Ông Arthur Fernlee Markam, người thuê căn nhà mang tên Red House phía trên vùng Mains of Crooken, vốn là một thương gia Luân Đôn. Vì mang bản chất rặt của một thị dân thủ đô, khiêm tốn về tầm nhìn tỉnh lẻ, ông cho rằng khi về nghỉ hè ở Scotland thì bắt buộc phải sắm một bộ trang phục trọn gói của một tù trưởng người Xéc-tốt, y hệt như những gì được minh họa trên tranh in màu hay bày giễu trên sân khấu các quán ca múa tạp kỹ. Có lần, khi xem tại nhà hát Empire, ông từng thấy Đại vương công — được mệnh danh là “Bậc vua chúa ngỗ ngược” — làm nức lòng khán giả khi hóa thân thành “Ngài MacSlogan xứ ấy” và cất cao bài ca Xéc-tốt nổi tiếng: “Chẳng gì sánh được món haggis để làm cho người ta khô cổ!”; và kể từ dạo đó, trong tâm trí ông vẫn luôn lưu giữ một hình ảnh chân thực về vẻ ngoài hào hùng và đượm chất thượng võ mà nhân vật ấy đã thể hiện. Quả thực, nếu thấu hiểu được tận cùng dụng ý đằng sau việc ông Markam chọn vùng Aberdeenshire làm chốn nghỉ hè, người ta sẽ nhận ra rằng, ẩn hiện ở vị trí trung tâm trong bức tranh kỳ nghỉ do trí tưởng tượng của ông vẽ nên chính là dáng hình sặc sỡ của vị tù trưởng MacSlogan kia. Dù sao đi nữa, dẫu thế nào đi chăng nữa, một vận may tốt lành — ít ra là xét về mặt cảnh sắc bên ngoài — đã đưa đẩy ông đến với lựa chọn vịnh Crooken.

Đó là một chốn nên thơ nằm giữa Aberdeen và Peterhead, ngay dưới chân mỏm đất đá hiểm trở nơi xuất phát những dải đá ngầm dài và nguy hiểm mang tên The Spurs đâm thẳng ra Biển Bắc. Nơi đây, khoảng không gian giữa vùng này và “Mains of Crooken” — một ngôi làng được che chở bởi những vách đá phía bắc — chính là vùng vịnh sâu thẳm, tựa lưng vào vô số cồn cát mọc đầy cỏ cước, nơi loài thỏ sinh sôi nảy nở tới hàng vạn con. Thế nên, ở mỗi đầu vịnh đều có một mũi đất đá, và khi ánh bình minh hay hoàng hôn rọi xuống những khối đá syenite đỏ, khung cảnh trở nên vô cùng diễm lệ. Bản thân lòng vịnh được trải một lớp cát phẳng lì và thủy triều rút ra rất xa, để lại một dải cát cứng mịn màng, trên đó rải rác đây đó những hàng rào cọc và lưới túi của những người đánh cá hồi. Tại một đầu vịnh có một cụm đá nhỏ nhô đầu lên cao hơn mực nước triều cường, ngoại trừ những hôm biển động khi sóng đánh tràn qua chúng một màu xanh ngắt. Khi nước triều rút, chúng lộ ra hoàn toàn đến tận mặt cát; và đây có lẽ là dải cát lún nguy hiểm duy nhất trên đoạn bờ biển phía đông này. Nằm giữa những khối đá cách nhau chừng năm mươi thước là một bãi cát lún nhỏ, cũng giống như bãi đá ngầm Goodwins nổi tiếng, chỉ thực sự nguy hiểm khi nước triều dâng lên. Nó kéo dài ra khơi cho đến khi hòa lẫn vào lòng đại dương, và lan sâu vào đất liền cho đến khi tan biến vào lớp cát cứng của tầng bãi biển phía trên. Nơi sườn đồi nhô lên phía sau các cồn cát, nằm ở điểm giữa giữa The Spurs và cảng Crooken, chính là Red House. Ngôi nhà vươn lên giữa một lùm cây thông che chắn ở ba mặt, để ngỏ toàn bộ hướng nhìn ra biển. Một khu vườn kiểu cũ được cắt tỉa gọn gàng kéo dài đến sát mặt đường, qua đường là một lối mòn cỏ dại đủ cho xe nhẹ qua lại, len lỏi giữa những cồn cát để dẫn ra bờ biển.

Khi gia đình ông Markam đến Red House sau ba mươi sáu giờ đồng hồ tròng trành trên chiếc tàu hơi nước Ban Righ khởi hành từ Blackwall, tiếp nối bằng chuyến tàu hỏa đến Yellon và chặng đường đi xe dài chừng chục dặm, tất cả đều đồng tình rằng họ chưa từng thấy một chốn nào đáng yêu đến thế. Sự hài lòng chung ấy càng trở nên rõ rệt hơn bởi vào đúng thời điểm đó, vì nhiều lý do khác nhau, không một ai trong gia đình lại có thiện cảm với bất cứ thứ gì hay nơi chốn nào vượt qua biên giới Scotland. Dù gia đình khá đông con, sự thịnh vượng của việc kinh doanh cho phép họ tận hưởng đủ loại xa hoa cá nhân, trong đó có sự tự do thoải mái trong vấn đề y phục. Tần suất xuất hiện những chiếc áo đầm mới của các cô con gái nhà Markam là niềm ganh tỵ của bạn thân và là niềm vui tột độ của chính họ.

Arthur Fernlee Markam đã không hề hé lộ với gia đình về bộ trang phục mới của mình. Ông không hoàn toàn chắc chắn liệu mình có tránh được những lời chế giễu, hoặc ít nhất là sự mỉa mai hay không, và vì vốn là người nhạy cảm về vấn đề này, ông nghĩ tốt hơn hết là cứ đặt chân đến đúng khung cảnh thích hợp rồi mới để sự lộng lẫy đầy đủ ấy bùng nổ trước mắt họ. Ông đã tốn không ít công sức để đảm bảo sự hoàn thiện của bộ trang phục truyền thống vùng cao. Vì mục đích đó, ông đã nhiều lần ghé thăm cửa hiệu “The Scotch All-Wool Tartan Clothing Mart” mới được thành lập tại ngõ Copthall bởi hai ông MacCallum More và Roderick MacDhu. Ông đã có những buổi thảo luận đầy lo âu với người đứng đầu hãng — người tự gọi mình là MacCallum và tỏ thái độ khó chịu với bất kỳ danh xưng đi kèm nào như “Ông” hay “Ngài”. Toàn bộ số lượng khuy áo, nút cài, dây đai, trâm cài và các loại phụ kiện vốn đã được biết đến đều được đem ra săm soi đến từng chi tiết khắt khe; và cuối cùng, một chiếc lông đại bàng với kích cỡ vô cùng hoành tráng đã được tìm thấy, thế là bộ trang phục hoàn tất. Chỉ khi nhìn thấy bộ quần áo hoàn chỉnh, với những sắc màu rực rỡ của họa tiết sọc ca-rô dường như được làm dịu bớt đi thành vẻ nền nã tương đối nhờ vô số các món phụ kiện bằng bạc, những chiếc trâm đá cairngorm, váy ngắn philibeg, dao găm và túi da đeo hông sporran, ông mới cảm thấy hoàn toàn và tuyệt đối mãn nguyện với sự lựa chọn của mình. Ban đầu, ông từng nghĩ đến tấm vải sọc ca-rô hoàng gia Royal Stuart, nhưng rồi đã từ bỏ ý định đó khi ông MacCallum chỉ ra rằng nếu ông vô tình bén mảng đến vùng phụ cận Balmoral thì điều đó có thể dẫn đến những rắc rối phức tạp. MacCallum, nhân tiện đây, nói chuyện với một giọng đặc sệt thổ âm của dân thị dân Luân Đôn, lần lượt gợi ý những kiểu vải sọc ca-rô khác; nhưng nay khi vấn đề về tính chuẩn xác đã được đặt ra, ông Markam lường trước những khó khăn nếu ông vô tình lạc vào địa bàn của thị tộc mà ông đã mượn tạm màu áo. Cuối cùng, MacCallum nhận lời cho dệt riêng một mẫu đặc biệt bằng chi phí của ông Markam, sao cho nó không hoàn toàn trùng khớp với bất kỳ họa tiết sọc ca-rô nào đang tồn tại, dẫu vẫn mang những đặc trưng của nhiều dòng họ. Mẫu vải này dựa trên nền tảng của dòng Royal Stuart, nhưng phảng phất những nét giản dị trong họa tiết của các thị tộc Macalister và Ogilvie, cùng với sự trung tính về màu sắc học hỏi từ các thị tộc Buchanan, Macbeth, Thủ lĩnh của Macintosh và Macleod. Khi tấm mẫu được trình diện, Markam có chút lo sợ rằng nó có thể đập vào mắt người nhà mình là quá sè sưa, loè loẹt; nhưng vì Roderick MacDhu cứ tấm tắc ca ngợi vẻ đẹp của nó đến mức xuất thần, ông đã không đưa ra bất kỳ sự phản đối nào đối với việc hoàn thiện xấp vải. Ông nghĩ, và đó là một suy nghĩ khôn ngoan, rằng nếu một người Xéc-tốt chính hiệu như MacDhu mà còn thích thì chắc chắn nó phải đẹp — nhất là khi người đối tác trẻ tuổi ấy lại có vóc dáng và ngoại hình rất giống ông. Lúc MacCallum nhận tấm séc thanh toán — nhân tiện nói thêm, đó là một khoản tiền khá nặng đô — ông ta liền nhận xét:

— Tôi đã mạn phép cho dệt thêm một ít vải phòng hờ khi ngài hoặc bạn bè của ngài có nhu cầu. Markam cảm thấy vô cùng hài lòng, và bảo rằng ông sẽ rất đổi vui mừng nếu thứ vải tuyệt đẹp mà họ cùng nhau sáng tạo ra lại trở thành một mốt thời thượng, giống như ông tin chắc nó sẽ thế trong tương lai. Ông ta cứ việc sản xuất và bán ra bao nhiêu tùy ý.

Markam đã thử mặc bộ trang phục ấy tại phòng làm việc vào một buổi tối sau khi các nhân viên đã về nhà hết. Ông cảm thấy vừa thích thú lại vừa có chút hoảng sợ trước kết quả trước mắt. MacCallum đã hoàn thành công việc một cách triệt để, và chẳng hề bỏ sót thứ gì có thể làm tăng thêm vẻ uy nghi thượng võ của người mặc.

— Dĩ nhiên là tôi sẽ không mang theo thanh kiếm dài claymore và súng ngắn trong những dịp thông thường đâu, — ông Markam tự nhủ khi bắt đầu cởi trang phục ra. Ông quyết định sẽ mặc bộ đồ đó lần đầu tiên khi đặt chân lên đất Scotland, và do đó, vào buổi sáng khi chiếc tàu Ban Righ đang neo đậu ngoài khơi ngọn hải đăng Girdle Ness, chờ thủy triều lên để tiến vào cảng Aberdeen, ông đã bước ra từ khoang tàu trong toàn bộ vẻ rực rỡ lòe loẹt của bộ trang phục mới. Lời bình luận đầu tiên mà ông nghe được lại thốt ra từ chính một người con trai của mình, người đã không nhận ra cha mình ngay từ cái nhìn đầu tiên.

— Nhìn cái gã bù nhìn kìa! Lạy chúa! Hóa ra là tía đấy ư! Và cậu nhóc liền chuồn thẳng, cố vùi tiếng cười của mình vào dưới một chiếc gối trong phòng khách lớn. Markam là một người quen đi biển và không hề bị hành hạ bởi những cú tròng trành của con tàu, thế nên khuôn mặt vốn dĩ đỏ hây hây của ông nay lại càng ửng hồng hơn bởi cái đỏ mặt đầy ngượng ngùng khi nhận ra mình bỗng chốc trở thành tâm điểm chú ý của mọi ánh nhìn. Ông thỏ thẻ ước gì mình đã không quá táo bạo đến thế, bởi cái lạnh phả vào da thịt khiến ông biết rằng đang có một khoảng trống lớn nhẵn thín ở một bên đầu dưới chiếc mũ Glengarry đội lệch một cách hào hoa. Dù sao đi nữa, ông vẫn dũng cảm đối mặt với đám đông xa lạ. Về mặt ngoại hình, ông không hề tỏ ra nao núng ngay cả khi một vài lời bàn tán lọt vào tai mình.

— Lão này chắc điên nặng rồi, — một tên thị dân Luân Đôn diện bộ đồ sọc ca-rô phóng đại lên tiếng.

— Lão này chắc có vấn đề về đầu óc rồi, — một gã người Mỹ cao gầy, mặt xanh mét vì say sóng, đang trên đường đến sinh sống một thời gian càng gần cổng dinh thự Balmoral càng tốt, lẩm bẩm.

— Một ý tưởng tuyệt vời! Nào chúng ta hãy cùng châm đầy thuốc vào hộp hít đi; cơ hội đây rồi! — một thanh niên theo học ở Oxford đang trên đường về nhà ở Inverness hồ hởi nói. Nhưng ngay lúc ấy, ông Markam chợt nghe thấy giọng của cô con gái lớn.

— Đâu rồi? Ổng đâu rồi? — và cô bé lao bổ dọc boong tàu với chiếc mũ bay phần phật đằng sau. Khuôn mặt cô bé lộ rõ vẻ bàng hoàng, bởi mẹ cô vừa mới kể cho cô nghe về tình trạng của cha mình; nhưng khi nhìn thấy ông, cô lập tức phá lên cười lớn đến mức cơn cười dữ dội ấy kết thúc bằng một cơn nấc nghẹn ngào vì hysteria. Điều tương tự cũng xảy ra với từng đứa con còn lại. Khi tất cả đã trải qua lượt cười của mình, ông Markam bước về khoang tàu và sai người hầu gái của vợ đến nhắn với từng thành viên trong gia đình rằng ông muốn gặp họ ngay lập tức. Tất cả đều có mặt, cố gắng kìm nén cảm xúc nhiều nhất có thể. Ông điềm tĩnh nói với họ:

— Các con thân yêu, chẳng phải ta vẫn chu cấp cho các con một khoản tiền tiêu vặt rộng rãi đó sao?

— Vâng, thưa tía! — tất cả đồng thanh đáp một cách nghiêm túc, — chẳng ai có thể hào phóng hơn tía nữa!

— Chẳng phải ta vẫn để các con ăn mặc theo ý thích đó sao?

— Vâng, thưa tía! — câu trả lời này kèm theo chút rụt rè ngượng ngùng.

— Thế thì, các con yêu quý, chẳng phải sẽ hay ho và tử tế hơn biết mấy nếu các con không cố tình làm cho ta cảm thấy khó chịu, ngay cả khi ta có mặc một bộ trang phục trông có vẻ nực cười trong mắt các con, dẫu nó lại vô cùng phổ biến tại vùng đất mà chúng ta sắp sửa lưu trú? Không có câu trả lời nào được cất lên ngoại trừ những cái đầu cúi gằm đầy hổ thẹn. Ông là một người cha tốt và tất cả bọn họ đều biết điều đó. Ông hoàn toàn thỏa mãn và tiếp lời:

— Thôi nào, giờ thì đi chơi đi các con! Chúng ta sẽ không bàn về chuyện này nữa. Đoạn, ông lại bước lên boong tàu và dũng cảm đối mặt với làn đạn chế giễu mà ông nhận ra đang vây quanh mình, dẫu chẳng còn lời nào được thốt lên trong tầm nghe của ông nữa.

Tuy nhiên, sự kinh ngạc và trò cười mà y phục của ông gây ra trên con tàu Ban Righ vẫn chẳng thấm tháp gì so với những gì nó tạo ra tại Aberdeen. Lũ trẻ con, những kẻ lang thang lười biếng, và các bà bồng con đứng chờ ở nhà kho bến phà đã lũ lượt kéo theo sau khi gia đình Markam cất bước hướng về ga tàu hỏa; thậm chí những phu khuân vác với dây thừng kiểu cũ và xe đẩy kiểu mới đang chờ đợi du khách ở chân cầu tàu cũng lũ lượt bám theo trong sự ngạc nhiên thích thú. May thay, chuyến tàu đi Peterhead vừa đúng lúc chuẩn bị khởi hành, nhờ thế mà màn tra tấn tinh thần ấy đã không bị kéo dài một cách vô ích. Khi ngồi trong toa tàu, bộ trang phục lộng lẫy đậm chất vùng cao khuất hẳn tầm mắt, và vì có rất ít người ở nhà ga Yellon nên mọi chuyện ở đó đều trôi qua êm ả. Thế nhưng, khi chiếc xe tiến đến gần Mains of Crooken và đám dân chài chạy ào ra cửa để xem ai đang đi ngang qua, sự náo động đã vượt quá mọi giới hạn. Lũ trẻ đồng thanh vẫy mũ và chạy hò reo theo sau chiếc xe; những người đàn ông bỏ dở lưới và mồi câu để chạy theo; phụ nữ ôm chặt con nhỏ cũng chạy theo nốt. Đàn ngựa đã mệt mỏi sau chuyến đi dài đến Yellon rồi quay về, hơn nữa con dốc lại đứng, thế nên có dư dả thời gian để đám đông tụ tập lại và thậm chí vượt lên trước cả chiếc xe.

Bà Markam và các cô con gái lớn hẳn đã muốn lên tiếng phản đối hoặc làm điều gì đó để giải tỏa cảm giác bực bội trước sự chế giễu hiện rõ trên khuôn mặt mọi người, nhưng vẻ mặt kiên định đầy quả quyết của kẻ khoác lác giả dạng người xứ cao nguyên đã khiến họ phần nào dè chừng và đành im lặng. Biết đâu chừng chiếc lông đại bàng vươn lên trên chiếc đầu hói, chiếc trâm cài bằng đá cairngorm lấp ló trên bờ vai mập mạp, cùng thanh gươm claymore, dao găm và súng ngắn dắt quanh cái bụng phệ và thò ra từ ống tất vắt vẻo trên bắp chân lực lưỡng, lại thực sự hoàn thành sứ mệnh của chúng như những biểu tượng mang ý nghĩa thượng võ và đầy kinh hãi! Khi đoàn người đến trước cổng Red House, đón chờ họ là một đám đông cư dân Crooken đầu trần và lặng lẽ bày tỏ sự kính trọng; phần dân số còn lại thì đang khổ sở lê bước leo dốc. Sự im lặng chỉ bị phá vỡ bởi duy nhất một âm thanh từ một người đàn ông cất giọng trầm ấm.

— Lạy Chúa! Thế mà ổng lại quên mang theo kèn túi rồi!

Bọn gia nhân đã đến nơi từ vài ngày trước, và mọi thứ đều đã chuẩn bị sẵn sàng. Trong bầu không khí ấm áp sau một bữa trưa thịnh soạn sau chuyến hành trình gian khổ, mọi sự bất mãn dọc đường cùng nỗi bực dọc vì trót khoác lên mình bộ trang phục quái dị đều đã bị lãng quên.

Chiều hôm đó, Markam, vẫn xiêm y chỉnh tề trong bộ dạng nguyên vẹn, đi dạo qua Mains of Crooken. Ông đi một mình, bởi vì thật kỳ lạ làm sao, vợ và cả hai cô con gái đều bị nhức đầu dữ dội và theo như ông được bảo thì đang nằm nghỉ ngơi sau sự mệt mỏi của chuyến đi. Cậu con trai cả, người tự nhận mình là một thanh niên trưởng thành, đã tự ý ra ngoài để khám phá cảnh quan xung quanh, và một trong số các cậu con trai thì không tài nào tìm thấy tung tích. Cậu con trai còn lại, khi được thông báo rằng cha gọi ra để cùng đi dạo, đã khéo léo — tất nhiên là do vô tình — ngã nhào vào chiếc thùng chứa nước mưa, và kết quả là phải được lau khô rồi thay cho bộ đồ khác. Do quần áo chưa được mở va-li nên việc này hiển nhiên không thể hoàn tất mà không mất thời gian.

Ông Markam không hoàn toàn thỏa mãn với buổi dạo chơi của mình. Ông chẳng thể gặp được bất kỳ người hàng xóm nào. Không phải là không có đủ người quanh quẩn ở đó, bởi dường như mọi ngôi nhà và căn lều đều đông nghẹt người; thế nhưng hễ cứ ra không gian thoáng đãng là họ hoặc đứng nép ở cửa ra vào cách xa ông một đoạn, hoặc tụ tập trên lòng đường ở một khoảng cách rất xa phía trước. Khi ông đi ngang qua, ông có thể thoáng thấy những chỏm đầu và tròng mắt trắng dã ló ra từ khung cửa sổ hoặc lấp ló sau các góc cửa. Cuộc đối thoại duy nhất mà ông có được lại là một trải nghiệm chẳng mấy dễ chịu gì. Đó là màn chạm trán với một lão già kỳ quặc hiếm khi nào hé miệng nói câu gì ngoại trừ việc hùa theo những tiếng “Amen” trong nhà nguyện. Công việc duy nhất của lão dường như là đứng chực chờ bên khung cửa sổ của bưu điện từ tám giờ sáng cho đến khi túi thư tới vào lúc một giờ trưa, lúc ấy lão sẽ xách chiếc túi đựng thư đến một tòa lâu đài quý tộc gần đó. Thời gian còn lại trong ngày được lão phung phí trên một chiếc ghế đặt ở nơi lộng gió của cảng — nơi người ta vứt bỏ nội tạng cá, mồi thừa và rác thải sinh hoạt, và cũng là nơi bầy vịt thường tụ tập quậy phá tưng bừng.

Khi lão Saft Tammie nhìn thấy ông tiến đến, lão ngẩng phắt những ngọn mắt thường ngày vẫn cắm chặt vào khoảng không vô định trên mặt đường đối diện chiếc ghế của mình lên. Trông lão có vẻ chói mắt như thể vừa đối diện với một luồng ánh sáng mặt trời đột ngột, liền đưa tay dụi mắt rồi lấy tay che ánh nắng. Sau đó, lão bật dậy, giơ cao tay một cách đầy đe dọa và cất giọng gầm gừ:

— “Hư không của sự hư không, kẻ giảng đạo đã phán thế. Mọi sự đều là hư không.” Này anh bạn, hãy sớm tự cảnh tỉnh lấy! “Hãy ngắm xem những đóa huệ ngoài đồng mọc lên làm sao; chúng không nhọc nhằn, cũng không kéo sợi; thế mà ta bảo các ngươi, dẫu vua Sal-mô-nông sang trọng đến đâu, cũng không được mặc đẹp bằng một trong các hoa ấy đâu.” Hỡi anh bạn! Hỡi anh bạn! Sự kiêu ngạo của anh cũng chẳng khác nào bãi cát lún sẵn sàng nuốt chửng mọi thứ bước vào tầm bùa phép của nó. Hãy cảnh giác với thói kiêu căng! Hãy đề phòng bãi cát lún đang há miệng ngáp dài chờ đợi và sẽ nuốt chửng lấy anh! Hãy tự ngắm lấy chính mình đi! Hãy tự nhận thức thói ngạo mạn của bản thân! Hãy đối mặt trực diện với chính mình, và rồi ngay trong khoảnh khắc đó, anh sẽ thấu hiểu được sức mạnh chết chóc phát xuất từ thói kiêu ngạo của bản thân. Hãy nhận ra nó, hãy tường tận nó, và hãy ăn năn hối cải trước khi bãi cát lún nuốt chửng lấy anh! Nói đoạn, lão không thốt thêm một lời nào nữa mà lủi thủi quay về chỗ ngồi, ngồi im lìm bất động và vô cảm như trước.

Markam không thể không cảm thấy có chút dao động trước bài diễn văn đao to búa lớn này. Giá như nó thốt ra từ miệng một kẻ giả điên thì ông đã quy cho đó là một thứ trò hề lập dị mang đậm khiếu hài hước hay sự xấc láo của người Xéc-tốt; thế nhưng sự nghiêm túc toát lên từ thông điệp ấy — bởi nó chẳng khác nào một lời tiên tri — khiến cho việc suy diễn theo hướng đó trở thành bất khả thi. Dù vậy, ông vẫn kiên quyết không khuất phục trước những lời châm chọc, và dẫu vẫn chưa nhìn thấy bất kỳ thứ gì ở Scotland gợi nhắc dù chỉ là một chiếc váy kilt, ông vẫn tâm niệm sẽ tiếp tục diện bộ trang phục xứ cao nguyên của mình. Khi trở về nhà chưa đầy nửa tiếng đồng hồ, ông phát hiện ra rằng bất chấp những cơn đau đầu, mọi thành viên trong gia đình đều đã ra ngoài đi dạo. Chớp lấy cơ hội lúc họ vắng nhà, ông tự khóa mình trong phòng thay đồ, trút bỏ bộ trang phục truyền thống, thay vào đó một bộ đồ bằng vải flanen nhẹ nhàng, châm một điếu xì-gà và nằm chợp mắt một lát. Ông bị đánh thức bởi tiếng ồn ào của gia đình lúc trở về, và lập tức khoác lại bộ trang phục lên người để xuất hiện trong phòng khách dùng trà.

Chiều hôm đó ông không ra ngoài nữa; nhưng sau bữa tối, ông lại diện lại bộ trang phục ấy — dĩ nhiên là ông đã mặc chỉnh tề để ăn tối như lệ thường — rồi lủi thủi đi dạo một mình bên bờ biển. Lúc này, ông đã đi đến kết luận rằng mình sẽ dần dần quen với bộ trang phục xứ cao nguyên trước khi biến nó thành y phục thường ngày. Trăng đã lên cao và ông dễ dàng lần theo lối mòn băng qua những cồn cát để chẳng mấy chốc rẽ ra bờ biển. Thủy triều đang rút và bãi cát cứng chắc chẳng khác nào đá khối, thế nên ông thong thả dạo bước về phía nam cho đến gần tận cùng khúc cua của vùng vịnh. Nơi đây, ông bị thu hút bởi hai khối đá trơ trọi nằm cách xa mép cồn cát một khoảng, thế là ông chầm chậm tiến về phía chúng. Khi đến khối đá gần nhất, ông trèo lên đó, và khi ngồi ngự trị ở độ cao chừng mười lăm hay hai mươi thước so với khoảng không bao la của bãi cát, ông tận hưởng khung cảnh yên bình và diễm lệ biết bao. Vầng trăng đang mọc lên sau mỏm đất Pennyfold, và ánh trăng vừa vặn chạm đến đỉnh của khối đá xa nhất thuộc dải The Spurs cách đó chừng ba phần tư dặm; phần còn lại của các khối đá chìm trong bóng tối mịt mờ. Khi vầng trăng nhô lên khỏi mỏm đất, lần lượt những khối đá của dải The Spurs rồi đến bãi cát dần dần được tắm đẫm trong ánh sáng.

Suốt một khoảng thời gian dài, ông Markam ngồi ngắm nhìn vầng trăng đang lên cùng vùng ánh sáng ngày một lan rộng theo chiều dâng của nó. Sau đó, ông xoay người hướng về phía đông, chống cằm nhìn đăm đăm ra biển lớn, say sưa đắm chìm trong sự yên bình, nét đẹp và sự tự do của cảnh giới nơi đây. Tiếng ồn ào của Luân Đôn — cùng bóng tối, những cuộc tranh chấp và sự mệt mỏi của cuộc sống chốn thị thành — dường như đã lùi xa mãi mãi, và vào khoảnh khắc này, ông đang sống một cuộc đời phóng khoáng và cao cả hơn. Ông ngắm nhìn làn nước lấp lánh đang len lỏi trườn qua khoảng không phẳng lì của bãi cát, vô tri tiến lại gần hơn và gần hơn nữa — thủy triều đã quay đầu. Chợt ông nghe văng vẳng tiếng hô hoán từ đằng xa dọc theo bờ biển, ở một nơi rất xa xôi.

— Mấy người đánh cá đang gọi nhau đó thôi, — ông tự nhủ và quay đầu nhìn xung quanh. Vừa lúc đó, ông hứng chịu một cú sốc kinh hoàng, bởi dẫu ngay lúc ấy có một đám mây trôi ngang qua mặt trăng, bất chấp bóng tối đột ngột bao trùm xung quanh, ông vẫn nhìn thấy hình bóng chính mình. Chỉ trong tích tắc, trên đỉnh của khối đá đối diện, ông thấy xuất hiện chỏm đầu hói cùng chiếc mũ Glengarry đính chiếc lông đại bàng khổng lồ. Khi ông lảo đảo lùi lại phía sau, chân ông trượt đi và bắt đầu trượt dốc xuống phần bãi cát nằm giữa hai khối đá. Ông không mảy may bận tâm đến cú ngã, bởi thực chất lớp cát chỉ cách ông vài bước chân, và tâm trí ông đang bị chiếm trọn bởi hình nhân hoặc bóng dáng phản chiếu của chính mình đã biến mất từ bao giờ. Cho là cách nhanh nhất để chạm tới mặt đất vững chãi, ông chuẩn bị nhảy nốt khoảng cách còn lại. Tất cả diễn ra chỉ trong một tích tắc, nhưng bộ não con người vốn hoạt động rất nhanh, và ngay khi ông dồn sức để chuẩn bị tung người nhảy thì ông nhìn thấy lớp cát bên dưới vốn bằng phẳng mịn màng như cẩm thạch bỗng rung chuyển và rùng mình theo một cách kỳ lạ. Một nỗi sợ hãi bất chợt tràn ngập tâm can; đôi đầu gối khuỵu xuống, và thay vì nhảy, ông lại trượt dài một cách thảm hại xuống tảng đá, làm trầy xước cả đôi chân trần trong lúc lao đi. Chân ông chạm xuống lớp cát — lún phập xuống như thể dẫm vào nước — và ông đã chìm sâu qua đầu gối trước khi kịp nhận ra rằng mình đang lọt tỏm vào một bãi cát lún. Trong cơn hoảng loạn, ông tuyệt vọng quơ quạng bám lấy khối đá để ngăn mình không bị nuốt chìm sâu hơn, và thật may mắn làm sao, có một gờ đá nhô ra mà theo bản năng ông đã kịp chộp lấy. Đu bám vào đó bằng sự tuyệt vọng tột cùng. Ông cố gắng cất tiếng kêu cứu, nhưng hơi thở nghẹn lại trong lồng ngực, cho đến khi dồn hết sức bình sinh, tiếng hét của ông mới vang lên lảnh lót. Ông lại gào lên một lần nữa, và dường như chính âm thanh phát ra từ giọng mình đã tiếp cho ông thêm can đảm mới, giúp ông có thể bám trụ vào tảng đá lâu hơn những gì ông tưởng tượng là mình có thể làm được — dẫu rằng ông chỉ đang bám víu bằng sự tuyệt vọng mù quáng. Tuy nhiên, lực bám ở đôi tay bắt đầu suy yếu dần, thì ôi chao, niềm hạnh phúc khôn tả! Tiếng thét của ông đã được đáp lại bằng một giọng trầm đục vang lên ngay phía trên đầu.

— Tạ ơn Chúa, tôi vẫn chưa quá muộn! — và một ngư dân mang đôi bối ủng cao su dài đến đùi vội vã leo qua khối đá. Chỉ trong chớp mắt, lão nhận thức được tính chất nghiêm trọng của sự nguy hiểm, và với một tiếng hô cổ vũ đầy phấn chấn: “Bám chặt lấy, anh bạn! Tôi tới đây!”, lão khẩn trương trèo xuống cho đến khi tìm được một chỗ đứng vững chãi. Sau đó, một tay bám chặt vào khối đá bên trên, lão nhoài người xuống, tóm lấy cổ tay Markam và hét lớn: “Bám lấy tôi, anh bạn! Bám lấy tôi bằng cả tay kia nữa!”

Rồi lão dồn toàn bộ sức mạnh cường tráng của mình, với một cú giật vững chãi và kiên định, lôi ông ra khỏi bãi cát lún đầy đói khát rồi đặt ông an toàn lên phiến đá. Chẳng cho ông dù chỉ một chút thời gian để thở dốc, lão vừa kéo vừa đẩy ông — không một phút lơi tay — vượt qua khối đá để đến dải cát cứng phía bên kia, và cuối cùng đặt ông nằm bệt xuống, vẫn còn đang run lẩy bẩy sau hiểm họa tột cùng, ở một vị trí cao trên bãi biển. Đoạn lão cất tiếng trò chuyện:

— Này anh bạn! Hên là tôi đến vừa đúng lúc đấy. Giá như tôi không cười vào mặt mấy gã ngốc kia rồi cắm cổ chạy ngay từ giây phút đầu tiên thì có mà giờ này anh đã chìm sâu xuống tận ruột gan của trái đất rồi ấy chứ! Thằng Wully Beagrie cứ tưởng anh là con ma nhà ma, còn tên Tom MacPhail thì thề thốt rằng trông anh chẳng khác nào một con yêu tinh gắn trên cái lò xo đồ chơi! “Không!”, tôi bảo thế. “Đó chẳng qua chỉ là tay người Anh ngốc nghếch — lão điên trốn trại từ viện bảo tượng sáp ra mà thôi”. Tôi nghĩ bụng rằng vì là người lạ nước lạ cái lại thêm phần ngờ nghệch — nếu không muốn nói là đần độn toàn tập — chắc chắn anh sẽ chẳng màng gì đến đường đi nước bước của bãi cát lún này đâu! Tôi đã la lớn để cảnh báo, rồi cắm cổ chạy ra để kéo anh lên nếu cần thiết. Nhưng tạ ơn Chúa, dù anh là một kẻ ngốc nghếch hay chỉ nửa điên nửa dại vì cái thói kiêu căng của mình đi chăng nữa, thì ơn trời tôi vẫn chưa đến quá muộn! — và lão cung kính ngả mũ chào khi nói những lời đó.

Ông Markam vô cùng xúc động và thầm cảm tạ ơn trên vì đã thoát khỏi một cái chết kinh hoàng; thế nhưng vết sting nhói buốt từ lời buộc tội kiêu căng vừa được giáng xuống đầu ông một lần nữa lại xoáy sâu qua lớp vỏ bọc khiêm nhường. Ông toan cất lời đáp trả bằng giọng giận dữ, thế nhưng đột nhiên một nỗi kinh hoàng lớn lao bao trùm lấy tâm can khi ông sực nhớ đến những lời cảnh báo của gã đưa thư nửa điên nửa tỉnh: “Hãy đối mặt trực diện với chính mình, và hãy ăn năn hối cải trước khi bãi cát lún nuốt chửng lấy anh!”

Ngay lúc này đây, ông cũng hồi tưởng lại hình ảnh chính mình mà ông đã nhìn thấy cùng hiểm họa chết chóc từ bãi cát lún vừa ập đến ngay sau đó. Ông đứng lặng đi trọn một phút đồng hồ, rồi mới cất lời:

— Anh bạn hiền ơi, tôi nợ anh cả mạng sống này!

Câu trả lời thốt ra đầy cung kính từ người ngư dân từng trải: — Không! Không! Anh nợ ơn đó với Chúa; còn về phần tôi, tôi chỉ quá đỗi vui mừng khi được làm một công cụ khiêm nhường cho lòng thương xót của Ngài mà thôi.

— Nhưng anh phải để tôi nói lời cảm ơn chứ, — ông Markam cất lời, hai tay nắm chặt lấy đôi bàn tay to lớn của ân nhân rồi siết chặt. — Trái tim tôi lúc này quá đỗi nghẹn ngào và thần kinh thì vẫn còn hoảng loạn chưa thể thốt lên được nhiều; nhưng xin anh tin cho, tôi vô cùng, vô cùng biết ơn! Rõ ràng là lão già tội nghiệp đã vô cùng xúc động, bởi những giọt nước mắt đang lăn dài trên má lão.

Người ngư dân cất lời bằng một sự nhã nhặnộc mịch nhưng chân thành:

— Ồ vâng, thưa ngài! Cứ cảm ơn tôi nếu ngài muốn — miễn là nó làm dịu đi trái tim tội nghiệp của ngài. Và tôi nghĩ nếu ở vào hoàn cảnh của ngài, tôi cũng sẽ biết ơn như thế thôi. Nhưng thưa ngài, về phần tôi thì chẳng cần tạ ơn tạ ơn gì đâu. Tôi mừng lắm, thực sự là tôi rất mừng!

Việc Arthur Fernlee Markam thực sự biết ơn và cảm kích đã được chứng minh một cách thiết thực vào thời gian sau đó. Chỉ trong vòng một tuần, cập bến Crooken là chiếc tàu đánh cá đẹp nhất từng xuất hiện tại cảng Peterhead. Con tàu được trang bị đầy đủ buồm cùng mọi loại ngư cụ, kèm theo những tấm lưới tốt nhất. Thuyền trưởng cùng thủy thủ đoàn của tàu đã lên xe ngựa rời đi, sau khi đã trao tận tay vợ của người ngư dân đánh cá hồi giấy tờ chuyển quyền sở hữu chiếc thuyền cho ông.

Khi ông Markam và người ngư dân đánh cá cùng nhau rảo bước dọc bờ biển, vị thương gia đã đề nghị người đồng hành không nhắc đến sự việc ông từng lâm vào tình cảnh nguy cấp nhường ấy, bởi điều đó sẽ chỉ làm tổn thương người vợ và các con yêu quý của ông mà thôi. Ông nói rằng ông sẽ cảnh báo tất cả mọi người trong nhà về hiểm họa cát lún, và vì mục đích đó, ngay tại thời điểm ấy, ông đã hỏi han đủ điều về nó cho đến khi cảm thấy những thông tin mình thu thập được về chủ đề này đã hoàn toàn đầy đủ. Trước khi chia tay, ông hỏi người đồng hành xem liệu có tình cờ nhìn thấy một nhân hình thứ hai, ăn mặc y hệt như ông ở trên khối đá bên kia khi lão tiếp cận để cứu ứng ông không.

— Không! Không hề! — câu trả lời vang lên, — chẳng có một kẻ ngốc nào khác trên chốn này giống thế cả. Kể từ thời của Jamie Fleeman — kẻ từng làm gã hề cho Lãnh chúa Udny — đến nay chẳng hề có. Này anh bạn! Một bộ trang phục ngoại đạo như cái thứ ngài đang mặc trên người ấy tuyệt đối chưa từng xuất hiện ở những vùng này trong ký ức của bất kỳ ai. Và tôi cứ nghĩ là ngài bị điên khi nhìn thấy ngài sáng nay ở dưới cảng đấy chứ, nhưng đích thị ngài phải là một kẻ ngốc nghếch hay đần độn mới đi mặc cái bộ đồ quái quỷ đó! Ông Markam chẳng mượn đâu ra hứng thú để tranh cãi về vấn đề này, và vì lúc bấy giờ họ đã đến rất gần tư dinh của ông, ông liền mời người đánh cá vào làm một ly whisky — lão vui vẻ nhận lời — và rồi họ chia tay nhau trong đêm. Ông cẩn trọng dặn dò mọi người trong gia đình về hiểm họa cát lún, kể cho họ nghe việc chính bản thân ông đã từng gặp nguy hiểm vì nó.

Suốt đêm hôm đó, ông không tài nào chợp mắt được. Ông nghe tiếng chuông điểm từng giờ trôi qua; thế nhưng dù có cố gắng cách mấy, giấc ngủ vẫn cứ trốn chạy. Hết lần này đến lần khác, ông nhẩm lại tập hồi ức kinh hoàng về bãi cát lún, bắt đầu từ khoảnh khắc lão Saft Tammie phá vỡ sự im lặng thường ngày để thuyết giảng cho ông nghe về tội lỗi của sự kiêu ngạo và cất lời cảnh báo. Câu hỏi cứ liên tục xoáy sâu trong tâm trí ông: “Phải chăng mình quá kiêu ngạo đến mức lọt vào hàng ngũ những kẻ ngốc nghếch?” và câu trả lời luôn vang lên bằng những lời của vị tiên tri điên rồ: “‘Hư không của sự hư không! Mọi sự đều là hư không.’ Hãy tự đối mặt với chính mình và ăn năn trước khi bãi cát lún nuốt chửng lấy anh!” Bằng cách nào đó, một cảm giác về định mệnh bắt đầu hình thành trong tâm trí ông rằng rồi có ngày ông sẽ phải bỏ mạng chính tại bãi cát lún ấy, bởi tại nơi đó ông đã từng đối mặt trực diện với chính bản thân mình.

Vào lúc sương mù mờ ảo ban sáng, ông thiếp đi, nhưng rõ ràng là ông vẫn tiếp tục chìm đắm trong chủ đề đó ngay cả trong giấc mơ, bởi ông đã bị đánh thức hoàn toàn bởi giọng nói của vợ:

— Ngủ cho ngoan cái nào! Cái bộ đồ xứ cao nguyên chết tiệt ấy ám ảnh vào não anh luôn rồi đấy. Đừng có lẩm bẩm trong giấc ngủ nữa, nếu anh có thể kìm lại được! Bằng một cách nào đó, ông cảm thấy trong lòng dâng lên một niềm vui sướng nhẹ nhõm, tựa như một gánh nặng khủng khϊếp vừa được trút bỏ, dù ông chẳng hề biết nguyên nhân do đâu. Ông liền hỏi vợ xem mình vừa nói những gì trong lúc ngủ, và nàng đáp lại:

— Chúa mới biết anh đã lặp đi lặp lại nó đủ nhiều để người ta có thể nhớ lấy — “Không phải đối mặt trực diện! Ta đã thấy chiếc lông đại bàng ngự trên chiếc đầu hói! Vẫn còn hy vọng chán! Không phải đối mặt trực diện!” Ngủ đi! Ngủ mau lên! Và rồi ông thực sự chìm vào giấc ngủ, bởi ông dường như nhận ra rằng lời tiên tri của gã điên rồ kia vẫn chưa ứng nghiệm. Rằng ông vẫn chưa đối mặt trực diện với chính mình — ít ra là tính cho đến thời điểm hiện tại.

Ông bị đánh thức từ sáng sớm bởi một cô hầu gái đến báo tin có một người đánh cá đang đứng chờ ở cửa muốn gặp mặt. Ông vội vã mặc quần áo nhanh nhất có thể — bởi ông vẫn chưa thực sự thuần thục với bộ trang phục xứ cao nguyên — và hớt hải chạy xuống, không muốn để người đánh cá hồi phải đợi lâu. Ông vô cùng ngạc nhiên và không mấy dễ chịu khi phát hiện ra vị khách ghé thăm chẳng phải ai khác mà chính là lão Saft Tammie, kẻ vừa nhìn thấy ông liền lập tức mở màn công kích:

— Tôi phải lật đật ra bưu điện đây; nhưng tôi nghĩ mình cứ lãng phí một tiếng đồng hồ tạt qua đây xem thử ngài đã bớt cái thói ngạo mạn đi chút nào chưa sau cái đêm hôm qua. Và tôi thấy ngài vẫn chưa chịu sáng mắt ra tí nào cả. Thôi được rồi! Thời gian rồi sẽ trả lời, chắc chắn là thế! Dù sao đi nữa thì buổi sáng tôi có cả khối thời gian rảnh rỗi cho riêng mình, thế nên tôi sẽ cứ tạt qua ngó nghiêng xem ngài tự dắt dắt xác mình lao đầu vào bãi cát lún ra sao, rồi sau đó xuống chầu diêm vương thế nào nhé! Giờ thì tôi phải đi làm việc của mình đây! Và lão quay ngoắt bỏ đi, để lại ông Markam trong cơn tức giận đến nghẹn lời, bởi những cô hầu gái đứng gần đó trong tầm nghe đang cố gắng che đậy những tiếng cười khúc khích nhưng bất thành. Ông đã thực sự hạ quyết tâm sẽ mặc những bộ quần áo bình thường vào ngày hôm đó, nhưng chuyến viếng thăm của Saft Tammie lại làm đảo lộn quyết định ấy. Ông sẽ cho tất cả bọn chúng thấy rằng ông không phải là một kẻ nhát gan, và ông sẽ tiếp tục kiên trì với con đường mình đã chọn — mặc cho chuyện gì xảy ra đi chăng nữa. Khi ông bước vào phòng ăn sáng trong bộ giáp phục võ trang lẫm liệt, lũ trẻ đứa nào đứa nấy đều cúi gầm mặt xuống và phần sau gáy đỏ bừng lên thấy rõ. Tuy nhiên, vì chẳng đứa nào dám cười — ngoại trừ cậu út Titus, kẻ đột ngột bị cơn nấc cục do hysteria tóm lấy và nhanh chóng bị tống cổ ra khỏi phòng — ông đành không mắng mỏ gì chúng, mà bắt đầu cầm dao gãy quả trứng luộc với vẻ mặt kiên định sắt đá. Thật bất hạnh làm sao, khi người vợ đang trao cho ông một tách trà thì một chiếc khuy trên tay áo ông vô tình vướng vào lớp ren chiếc áo mặc nhà của nàng, kết quả là tách trà nóng hổi đổ trọn lên đôi đầu gối trần trụi của ông. Một cách vô cùng tự nhiên, ông thốt lên một tiếng chửi thề, khiến cho người vợ, có đôi chút bực bội, liền lớn tiếng:

— Này anh Arthur, nếu anh cứ tự biến mình thành một gã ngốc với cái bộ trang phục nực cười đó thì anh còn mong đợi điều gì khác nữa chứ? Anh vốn chẳng quen mặc nó — và sẽ chẳng bao giờ quen nổi đâu! Đáp lại, ông bắt đầu một bài diễn văn phẫn nộ với câu mở đầu: “Thưa phu nhân!” nhưng chẳng thể nói thêm được câu nào nữa, bởi một khi chủ đề đã được khơi mào, bà Markam quyết định phải trút hết những gì muốn nói. Đó không phải là những lời lẽ dễ chịu gì cho cam, và thú thật là chúng cũng chẳng được thốt ra bằng một thái độ nhã nhặn. Thái độ của một người vợ hiếm khi nào dễ chịu khi cô ta đảm nhận việc truyên giảng những điều mà cô ta cho là “sự thật” với chồng mình. Hệ quả là Arthur Fernlee Markam đã hạ quyết tâm ngay tại chỗ rằng trong suốt thời gian lưu lại Scotland, ông sẽ chẳng thèm mặc bất kỳ bộ trang phục nào khác ngoài cái thứ mà nàng đang đay nghiến. Bản tính phụ nữ vốn thế, bà Markam là người giành lấy câu nói cuối cùng — trong trường hợp này được gói gọn trong những giọt nước mắt:

— Thôi được rồi, anh Arthur! Dĩ nhiên là anh muốn làm gì thì tùy anh. Cứ việc biến em thành trò cười lố bịch nhất có thể, rồi tự tay hủy hoại luôn tương lai của mấy đứa con gái tội nghiệp đi. Đa phần thanh niên chẳng đời nào thèm màng tới một gã bố vợ ngốc nghếch đâu! Nhưng em cũng phải cảnh báo trước là thói ngạo mạn của anh sớm muộn gì cũng sẽ hứng chịu một cú sốc phũ phàng — nếu như trước đó anh chưa kịp nhập viện tâm thần hoặc lăn ra chết! —

Chỉ sau vài ngày, người ta thấy rõ ràng là phần lớn thời gian tập thể dục ngoài trời của ông Markam đều phải diễn ra trong cảnh cô độc một mình. Thỉnh thoảng các cô con gái cũng rủ rê đi dạo cùng ông, chủ yếu vào lúc sáng sớm tinh sương, tối mịt mờ, hoặc vào những ngày mưa gió mịt mù chẳng có ma nào bén mảng ngoài đường; họ bày tỏ thái độ sẵn sàng đi dạo bất cứ lúc nào, nhưng ngặt một nỗi cứ đến phút chót lại thế nào cũng có chuyện xảy ra để cản trở. Lũ con trai thì chẳng tài nào dò ra tung tích trong những dịp như thế, còn về phần bà Markam, nàng kiên quyết từ chối đi dạo cùng chồng dưới bất kỳ hình thức nào chừng nào ông còn tiếp tục làm trò hề. Đến ngày Chủ nhật, ông diện bộ áo quần bằng vải bố đen truyền thống của mình, bởi ông nhận thức đúng đắn rằng nhà thờ không phải là nơi dành cho những cảm xúc giận hờn; thế nhưng sang sáng thứ Hai, ông lại khoác lên mình bộ trang phục xứ cao nguyên. Đến thời điểm này, giá như có thể ước ao, ông sẵn sàng đổi tất cả mọi thứ chỉ để chưa từng nghĩ đến bộ đồ quái quỷ đó, nhưng tính bướng bỉnh của người Anh trong ông quá lớn, và ông nhất quyết không chịu khuất phục. Lão Saft Tammie cứ sáng sáng lại ghé qua nhà ông, và vì không thể gặp mặt hay gửi gắm lời nhắn nhủ nào, lão thường quay lại vào buổi chiều khi túi thư đã được phát để rình rập mỗi khi ông bước chân ra ngoài. Những dịp như thế, lão không bao giờ quên cảnh báo ông về thói kiêu căng bằng đúng những lời lẽ từng thốt lên thuở ban đầu. Chưa qua mấy ngày mà ông Markam đã xem lão chẳng khác nào một thứ tai ương hành hạ.

Khi tuần lễ trôi qua đến những ngày cuối, sự cô lập một phần mang tính cưỡng ép, nỗi bực dọc đeo bám cùng những suy nghĩ vẩn vơ không dứt được sinh sôi từ đó bắt đầu làm ông Markamổn định ngã bệnh. Ông quá đỗi kiêu hãnh để thổ lộ tâm sự với bất kỳ thành viên nào trong gia đình kể từ khi họ theo quan điểm của ông là đối xử với ông quá tồi tệ. Đã thế ban đêm ông lại chẳng thể ngủ yên giấc, và hễ chợp mắt là những cơn ác mộng lại liên tiếp kéo đến. Chỉ để tự trấn an rằng dũng khí của mình vẫn chưa suyuyển, ông tạo thành thói quen ghé thăm bãi cát lún ít nhất một lần mỗi ngày; và hầu như chẳng ngày nào ông bỏ sót việc ghé qua đó vào lúc muộn nhất trước khi đi ngủ. Có lẽ chính thói quen này đã nhào nặn bãi cát lún cùng những trải nghiệm kinh hoàng của nó trở thành một phần thường trực trong những giấc mơ của ông. Chúng ngày càng trở nên sống động và chân thực hơn, đến mức có những lúc tỉnh dậy ông không tài nào nhận ra rằng mình chưa từng đặt chân đến cái địa điểm tử thần ấy ngoài đời thực. Thỉnh thoảng ông nghĩ rằng có lẽ bản thân đã mộng du.

Có một đêm, giấc mơ của ông chân thực đến mức khi tỉnh giấc, ông kiên quyết không tin đó chỉ là một giấc mơ. Ông nhắm chặt mắt lại hết lần này đến lần khác, nhưng cứ mỗi lần như thế, ảo ảnh — nếu đó là ảo ảnh — hay hiện thực — nếu đó là hiện thực — lại hiện lên sờ sờ trước mặt. Vầng trăng vàng rực đang tỏa ánh sáng ngập tràn khắp bãi cát lún khi ông tiến lại gần; ông có thể nhìn thấy khoảng không gian ngập tràn ánh sáng đang rung chuyển, xao động và đầy rẫy những bóng đen khi bãi cát lỏng lẻo quằn quại, run rẩy, nhăn nheo và xoáy tít theo thói quen quen thuộc giữa những khoảng lặng tĩnh mịch như cẩm thạch. Khi ông áp sát lại gần, một hình nhân khác cũng tiến về phía đó từ hướng đối diện với những bước chân đồng nhịp. Ông nhận ra đó chính là hình bóng của mình, chính là con người thật của ông, và trong nỗi kinh hoàng câm lặng, bị thôi thúc bởi một thứ sức mạnh nào đó mà ông chẳng tài nào hay biết, ông tiến bước — bị bỏ bùa mê y như chú chim nhỏ trước con rắn độc, bị thôi miên hoặc bỏ bùa — để hội ngộ với cái bản ngã thứ hai này. Khi cảm thấy lớp cát lún đang chực chờ nuốt chửng lấy mình, ông bừng tỉnh trong cơn hấp hối của cái chết, run lẩy bẩy vì sợ hãi, và kỳ lạ thay, bên tai vẫn văng vẳng lời tiên tri của gã khùng: “‘Hư không của sự hư không! Mọi sự đều là hư không!’ Hãy tự nhìn nhận lấy chính mình và ăn năn trước khi bãi cát lún nuốt chửng lấy anh!”

Ông bị thuyết phục hoàn toàn rằng đây không phải là một giấc mơ nên đã vùng dậy từ rất sớm, tự mặc quần áo mà không làm đánh thức người vợ, rồi sải bước hướng thẳng ra bờ biển. Trái tim ông chùng xuống khi bắt gặp một loạt dấu chân hằn trên cát mà ông nhận ra ngay lập tức là của chính mình. Vẫn là vết gót chân bè rộng ấy, vẫn là mũi giày vuông vức ấy; lúc này ông chẳng còn mảy may nghi ngờ gì nữa về việc bản thân đã thực sự có mặt ở đó, và trong trạng thái nửa kinh hoàng nửa lơ mơ như kẻ mộng du, ông lần theo những dấu chân rồi bàng hoàng nhận ra chúng mất hút ngay mép của bãi cát lún đang chực chờ chực rút. Điều này giáng cho ông một cú sốc tột độ, bởi hoàn toàn không có dấu chân quay về nào được in trên cát, và ông cảm nhận có một thứ bí mật khủng khỉếp nào đó mà ông không sao dò thấu, và ông sợ rằng việc cố gắng giải mã nó sẽ hủy diệt luôn cả chính mình.

Trong hoàn cảnh ngặt nghèo này, ông đã mắc phải hai sai lầm lớn. Thứ nhất, ông giữ rịt nỗi phiền muộn cho riêng mình, và vì chẳng ai trong gia đình có chút manh mối nào về nó, mọi lời nói hay biểu cảm vô tình của họ đều vô tình tiếp thêm dầu vào ngọn lửa đang thiêu đốt trí tưởng tượng của ông. Thứ hai, ông bắt đầu ngốn ngấu những cuốn sách chuyên khảo về những bí ẩn của giấc mơ và các hiện tượng tâm lý nói chung, hệ quả là mọi trí tưởng tượng điên rồ của bất kỳ gã triết gia kỳ quặc hay nửa điên nửa tỉnh nào cũng trở thành mầm mống sinh sôi sự bất an trong mảnh đất màu mỡ của bộ óc đang rối loạn. Cứ thế, cả theo cách tiêu cực lẫn tích cực, mọi thứ bắt đầu đẩy đưa về cùng một cái kết chung. Không kém phần đóng góp vào những nguyên nhân gây rối trí cho ông chính là lão Saft Tammie, kẻ giờ đây đã trở thành một cột mốc bất di bất dịch trước cổng nhà ông vào những khung giờ nhất định trong ngày. Sau một thời gian, vì cảm thấy tò mò về quá khứ của nhân vật này, ông đã dò la tung tích và thu được kết quả như sau.

Saft Tammie được đồn đại rộng rãi là con trai của một vị lãnh chúa ở một trong những hạt quanh vùng vịnh Firth of Forth. Lão từng theo học dở dang để chuẩn bị bước vào con đường tu hành, nhưng vì một lý do nào đó mà chẳng ai hay biết, lão đột ngột từ bỏ tương lai trước mắt, dạt đến Peterhead vào thời kỳ thịnh vượng của nghề săn cá voi, rồi xin đầu quân làm phu trên một con tàu săn cá voi. Lão bám trụ ở đó rải rác trong nhiều năm, dần dần trở nên lầm lì ít nói hơn theo thói quen, cho đến cuối cùng khi các bạn tàu không thể chịu nổi một người bạn đồng hành quá đỗi kiệm lời, lão chuyển sang phục vụ trên những con tàu đánh cá của hạm đội miền bắc. Lão đã làm nghề đánh cá suốt nhiều năm trời với tiếng tăm luôn là một kẻ “hơi khùng khùng điên điên”, cho đến khi cuối cùng dạt về định cư tại Crooken, nơi vị lãnh chúa — chắc hẳn có biết đôi chút về gia thế của lão — đã giao cho lão một công việc biến lão thực chất thành một kẻ ăn lương hưu. Vị mục sư cung cấp thông tin đã kết luận câu chuyện bằng những lời thế này:

— Thật là một điều kỳ lạ, dường như người đàn ông này sở hữu một thứ năng lực kỳ quái nào đó. Cho dù đó là “giác quan thứ hai” mà người dân Scotland chúng ta rất hay tin tưởng, hay một dạng thức kiến thức huyền bí nào khác, tôi cũng không rõ, nhưng chẳng có tai họa nào xảy ra ở chốn này mà những người từng sống chung với lão lại không thể trích dẫn sau sự kiện một câu nói nào đó của lão dường như đã tiên tri trước điều đó. Lão trở nên bứt rứt hoặc phấn khích — nói đúng hơn là bừng tỉnh — mỗi khi cái chết đang lảng vảng trong không khí!

Điều này không hề làm giảm bớt sự lo âu của ông Markam, trái lại còn khiến cho lời tiên tri càng hằn sâu thêm vào tâm trí ông. Trong số tất cả những cuốn sách ông đã đọc về chủ đề nghiên cứu mới mẻ này, không có cuốn nào thu hút ông bằng một tác phẩm tiếng Đức mang tên *Die Döppleganger*, của Tiến sĩ Heinrich von Aschenberg, cựu giáo sư tại Bonn. Tại đây, lần đầu tiên ông được biết đến những trường hợp con người ta sống một cuộc đời kép — trong đó mỗi bản tính hoàn toàn tách biệt khỏi bản tính kia — cơ thể luôn là một thực thể hữu hình với một phần linh hồn, và là một bóng ma ảo ảnh với phần linh hồn còn lại. Khỏi phải nói cũng biết ông Markam đã ngộ ra lý thuyết này hoàn toàn khớp với trường hợp của chính mình. Miếng mồi thoáng qua về tấm lưng của chính mình vào đêm thoát khỏi bãi cát lún — những dấu chân của chính ông biến mất vào bãi cát lún mà không hề có dấu chân quay về nào hiện diện — lời tiên tri của Saft Tammie về việc ông đối mặt với chính mình rồi bỏ mạng trong bãi cát lún — tất cả đều góp phần củng cố niềm tin chắc nịch rằng bản thân ông chính là một minh chứng sống cho hiện tượng döppleganger. Ý thức được sự tồn tại của cuộc đời kép ấy, ông bắt tay thực hiện các bước để chứng minh sự hiện hữu của nó nhằm thỏa mãn bản thân. Để đạt được mục đích đó, vào một đêm nọ trước khi đi ngủ, ông dùng phấn viết tên mình lên đế giày. Đêm đó ông lại mơ về bãi cát lún, và về chuyến ghé thăm nơi ấy — giấc mơ sống động đến mức khi thức dậy trong lớp sương mù ban mai, ông không tài nào tin nổi rằng mình chưa từng đặt chân đến đó. Vội vã vùng dậy mà không làm phiền đến vợ, ông đi tìm đôi giày của mình.

Những chữ ký bằng phấn vẫn còn nguyên vẹn, không hề bị mờ! Ông mặc quần áo rồi rón rén lẻn ra ngoài. Lần này thủy triều đang lên, thế nên ông băng qua các cồn cát và rẽ ra bờ biển ở phía bên kia của bãi cát lún. Nơi đó, ôi nỗi kinh hoàng chồng chất nỗi kinh hoàng! Ông tận mắt nhìn thấy những dấu chân của chính mình đang lụi tàn dần vào lòng vực thẳm!

Ông trở về nhà với tâm trạng chán chường đến cùng cực. Thật khó lòng tin nổi rằng một ông già thương gia, kẻ đã trải qua một cuộc đời dài phẳng lặng không sóng gió mải miết theo đuổi việc kinh doanh giữa lòng Luân Đôn thực tế và ồn ã, nay lại thấy bản thân vướng vào lưới bẫy của những bí ẩn và sự kinh hoàng, để rồi phát hiện ra rằng mình có tới hai sự tồn tại song song. Ông không thể hé răng than thở về nỗi phiền muộn của mình dẫu là với vợ, bởi ông thừa biết nàng sẽ ngay lập tức đòi hỏi tường tận mọi chi tiết về cuộc đời thứ hai kia — cái cuộc đời mà nàng vốn không hề hay biết; và ngay từ vạch xuất phát, nàng không chỉ tưởng tượng ra mà còn chụp mũ buộc tội ông đủ mọi thứ trăng hoa ong bướm đằng sau đó. Cứ thế, nỗi u uất trong lòng ông ngày một khoét sâu và lan rộng hơn bao giờ hết. Một buổi chiều nọ — khi ấy thủy triều đang rút và trăng đang ở độ tròn vành vạnh — ông đang ngồi chờ bữa tối thì cô hầu gái thông báo rằng lão Saft Tammie đang làm náo loạn bên ngoài vì nhất quyết không chịu để yên cho vào gặp ông. Ông vô cùng phẫn nộ, nhưng lại không muốn để con hầu nghĩ rằng mình đang ôm nỗi sợ hãi nào đó liên quan đến vấn đề này, thế nên ông bảo nó cứ đưa lão vào. Tammie bước vào, sải bước nhanh nhẹn hơn bao giờ hết, đầu ngẩng cao và ánh lên một tia quyết đoán đầy sinh khí trong đôi mắt vốn thường ngày hay cúi gầm. Vừa bước chân vào cửa, lão liền cất giọng:

— Tôi đến để gặp lại ngài một lần nữa — một lần nữa đấy; thế mà ngài vẫn ngồi lù lù ở đó, y hệt như con vẹt đậu trên cành. Thôi được rồi, anh bạn, tôi tha thứ cho ngài đấy! Hãy nhớ lấy điều đó, tôi tha thứ cho ngài! Và chẳng thốt thêm một lời nào nữa, lão quay lưng bước thẳng ra khỏi nhà, để lại người chủ nhân ngẩn ngơ trong cơn phẫn nộ đến câm nín.

Sau bữa tối, ông quả quyết thực hiện thêm một chuyến ghé thăm bãi cát lún nữa — ông kiên quyết không cho phép ngay cả bản thân mình thừa nhận sự hèn nhát không dám bước chân ra đó. Thế rồi, vào khoảng chín giờ tối, trong bộ trang phục lẫm liệt nguyên vẹn, ông sải bước ra bãi biển, băng qua những triền cát rồi ngồi phịch xuống phần rìa của khối đá gần hơn. Vầng trăng tròn vành vạnh nằm ở phía sau lưng, hắt ánh sáng rực rỡ chiếu rọi khắp vịnh khiến cho viền bọt trắng xóa, đường nét tối sẫm của mỏm đất cùng những chiếc cọc cắm lưới đánh cá hồi đều nổi bật lên đầy sắc nét. Trong thứ ánh sáng vàng óng ánh ấy, những đốm sáng hắt ra từ ô cửa sổ ở cảng Crooken và từ tòa lâu đài xa xôi của vị lãnh chúa nhấp nháy tựa như những vì sao rải rác khắp bầu trời. Suốt một khoảng thời gian dài, ông ngồi đó đắm mình thưởng thức vẻ đẹp của khung cảnh, và tâm hồn ông dường như cảm nhận được một sự bình yên mà đã bao ngày qua ông chưa từng được trải nghiệm. Mọi điều vụn vặt, phiền toái cùng nỗi sợ ngớ ngẩn của những tuần lễ vừa qua dường như đã bị xóa sạch, nhường chỗ cho một thứ thanh tịnh mới mẻ và linh thiêng lấp đầy khoảng trống. Trong tâm trạng ngọt ngào và trang nghiêm ấy, ông bình tâm nhìn lại những hành động gần đây của bản thân, tự thấy hổ thẹn vì thói kiêu ngạo cùng sự bướng bỉnh đã đeo bám theo sau đó. Và ngay tại khoảnh khắc đó, ông hạ quyết tâm rằng lần này sẽ là lần cuối cùng mình diện bộ trang phục từng đẩy ông ra xa những người mà ông yêu quý, thứ đã gây ra cho ông biết bao nhiêu giờ phút cùng ngày tháng bực bội, phiền muộn và đớn đau.

Thế nhưng, hầu như ngay khi vừa đi đến kết luận ấy, một giọng nói khác lại vang lên từ tận đáy tâm hồn, cất lời mỉa mai hỏi xem liệu ông còn cơ hội nào khác để khoác lên mình bộ đồ ấy nữa hay không — rằng mọi thứ đã quá muộn màng — ông đã chọn lấy con đường của mình và giờ đây phải chấp nhận đối mặt với kết cục.

— Vẫn chưa quá muộn đâu, — câu trả lời đanh thép cất lên từ phần bản ngã tốt đẹp hơn của ông; và ngập tràn trong suy nghĩ đó, ông đứng phắt dậy để quay về nhà, kiên quyết cởi bỏ ngay lập tức bộ trang phục hiện đang gây căm ghét. Ông dừng lại để ngắm nhìn lần cuối khung cảnh tuyệt mỹ. Ánh sáng nhạt nhòa và êm dịu, làm mềm mại mọi đường nét của khối đá, tán cây cùng những chỏm mái nhà, đồng thời khoét sâu những khoảng tối thành một màu đen nhung mịn, hắt ánh sáng tựa như một ngọn lửa mờ ảo chiếu lên dòng thủy triều đang dâng cao, lúc này đang trườn đi như một chiếc viền tua rua vắt ngang qua khoảng không phẳng lì của bãi cát. Đoạn ông rời khỏi tảng đá và bước những bước hướng ra bờ biển.

Thế nhưng vừa lúc ấy, một cơn co thắt kinh hoàng của sự sợ hãi giáng xuống tâm trí, và trong tích tắc, dòng máu dồn dập đổ ập lên não che khuất toàn bộ ánh trăng tròn vành vạnh. Một lần nữa, ông lại nhìn thấy hình bóng định mệnh ấy của chính mình đang di chuyển dọc qua bãi cát lún từ khối đá đối diện hướng về phía bờ biển. Cú sốc càng trở nên lớn hơn gấp bội bởi sự tương phản với khoảng không gian bình yên mà ông vừa mới tận hưởng; và trong trạng thái gần như tê liệt mọi giác quan, ông đứng chôn chân quan sát tấm gương định mệnh cùng bãi cát lún nhăn nheo đang quằn quại trườn bò, tựa hồ đang khao khát thứ gì đó nằm ở khoảng giữa. Sẽ chẳng thể có sự nhầm lẫn nào ở đây được nữa, bởi dẫu vầng trăng ở phía sau hắt phần khuôn mặt vào bóng râm, ông vẫn có thể nhận ra đôi gò má cạo sạch sẽ y hệt của mình, cùng chiếc ria mép ngắn ngủn lún phún mọc sau vài tuần. Ánh sáng rọi chiếu lên tấm vải sọc ca-rô rực rỡ và trên chiếc lông đại bàng. Thậm chí khoảng đầu hói ở một bên chiếc mũ Glengarry cũng lấp lánh phản chiếu, y hệt như chiếc trâm cài bằng đá cairngorm trên vai và những chiếc khuy bạc lấp lánh. Khi đưa mắt nhìn, ông cảm nhận đôi chân mình đang chìm xuống một chút, bởi ông vẫn đang đứng sát mép của dải cát lún, và ông vội lùi lại phía sau. Ngay khi ông lùi lại, hình nhân kia lại bước tiến lên, giữ nguyên vẹn khoảng cách giữa họ như cũ.

Cứ thế, cả hai đứng đối mặt trực diện với nhau, tựa như bị trói buộc trong một thứ bùa phép kỳ dị nào đó; và giữa dòng máu đang cuồn cuộn chảy xiết trong não bộ, Markam dường như nghe văng vẳng những lời tiên tri: “Hãy đối mặt trực diện với chính mình, và ăn năn trước khi bãi cát lún nuốt chửng lấy anh.” Ông thực sự đang đối mặt trực diện với chính mình, ông đã ăn năn hối cải — và giờ đây ông đang chìm dần xuống bãi cát lún! Lời cảnh báo và lời tiên tri đang từng bước ứng nghiệm.

Phía trên đầu ông, những con mòng biển đang cất tiếng kêu thé lên, lượn lờ bay vòng quanh viền của con nước triều đang dâng, và âm thanh hoàn toàn trần thế ấy đã kéo tâm trí ông trở về với thực tại. Ngay lập tức, ông lùi lại vài bước thật nhanh, bởi lúc bấy giờ mới chỉ có đôi chân của ông là chìm trong lớp cát mềm. Vừa lúc đó, hình nhân kia lại bước tiến lên, và khi lọt vào cái bẫy chết chóc của bãi cát lún liền bắt đầu chìm xuống. Markam có cảm giác như thể mình đang chứng kiến chính bản thân mình đang trượt dần xuống vực thẳm định mệnh, và trong chớp mắt, nỗi thống khổ trong tâm hồn bùng nổ thành một tiếng thét kinh hoàng. Cùng lúc đó vang lên một tiếng hét kinh hoàng cất lên từ phía hình nhân kia, và khi Markam giơ cao đôi tay lên trời thì hình nhân đó cũng làm y hệt như vậy. Với đôi mắt trợn ngược vì kinh hãi, ông chứng kiến nó chìm sâu hơn nữa vào lòng bãi cát lún; và rồi, bị thúc đẩy bởi một thứ sức mạnh vô hình nào đó, ông lại tiến bước về hướng bãi cát để đón nhận số phận của mình. Nhưng khi bàn chân đặt phía trước bắt đầu chìm xuống, ông lại nghe thấy tiếng kêu của bầy mòng biển, thứ dường như đã khôi phục lại các giác quan đang tê dại của ông. Với một nỗ lực cực lớn, ông rút chân ra khỏi lớp cát đang bám riết lấy nó, để lại chiếc giày kẹt lại phía sau, rồi trong nỗi sợ hãi tột cùng, ông quay lưng cắm cổ chạy thục mạng khỏi nơi đó, chạy mãi cho đến khi hơi thở và sức lực cạn kiệt, rồi ngã gục xuống nửa mê nửa tỉnh ngay trên lối mòn cỏ dại băng qua các cồn cát.

Arthur Markam hạ quyết tâm sẽ không hé răng nửa lời với gia đình về cuộc phiêu lưu kinh hoàng của mình — ít ra là cho đến khi ông hoàn toàn làm chủ được bản thân. Giờ đây, khi cái bóng định mệnh ấy — cái bản ngã thứ hai của ông — đã bị bãi cát lún nuốt chửng, ông cảm nhận được sự bình yên trong tâm hồn phần nào quay trở lại.

Đêm đó ông ngủ say giấc nồng và không hề mơ mộng gì cả; sáng hôm sau, ông trở lại hoàn toàn là con người bình thường ngày trước. Mọi chuyện thực sự diễn ra cứ như thể bản ngã tồi tệ và mới mẻ kia đã biến mất vĩnh viễn; và điều kỳ lạ là lão Saft Tammie sáng hôm đó đã vắng bóng tại vị trí quen thuộc của mình và không bao giờ xuất hiện ở đó nữa, mà lại ngồi thụp xuống góc ngồi cũ đờ đẫn nhìn vào khoảng không vô định bằng đôi mắt vô hồn, y như thói quen thuở trước. Y theo quyết định của mình, ông không bao giờ mặc lại bộ trang phục xứ cao nguyên nữa, mà vào một buổi tối nọ, ông gói ghém tất cả vào trong một bọc, từ thanh kiếm claymore, dao găm cho đến váy philibeg và mọi thứ khác, rồi lén lút mang theo ra bãi biển quăng thẳng xuống bãi cát lún. Với một cảm giác thỏa mãn tột độ, ông nhìn thấy nó bị hút chìm xuống dưới lớp cát, thứ nhanh chóng khép lại bên trên để trả lại bề mặt phẳng lì nhẵn thính như cẩm thạch. Đoạn ông trở về nhà và hồ hởi thông báo với gia đình đang tề tựu trong giờ cầu nguyện buổi tối:

— Nào các con yêu, các con chắc chắn sẽ rất vui khi nghe tin tía đã từ bỏ ý định mặc bộ trang phục truyền thống xứ cao nguyên rồi đấy. Giờ đây tía mới nhận ra mình quả là một ông già ngốc nghếch kiêu ngạo biết bao và đã tự biến bản thân thành một trò cười lố bịch nhường nào! Các con sẽ chẳng bao giờ còn phải nhìn thấy nó nữa đâu!

— Nó đâu rồi thưa tía? — một trong các cô con gái cất tiếng hỏi, muốn nói điều gì đó để thông báo đầy tính hy sinh của cha mình không trôi qua trong bầu không khí im lặng tuyệt đối. Câu trả lời của ông được thốt lên vô cùng ngọt ngào đến mức cô con gái liền đứng phật dậy từ chỗ ngồi, bước đến đặt một nụ hôn lên má ông. Rằng:

— Ở dưới bãi cát lún rồi các con ạ! Và tía hy vọng rằng cái bản ngã tồi tệ của tía cũng đã được chôn vùi ở dưới đó cùng với nó — mãi mãi về sau.

Khoảng thời gian mùa hè còn lại đã được gia đình trải qua tại Crooken trong niềm vui thích ngập tràn của tất cả mọi người, và khi quay trở lại thành phố, ông Markam hầu như đã quên sạch toàn bộ sự việc về bãi cát lún cùng những thứ liên quan đến nó, cho đến một ngày nọ ông nhận được một bức thư từ MacCallum More khiến ông phải suy ngẫm rất nhiều, dẫu ông không hề hé răng nửa lời về nó với gia đình và vì một vài lý do nhất định, đã quyết định không đáp thư. Nội dung bức thư như sau:

“Hãng quần áo sọc ca-rô toàn len Scotland MacCallum More và Roderick MacDhu.

Ngõ Copthall, Luân Đôn,

Ngày 30 tháng 9 năm 1892.

Thưa Ngài,— Tôi hy vọng ngài sẽ tha thứ cho sự mạn phép khi tôi viết thư này cho ngài, nhưng tôi đang có điều muốn dò hỏi, và được biết rằng ngài đã có chuyến lưu trú trong suốt mùa hè tại Aberdeenshire (Scotland, N.B.). Đối tác của tôi, ông Roderick MacDhu — theo như lý do kinh doanh xuất hiện trên các tiêu đề hóa đơn và trong các quảng cáo của chúng tôi, nhưng tên thật của ông ấy là Emmanuel Moses Marks gốc Luân Đôn — đã đến Scotland (N.B.) vào đầu tháng trước để du lịch, nhưng vì tôi chỉ nhận được thư từ ông ấy đúng một lần vào thời điểm ngay sau khi khởi hành, nên tôi vô cùng lo lắng không biết có bất trắc nào giáng xuống đầu ông ấy hay không. Do tôi không tài nào thu thập được bất kỳ tin tức nào về ông ấy sau khi đã tiến hành mọi nỗ lực dò hỏi trong khả năng, tôi mạo hiểm cầu cứu đến ngài. Bức thư của ông ấy được viết trong tâm trạng vô cùng chán nản tuyệt vọng, và có nhắc đến việc ông ấy sợ rằng một sự trừng phạt đã giáng xuống đầu mình vì tội trót muốn mạo danh người Xéc-tốt trên đất Scotland, bởi vào một đêm trăng sáng không lâu sau khi đặt chân đến nơi, ông ấy đã nhìn thấy ‘hồn ma’ của chính mình. Rõ ràng ông ấy đang ám chỉ đến việc trước lúc lên đường, ông ấy đã tự sắm cho mình một bộ trang phục xứ cao nguyên tương tự như bộ mà chúng tôi vinh hạnh được cung cấp cho ngài, thứ mà có lẽ ngài còn nhớ, đã gây cho ông ấy ấn tượng rất mạnh. Tuy nhiên, có thể ông ấy chưa từng mặc nó, vì theo chỗ tôi được biết, ông ấy vốn rất dè dặt về việc diện nó, thậm chí còn thổ lộ với tôi rằng thoạt đầu ông ấy chỉ dám mặc nó vào lúc đêm muộn hoặc sáng rất sớm, và chỉ ở những nơi hẻo lánh cho đến khi nào quen dần với nó. Đáng tiếc là ông ấy đã không thông báo lộ trình cho tôi nên tôi hoàn toàn mù tịt về tung tích hiện tại của ông ấy; và tôi mạo hiểm hỏi xem liệu ngài có tình cờ nhìn thấy hoặc nghe nói về một bộ trang phục xứ cao nguyên nào giống hệt của ngài xuất hiện ở bất kỳ đâu quanh vùng lân cận nơi tôi được biết ngài vừa tậu điền trang và lưu trú tạm thời hay không. Tôi sẽ không trông đợi câu trả lời cho bức thư này trừ phi ngài có thể cung cấp cho tôi chút thông tin nào đó liên quan đến người bạn kiêm đối tác của tôi, thế nên xin ngài vui lòng đừng bận tâm hồi âm nếu không có lý do. Tôi được khích lệ để hy vọng rằng ông ấy có lẽ đã ở vùng phụ cận nhà ngài, bởi dẫu bức thư không đề ngày tháng, phong bì lại đóng dấu bưu điện mang tên ‘Yellon’ mà tôi tìm hiểu được là thuộc hạt Aberdeenshire, và nằm không xa khu Mains of Crooken.

Tôi vinh hạnh được kính thư, thưa ngài,

Kính thư,

Joshua Sheeny Cohen Benjamin

((The MacCallum More.))”