉ nhạt nhẽo đáp một câu: "Tôi thế nào cũng không thể bán hết sạch những thứ tổ tông để lại được, chẳng phải thành kẻ phá gia chi tử sao?" Thế nhưng hễ bàn đến chuyện giá cả thì lại khó khăn, giá yêu cầu của mỗi món đồ còn cao hơn cả cái giá bán mà Hoàng lão bản ước lượng trong lòng, trong giới đồ cổ cái này gọi là: giá sát cổ. Chính là ép người ta phải treo cổ tự vẫn.
Người như nhà họ Thái mang đồ đi bán, có hai cách bán: một là bán nghèo, hai là bán giàu. Cái gọi là bán nghèo, chính là người ta đang cần gấp tiền để dùng, cần ra hàng gấp, vớ phải loại người này thì khác nào vớ được đại vận; còn cái gọi là bán giàu, chính là người ta không thiếu tiền tiêu, phải bán được giá hời mới chịu bán. Gặp phải loại người này thì dẫu chết cũng đành chịu, chẳng có cách nào. Thái nhị thiếu gia từ trước tới nay vẫn luôn bán nghèo, sao bỗng dưng lại đổi sang bán giàu rồi?
Một ngày nọ, Mao lão bản ở tiệm Đại Nhã Hiên thuộc Lưu Ly Quán Bắc Kinh đến Kính Cổ Trai. Hai cửa hàng đồ cổ ở Kinh và Thiên Tân này ngày thường vẫn hay qua lại, đổi hàng cho nhau, tìm người mua hộ, quen thuộc đến mức không thể quen hơn.
Mao lão bản vừa bước chân vào cửa đã nhìn thấy trên kệ đồ cổ có một món trông rất quen mắt, bước đến gần nhìn kỹ, hóa ra trên một chiếc giá gỗ tử đàn tinh xảo có đặt một tập tám miếng bản ngọc dương chi khắc bộ kinh "Kim Cương", chữ tiểu khải lối quán các vô cùng tinh tế, còn được dát vàng thật. Ông ta quay đầu lại nói với Hoàng lão bản: "Món này ông kiếm ở đâu thế?" Biểu cảm trên mặt ngập tràn vẻ nghi hoặc.
Hoàng lão bản nói: "Nửa tháng trước mới nhập về, sao thế?"
Mao lão bản gặng hỏi: "Ai bán cho ông thế?"
Hoàng lão bản đảo tròng mắt. Lòng thầm nghĩ người Kinh thành các ông đúng là không hiểu quy củ, trong giới đồ cổ, người mua hay người bán của nhà người ta đều không được tùy tiện dò hỏi. Ông ta cười cười, không tiếp lời.
Mao lão bản sững sờ. Không nhịn được thốt lên: "Cậu ta là người bán cơ mà! Sao lại còn đi mua đồ nữa?"
Mao lão bản tiếp lời: "Tôi vẫn cứ tưởng cậu ta là người mua, sao lại thành đi bán, thảo nào ban nãy tôi mới hỏi ông."
Hai người trừng mắt nhìn nhau, đều ngẩn người ra.
Mao lão bản chợt chỉ vào chiếc bình thanh hoa đời Đại Minh Thành Hóa trên tủ nói: "Chiếc bình đó cũng là tôi bán cho cậu ta đấy! Cậu ta dùng bao nhiêu tiền để mua của ông thế? Tôi rõ ràng đã nhượng lại cho cậu ta rẻ như cho không."
Mao lão bản vẫn còn đang mơ hồ, nhưng trong lòng Hoàng lão bản thì mọi chuyện đã sáng tỏ như ban ngày. Ông ta không thể để Mao lão bản hiểu rõ toàn bộ sự tình được. Đợi sau khi Mao lão bản rời đi, ông ta lập tức nói với đám tiểu nhị: "Nhớ kỹ đây, nhị thiếu gia Thái gia không thể qua lại nữa. Tên khốn này bán đồ mà luyện thành tinh rồi, đã thành tinh thật rồi!"
Lời bàn nhảm: Làm việc gì cũng có thể thành "tinh", hôm nay chúng ta chọn bài này đưa lên "Kênh tài sản", chính là muốn để mấy vị thưởng lãm một chút, sống khôn ngoan một chút chính là tiền. Dù rằng thủ đoạn của nhân vật chính trong câu chuyện có hơi hắc ám một chút, nhưng cái mẹo ấy quả thực các vị vẫn nên học hỏi một chút, đỡ phải bị người ta lừa gạt.