Nỗi lo sợ của Carol

- Vấn đề là, - Carol nói, - tôi bắt đầu nhận ra Eric rất giống với chồng cũ của tôi. Và điều này khiến tôi lo sợ.

- Anh ấy giống chồng cũ của chị ở điểm nào?- Tôi hỏi.

- Daniel, chồng cũ của tôi, là người mà tôi gọi là “ông biết tuốt”. Anh ấy luôn có câu trả lời cho mọi vấn đề. Dù tôi nói về điều gì chăng nữa, anh ấy cũng có thể đưa ra giải pháp cho tôi. Chẳng hạn, khi tôi kể cho anh ấy nghe rắc rối xảy ra tại chỗ làm của tôi, anh ấy bảo tôi hãy nói chuyện với sếp. Nếu tôi muốn tiếp tục nói về vấn đề đó vào tối hôm sau, anh ấy sẽ hỏi tôi đã nói chuyện với sếp chưa. Nếu tôi nói chưa, anh ấy sẽ nói: “Vậy thì anh không muốn nói về chuyện đó nữa. Khi em nghe theo lời khuyên của anh thì anh mới muốn nói tiếp”. Cứ như thể anh ấy là “ông biết tuốt” vậy! Tôi cần sự ủng hộ và động viên của anh ấy, chứ không phải là thái độ “biết tuốt” đó. Bây giờ, khi mối quan hệ giữa tôi và Eric đã thân thiết hơn, tôi phát hiện ra Eric cũng có khuynh hướng như thế. Có phải người đàn ông nào cũng như vậy không?

Tôi có thể nhận ra rằng Carol đang cân nhắc liệu mình có nên tiếp tục mối quan hệ với Eric hay không.

- Không! - Tôi trả lời. - Không phải người đàn ông nào cũng giống như Daniel hay Eric. Nhưng tôi mừng vì chị đã thành thật với chính mình về những điều chị nhận thấy ở Eric. Chị có còn khúc mắc nào trong mối quan hệ với Eric không?

- Không! - Carol trả lời. - Ở những mặt khác thì anh ấy tuyệt vời. Chính vì thế mà nó khiến tôi bận tâm nhiều như vậy. Tôi biết nó sẽ ảnh hưởng thế nào đến cuộc sống hôn nhân của mình sau này.

- Vì chị rất trân trọng mối quan hệ này nên tôi nghĩ chúng ta cần nghiêm túc xem xét liệu Eric có thể trở thành một người biết lắng nghe không, hay chỉ là một anh chàng “biết tuốt”.

Liệu bạn có thể trở thành một người biết lắng nghe và đồng cảm?

Sau đây là một số ý tưởng thực tiễn mà tôi đã chia sẻ trong khóa học đó. Những ý tưởng này có thể giúp bạn trở thành một người biết lắng nghe.

1. Hãy nhìn vào mắt đối phương khi bạn lắng nghe họ nói. Việc này sẽ giúp bạn không phân tán tư tưởng và tập trung tuyệt đối vào người đối diện. Tránh trợn mắt, nhắm mắt, nhìn qua đầu người ấy hoặc nhìn xuống giày khi người ấy đang nói chuyện.

2. Đừng làm việc khác khi đang lắng nghe ai đó nói. Hãy nhớ rằng, thời gian chia sẻ có nghĩa là dành cho ai đó sự chú ý tuyệt đối của bạn. Nếu như bạn đang xem phim, đọc báo hay làm một việc gì đó dở dang và không thể dành cho người đó sự chú ý tuyệt đối ngay lập tức thì hãy nói điều này với họ. Bạn có thể nói với người đó rằng: ”Tôi biết bạn đang muốn nói chuyện với tôi. Tôi cũng rất muốn nghe điều đó. Nhưng bây giờ tôi chưa thể trò chuyện với bạn được. Bạn có thể chờ tôi thêm 10 phút nữa không, khi giải quyết xong việc, tôi sẽ ngồi xuống và lắng nghe bạn nói”. Hầu như mọi người đều tôn trọng yêu cầu này.

3. Hãy lắng nghe cảm xúc. Hãy tự hỏi mình: ”Người này đang cảm thấy như thế nào?”. Khi đã có câu trả lời, bạn hãy khẳng định lại điều đó bằng cách nêu ra câu hỏi trực tiếp với người đối thoại.

Khi ấy, người kia sẽ có cơ hội để nói rõ cảm xúc của họ. Điều đó thể hiện bạn đang lắng nghe và nắm rõ vấn đề mà người nói đang đề cập.

4. Quan sát ngôn ngữ cơ thể. Nắm chặt tay, ngước mắt, cau mày, hướng nhìn… là những dấu hiệu có thể giúp bạn nắm bắt cảm xúc của người đối diện. Đôi khi ngôn ngữ cơ thể chuyển tải một thông điệp khác, chính xác hơn là thông điệp mà từ ngữ mang lại. Hãy hỏi lại người đối diện để biết chắc suy nghĩ và cảm giác thực sự của họ. Chẳng hạn, bạn có thể nói với người ấy rằng: ”Tớ thấy cậu khóc trong khi cậu lại bảo rằng cậu mong người ấy đừng bao giờ trở về nữa. Có phải cảm giác của cậu lúc này rất mâu thuẫn không? Có phải một phần cậu muốn gặp người ấy nhưng một phần lại không bao giờ muốn nhìn thấy mặt anh ta nữa không?”.

5. Đừng chen ngang. Đừng bao giờ cắt ngang lời người khác để nêu ý kiến của cá nhân bạn. Sự chen ngang này có thể sẽ khiến cuộc đối thoại dừng lại trước khi nó thực sự diễn ra. Đây không phải là thời điểm để bạn tự biện hộ hay sửa sai cho người khác. Đây là lúc bạn cần hiểu được suy nghĩ, cảm xúc và mong muốn của đối phương. Nếu bạn vội vàng chen ngang vào cuộc nói chuyện, có thể bạn sẽ không bao giờ khám phá được điều người kia thật sự muốn nói với bạn là gì.

6. Hỏi những câu phản ánh lại suy nghĩ. Khi bạn cho rằng mình đã hiểu người kia nói gì, hãy kiểm tra điều đó bằng cách hỏi lại những điều bạn đã hiểu dưới dạng sau: ”Tôi đang nghe bạn nói................là đúng không?” hay _”Có phải bạn đang nói là.............?”. Những câu hỏi này sẽ giúp bạn loại bỏ những hiểu lầm và tái khẳng định điều mà người kia đã nói.

7. Thể hiện sự thấu hiểu. Người đối diện cần biết rằng bạn đang lắng nghe và hiểu được họ. Chẳng hạn, xét trường hợp Carol tâm sự với Eric về vấn đề công việc. Eric có thể nói với Carol rằng: ”Có phải em cảm thấy mình bị sếp lợi dụng; ông ta muốn em làm thêm giờ nhưng không trả lương và không trân trọng sự tận tụy của em đối với công việc, phải thế không?”. Nếu Carol đáp là: ”Đúng là như thế” thì Eric có thể thể hiện sự thông cảm của mình bằng cách nói với cô rằng: “Anh có thể hiểu vì sao em cảm thấy như thế. Nếu như anh ở vào vị trí của em thì chắc anh cũng sẽ thấy thế thôi”. Bằng cách này, Eric đã thể hiện sự thấu hiểu của mình cũng như khẳng định lại giá trị của Carol.

8. Hỏi xem bạn có thể giúp gì. Hãy ghi nhớ rằng bạn đang hỏi chứ không phải khuyên nhủ đối phương nên làm gì. Nếu Eric hỏi Carol: “Anh có thể giúp gì?” thì có thể cô ấy sẽ đáp rằng: “Ôm em một cái là đủ”. Carol không muốn Eric cho cô một đáp án “hãy-khắc-phục-đi” bởi bản thân cô đã biết câu trả lời rồi. Cô chỉ muốn anh ủng hộ cô. Tuy nhiên, nếu cô ấy nói: “Anh nghĩ em nên làm gì?” thì Eric có thể chia sẻ ý kiến của mình. Đừng bao giờ cho lời khuyên cho tới khi người khác muốn nghe bạn nói về nó.

Rõ ràng, những cuộc đối thoại chất lượng như thế thường cần rất nhiều thời gian và sự nỗ lực của chúng ta. Đôi lúc thời gian lắng nghe nhiều gấp đôi thời gian nói. Tuy nhiên, lợi ích mà việc lắng nghe mang lại thường rất to lớn. Người đối diện sẽ cảm thấy được tôn trọng, thấu hiểu và yêu thương. Và đó cũng là mục đích chính của đối thoại chất lượng.

Sau khóa học, tôi đã gặp Eric. Sau đó, chúng tôi có thêm 4 buổi trò chuyện và tư vấn nữa. Khi buổi tư vấn cuối cùng kết thúc, anh nói với tôi: ”Tôi cảm ơn ông vì ông đã giúp tôi trở thành một người biết lắng nghe. Tôi thậm chí còn không nhận ra mình có vấn đề cho tới khi gặp được ông. Trước đây tôi cứ nghĩ mình đang giúp người khác khi cho họ lời khuyên một cách thoải mái. Giờ thì tôi hiểu rằng những lời khuyên đó khiến người khác khó chịu, trừ khi nó được họ mong đợi. Điều này sẽ giúp tôi cải thiện mối quan hệ giữa mình với Carol cũng như những mối quan hệ khác của tôi”. Bài học mà Eric học được cũng chính là bài học mà rất nhiều người độc thân khác cần học.