Khi kỳ thi sắp đến gần, Malcolm Malcolmson quyết định tìm một nơi nào đó để tự ôn tập một mình. Cậu ngại những chốn náo nhiệt bên bờ biển, lại cũng sợ cảnh cô lập hoàn toàn chốn thôn quê vốn đã quen thuộc những vẻ đẹp tĩnh mịch của nó, thế nên cậu hạ quyết tâm tìm một thị trấn nhỏ khiêm nhường, nơi sẽ chẳng có gì làm cậu xao lãng. Cậu không hỏi xin ý kiến bất kỳ người bạn nào, bởi cậu lý luận rằng ai nấy cũng sẽ giới thiệu một chốn nào đó mà họ từng biết và đã có sẵn quen biết ở đó. Vì Malcolmson muốn tránh mặt bạn bè, cậu càng không muốn vướng bận vào sự quan tâm từ bạn bè của bạn bè, và vì thế cậu tự mình đi tìm lấy một nơi chốn cho riêng mình. Cậu gói ghém một chiếc va li gồm ít quần áo cùng toàn bộ số sách vở cần thiết, rồi mua vé đến cái tên đầu tiên trong bảng giờ tàu địa phương mà cậu chưa từng nghe tới.

Khi bước xuống tàu tại Benchurch sau ba tiếng đồng hồ hành trình, cậu cảm thấy hài lòng vì đã che giấu tung tích đủ kỹ để chắc chắn có được một khoảng không gian yên bình theo đuổi việc học. Cậu đi thẳng đến quán trọ duy nhất ở chốn thị trấn nhỏ buồn ngủ này và trọ lại qua đêm. Benchurch vốn là một thị trấn chợ, cứ ba tuần lại đông đúc đến nghẹt thở, nhưng trong suốt hai mươi ngày còn lại thì nó vắng vẻ hấp dẫn chẳng khác nào sa mạc. Ngay ngày hôm sau khi đến nơi, Malcolmson rảo mắt tìm kiếm những khu nhà còn biệt lập hơn cả cái quán trọ tĩnh lặng mang tên “Lữ khách Thiện lương” (The Good Traveller). Chỉ có một nơi duy nhất lọt vào mắt xanh của cậu, và nó thực sự đáp ứng những hình dung điên rồ nhất của cậu về sự yên tĩnh; trên thực tế, từ "yên tĩnh" vẫn chưa đủ để diễn tả nơi đó — sự hoang vắng mới là cụm từ duy nhất truyền tải đúng đắn cảm giác biệt lập của nó. Đó là một ngôi nhà cổ rộng lớn, lụp xụp theo phong cách kiến trúc Jacobean, với những mái hiên nhô và khung cửa sổ nặng nề, nhỏ hơn bình thường và được đặt cao hơn mức thông thường ở những ngôi nhà kiểu ấy, xung quanh lại được bao bọc bởi một bức tường gạch kiên cố, đồ sộ. Quả thực, khi quan sát kỹ, nó trông giống một pháo đài hơn là một chốn ở bình thường. Nhưng tất cả những điều đó lại làm Malcolmson vô cùng hài lòng. “Đây,” cậu thầm nghĩ, “đúng là nơi ta hằng tìm kiếm, và nếu ta có cơ hội sử dụng nó thì ta sẽ mãn nguyện biết bao.” Niềm vui của cậu càng nhân lên gấp bội khi nhận ra chắc chắn rằng nơi này hiện đang không có ai thuê ở.

Tại bưu điện, cậu lấy được tên của người môi giới — kẻ chẳng lấy gì làm ngạc nhiên trước yêu cầu thuê một phần ngôi nhà cổ ấy. Ông Carnford, viên luật sư kiêm người môi giới tại địa phương, là một ông lão niềm nở và thẳng thắn bày tỏ niềm vui mừng khi có người chịu đến ở trong ngôi nhà đó.

“Thú thật với cậu,” ông nói, “tôi rất sẵn lòng, thay mặt cho những người chủ nhà, để bất cứ ai thuê ngôi nhà này hoàn toàn miễn phí trong vài năm, chỉ để tập cho người dân ở đây quen với cảnh có người ở. Nó đã bỏ trống lâu đến mức một thứ định kiến ngớ ngẩn nào đó đã mọc rễ quanh nó, và cách tốt nhất để dẹp bỏ điều này là có người đến ở — dẫu chỉ là,” ông nói thêm với một cái liếc mắt đầy tinh quái về phía Malcolmson, “một học giả như cậu, kẻ đang cần sự yên tĩnh trong một thời gian.”

Malcolmson thấy chẳng cần thiết phải gặng hỏi viên môi giới về cái “định kiến ngớ ngẩn” ấy; cậu biết rằng nếu cần, mình có thể thu thập thêm thông tin về đề tài đó từ những nguồn khác. Cậu trả trước ba tháng tiền thuê nhà, nhận lấy biên lai cùng tên của một bà lão có khả năng sẽ nhận làm thuê các việc vặt cho cậu, rồi ra về với chùm chìa khóa trong túi. Sau đó, cậu ghé qua chỗ bà chủ quán trọ — một người phụ nữ vui vẻ và vô cùng đon đả — để xin lời khuyên về những nhu yếu phẩm và đồ dự trữ mà cậu có thể cần đến. Bà dang hai tay kinh ngạc khi nghe cậu nói nơi mình chuẩn bị dọn đến.

“Không đời nào lại ở Ngôi nhà của vị thẩm phán chứ!” bà thốt lên, mặt tái mét đi khi nói. Cậu giải thích vị trí của ngôi nhà, bảo rằng mình không rõ tên gọi của nó. Khi cậu nói dứt lời, bà đáp:

“Đúng rồi, chính xác — đích thị là chỗ đó rồi! Chẳng trật đi đâu được, chính là Ngôi nhà của vị thẩm phán.” Cậu liền hỏi bà về nơi này, tại sao lại mang cái tên ấy, và có điều gì không ổn với nó. Bà kể rằng người dân trong vùng gọi như vậy bởi vì từ nhiều năm trước — bà không rõ chính xác là bao lâu, vì bản thân vốn là người từ vùng khác chuyển đến, nhưng bà nghĩ chắc phải trăm năm hoặc hơn thế nữa — đó từng là dinh cơ của một vị thẩm phán nổi tiếng gieo rắc sự kinh hoàng bởi những bản án khắc nghiệt cùng thái độ thù hằn với các tù nhân tại các phiên tòa Assizes. Còn về những điều bất thường của bản thân ngôi nhà thì bà không tài nào nói rõ được. Bà từng hỏi han nhiều lần, nhưng chẳng ai có thể giải đáp; thế nhưng trong dân gian tồn tại một cảm giác chung rằng nơi đó có uẩn khúc gì đây, và bản thân bà thì dẫu có gom hết số tiền trong Ngân hàng Drinkwater cũng đời nào chịu ở lại một mình trong ngôi nhà đó dù chỉ một tiếng đồng hồ. Ngay sau đó, bà cất lời xin lỗi Malcolmson vì những lời lẽ gây hoang mang của mình.

“Tôi thật lắm điều quá, thưa cậu, lại thêm cậu còn là một thanh niên trẻ tuổi — nếu cậu bỏ qua cho sự thất lễ của tôi — mà lại định dọn đến đó sống một mình cơ chứ. Nếu cậu là con trai tôi — và xin cậu hãy lượng thứ cho câu nói này — cậu sẽ chẳng dám ngủ lại đó dù chỉ một đêm, ngay cả khi tôi phải tự mình xông đến đó và kéo cái chuông báo động to tướng đặt trên mái nhà!” Người phụ nữ tốt bụng tỏ ra vô cùng nghiêm túc và có ý tốt thực sự, khiến Malcolmson dẫu thấy buồn cười nhưng cũng không khỏi cảm động. Cậu ân cần bày tỏ sự trân trọng đối với sự quan tâm mà bà dành cho mình, rồi nói thêm:

“Nhưng này, bà Witham kính mến, quả thật bà chẳng cần phải lo lắng cho cháu đâu! Một kẻ đang dùi mác kinh sử để thi lấy chứng chỉ Toán học cao cấp (Mathematical Tripos) thì có quá nhiều thứ phải bận tâm để mà bận lòng bởi bất kỳ ‘thứ kỳ quái’ nào, và công việc của cậu ta cũng mang tính chất chính xác và thực tế đến mức chẳng chừa lại một góc nhỏ nào trong tâm trí cho những điều huyền bí dưới bất kỳ hình thức nào. Cấp số điều hòa, Phân vị và Tổ hợp, cùng các Hàm Elliptic đã đủ thứ huyền bí đối với cháu rồi!” Bà Witham vui vẻ nhận lời đi lo giùm cậu các khoản mua sắm, còn bản thân Malcolmson thì đi tìm bà lão từng được giới thiệu cho mình. Khi cậu cùng bà ấy quay lại Ngôi nhà của vị thẩm phán sau chừng hai tiếng đồng hồ, cậu thấy chính bà Witham đang đợi sẵn cùng vài người đàn ông và cậu bé xách theo các bọc đồ, kèm theo một người thợ bọc nệm chở theo một chiếc giường trên xe; bởi bà bảo rằng, bàn ghế thì có thể ổn đấy, nhưng một chiếc giường nằm ngủ qua dăm mươi năm chưa từng được đón ánh nắng thì không thích hợp chút nào cho những bộ xương trẻ trung nằm lên. Rõ ràng là bà vô cùng tò mò muốn được tận mắt nhìn ngắm bên trong ngôi nhà; và dù tỏ rõ vẻ sợ hãi trước những “thứ kỳ quái” đến mức chỉ nghe một tiếng động nhỏ cũng bấu chặt lấy Malcolmson — người mà bà chẳng rời nửa bước — bà vẫn đi tham quan khắp cơ ngơi.

Sau khi quan sát kỹ lưỡng ngôi nhà, Malcolmson quyết định chọn căn phòng ăn lớn làm nơi sinh hoạt, bởi nó đủ rộng rãi để đáp ứng mọi nhu cầu của cậu; và bà Witham, với sự giúp đỡ của người đàn bà làm thuê là bà Dempster, bắt tay vào việc sắp xếp mọi thứ. Khi những chiếc giỏ mây được khuân vào và mở ra, Malcolmson nhận thấy với sự chu đáo đầy ân cần, bà đã gửi từ chính gian bếp của mình đủ lượng thực phẩm dùng được trong mấy ngày liền. Trước khi ra về, bà gửi gắm đủ mọi lời chúc tốt đẹp; rồi khi tới cửa, bà quay lại dặn với:

“Và thưa cậu, có lẽ vì căn phòng vừa lớn lại vừa lộng gió nên tốt hơn hết là nên dựng một trong những tấm bình phong lớn bao quanh giường ngủ của cậu vào ban đêm — dẫu thú thật với cậu rằng, nếu phải bị giam kín cùng đủ loại — loại ‘thứ’ cứ thò đầu quanh các mép hay ló mặt qua đỉnh màn mà nhìn trừng trừng vào tôi thế kia, thì có lẽ tôi chết mất thôi!” Hình ảnh mà bà vừa gợi lên quá sức chịu đựng đối với thần kinh của bà, khiến bà cuống cuồng chuồn thẳng.

Bà Dempster bĩu môi tỏ vẻ bề trên khi bà chủ quán trọ khuất dạng, rồi lẩm bẩm rằng bản thân mụ chẳng đời nào sợ hãi mấy con ngáo ộp trong thiên hạ này cả.

“Tôi nói thật với cậu nhé, thưa cậu,” mụ ta nói, “ngáo ộp thì đủ thứ đủ loại — trừ ngáo ộp ra! Nào chuột nhắt, chuột cống, bọ cánh cứng, nào cửa kẽt kẹt, ngói lỏng, kính vỡ, rồi cả những cái núm ngăn kéo cứng đầu, cứ kéo ra là kẹt cứng rồi đến nửa đêm lại tự động rơi rụp xuống. Cứ nhìn tấm ốp gỗ trên tường căn phòng này mà xem! Nó cổ kính lắm — từ hàng trăm năm trước rồi đấy! Cậu có nghĩ là ở đó không có chuột bọ hay không? Và cậu có tưởng tượng nổi là mình sẽ chẳng chạm trán con nào không, hở cậu? Chuột chính là ngáo ộp, tôi nói thật với cậu đấy, và ngáo ộp chính là chuột; cậu đừng có tơ tưởng hay hoài nghi gì khác nữa cho nhọc công!”

“Bà Dempster,” Malcolmson nói vẻ nghiêm nghị, cúi đầu lịch sự chào mụ, “bà còn uyên bác hơn cả một học giả hạng ưu (Senior Wrangler)! Và xin phép được nói với bà thế này, như một sự biểu dương cho sự minh mẫn không thể chối cãi cả về lý trí lẫn tấm lòng của bà, khi nào rời đi, tôi sẽ nhượng lại quyền sở hữu ngôi nhà này cho bà, để bà được ở đây một mình trong hai tháng cuối cùng của thời hạn thuê nhà, bởi bốn tuần là quá đủ cho mục đích của tôi rồi.”

“Cảm ơn lòng tốt của cậu nhiều lắm ạ!” mụ đáp, “nhưng tôi thì đời nào dám ngủ lại qua đêm ở ngoài nhà mình. Tôi thuộc diện Quỹ từ thiện Greenhow, và nếu tôi ngủ lại bên ngoài phòng của mình dù chỉ một đêm, tôi sẽ mất sạch số tiền trợ cấp sinh sống. Các quy định ngặt nghèo lắm; lại có quá nhiều kẻ đang dòm ngó một suất trống nên tôi chẳng dại gì chuốc lấy rủi ro. Chỉ vì chuyện đó thôi, chứ không thì tôi đã sẵn lòng đến đây để túc trực phục vụ cậu suốt thời gian cậu ở lại rồi.”

“Bà lão kính mến của tôi,” Malcolmson vội vã lên tiếng, “tôi đến đây chính là để tìm kiếm sự cô độc; và xin tin tôi rằng, tôi vô cùng biết ơn vị cố gia chủ Greenhow vì đã tổ chức quỹ từ thiện tuyệt vời của ông ấy — bất kể nó là gì — theo một cách khiến tôi buộc lòng bị tước đi cơ hội phải chịu đựng sự cám dỗ nhường ấy! Ngay cả Thánh Anthony cũng chẳng thể giữ mình kiên định hơn được trên điểm này đâu!”

Bà lão cười khẩy một tiếng khô khốc. “À, mấy cậu ấm các người,” mụ bảo, “chẳng đời nào các người sợ hãi vô cớ đâu; và có lẽ cậu sẽ nhận được đủ thứ cô độc mà mình muốn ở cái chốn này cho mà xem.” Mụ quay sang dọn dẹp; và đến chập tối, khi Malcolmson trở về sau buổi đi dạo — lúc nào cậu cũng mang theo một cuốn sách để vừa đi vừa nghiền ngẫm — cậu thấy căn phòng đã được quét dọn ngăn nắp, lửa đang đượm cháy trong lò sưởi cổ, đèn dầu đã được thắp sáng, và chiếc bàn ăn đã được dọn sẵn với những món ngon lành từ quán của bà Witham. “Thế này mới đúng là ấm cúng chứ,” cậu vừa xoa xoa hai bàn tay vừa cất lời.

Khi đã dùng xong bữa tối và dời chiếc khay sang một đầu của chiếc bàn ăn bằng gỗ sồi lớn, cậu lại lôi sách ra, chất thêm củi vào lò, vặn bấc đèn cho ngọn lửa sáng đều, rồi ngồi xuống để tập trung cao độ cho công việc thực sự. Cậu cắm cúi làm việc không ngừng nghỉ cho đến tận mười một giờ đêm, bấy giờ mới dừng tay một lát để châm lại lò sưởi, vặn lại ngọn đèn và tự pha cho mình một tách trà. Vốn là một người nghiện trà, suốt những năm tháng sinh học đại học, cậu vẫn thường thức khuya làm việc và uống trà muộn. Khoảng thời gian nghỉ ngơi này mang lại cho cậu cảm giác xa xỉ tột cùng, và cậu tận hưởng nó với sự thư thái đầy đê mê, dễ chịu. Ngọn lửa được tiếp thêm nhiên liệu bỗng bùng lên lách tách, hắt những chiếc bóng kỳ dị khắp căn phòng cổ kính rộng lớn; và trong lúc nhấm nháp ngụm trà nóng, cậu say sưa tận hưởng cảm giác hoàn toàn cách ly với giống nòi loài người. Chính vào khoảnh khắc đó, cậu bắt đầu nhận thấy lần đầu tiên lũ chuột đang gây ra một thứ âm thanh ồn ào đến nhường nào.

“Chắc chắn là,” cậu thầm nghĩ, “lũ chúng nó không thể nào làm rùm beng suốt khoảng thời gian mình đọc sách được chứ. Nếu thế, thể nào mình cũng phải để ý thấy chứ!” Chẳng mấy chốc, khi tiếng ồn ngày một lớn hơn, cậu tự khẳng định rằng đó thực sự là một thứ tiếng động mới mẻ. Rõ ràng là ban đầu lũ chuột đã hoảng sợ trước sự hiện diện của một kẻ lạ mặt cùng ánh sáng từ ngọn lửa và cây đèn; nhưng khi thời gian trôi qua, chúng trở nên mạnh dạn hơn và giờ đây đang tung tăng quậy phá theo bản tính muôn thuở của loài mình.

Chúng mới bận rộn làm sao! Và hãy lắng nghe những thứ âm thanh kỳ lạ kìa! Chúng rượt đuổi, cào cấu và gặm nhấm khắp nơi: trên lẫn dưới tấm ốp gỗ cổ kính, trên trần nhà và dưới sàn nhà! Malcolmson mỉm cười một mình khi nhớ lại câu nói của bà Dempster, “Ngáo ộp chính là chuột, và chuột chính là ngáo ộp!” Tác dụng kích thích trí tuệ và thần kinh của tách trà bắt đầu phát huy tác dụng, cậu phấn khởi nhìn thấy trước mắt mình còn một khoảng thời gian dài làm việc nữa trước khi đêm tàn, và trong cảm giác an toàn mà nó mang lại, cậu cho phép bản thân tận hưởng sự xa xỉ là đảo mắt quan sát thật kỹ khắp căn phòng. Cậu cầm cây đèn trong một tay và đi một vòng quanh phòng, không khỏi kinh ngạc vì một ngôi nhà cổ đẹp đẽ và kỳ quái đến thế lại bị bỏ hoang trong suốt từng ấy năm trời. Những đường chạm khắc gỗ trên các tấm pa-nô ốp tường thật tinh xảo, còn trên các khung cửa ra vào lẫn cửa sổ thì vô cùng đẹp mắt và đạt đến trình độ hiếm có. Trên các bức tường treo vài bức tranh cổ, nhưng chúng bị phủ một lớp bụi bẩn dày đặc đến mức cậu không thể nhìn rõ bất kỳ chi tiết nào, dù cậu đã cố giơ cao cây đèn hết mức có thể trên đầu. Đi đến đâu, cậu lại bắt gặp những vết nứt hoặc lỗ hổng bị chặn lại trong chốc lát bởi khuôn mặt của một con chuột với đôi mắt sáng lấp lánh trong ánh đèn, nhưng chỉ trong chớp mắt chúng đã biến mất, theo sau là tiếng kêu chít chít và tiếng chân chạy lăng xăng. Tuy nhiên, thứ gây ấn tượng mạnh nhất với cậu lại chính là sợi dây của chiếc chuông báo động lớn trên mái nhà, rủ xuống ở một góc phòng phía bên tay phải lò sưởi. Cậu kéo sát chiếc ghế bành bằng gỗ sồi chạm trổ có lưng tựa cao vào gần lò sưởi, rồi ngồi xuống nhâm nhi tách trà cuối cùng. Khi đã uống xong, cậu vun lại đống lửa trong lò rồi quay trở lại với công việc, ngồi ngay góc bàn với lò sưởi nằm bên phía tay trái. Trong chốc lát, lũ chuột có làm phiền cậu đôi chút với tiếng chạy nhảy không dứt của chúng, nhưng rồi cậu cũng quen dần với thứ âm thanh ấy hệt như cách người ta quen với tiếng tích tắc của đồng hồ hay tiếng gầm của dòng nước chảy xiết; và cậu trở nên đắm chìm hoàn toàn vào công việc đến mức mọi thứ trên đời, ngoại trừ bài toán mà cậu đang tìm cách giải quyết, đều tan biến khỏi tâm trí.

Cậu chợt ngẩng đầu lên; bài toán của cậu vẫn chưa được giải, và bầu không khí lúc ấy mang đậm cảm giác của thời điểm trước lúc bình minh — thứ thời gian đầy ám ảnh đối với những sinh mệnh còn đang hoang mang. Tiếng ồn của lũ chuột đã im bặt. Quả thực, cậu có cảm giác như chúng chỉ vừa mới ngừng lại gần đây thôi và chính sự ngưng bặt đột ngột ấy đã đánh động cậu. Ngọn lửa trong lò đã lụi đi nhiều, nhưng vẫn tỏa ra một thứ ánh sáng đỏ rực. Khi đưa mắt nhìn sang, cậu giật mình bất chấp sự điềm tĩnh vốn có của bản thân.

Ngay trên chiếc ghế bành gỗ sồi chạm trổ lưng cao ở phía bên phải lò sưởi đang ngồi một con chuột khổng lồ, trân trân nhìn chằm chằm vào cậu bằng đôi mắt đầy ác ý. Cậu khua tay định xua đuổi nó, nhưng con chuột chẳng nhúc nhích. Cậu bèn làm động tác như vứt thứ gì đó vào nó. Thế nhưng nó vẫn trơ trơ, lại còn nhe bày hàm răng trắng ởn đầy tức giận, trong khi đôi mắt tàn độc của nó ánh lên một vẻ thù hằn sâu sắc hơn dưới ánh đèn.

Malcolmson lấy làm kinh ngạc, liền chộp lấy chiếc gồi lò bên lò sưởi lao tới định đập chết nó. Thế nhưng, trước khi cậu kịp vung tay giáng xuống, con chuột phát ra một tiếng kêu chít chít nghe như sự cô đọng của lòng căm thù, nhảy phóc xuống sàn nhà, rồi bám vào sợi dây chuông báo động leo vút lên, biến mất vào màn đêm u tối nằm ngoài tầm chiếu sáng của ngọn cây đèn gắn chao xanh. Kỳ lạ thay, ngay khoảnh khắc đó, tiếng chân chạy lăng xăng ồn ào của lũ chuột trong vách gỗ lại bắt đầu vang lên.

Đến lúc này thì tâm trí Malcolmson đã hoàn toàn rời khỏi bài toán; và khi tiếng gáy lanh lảnh của chú gà trống ngoài kia báo hiệu trời sắp sáng, cậu đi thẳng lên giường ngủ.

Cậu ngủ say đến mức chẳng mảy may bị đánh thức bởi tiếng bước chân của bà Dempster lúc vào dọn dẹp phòng. Chỉ đến khi mụ dọn dẹp xong xuôi, chuẩn bị sẵn bữa sáng cho cậu và gõ gõ vào tấm bình phong che quanh giường thì cậu mới tỉnh giấc. Cậu vẫn còn hơi mệt mỏi sau đêm làm việc cật lực, nhưng một tách trà đậm đặc chẳng mấy chốc đã giúp cậu tỉnh táo trở lại; thế là cậu cầm theo cuốn sách, bước ra ngoài cho chuyến đi dạo buổi sáng, mang theo vài chiếc bánh mì kẹp phòng khi chưa muốn quay về cho đến tận giờ ăn trưa. Cậu tìm thấy một lối đi tĩnh mịch giữa hàng cây du cao vút nằm đâu đó bên ngoài thị trấn, và dành phần lớn thời gian trong ngày ở đây để nghiên cứu cuốn sách Laplace của mình. Trên đường về, cậu ghé qua chỗ bà Witham để cảm ơn lòng tốt của bà. Khi nhìn thấy cậu bước qua khung cửa sổ hình kim cương của căn phòng riêng, bà liền bước ra đón và mời cậu vào nhà. Bà nhìn cậu dò xét rồi lắc đầu nói:

Tội nghiệp cậu, đừng có bắt ép bản thân quá sức chứ. Sáng nay trông cậu xanh xao hơn mức cần thiết đấy. Thức khuya quá độ lại thêm bắt bộ não làm việc cật lực chẳng tốt cho bất kỳ ai đâu! Mà nói cho tôi hay, đêm qua cậu trải qua thế nào rồi? Chắc là ổn chứ? Hú vía, ơn Chúa! Sáng nay lúc vào phòng, nghe bà Dempster bảo rằng cậu vẫn bình an vô sự và đang ngủ say sưa, tôi mới thở phào nhẹ nhõm.

À, tôi vẫn ổn mà, cậu mỉm cười đáp, mấy ‘thứ kỳ quái’ đó vẫn chưa làm phiền tôi đâu. Chỉ có lũ chuột thôi; tôi nói thật với bà là chúng mở cả đại hội circus khắp cả nhà ấy chứ. Có một con quỷ già trông nham hiểm vô cùng cứ ngồi chễm chệ trên chính chiếc ghế của tôi cạnh lò sưởi, nhất định không chịu đi cho đến khi tôi dùng cái gồi lò quất cho nó một trận; lúc đó nó mới bòm bọp trèo lên sợi dây chuông báo động rồi chuồn mất lên mãi trên tường hoặc trần nhà gì đó — tối quá nên tôi chẳng thấy rõ nó trốn vào đâu.

Chúa nhân từ cứu rỗi chúng con, bà Witham thốt lên, một con quỷ già ư, lại còn ngồi trên chiếc ghế bên lò sưởi nữa chứ! Cẩn thận đấy, thưa cậu! Phải cẩn thận đấy! Lắm khi người ta nói đùa mà lại thành thật đấy nhé.

Ý bà là sao cơ? Chứ sao tôi chẳng hiểu gì sất.

Một con quỷ già! Biết đâu lại chính là con quỷ dữ nguyên bản ấy chứ. Này nhé, cậu chẳng cần phải cười đâu, vì Malcolmson lúc bấy giờ đã bật cười ha hả sảng khoái. Các cậu trẻ tuổi cứ nghĩ chuyện làm cho người lớn tuổi phải rợn tóc gáy là dễ cười lắm cơ đấy. Thôi kệ cậu! Thôi kệ cậu vậy! Nguyện xin ơn trên che chở để cậu cứ cười mãi thế này suốt thời gian qua. Đó cũng chính là điều tôi mong ước cho cậu đấy! Và người phụ nữ tốt bụng rạng rỡ hẳn lên, nỗi sợ hãi bay biến trong khoảnh khắc khi đồng điệu với niềm vui của cậu.

Ôi, xin bà thứ lỗi cho tôi nhé! Malcolmson đoạn nói tiếp. Xin đừng nghĩ tôi thô lỗ; chỉ vì ý tưởng ấy quá sức chịu đựng đối với tôi — rằng chính con quỷ dữ ngự trị trên chiếc ghế vào đêm qua! Và nghĩ đến điều đó, cậu lại bật cười một trận nữa. Sau đó, cậu trở về nhà để ăn trưa.

Đến tối nay, tiếng chân chạy nhảy của lũ chuột bắt đầu sớm hơn; thực ra chúng đã bắt đầu quậy phá từ trước khi cậu về tới nhà, và chỉ chịu im bặt khi sự hiện diện còn mới mẻ của cậu làm chúng thấy phiền nhiễu. Sau bữa tối, cậu ngồi bên lò sưởi một lát để hút thuốc; rồi sau khi dọn dẹp sạch sẽ mặt bàn, cậu bắt đầu cắm cúi làm việc như hôm trước. Tối nay, lũ chuột làm phiền cậu nhiều hơn hẳn so với đêm hôm trước. Chúng chạy ngược chạy xuôi, chạy dưới sàn lẫn trên trần mới huyên náo làm sao! Chúng kêu chít chít, cào cấu và gặm nhấm mới dữ dội làm sao! Thế rồi, khi dần trở nên mạnh bạo hơn, chúng thò đầu ra khỏi những cái hang và những kẽ nứt kẽ hở trên tấm vách ốp tường, để rồi đôi mắt nhỏ xíu của chúng lại ánh lên lấp lánh như những ngọn đèn tí xíu mỗi khi ánh lửa lúc mờ lúc tỏ. Nhưng đối với cậu, kẻ giờ đây chắc chắn đã quen thuộc với chúng, đôi mắt ấy không hề mang vẻ độc ác chút nào; trái lại, chỉ có sự tinh nghịch của chúng là chạm đến cậu. Thỉnh thoảng, những con bạo gan nhất còn đánh bạo chạy xéo ra giữa sàn nhà hoặc dọc theo các gờ nổi của vách ốp. Thỉnh thoảng, khi cảm thấy bị làm phiền, Malcolmson lại phát ra tiếng động để xua đuổi chúng, lấy tay đập mạnh xuống mặt bàn hoặc khẽ gằn lên một tiếng “Hsh, hsh” uy hiếp khiến chúng ba chân bốn cẳng chạy thối lui về hang.

Và thế là khoảng thời gian đầu của đêm cứ thế trôi qua; bất chấp tiếng ồn ào, Malcolmson ngày càng chìm đắm sâu hơn vào công việc của mình.

Bỗng nhiên cậu khựng lại, y hệt như đêm hôm trước, khi bị nhấn chìm bởi một cảm giác tĩnh lặng đột ngột. Hoàn toàn chẳng còn lấy một âm thanh cào cấu, gặm nhấm hay chít chít nào vang lên. Sự tĩnh lặng bao trùm tựa chốn mồ mả. Cậu chợt nhớ lại sự việc kỳ lạ của đêm trước, và theo bản năng, cậu đưa mắt nhìn về phía chiếc ghế đặt sát bên lò sưởi. Và ngay khoảnh khắc đó, một cảm giác vô cùng kỳ quái chạy dọc sống lưng cậu.

Nơi đó, trên chiếc ghế bành gỗ sồi chạm trổ lưng cao cổ kính cạnh lò sưởi, chính là con chuột khổng lồ y hệt hôm trước, đang trân trân nhìn chằm chằm vào cậu bằng đôi mắt đầy vẻ ác ý.

Theo phản xạ tự nhiên, cậu vớ lấy món đồ ở gần tay nhất — một cuốn sách tính toán lô-ga-rít — và ném thẳng về phía nó. Cậu ném trượt và con chuột chẳng thèm nhúc nhích, thế là màn múa gồi lò của đêm hôm trước lại được tái diễn; và một lần nữa, khi bị truy đuổi ráo riết, con chuột lại leo vút lên sợi dây chuông báo động để tẩu thoát. Kỳ lạ thay, sự biến mất của con chuột này ngay lập tức lại được tiếp nối bằng việc dàn đồng ca chuột nhắt rộ lên âm thanh ồn ào quen thuộc. Trong lần này cũng như lần trước, Malcolmson không tài nào nhìn thấy con chuột đã biến mất vào góc nào của căn phòng, bởi chao đèn màu xanh lá đã để phần trên của căn phòng chìm trong bóng tối, trong khi ngọn lửa trong lò thì đã lụi đi nhiều.

Nhìn đồng hồ, cậu thấy đã gần điểm mười hai giờ đêm; và không lấy gì làm phiền lòng trước màn giải trí nhỏ này, cậu vun lại đống lửa rồi tự pha ấm trà hằng đêm. Cậu đã hoàn thành một lượng lớn công việc, và tự thấy mình xứng đáng được thưởng một điếu thuốc; thế là cậu ngồi xuống chiếc ghế gỗ sồi lớn trước lò sưởi và thong thả thưởng thức nó. Vừa hút thuốc, cậu vừa nghĩ rằng mình rất muốn biết con chuột đã trốn đi đâu mất, bởi cậu đang nảy ra vài ý định cho ngày mai mà không hẳn là không dính dáng đến một chiếc bẫy chuột. Nghĩ là làm, cậu thắp thêm một cây đèn nữa và đặt nó sao cho ánh sáng chiếu rọi thật rõ vào góc tường phía bên phải cạnh lò sưởi. Sau đó, cậu gom toàn bộ số sách mang theo, xếp chúng sát bên tay để sẵn sàng ném vào lũ sâu bọ. Cuối cùng, cậu với lấy sợi dây chuông báo động, kéo phần đầu dây đặt lên bàn và chèn chặt tận cùng ngọn dây dưới chân đế đèn. Khi chạm vào nó, cậu không khỏi ngạc nhiên nhận ra sợi dây mềm mại đến nhường nào, nhất là đối với một sợi dây thừng vừa chắc chắn lại vừa chưa từng được đưa vào sử dụng. “Mình hoàn toàn có thể dùng nó để treo cổ một người,” cậu thầm nghĩ. Khi đã chuẩn bị đâu vào đấy, cậu đảo mắt nhìn xung quanh và tự mãn lẩm bẩm:

Nào, người anh em ạ, ta nghĩ lần này thế nào cậu cũng sẽ phải lòi đuôi ra cho ta biết vài điều đấy! Cậu lại cắm cúi vào công việc, và dẫu lúc đầu có hơi bị làm phiền đôi chút bởi tiếng ồn của lũ chuột, chẳng mấy chốc cậu lại quên mình trong những mệnh đề và bài toán.

Một lần nữa, cậu lại bị kéo đột ngột trở lại với khung cảnh thực tại xung quanh. Lần này, có lẽ không chỉ sự tĩnh lặng đột ngột mới thu hút sự chú ý của cậu; mà còn có một chuyển động khẽ khàng của sợi dây chuông, khiến ngọn đèn chao đảo. Không nhúc nhích người, cậu đưa mắt nhìn xem chồng sách của mình có nằm trong tầm với không, rồi phóng tầm mắt dọc theo sợi dây. Vừa nhìn lên, cậu thấy con chuột lớn từ trên sợi dây lao phốc xuống chiếc ghế bành gỗ sồi và ngồi lù lù ở đó, trân trân trừng mắt nhìn cậu. Cậu giơ một cuốn sách lên tay phải, nhắm thật chuẩn rồi ném thẳng về phía con chuột. Nó lẹ làng lách mình né tránh đường bay của vật thể. Cậu liền với lấy cuốn sách thứ hai, rồi cuốn thứ ba, lần lượt ném từng cuốn về phía con chuột, nhưng lần nào cũng trượt mục tiêu. Cuối cùng, khi cậu đang đứng giơ sẵn cuốn sách trên tay định ném, con chuột phát ra tiếng kêu chít chít và có vẻ như đang sợ hãi. Điều này càng làm cho Malcolmson thêm phần hăng hái muốn giáng cho nó một đòn chí mạng, và cuốn sách bay vèo tới, giáng một cú mạnh mẽ vào con chuột. Nó thét lên một tiếng đầy kinh hoàng, quay đầu ném về phía kẻ truy đuổi một cái nhìn đầy căm phẫn tột độ, rồi leo vút lên lưng ghế, lấy đà nhảy phốc lên sợi dây chuông báo động và trèo lên nhanh như chớp. Ngọn đèn chao đảo dữ dội trước sức nặng đột ngột, nhưng vì là một chiếc đèn nặng nên nó không bị lật nhào. Malcolmson dán mắt theo dõi con chuột, và dưới ánh sáng của ngọn đèn thứ hai, cậu thấy nó nhảy phắt lên một gờ nổi của tấm vách gỗ rồi biến mất qua một lỗ thủng trên một trong những bức tranh lớn treo tường — bức tranh vốn bị che khuất và mờ mịt bởi lớp bụi bẩn dày đặc.

Sáng mai ta sẽ phải tìm cho ra cái ổ của vị bằng hữu này mới được, chàng sinh viên tự lẩm bẩm khi bước qua để thu gom lại đống sách. Bức tranh thứ ba tính từ lò sưởi; ta sẽ không quên đâu. Cậu nhặt từng cuốn sách lên, vừa nhặt vừa lẩm bẩm nhận xét về chúng. Phần Cắt conic thì nó chẳng thèm bận tâm, Dao động Cycloid cũng thế, rồi Cả bộ Principia, Quaternions hay Nhiệt động lực học cũng mặc kệ. Giờ thì đến lượt cuốn sách đã lôi cổ nó ra đây nào! Malcolmson cầm nó lên và nhìn ngắm. Vừa nhìn, cậu vừa giật mình thon thót, sắc mặt bỗng chốc tái mét đi. Cậu bất an đưa mắt nhìn quanh, rùng mình một cái rồi khẽ lẩm bẩm:

Cuốn Kinh thánh mà mẹ đã tặng mình! Thật là một sự trùng hợp kỳ lạ.

Cậu ngồi xuống làm việc trở lại, và lũ chuột trong vách gỗ lại tiếp tục màn nô đùa của chúng. Tuy nhiên, chúng không làm cậu phân tâm nữa; chẳng hiểu sao sự hiện diện của chúng lại mang đến cho cậu cảm giác có bạn có bầu. Thế nhưng cậu chẳng tài nào tập trung nổi vào công việc, và sau khi cố gắng đấu tranh để nắm bắt chủ đề đang dang dở, cậu đành buông xuôi trong tuyệt vọng, đi thẳng lên giường ngủ khi vệt sáng đầu tiên của bình minh len lỏi qua ô cửa sổ hướng đông.

Cậu ngủ say nhưng vô cùng bất an, mơ mộng đủ điều; và khi bà Dempster đánh thức cậu vào lúc muộn màng sáng hôm đó, trông cậu có vẻ mệt mỏi, bơ phờ và mất một lúc lâu mới nhận thức chính xác bản thân đang ở đâu. Yêu cầu đầu tiên của cậu khiến người giúp việc ngạc nhiên đôi chút.

Bà Dempster này, hôm nay khi tôi ra ngoài, phiền bà lấy chiếc thang rồi phủi bụi hoặc lau chùi mấy bức tranh đó nhé — nhất là bức tranh thứ ba tính từ phía lò sưởi — tôi muốn xem rốt cuộc chúng vẽ gì.

Đến tận chiều muộn, Malcolmson mới ngồi vùi đầu vào sách vở ở lối đi râm mát, và sự vui vẻ của ngày hôm qua lại quay trở lại với cậu khi ngày tàn dần, khi cậu nhận ra tiến độ đọc sách của mình đang tiến triển rất tốt. Cậu đã giải quyết xong xuôi đến nơi đến chốn mọi bài toán từng làm khó mình trước đó, và cậu ghé thăm bà Witham tại quán “Lữ khách Thiện lương” trong tâm trạng ngập tràn phấn khích. Cậu bắt gặp một người lạ mặt đang ngồi trong căn phòng khách ấm cúng cùng bà chủ quán, người mà sau đó được giới thiệu với cậu là Tiến sĩ Thornhill. Trông bà có vẻ không được tự nhiên cho lắm, và điều này, kết hợp với việc vị bác sĩ ngay lập tức dội vào cậu một loạt các câu hỏi, khiến Malcolmson đi đến kết luận rằng sự hiện diện của mình không phải là một sự tình cờ ngẫu nhiên, thế nên cậu chẳng cần vòng vo tam quốc mà nói thẳng:

Thưa Tiến sĩ Thornhill, tôi sẽ rất sẵn lòng trả lời bất kỳ câu hỏi nào ông muốn đặt ra, với điều kiện trước tiên ông phải trả lời tôi một câu hỏi.

Vị bác sĩ có vẻ ngạc nhiên, nhưng ông mỉm cười đáp ngay lập tức: “Chốt đơn! Cậu muốn hỏi gì nào?”

Có phải bà Witham đã nhờ ông đến đây gặp tôi, thăm nom và đưa ra lời khuyên không?

Tiến sĩ Thornhill thoáng chốc ngớ người, còn bà Witham thì đỏ bừng cả mặt và vội quay đi nơi khác; nhưng vị bác sĩ vốn là một người bộc trực và nhanh trí, nên ông lập tức đáp lại một cách cởi mở.

Đúng vậy đấy: nhưng bà ấy không có ý định để cậu biết đâu. Chắc là do sự hấp tấp vụng về của tôi đã khiến cậu hoài nghi. Bà ấy kể rằng không yên tâm khi thấy cậu cứ ở trơ trọi một mình trong ngôi nhà đó, và nghĩ rằng cậu uống quá nhiều trà đặc. Thực ra, bà ấy muốn tôi khuyên cậu — nếu có thể — nên từ bỏ thói quen uống trà và thức quá khuya. Thời trẻ tôi cũng từng là một mọt sách chính hiệu, thế nên chắc tôi được phép mượn danh nghĩa một người từng trải qua đời sống sinh viên để đưa ra lời khuyên mà không sợ cậu phiền lòng, chẳng phải với tư cách một kẻ xa lạ đâu nhé.

Malcolmson nở nụ cười rạng rỡ, giơ tay ra. “Bắt tay cái nào! Giống như người Mỹ hay nói ấy,” cậu bảo. Tôi phải cảm ơn sự quan tâm của ông và cả bà Witham nữa, và lòng tốt của hai người xứng đáng nhận lại sự đền đáp từ phía tôi. Tôi xin hứa sẽ không uống trà đặc nữa — tuyệt đối không uống một giọt trà nào cho đến khi ông cho phép — và tối nay muộn nhất là một giờ đêm tôi sẽ đi ngủ. Thế đã được chưa?

Quá tuyệt vời, vị bác sĩ cười nói. Giờ thì hãy kể cho chúng tôi nghe mọi điều cậu đã để mắt tới trong ngôi nhà cổ ấy xem nào, và thế là Malcolmson ngay lúc đó đã kể lại một cách chi tiết tỉ mỉ mọi chuyện diễn ra trong suốt hai đêm vừa qua. Cậu thỉnh thoảng lại bị ngắt quãng bởi những tiếng thảng thốt kêu lên từ bà Witham, cho đến tận khi cậu kể đến đoạn về cuốn Kinh thánh, cảm xúc bị kìm nén bấy lâu của bà chủ quán cuối cùng vỡ oà thành một tiếng thét; và phải nhờ đến một ly brandy pha nước thật đặc được tống vào cổ họng, bà mới bình tâm trở lại. Tiến sĩ Thornhill lắng nghe với vẻ mặt ngày càng trở nên nghiêm trọng, và khi câu chuyện đã kết thúc cùng lúc bà Witham đã hoàn hồn, ông liền hỏi:

Con chuột lúc nào cũng leo lên sợi dây chuông báo động sao?

Lúc nào cũng vậy.

Chắc là cậu biết sợi dây đó là gì chứ, vị bác sĩ hỏi sau một thoáng ngập ngừng.

Không ạ!

Đó chính là, vị bác sĩ chầm chậm cất lời, chính là sợi dây mà tên đao phủ đã dùng để hành quyết tất cả những nạn nhân dưới sự cay nghiệt mang tính pháp lý của vị thẩm phán đấy! Đến đây, ông lại bị ngắt quãng bởi một tiếng thét khác của bà Witham, và các biện pháp cấp cứu lại phải triển khai để giúp bà tỉnh lại. Malcolmson liếc nhìn đồng hồ, thấy đã sát giờ ăn tối của mình, bèn đi về nhà trước khi bà hoàn toàn bình phục.

Khi bà Witham đã hồn vía trở lại, bà gần như chát chém vị bác sĩ bằng những câu hỏi đầy phẫn nộ rằng ông có ý gì khi nhồi nhét những ý tưởng rợn tóc gáy ấy vào đầu một chàng trai tội nghiệp như thế. Bà bực dọc nói thêm: Cậu ta vốn đã có đủ thứ trong đầu để mà phát điên lên rồi cơ mà. Tiến sĩ Thornhill điềm đạm đáp:

Thưa bà kính mến, tôi có chủ đích rõ ràng cả đấy chứ! Tôi muốn hướng sự chú ý của cậu ấy vào sợi dây chuông, và ghim chặt nó vào tâm trí cậu ấy. Có thể cậu ấy đang ở trong trạng thái căng thẳng thần kinh tột độ và học hành quá sức, mặc dù tôi phải công nhận rằng cậu ấy trông có vẻ là một thanh niên khỏe mạnh và vững vàng cả về thể chất lẫn tinh thần nhất mà tôi từng thấy — thế nhưng còn lũ chuột thì sao — và cả gợi ý về con ác quỷ kia nữa. Vị bác sĩ lắc đầu nói tiếp. Lẽ ra tôi đã đề nghị sang ở cùng cậu ấy vào đêm đầu tiên, nhưng lại sợ làm cậu ấy mếch lòng. Biết đâu vào ban đêm cậu ấy sẽ gặp phải nỗi sợ hãi kỳ quái hay cơn ảo giác nào đó; và nếu điều đó xảy ra, tôi muốn cậu ấy kéo sợi dây chuông ấy. Cứ trơ trọi một mình thế kia, nó sẽ phát ra tín hiệu cảnh báo cho chúng ta, và chúng ta có thể kịp thời đến ứng cứu. Tối nay tôi sẽ thức khá khuya và sẽ vểnh tai lên lắng nghe đấy. Cứ yên tâm đừng hoảng hốt nếu Benchurch có một phen hú vía trước khi trời sáng nhé.

Ôi, Tiến sĩ ơi, ý ông là sao cơ chứ? Ý ông là thế nào?

Ý tôi là thế này; rất có thể — thậm chí khả năng cao hơn thế — tối nay chúng ta sẽ nghe thấy tiếng chiếc chuông báo động lớn vang lên từ Ngôi nhà của vị thẩm phán đấy, và vị bác sĩ tung ra một màn thoái lui có thể nói là ấn tượng hết mức có thể.

Khi Malcolmson về đến nhà, cậu nhận thấy đã muộn hơn giờ thường lệ một chút, và bà Dempster đã ra về — các quy định của Quỹ từ thiện Greenhow thì không thể lơ là được. Cậu lấy làm mừng khi thấy căn phòng vẫn sáng sủa, ngăn nắp với ngọn lửa hồng vui mắt và chiếc đèn được vặn bấc gọn gàng. Buổi tối lạnh hơn mức tưởng tượng đối với một ngày tháng Tư, và một trận cuồng phong đang thổi với cường độ ngày càng dồn dập, hứa hẹn một đêm bão bùng giông tố. Vài phút sau khi cậu bước vào, tiếng ồn của lũ chuột chợt ngưng bặt; nhưng rồi khi đã quen với sự hiện diện của cậu, chúng lại tiếp tục quậy phá. Cậu thầm mừng khi nghe thấy chúng, bởi cậu lại tìm lại được cảm giác có bạn có bầu qua thứ âm thanh ấy, và tâm trí cậu lại quay về với sự thật kỳ lạ rằng chúng chỉ chịu ngừng quậy phá khi cái bóng hình kia — con chuột khổng lồ với đôi mắt ác độc — xuất hiện trên sân khấu. Chỉ có ngọn đèn học là được thắp sáng, và chiếc chao đèn màu xanh lá đã giữ cho phần trần nhà cùng nửa trên căn phòng chìm trong bóng tối, khiến cho ánh sáng ấm áp từ lò sưởi lan tỏa khắp sàn nhà và rọi sáng tấm khăn trắng trải ở một đầu bàn trở nên ấm cúng và vui mắt biết bao. Malcolmson ngồi vào bàn ăn với cảm giác thèm ăn ngon miệng và tinh thần phơi phới. Sau bữa tối và một điếu thuốc, cậu cắm cúi ngồi vào bàn làm việc, quyết tâm không để bất cứ điều gì làm xao lãng, bởi cậu nhớ tới lời hứa với vị bác sĩ và tự nhủ phải tận dụng tối đa quỹ thời gian eo hẹp của mình.

Cậu miệt mài làm việc được chừng một tiếng đồng hồ, thì những suy nghĩ bắt đầu lang thang rời xa những trang sách. Thực tế hoàn cảnh xung quanh, những đòi hỏi từ sự chú ý thể chất và sự nhạy cảm thần kinh của cậu không thể chối cãi được nữa. Lúc này, gió đã thành bão lớn, và bão lớn thì hóa thành cuồng phong dữ dội. Ngôi nhà cổ, dù kiên cố đến đâu, cũng có cảm giác như đang rung chuyển đến tận móng, và bão tố gầm thét cuồn cuộn qua những ống khói cùng những mái hiên kỳ quái, tạo ra những âm thanh kỳ lạ, ma quái vang vọng qua các căn phòng và hành lang trống trải. Ngay cả chiếc chuông báo động lớn trên mái nhà chắc cũng phải hứng chịu sức mạnh của cuồng phong, khiến sợi dây thừng cứ nhấp nhô lên xuống nhè nhẹ, như thể quả chuông đang bị gió lay động đôi chút theo từng nhịp và đầu dây mềm mại đập xuống sàn nhà bằng gỗ sồi tạo ra những âm thanh khô khốc, rỗng tuếch.

Lắng nghe tiếng động đó, Malcolmson bất giác nhớ lại lời vị bác sĩ: “Đó chính là sợi dây mà tên đao phủ đã dùng cho các nạn nhân dưới sự cay nghiệt mang tính pháp lý của vị thẩm phán,” và cậu bước sang góc lò sưởi, cầm sợi dây lên ngắm nghía. Dường như có một thứ sức hút chết chóc ẩn chứa trong nó, và khi đứng đó, cậu thả hồn vào mường tượng về danh tính của những kẻ xấu số ấy, cũng như tâm niệm nghiệt ngã của vị thẩm phán muốn luôn để một di vật ghê rợn như thế trước mắt mình. Đang đứng ngẩn ngơ, sức gió thổi lay động quả chuông trên mái nhà vẫn tiếp tục nhấc bổng sợi dây thừng lên từng hồi; nhưng chẳng mấy chốc, một cảm giác mới lạ xuất hiện — một thứ rung động truyền dọc theo sợi dây, hệt như có sinh vật nào đang trườn bò dọc theo nó.

Theo bản năng ngước nhìn lên, Malcolmson thấy con chuột khổng lồ đang chậm rãi bò xuống phía mình, trân trân trừng mắt nhìn cậu không chớp. Cậu buông thõng sợi dây, giật lùi lại kèm theo một tiếng lẩm bẩm chửi thề, và con chuột xoay người leo tót ngược lên sợi dây rồi biến mất; cùng lúc đó, Malcolmson nhận thức rõ ràng rằng tiếng ồn của lũ chuột — vốn đã im bặt một lát — nay lại rộ lên.

Tất cả những điều này khiến cậu phải suy ngẫm, và cậu sực nhớ ra rằng mình vẫn chưa tiến hành điều tra cái hang ổ của con chuột hay ngắm nghía kỹ lưỡng các bức tranh như từng dự định. Cậu thắp ngọn đèn thứ hai không có chao, nâng cao nó lên rồi bước đến đứng đối diện với bức tranh thứ ba tính từ lò sưởi ở phía bên phải — nơi cậu đã tận mắt chứng kiến con chuột biến mất vào đêm hôm trước.

Ngay cái nhìn đầu tiên, cậu giật bắn người lùi phắt lại suýt đánh rơi cả ngọn đèn, và một sắc thái tái mét chết chóc lan tràn trên khuôn mặt. Đầu gối cậu run lẩy bẩy, những giọt mồ hôi đầm đìa túa ra trên trán, toàn thân run rẩy như lá rung trước gió. Nhưng cậu vốn là một thanh niên gan góc, trẻ tuổi, liền nhanh chóng xốc lại tinh thần, và sau vài giây đứng khựng lại, cậu bước tới một lần nữa, giơ cao ngọn đèn lên để quan sát bức tranh vốn đã được phủi bụi lau chùi sạch sẽ và giờ đây hiện lên vô cùng sắc nét.

Đó là chân dung một vị thẩm phán khoác trên mình bộ áo bào nhung đỏ và lông xám ermine. Gương mặt ông ta toát lên vẻ uy quyền nhưng tàn nhẫn, gian ác, xảo quyệt và đầy thù hằn, với đôi môi dâm dục, chiếc mũi khoằm đỏ rực có hình dáng tựa chiếc mỏ của loài chim săn mồi. Phần còn lại của khuôn mặt mang một sắc thái nhợt nhạt như xác chết. Đôi mắt sở hữu một thứ ánh sáng rực rỡ kỳ lạ cùng biểu cảm độc ác tột cùng. Khi đăm đăm nhìn vào đôi mắt ấy, Malcolmson cảm thấy sống lưng lạnh toát, bởi cậu nhận ra đó chính là bản sao y đúc của đôi mắt con chuột khổng lồ. Ngọn đèn suýt tuột khỏi tay cậu khi cậu nhìn thấy con chuột với đôi mắt ác độc đang nhô đầu dòm ngó qua lỗ thủng ở góc bức tranh, đồng thời nhận ra tiếng ồn của lũ chuột khác bỗng dưng im bặt. Dẫu vậy, cậu vẫn tự trấn an bản thân và tiếp tục công cuộc soi xét bức tranh.

Vị thẩm phán đang ngồi trên một chiếc ghế bành gỗ sồi chạm trổ lưng cao, đặt ở phía bên phải của một lò sưởi bằng đá lớn — nơi góc phòng, một sợi dây thừng rủ xuống từ trần nhà, phần đầu dây cuộn tròn nằm cuộn lại trên sàn nhà. Với một cảm giác tựa như kinh hãi, Malcolmson nhận ra khung cảnh chính là căn phòng hiện tại, và cậu hoảng hốt đảo mắt nhìn quanh như thể đang phấp phỏng chờ đợi sự hiện diện của một thực thể kỳ lạ nào đó đang nấp sau lưng mình. Sau đó, cậu đưa mắt nhìn sang góc lò sưởi — và với một tiếng thét lớn, cậu buông thõng tay làm rơi phịch ngọn đèn xuống sàn.

Nơi đó, trên chiếc ghế bành của vị thẩm phán, với sợi dây thừng buông thõng phía sau, chính là con chuột mang đôi mắt ác độc của vị thẩm phán, giờ đây càng thêm phần dữ dội và mang nụ cười quỷ quái. Ngoại trừ tiếng gió tru rít ngoài kia, không gian chìm trong tĩnh lặng tuyệt đối.

Ngọn đèn rơi xuống sàn đã kéo Malcolmson trở về với thực tại. May thay, nó làm bằng kim loại nên dầu không bị tràn ra ngoài. Dẫu sao đi nữa, nhu cầu thực tế phải giải quyết nó đã ngay lập tức dập tắt những nỗi sợ hãi thần kinh của cậu. Sau khi tắt đèn, cậu lau trán và trầm ngâm suy nghĩ trong giây lát.

Thế này thì không ổn chút nào rồi, cậu tự nhủ. Cứ tiếp tục thế này thể nào mình cũng biến thành một gã điên mất thôi. Chuyện này phải chấm dứt ngay! Mình đã hứa với bác sĩ là sẽ không uống trà nữa cơ mà. Thật ra, ông ấy nói khá đúng đấy chứ! Thần kinh của mình chắc chắn đang rơi vào trạng thái kỳ quái rồi đây. Thật buồn cười là sao mình lại không nhận ra cơ chứ. Chưa bao giờ mình cảm thấy khỏe khoắn như lúc này cả. Dù sao thì mọi chuyện cũng ổn cả rồi, và mình sẽ không ngốc nghếch thế nữa đâu.

Nói đoạn, cậu tự pha cho mình một ly brandy pha nước thật đặc rồi quyết tâm ngồi xuống bàn làm việc.

Gần một tiếng đồng hồ trôi qua khi cậu ngẩng đầu lên khỏi trang sách, bị đánh động bởi sự tĩnh mịch bất ngờ. Bên ngoài, gió hú và gầm thét dữ dội hơn bao giờ hết, những trận mưa hắt thành từng đợt sầm sập vào khung cửa sổ, đập chan chát như mưa đá vào lớp kính; thế nhưng bên trong phòng lại hoàn toàn chẳng có lấy một âm thanh nào ngoại trừ tiếng gió hú vọng qua ống khói lớn, thỉnh thoảng kèm theo tiếng xèo xèo mỗi khi vài giọt nước mưa lọt được xuống ống khói trong một phút gió lốc tạm lắng. Ngọn lửa trong lò đã lụi đi nhiều và chẳng còn bốc cháy thành ngọn nữa, dẫu nó vẫn tỏa ra thứ ánh sáng đỏ rực. Malcolmson chăm chú lắng nghe, rồi chẳng mấy chốc nghe thấy một âm thanh lách cách, rít khe khẽ, vô cùng mờ ảo. Nó phát ra từ góc phòng nơi sợi dây chuông thòng xuống, và cậu đinh ninh đó chỉ là tiếng cọ xát của sợi dây thừng xuống sàn nhà do sự lay động của quả chuông kéo lên hạ xuống. Thế nhưng, khi ngẩng đầu lên, trong ánh sáng mập mờ, cậu nhìn thấy con chuột lớn đang bám chặt vào sợi dây và cặm cụi gặm nhấm nó. Sợi dây thừng gần như đã bị gặm đứt lìa — cậu có thể nhận ra phần màu sáng hơn ở những nơi các thớ sợi bị tước ra trơ trụi. Trong lúc cậu đang nhìn thì công việc hoàn tất, và phần đầu đứt lìa của sợi dây rơi bịp xuống sàn gỗ sồi tạo ra những tiếng động lách cách, trong khi trong khoảnh khắc, con chuột khổng lồ vẫn bám lấy như một cái núm tua rua ở tận cùng sợi dây — lúc này bắt đầu đung đưa qua lại. Malcolmson lại thoáng cảm thấy một nhói đau của nỗi kinh hoàng khi nghĩ rằng giờ đây khả năng cầu cứu thế giới bên ngoài đã bị cắt đứt hoàn toàn, thế nhưng thay vào đó là một sự tức giận tột độ, và vớ lấy cuốn sách đang đọc, cậu ném thẳng vào con chuột. Cú ném rất chuẩn xác, nhưng trước khi vật thể kịp chạm tới nơi, con chuột đã thả mình rơi phịch xuống sàn nhà một cách êm ru. Malcolmson lập tức lao sầm về phía nó, nhưng nó nhanh như cắt vọt đi và biến mất vào màn đêm u tối nơi những góc khuất của căn phòng. Malcolmson cảm thấy công việc của mình cho đêm nay đã chấm dứt, và ngay lúc đó quyết định phá vỡ sự đơn điệu bằng một cuộc săn đuổi con chuột, bèn tháo luôn cái chao đèn xanh lá ra để đảm bảo ánh sáng lan tỏa rộng hơn. Khi cậu vừa làm thế, bóng tối ở nửa trên căn phòng được xua tan, và trong dòng ánh sáng mới mẻ ấy, lớn hơn hẳn so với sự tối tăm trước đó, những bức tranh trên tường hiện lên một cách rõ mồn một. Từ chỗ đứng của mình, Malcolmson nhìn thẳng thấy ngay trước mặt bức tranh thứ ba trên tường tính từ phía bên phải lò sưởi. Cậu dụi mắt ngạc nhiên, rồi một nỗi sợ hãi tột cùng bắt đầu bủa vây lấy cậu.

Ngay chính giữa bức tranh là một khoảng vá vải bô màu nâu lớn, hình thù kỳ dị, hãy còn mới nguyên y như lúc nó được căng lên khung. Phối cảnh nền phía sau vẫn y như cũ, với chiếc ghế bành, góc lò sưởi và sợi dây thừng, nhưng hình bóng của vị thẩm phán thì đã biến đi đâu mất.

Malcolmson, gần như chìm trong cái lạnh thấu xương của sự kinh hoàng, từ từ quay người lại, rồi bắt đầu run lẩy bẩy như một kẻ mắc bệnh liệt rung. Sức lực dường như đã rời bỏ cậu, khiến cậu không còn khả năng hành động hay dịch chuyển, thậm chí gần như chẳng thể suy nghĩ nổi nữa. Cậu chỉ có thể trân trân nhìn và lắng nghe.

Nơi đó, trên chiếc ghế bành gỗ sồi chạm trổ lưng cao, vị thẩm phán đang ngồi uy nghi trong bộ áo bào nhung đỏ và lông xám, với đôi mắt ác độc trừng trừng đầy vẻ thù hằn, cùng một nụ cười đắc thắng trên đôi môi kiên quyết, tàn ác, trong lúc đôi tay ông ta đang nhấc bổng một chiếc mũ trùm đen. Malcolmson có cảm giác như dòng máu đang rút cạn khỏi lồng ngực, hệt như cảm giác trong những khoảnh khắc chờ đợi đầy căng thẳng kéo dài. Trong tai cậu văng vẳng tiếng ù. Bên ngoài, cậu có thể nghe thấy tiếng gầm thét cuồn cuộn của cuồng phong, và xuyên qua nó, cuốn theo dòng bão tố, là tiếng chuông điểm mười hai giờ đêm vang lên từ những chiếc chuông lớn ngoài quảng trường thị trấn. Cậu đứng chết trân bất động tựa pho tượng trong một khoảng thời gian mà cậu có cảm giác như kéo dài vô tận, đôi mắt mở trừng trừng vì khiếp hãi, nín thở. Cùng lúc tiếng chuông đồng hồ ngân lên, nụ cười đắc thắng trên gương mặt vị thẩm phán càng trở nên đậm nét hơn, và đến tiếng chuông thứ mười hai cuối cùng, ông ta đội chiếc mũ trùm đen lên đầu.

Chậm rãi và đầy có chủ đích, vị thẩm phán đứng dậy khỏi ghế, nhặt lấy đoạn dây chuông báo động đang nằm dưới sàn, luồn nó qua đôi bàn tay như thể đang tận hưởng cảm giác chạm vào nó, rồi thong thả bắt đầu thắt một đầu dây thành một nút thòng lọng. Ông ta siết chặt nó lại và dùng chân thử nghiệm, kéo mạnh cho đến khi cảm thấy ưng ý rồi làm thành một cái thòng lọng trượt cầm gọn trong tay. Sau đó, ông ta bắt đầu di chuyển dọc theo chiếc bàn ở phía đối diện với Malcolmson, dán chặt đôi mắt vào cậu cho đến khi đi qua người cậu, rồi với một động tác chớp nhoáng, ông ta đứng chặn ngay trước cửa ra vào. Lúc này Malcolmson bắt đầu cảm nhận rõ ràng rằng mình đã rơi vào bẫy, và cố gắng suy nghĩ xem mình nên làm gì đây. Có một thứ ma lực thôi miên tỏa ra từ đôi mắt của vị thẩm phán — người chẳng hề rời mắt khỏi cậu — buộc cậu cưỡng bách phải nhìn theo. Cậu nhìn thấy vị thẩm phán tiến lại gần — vẫn luôn giữ vị trí chắn giữa cậu và cánh cửa — rồi giơ chiếc thòng lọng lên ném về phía cậu như muốn trói buộc lấy cậu. Dồn hết sức lực, cậu nhanh chóng lách người sang một bên, nhìn thấy sợi dây rơi bịp xuống sàn gỗ sồi ngay sát bên mình. Lại một lần nữa, vị thẩm phán giơ chiếc thòng lọng lên định tóm lấy cậu, đôi mắt ác độc vẫn dán chặt không rời, và cứ mỗi lần như vậy, bằng một nỗ lực phi thường, chàng sinh viên lại suýt soát né tránh được trong đường tơ kẽ tóc. Cứ thế cảnh tượng ấy diễn ra vô số lần, vị thẩm phán dường như chẳng hề nản lòng hay bối rối trước những lần thất bại, mà ung dung chơi đùa hệt như cách con mèo vờn con chuột. Cuối cùng, trong nỗi tuyệt vọng đã đẩy lên đến đỉnh điểm, Malcolmson đảo mắt liếc nhanh xung quanh. Ngọn đèn dường như bỗng bùng sáng rực lên, mang lại thứ ánh sáng khá rõ cho cả căn phòng. Tại vô số những cái hang chuột cùng các kẽ nứt kẽ hở trên vách ốp, cậu nhìn thấy chi chít những đôi mắt chuột đang chớp chớp; và khung cảnh mang tính chất thuần túy thực tế ấy lại mang đến cho cậu một tia an ủi nhỏ nhoi. Cậu đưa mắt nhìn quanh và phát hiện ra rằng sợi dây của chiếc chuông báo động lớn đang chi chít những chuột là chuột. Từng inch của sợi dây đều bị phủ kín bởi lũ chuột, và số lượng từ cái lỗ tròn nhỏ trên trần nhà nơi nó thới ra vẫn liên tục tràn ra ngày một nhiều hơn, khiến quả chuông bắt đầu chao đảo vì sức nặng của chúng.

Lắng nghe kìa! Nó đã chao đảo đến mức chiếc lưỡi gà đã chạm vào thành chuông. Âm thanh phát ra chỉ nhỏ xíu thôi, nhưng quả chuông mới chỉ bắt đầu lắc lư, và biên độ sẽ còn tăng lên nữa.

Nghe thấy tiếng động đó, vị thẩm phán — nãy giờ vẫn dán chặt ánh mắt vào Malcolmson — liền ngẩng đầu lên, một vẻ mặt cau có đầy giận dữ quỷ quái bao trùm lấy gương mặt ông ta. Đôi mắt ông ta thực sự rực sáng như những hòn than hồng, và ông ta dậm chân một cú mạnh đến mức làm ngôi nhà rung chuyển dữ dội. Một tiếng sấm sét kinh hoàng nổ tung ngay trên đỉnh đầu khi ông ta giơ cao sợi dây lên một lần nữa, trong lúc lũ chuột vẫn tiếp tục chạy ngược chạy xuôi dọc theo sợi dây hệt như đang chạy đua với thời gian. Lần này, thay vì ném thòng lọng, ông ta tiến sát lại gần nạn nhân của mình, giơ mở rộng vòng thòng lọng khi bước tới. Khi ông ta tiến lại gần hơn, sự hiện diện của chính bản thân ông ta dường như mang một thứ quyền năng tê liệt, khiến Malcolmson đứng chết trân cứng đờ như một cỗ thây ma. Cậu cảm thấy những ngón tay băng giá của vị thẩm phán chạm vào cổ mình khi ông ta chỉnh lại sợi dây. Vòng thòng lọng xiết chặt lại — xiết chặt hơn nữa. Đoạn, vị thẩm phán ôm lấy cơ thể cứng đờ của chàng sinh viên vào lòng, bế xốc cậu lên đặt đứng lên chiếc ghế gỗ sồi, rồi bước lên đứng sát bên cạnh, vươn tay tóm lấy đầu sợi dây chuông báo động đang đung đưa. Khi ông ta vừa giơ tay lên, lũ chuột kêu chít chít tản mác tháo chạy, biến mất tăm qua cái lỗ thủng trên trần nhà. Lấy phần đầu sợi thòng lọng đang quấn quanh cổ Malcolmson, ông ta buộc chặt nó vào sợi dây chuông lơ lửng, rồi bước xuống dưới thềm rút phăng chiếc ghế ra.

Khi tiếng chuông báo động của Ngôi nhà của vị thẩm phán bắt đầu vang lên, đám đông nhanh chóng tụ tập lại. Ánh đèn cùng những ngọn đuốc đủ loại xuất hiện, chẳng mấy chốc một đám đông lặng ngắt đang hối hả đổ xô về phía đó. Họ đập cửa rầm rầm nhưng chẳng có lấy một tiếng đáp lại. Thế là họ phá tung cửa xông vào, ùa vào căn phòng ăn lớn với vị bác sĩ đi đầu.

Nơi đó, ở tận cùng đầu sợi dây của chiếc chuông báo động lớn, thi thể của chàng sinh viên đang đung đưa lơ lửng, còn trên gương mặt vị thẩm phán trong bức tranh lúc bấy giờ đang nở một nụ cười đầy nham hiểm.