Boys And Girls Bookshelf; A Practical Plan Of Character Building, Volume I (Of 17)

Lượt đọc: 11 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Kế Hoạch Và Phạm Vi

❊ ❊ ❊

Bộ sách Bookshelf bắt đầu từ lúc trí tuệ trẻ thơ chớm nở, đồng hành cùng các em qua buổi sớm ấu thơ cho đến tận buổi ban trưa rực rỡ của tuổi thanh xuân. Bộ sách chứa đựng cả một kho tàng phong phú gồm các trò chơi ngón tay, trò chơi vận động, khúc hát ru cùng vô số tư liệu mang tính giáo dục lẫn giải trí mà các bé thơ vô cùng yêu thích; bộ sách còn trải dài suốt độ tuổi trung học. Thực tế, với những tài liệu giá trị về khoa học và lịch sử tự nhiên, những hiểu biết về phát minh cùng các ngành công nghiệp, kèm theo kho tàng văn học đồ sộ, Bookshelf là tài sản quý báu ngay cả với tủ sách của một người trưởng thành.

Bookshelf được phân loại một cách khoa học. Trong một số tủ sách, người ta có thể bắt gặp đủ mọi chủ đề chẳng hề liên quan nằm chung dưới một bìa sách. Cách làm ấy đã được thử nghiệm và bộc lộ rõ khiếm khuyết. Điều đó đồng nghĩa với việc mỗi khi độc giả muốn tìm hiểu một chủ đề nhất định, họ chẳng bao giờ biết phải tra cứu ở đâu, rồi rốt cuộc phải lật giở hàng loạt tập sách mới tìm được điều mình cần. Lời biện minh cho một tủ sách không phân loại là: khi đứa trẻ đọc một câu chuyện, có thể đến cuối truyện em sẽ tình cờ bắt gặp một bài viết chứa đựng thông tin bổ ích, từ đó bị cuốn hút mà đọc tiếp. Thế nhưng trẻ nhỏ đâu dễ bị dẫn dụ như vậy. Sự xao lãng tâm trí khi buộc phải nhảy từ chủ đề này sang chủ đề khác chắc chắn sẽ làm tiêu tan bất kỳ lợi thế nào mà lối sắp đặt chắp vá ấy mang lại. Câu ngạn ngữ: “Vật nào chỗ nấy, đâu vào đấy” cho đến ngày nay vẫn là chân lý và cần được ghi nhớ, thực hành hơn bao giờ hết.

Bên cạnh việc phân loại nội dung, Ban Biên tập còn phân chia tài liệu theo từng cấp độ lứa tuổi. Bất kỳ bộ sưu tập nào mua về cho gia đình mà lại bỏ quên nhu cầu của con trẻ ở một độ tuổi nhất định thì đều mang lại nỗi thất vọng. Bộ sách còn có Mục lục Phân cấp, giúp mở rộng và hoàn thiện thêm cho bố cục tổng thể.

Ngay từ ngày cất tiếng khóc chào đời, một đứa trẻ đã bước chân vào khu vườn đời của tuổi thơ. Trong mảnh vườn tươi đẹp ấy có cỏ dại lẫn hoa thơm; người cha người mẹ phải là người dẫn đường cho nhà thám hiểm nhỏ tuổi, để chỉ những đóa hoa tốt tươi mới được đơm hoa kết trái, trong khi cỏ dại bị kìm hãm còn những loài cây độc hại thì bị nhổ tận gốc, trừ tiệt. Những bậc cha mẹ tận tâm đều cảm nhận rất sâu sắc trọng trách này. Trong tập “Fun and Thought for Little Folk”, có một tuyển tập chọn lọc công phu gồm những khúc đồng dao, các mẩu chuyện và bài tập vui chơi dành cho các bé từ sơ sinh đến khoảng ba hoặc bốn tuổi. Tập sách bao quát giai đoạn giáo dục ban đầu giàu tính tự nhiên nhất của một đứa trẻ, từ những ngày chơi trò đếm ngón tay cho đến thời kỳ làm quen với bảng chữ cái. Cuốn sách giúp ích cho những bậc phụ huynh mong muốn tận hưởng niềm vui bên con nhỏ mà không phó mặc niềm vui ấy cho sự may rủi tình cờ. Các giáo viên mẫu giáo được đào tạo bài bản với quan điểm giáo dục hiện đại đã đóng góp rất nhiều cho tuyển tập này. Nó không chỉ mang lại niềm vui thích cho các bạn nhỏ, mà còn là tư liệu đầu đời cho việc rèn giũa con thơ.

Các nhà giáo dục ngày nay đang đánh giá rất cao vai trò của truyện cổ tích và những câu chuyện kỳ diệu. Họ cho rằng, người giàu trí tưởng tượng chính là người làm việc hiệu quả, bởi người đó sở hữu nhãn quan tinh thần có thể nhìn xa hơn đôi mắt trần tục; họ tha thiết khuyên rằng mọi đứa trẻ đều nên được sở hữu những câu chuyện đồng thoại nơi góc nôi từng đem lại niềm vui cho bao thế hệ trẻ thơ suốt nhiều thế kỷ qua. Tập “Folk-lore, Fables, and Fairy Tales” là kết quả của quá trình nghiên cứu so sánh cẩn trọng từ tất cả các tuyển tập hàng đầu, kết hợp với việc khảo cứu thêm những nguồn tư liệu chưa từng được khai thác triệt để.

Văn học dân gian của nhiều dân tộc và thời đại đã được gạn lọc kỹ càng; ở bất cứ chỗ nào thấy cần thiết, các câu chuyện đều được kể lại sao cho phù hợp với thị hiếu cùng nhu cầu của trẻ em thời hiện đại. Mọi yếu tố rùng rợn hoặc không phù hợp về mặt đạo đức đều bị lược bỏ, nhưng phong vị và ngôn từ của quá khứ vẫn được nâng niu gìn giữ trọn vẹn. Nơi đây có “Cô bé Lọ Lem”, “Ngón Tay Cái Tom” cùng tất cả những nhân vật thân thương khác của ngày thơ ấu, hòa quyện với những câu chuyện được kể cho trẻ em ở khắp bốn phương trời. Dẫu các câu chuyện này ban đầu sẽ do cha mẹ đọc cho các cô bé, cậu bé trước khi các em có thể tự đọc, nhưng rồi mai này khi khôn lớn, các em vẫn sẽ tìm về với tập sách này hết lần này đến lần khác. Luôn có một sức sống thanh xuân bất tận trong những câu chuyện được kết tinh từ thuở ấu thơ của nhân loại.

Rời khỏi thời kỳ của truyện cổ tích và văn học dân gian — nơi muông thú, cây cối và mọi vật xung quanh đều cất tiếng trò chuyện bằng thứ ngôn ngữ các em thấu hiểu — trẻ sẽ bước sang một giai đoạn mới: giai đoạn khao khát những câu chuyện trường thiên, hay nói theo cách của người lớn chúng ta, là tiểu thuyết hư cấu. Cả các em lẫn chúng ta đều hiểu đó là những câu chuyện tuy không có thật nhưng hoàn toàn có thể xảy ra. Cũng ở lứa tuổi này, trẻ khao khát được tìm hiểu tập tính của muôn loài mà các em trông thấy nơi nông trại, trong vườn bách thú hay ở rạp xiếc. Tầm quan trọng của việc cho trẻ tiếp xúc sớm với văn học chất lượng là điều không cần bàn cãi, thế nhưng ngay cả những bậc cha mẹ tâm huyết nhất cũng gặp khó khăn trong việc chọn lọc, tìm kiếm nguồn tư liệu thích hợp và gạt bỏ những nội dung tầm thường, không xứng đáng.

Tập “Famous Tales and Nature Stories” đã được biên soạn hết sức công phu. Nhiều câu chuyện trứ danh của thế giới được tập hợp tại đây, và bất cứ khi nào có thể, chúng đều được giữ nguyên bằng ngôn ngữ nguyên bản. Những câu chuyện thiên nhiên về hoa cỏ, cây cối, chim muông và côn trùng không hề mang tính giáo điều khô cứng, mà được thiết kế nhằm đưa đứa trẻ tiếp xúc trực tiếp với thế giới tự nhiên, đồng thời bồi dưỡng thói quen quan sát trực quan đầy say mê.

Phần này cũng bao gồm một cuốn Sách Vỡ Lòng và một cuốn Sách Tập Đọc Lớp Một, được xây dựng theo các nguyên lý sư phạm hiện đại. Lượng bài đọc phong phú được chia theo từng cấp độ, giúp người dạy tại gia có thể dìu dắt học trò nhỏ nắm vững những bước đầu của việc đọc; hoặc nếu người mẹ quá bận rộn với các bổn phận khác mà không thể tận hưởng niềm vui dạy con đọc chữ, đứa trẻ vẫn có thể tự mình sử dụng cuốn sách để bổ trợ cho bài học của thầy cô giáo ở trường.

Mọi phương pháp giảng dạy mẫu giáo hiện đại ngày nay đều xoay quanh việc phát triển những thôi thúc và hứng thú tự nhiên của chính đứa trẻ. Trong số đó, hai xu hướng nổi bật nhất là xu hướng vui chơi và xu hướng kiến tạo đồ vật. Ngay cả khi một người mẹ chẳng có động cơ nào cao xa hơn ngoài việc giữ cho đứa con bé bỏng khỏi nghịch ngợm lung tung, hẳn bà vẫn sẽ hoan nghênh một kho tàng các phương thức luôn sẵn sàng giải đáp câu hỏi: “Mẹ ơi, giờ con chơi gì đây?” Tuy vậy, hầu hết các bà mẹ đều nhận thức rõ giá trị và tầm quan trọng của việc chơi và làm việc có định hướng. Trong tập “Things to Make and Things to Do”, bạn đọc sẽ tìm thấy những chỉ dẫn cơ bản về nấu nướng, may vá, làm mộc và các nghề thủ công khác. Các phần này do chính những giáo viên giàu kinh nghiệm, gắn bó với trẻ nhỏ và luôn thấu hiểu điều kiện gia đình biên soạn. Xét về mặt giáo dục, chúng vô cùng chuẩn mực; nhưng tuyệt vời hơn cả là chúng rất đỗi mộc mạc, rõ ràng và nằm trọn trong khả năng của mọi gia đình. Tại đây còn có cả những gợi ý cho các trò chơi có định hướng lẫn tự do dành cho các bé chập chững. Tư liệu ở phần này, dù tự thân đã hoàn chỉnh, vẫn sẽ dọn đường và bổ trợ đắc lực cho việc giảng dạy các môn học quan trọng này ở trường lớp. Điều tối quan trọng là giúp các cô bé, cậu bé nhận ra bản chất thực sự của lao động và vui chơi. Bộ phận này của cuốn sách sẽ dẫn lối các em đi đúng hướng.

Càng lớn lên, trẻ lại càng khao khát những câu chuyện có thật. “Mẹ ơi, chuyện đó có thật không mẹ?” “Bố ơi, cái đó là tưởng tượng hay là thật ạ?” Những câu hỏi ấy chẳng qua là dấu hiệu của những cơn đau tinh thần và tâm trí trong quá trình khôn lớn. Nếu được nâng đỡ một cách khôn ngoan, đứa trẻ sẽ có được sự điềm đạm, đĩnh đạc — phẩm chất mà những người hay e dè, tự ti luôn khao khát. Mà yếu tố then chốt làm nên sự đĩnh đạc ấy chính là tri thức.

Cảm thấy thân thuộc với nhiều vùng đất và thời đại khác nhau chính là dấu ấn của một người thực sự có học thức. Không phải ai trong chúng ta cũng có thể cất bước chu du khắp chốn, chẳng phải ai cũng có diễm phúc được quen biết những bậc vĩ nhân của nhân loại; thế nhưng ngày nay, bất kỳ ai cũng có thể khám phá những miền đất xa xôi nhất qua tranh ảnh và lời miêu tả, hay được làm quen một cách sâu sắc và tràn đầy cảm hứng với các anh hùng dân tộc ngay trên những trang sách. Nếu muốn con em mình trở thành những con người ưu tú, chúng ta phải định hình thị hiếu của các em theo những hướng đi rộng lớn ấy trước khi tâm trí chúng bị bủa vây bởi những thứ phù phiếm, vô giá trị trong văn học và kịch nghệ đương thời.

Tập “True Stories from Every Land” được biên soạn nhằm lôi cuốn sự chú ý và giữ vững niềm say mê của trẻ nhỏ. Những vùng đất xa xôi được tìm hiểu không phải qua biên giới địa lý hay các vấn đề chính trị, mà thông qua nếp sống gia đình, phong tục tập quán, các trò chơi và công việc thường nhật của con trẻ, của người lớn nơi đó. Lịch sử được tiếp cận qua tiểu sử của những nhân vật kiệt xuất nhất, và đặc biệt là qua các câu chuyện kể về những ngày tháng khai hoang đầy mạo hiểm của nước Mỹ. Tranh minh họa trong phần này vô cùng phong phú, sống động, mang hơi thở hiện đại và có rất nhiều bức tranh hiếm thấy. Những câu chuyện này sẽ giúp ích cho việc học tập ở nhà cũng như ở trường, bởi chúng làm sáng tỏ lịch sử, phong tục, lề lối và con người của các quốc gia khác nhau. Chúng sẽ giúp các em nhỏ tập đọc, đồng thời tình cờ bồi đắp cho các em hiểu được đặc ân cùng trách nhiệm khi trở thành một công dân Mỹ tốt.

Một cuốn sách tập hợp những bài ca hay, quen thuộc, du dương, phù hợp cho mọi dịp lễ hội và được phân cấp để vừa vặn với sở thích đa dạng của từng thành viên trong gia đình thì bao giờ cũng được đón nhận nồng nhiệt. Tuyển tập “Famous Songs”, do Winton James Baltzell biên tập, được chọn lọc tài tình từ những cuốn sách bài hát xuất sắc nhất hiện có, đồng thời còn chứa đựng nhiều khúc ca mang sức quyến rũ lạ thường vốn ít người biết đến. Chẳng hạn, các bài hát dành cho trẻ nhỏ được xây dựng dựa trên danh mục do các chuyên gia mẫu giáo hàng đầu phê chuẩn. Một điểm mới lạ là các bài hát không chỉ vừa vặn với tầm cất giọng của trẻ, mà nhiều bài còn được chuyển soạn cho biểu diễn nhạc cụ, thậm chí có bài dành cho các điệu múa dân gian.

Trong tập “Picture Stories”, chúng ta có một chuỗi những bức tranh sinh động tái hiện các kiệt tác hội họa và điêu khắc thuộc các thời kỳ nghệ thuật vĩ đại của nhân loại. Cả các bậc thầy cổ điển lẫn hiện đại đều hiện diện đầy đủ. Các lời thuyết minh được viết riêng cho trẻ em, dựa trên sự thấu hiểu rằng các em luôn quan tâm đến yếu tố cốt truyện trong tranh, đồng thời lồng ghép những chi tiết truyền cảm hứng về cuộc đời của các nghệ sĩ. Trong các tập khác cũng còn rất nhiều bức tranh tái hiện các kiệt tác nghệ thuật như thế.

Có hai tập sách mang tên “Nature and Outdoor Life”; tập đầu tiên, “Trees, Flowers, Amphibians, and Reptiles”, mở đầu bằng những cuộc trò chuyện về đất trời, không khí, mây gió và thời tiết, các mùa trong năm, tập tính của loài ong, loài bọ và chim chóc, kèm theo hình ảnh những đứa trẻ ngoài đời thực đang mải mê quan sát thiên nhiên. Tiếp theo là các phần về Những loài hoa quen thuộc, Đời sống thực vật, Cây cối thông thường, và Loài bò sát cùng Lưỡng cư, mỗi phần đều do một chuyên gia trong lĩnh vực ấy chấp bút, với vô số ảnh chụp và hình vẽ minh họa phong phú, trong đó nhiều hình được in màu. Toàn bộ tài liệu này được viết bằng giọng văn giản dị, gần gũi, nhằm khơi dậy trí tò mò lành mạnh ở trẻ. Trẻ được khuyến khích đặt câu hỏi, rồi cứ thế tự nhiên được dẫn dắt đến việc tự mình quan sát và đọc sách. Cả tập sách này lẫn tập bạn đồng hành của nó, “Birds, Animals, and Insects”, đều giúp các cô bé, cậu bé khám phá biết bao bí mật của thiên nhiên. Trong phần thiên nhiên thứ hai, chúng ta khởi đầu với thú cưng và vật nuôi trong nhà, rồi tiếp đến là việc tìm hiểu muông thú cùng chim muông hoang dã của nước Mỹ. Kế đó, chúng ta sẽ học về tập tính của chim thú ở những phương trời khác, những con vật mà ta có thể bắt gặp trong các vườn thú tại nước mình. Tập sách khép lại bằng những trang mô tả về các loài động vật không xương sống.

Các môn khoa học tự nhiên được chăm chút trong tập “Earth, Sea, and Sky”. Mỗi phần lại càng lôi cuốn hơn phần trước, khi nó mở ra cả thế giới trước mắt ta. Tất cả chúng ta đều muốn biết, và cần phải biết nhiều hơn về quả địa cầu nơi ta đang sinh sống, vị trí của nó trong vũ trụ, cách con người xuất hiện trên mặt đất, và những quy luật chi phối các nguồn lực vĩ đại cùng những biến chuyển kỳ vĩ của nó. Bộ phận này hấp dẫn cả người già lẫn người trẻ, dù chắc chắn nó sẽ chiếm trọn một góc ấm áp trong lòng các bạn thanh thiếu niên đang bắt đầu nhen nhóm niềm say mê với vật lý, địa lý tự nhiên, hóa học và điện học.

Một tập sách trước đó đã bao quát các trò chơi và công việc thủ công của trẻ nhỏ. Giờ đây, các bạn trẻ của chúng ta đã sẵn sàng cho những trò chơi đòi hỏi nhiều kỹ năng, tinh thần phối hợp hơn, cùng những món đồ thủ công tinh xảo, đòi hỏi độ hoàn thiện cao hơn. Tập “Games and Handicraft” đáp ứng trọn vẹn nhu cầu ấy. Nếu muốn cuộc sống gia đình thêm phần thú vị, nếu muốn giữ các con tránh xa đường phố và tạm rời khỏi (đôi khi) màn ảnh chiếu bóng, nếu muốn bổ trợ cho các bài học trong sách giáo khoa ở trường bằng sự rèn luyện của đôi bàn tay, chúng ta cần những cuốn cẩm nang thỏa đáng để dẫn đường. Đôi khi những cuốn sách như thế lại quá mơ hồ, thiếu thực tế. Thế nhưng ở đây, các bản vẽ kỹ thuật đều hết sức chi tiết và chuẩn xác. Việc các dự án này hoàn toàn có thể thực hiện được minh chứng rõ ràng qua những bức ảnh chụp các thành phẩm đã hoàn tất.

“Tôi có thể tìm ở đâu những cuốn sách mô tả các phát minh hiện đại thật mới mẻ, hấp dẫn mà lại đáng tin cậy cho con cái mình?” Đã bao lần câu hỏi ấy được các ông bố đặt ra cho những người bán sách! Và có mấy khi nhận được một câu trả lời thỏa đáng? Thường thì những cuốn sách đó đã lỗi thời; phần nhiều lại quá nặng về kỹ thuật nên trở nên khô khan; nếu có hấp dẫn thì lại thiếu độ tin cậy; và chẳng có cuốn nào bao quát được nhiều hơn một góc nhỏ của vấn đề. Tập “Wonders of Invention” thể hiện một nỗ lực chân thành nhằm đáp ứng nhu cầu to lớn ấy chỉ trong một cuốn sách duy nhất. Ban Biên tập đã thật may mắn khi nhận được sự hợp tác cho phần này từ các công ty vận tải đường thủy, các tập đoàn điện lực lớn, các công ty bê tông, các nhà phát minh cùng những người “trong nghề”. Các tranh minh họa được tuyển chọn kỹ lưỡng từng bức một, góp phần làm tăng thêm giá trị và sự hấp dẫn cho nội dung cuốn sách.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 26 tháng 10 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.