Ngôn ngữ Tâm lý học là ngành chuyên nghiên cứu về ảnh hưởng của ngôn ngữ đến tính cách con người. Hầu như tất cả chúng ta đều chịu ảnh hưởng từ những gì ta thường nghe hàng ngày.

Nhiều người may mắn được trưởng thành trong môi trường ngôn ngữ lành mạnh; được nghe những ngôn từ vui tươi và êm đẹp. Nhưng một số khác thì lại lớn lên trong môi trường ngôn ngữ tiêu cực. Khi ấy, giữa hai nhóm người này sẽ có sự khác biệt lớn trong tính cách cũng như cách thức hành động. Thành ngữ của người Do Thái không nói quá khi cho rằng: “Cái lưỡi có sức mạnh định đoạt sống chết”.

Chính vì vậy, việc “lời khen ngợi” trở thành một trong năm ngôn ngữ yêu thương là điều hoàn toàn dễ hiểu. Những người lớn lên trong môi trường ngôn ngữ tiêu cực sẽ gặp nhiều khó khăn khi học cách bày tỏ tình yêu thương và nói những lời khen ngợi. Đối với nhiều người, điều này đồng nghĩa với việc họ phải học cả một hệ thống từ ngữ mới đồng thời xóa bỏ những từ ngữ không tốt cứ chực tuôn ra khỏi miệng. Việc này còn đòi hỏi họ phải học cách lắng nghe những lời khen ngợi của người khác.

Có thể đó không phải là ngôn ngữ tình yêu chủ yếu của bạn, nhưng hãy nhớ rằng tất cả mọi người đều thích được nghe những lời khen ngợi. Vậy thì làm thế nào để sử dụng ngôn ngữ này hiệu quả nhất?

Đối với nhiều người, đây được xem như là “tiếng mẹ đẻ” của họ. Họ lớn lên trong môi trường ngôn ngữ lành mạnh, được nghe nhiều lời khen ngợi ngay từ khi còn nhỏ. Với họ, việc sử dụng ngôn ngữ tình yêu này tương đối dễ vì họ đã được thực hành nó từ trước đó nhiều năm. Những người này được xem là người ủng hộ bởi họ đã không ngừng cổ vũ, khích lệ và thể hiện lòng biết ơn của mình đối với người khác.

Nhưng đối với nhiều người, “lời khen ngợi” xa lạ như một ngoại ngữ vậy. Họ chưa từng nói hay nghe những lời như thế. Vì thế trong chương này, tôi sẽ đưa ra một số gợi ý về cách thức sử dụng loại ngôn ngữ yêu thương này. Hãy theo dõi câu chuyện của Brian dưới đây để hiểu được bản chất của ngôn ngữ tình yêu Lời khen ngợi và tác động của nó đến các mối quan hệ.

Tôi gặp Brian tại một cuộc hội thảo của những người độc thân. Brian là một anh chàng cao lớn và đẹp trai – mẫu người lý tưởng của nhiều cô gái. Tuy nhiên, Brian lại không may mắn trong việc tạo lập mối quan hệ với các bạn gái. Và đó là lý do anh muốn nói chuyện với tôi.

Brian là cầu thủ bóng bầu dục suốt thời học phổ thông và đại học. Anh đã đối mặt với nhiều khó khăn nhưng dường như tất cả đều không phải là trở ngại với anh.

- Việc chơi bóng đòi hỏi ở bạn những điều gì?

- Brian tự hỏi rồi tự trả lời. - Một cơ thể khỏe mạnh, một cái đầu thông minh và sự khổ luyện. Nhưng điều khiến tôi đau đầu hơn cả lại chính là “các mối quan hệ”. Quả thật, việc này còn gian nan hơn mọi thử thách mà tôi từng gặp trong môn bóng bầu dục.

Với ánh mắt buồn bã và tuyệt vọng, Brian nói tiếp:

- Sự nghiệp của tôi đã ổn định và đã đến lúc tôi phải nghĩ đến chuyện lập gia đình. Nhưng hiện nay tôi chẳng có cô bạn gái nào. Dường như tôi không thể thân thiết với ai được. Tôi cũng đã từng hẹn hò nhưng mọi chuyện chẳng đi tới đâu cả.

Nhận thấy Brian đang rất hoang mang và nghiêm túc nên tôi đi thẳng vào chuyện của anh:

- Quãng thời gian dài nhất anh từng hẹn hò với một cô gái là bao lâu?

- Khoảng 4 tháng. - Anh đáp. - Thực ra, tôi từng quen với một cô được hơn 3 tháng, một cô được 4 tháng, còn những người khác thì kết thúc sớm hơn.

- Ai là người chủ động chấm dứt mối quan hệ? Các cô gái ấy hay là anh? - Tôi hỏi.

- Thường thì là các cô ấy. - Anh nói. – Nhưng cũng có vài lần tôi hẹn hò với người tôi không thực sự hứng thú lắm nên tôi chủ động dừng lại.

- Những người con gái đó có nói cho anh biết vì sao họ không muốn tiếp tục quen với anh nữa không?

- Cô gái mà tôi quen được hơn 3 tháng nói rằng chúng tôi không có nhiều điểm chung, còn người kia thì nói rằng chúng tôi không hợp nhau.

- Rồi anh nói thêm. - Tôi không biết lý do thật sự là gì nữa, nhưng tôi nghĩ vấn đề này liên quan tới việc tôi không phải là người giỏi nói chuyện.

“Khi đề cập đến những chuyện riêng tư...”

- Không phải là tôi không thể nói. Thực tế là tôi nói nhiều lắm nhưng chung quy lại cũng chỉ là chuyện về công việc và gia đình của tôi hoặc của cô ấy. Còn khi đề cập đến những chuyện riêng tư thì tôi không biết nói gì nữa.

Cảm thấy Brian đã đi đúng hướng nên tôi nói:

- Xưa nay mối quan hệ của anh với bố mình ra sao?

Anh suy nghĩ một lát rồi đáp:

- Khá căng thẳng. Bố tôi nghiện rượu. Ông rất ít khi đến xem tôi thi đấu khi tôi còn đi học. Nếu có đến xem thì ông cũng chỉ phê bình cách chơi của tôi mà thôi. Tôi còn nhớ một lần ông nói với tôi rằng: “Con chơi như thế thì không bao giờ trở thành cầu thủ chuyên nghiệp được đâu”.Brian nói tiếp:

- Tôi thật sự chán nản khi nghe những lời đó. Tôi đã uống say để cố quên những lời bố đã nói nhưng không tài nào quên được. Có lẽ đó là một trong những lý do khiến tôi không bao giờ nghĩ tới việc chơi bóng bầu dục chuyên nghiệp nữa.

- Khi anh còn bé, bố anh có như thế không? - Tôi hỏi.

- Có, đặc biệt là khi ông say xỉn. - Brian nói. - Những lúc ấy, chẳng có thứ gì là tốt đẹp trong mắt ông cả. Lúc nào ông cũng chê trách mẹ con tôi.

- Còn mẹ anh? - Tôi hỏi. - Mối quan hệ giữa anh và mẹ thế nào?

- Mẹ tôi mắc chứng suy nhược. - Anh nói. - Cuộc sống của bà khá bận rộn và vất vả. Lúc nào bà cũng phải nấu nướng, giặt giũ hoặc chăm lo cho tôi. Tuy nhiên, mẹ con tôi lại không thân với nhau lắm, đặc biệt là khi tôi bắt đầu lớn. Bà luôn tỏ ra lo lắng thái quá đến việc học hành của tôi và luôn bắt tôi phải về nhà đúng giờ. Hồi tôi học phổ thông, lúc nào mẹ cũng nhắc nhở tôi không nên để bóng bầu dục ảnh hưởng đến việc học của mình.