Bản thảo "Luận Ngữ Tâm Đắc" được giao phó cho Trung Hoa Thư Cục, trong lòng tôi có bảy phần an định, ba phần thấp thỏm. Từ năm hai mươi mốt tuổi học cao học văn học Tiên Tần, tôi gần như lớn lên trong đống sách bản Trung Hoa, không dám xa vời có một ngày được xuất bản một cuốn sách của chính mình ở Trung Hoa Thư Cục, cũng giống như chưa từng dám hoang tưởng bản thân có đủ can đảm đứng trước màn hình ti vi để bàn về chủ đề "Luận Ngữ".

Tình cảm đối với "Luận Ngữ", xưa nay vẫn là "kính" mà không "sợ", cảm giác đối với "Luận Ngữ", trước nay vẫn luôn mộc mạc mà ấm áp.

Ở một thành phố nhỏ miền Bắc nổi tiếng với suối nước nóng, tôi từng nhìn thấy một "suối hỏi bệnh" kỳ lạ, nghe nói bất kỳ ai ngâm mình vào một cách thoải mái, lập tức sẽ nhận biết được nơi phát bệnh trên cơ thể mình: người bị bệnh phong thấp thì khớp tứ chi sẽ tê rần có cảm giác, người bị bệnh dạ dày thì giữa vùng dạ dày sẽ trào dâng dòng nước nóng cay bỏng, còn người bị bệnh ngoài da thì toàn thân thông thái, gột rửa đi một lớp như ve sầu lột xác...

"Luận Ngữ" trong mắt tôi, chính là một suối nước nóng ấm áp như thế.

Với học vấn và trải nghiệm của tôi, nếu thực sự muốn giảng giải và biện tích "Luận Ngữ", tôi vạn lần không dám. Điều đó giống như bắt tôi đi phân tích thành phần hóa học của suối nước nóng này vậy, tôi không có khả năng đưa ra một bản kiểm nghiệm với số liệu chuẩn xác. Vai trò mà tôi có thể đảm nhận chỉ là một người trải nghiệm, dùng thân mình để cảm nhận, dùng máu để kiểm chứng, giống như hàng triệu người từng ngâm mình trong suối nước nóng này suốt hơn hai nghìn năm qua, dùng những vùng bệnh nhạy cảm nhất trên cơ thể mình để đón nhận ân huệ của suối nước nóng.

Người nhân nhìn thấy nhân, người trí nhìn thấy trí. Giá trị của kinh điển có lẽ không nằm ở chỗ khiến người ta kính sợ đến mức gần như sùng bái, mà chính là ở sự bao dung và lưu thông của nó, có thể khiến quần chúng muôn đời đắm mình trong sự ấm áp ấy, kéo dài giá trị tuy đi khác đường nhưng cùng chung một đích bằng những cảm ngộ khác nhau ở mỗi cá thể sinh mệnh. Cái gọi là "đạo không cách xa người", đại khái là như vậy.

Các bậc thánh hiền đích thực trong mắt tôi chưa từng cầm những điển cố tối nghĩa thâm thúy để dọa người, cũng chưa từng chất đống những lời lẽ khó đọc khó hiểu để làm phiền người. Khổng Tử nói: "Ta muốn không nói", Tử Cống hoảng hốt hỏi: "Thầy mà không nói, thì bọn tiểu bối chúng con biết thuật lại cái gì đây?" Khổng Tử càng thêm điềm tĩnh, nói: "Trời nói gì đâu? Bốn mùa vẫn xoay vần, muôn vật vẫn sinh sôi. Trời nói gì đâu nào!"

Chân lý giản đơn trên thế giới này sở dĩ đi sâu vào lòng người, là bởi vì chúng chưa từng biểu hiện ra như một sự nhồi nhét từ bên ngoài, mà là sự đánh thức đối với nội tâm của mỗi tâm hồn. Chân lý giản đơn trong "Luận Ngữ" sở dĩ xuyên qua bụi thời gian ngàn năm, để con cháu đời sau giữa nền văn minh vật chất ngày càng phồn thịnh mà mê muội, vẫn có thể nắm giữ được gốc rễ của dân tộc, không đến mức vì có quá nhiều cơ hội lựa chọn mà hoảng loạn. Người thụ hưởng có lẽ sẽ "ngộ" ra ở một kho khắc nào đó, tim đập thình thịch, như được rót nước mát vào đầu; có lẽ sẽ "thấu" trong năm tháng dài đằng đẵng, dùng sự tôi luyện của cả một đời để hoàn thành một lần giải mã không thể sao chép.

Thực sự phải cảm ơn "Bách Gia Giảng Đàn" đã dùng góc độ "tâm đắt" để cổ vũ tôi bước vào "Luận Ngữ", một nghìn trái tim có một nghìn loại thu hoạch, muôn vàn trái tim có muôn vàn loại thu hoạch, mà tôi chẳng qua chỉ là một chút tâm đắt trong số đó mà thôi. Chúng ta bừng tỉnh ngộ trong sự giải nghĩa cuộc sống hiện tại, các bậc thánh nhân từ ngàn năm trước đã mỉm cười im lặng.

Xưa có câu "Nửa bộ 'Luận Ngữ' trị thiên hạ", đó là tôn "Luận Ngữ" làm cội nguồn tư tưởng văn hóa Trung Hoa; còn tôi thà nói "Nửa bộ 'Luận Ngữ' tu thân", ai ai cũng có thể coi nó như một "suối hỏi bệnh" ấm áp.

"Luận Ngữ" có thể lĩnh hội từ tâm, không phải là "Nho thuật" được Hán Vũ Đế cất nhắc sau khi phế truất bách gia, không phải là "Nho giáo" được gọi chung với "Đạo", "Thích" trong các nghi lễ trang nghiêm, không phải là "Nho học" bị nghiên cứu cùng lý đến cùng tận và quanh quẩn trong khảo cứu.

"Luận Ngữ" có thể lĩnh hội từ tâm, chính là chân lý giản đơn mà trong lòng mỗi người đều có nhưng miệng không nói ra.

Cho nên, độ ấm của "Luận Ngữ" trong mắt tôi, không bỏng tay, cũng không lạnh lùng, cao hơn nhiệt độ cơ thể một chút, ngàn đời không đổi.