“Our wills are ours to make them thine.”

Tennyson, In Memoriam

“Hô lô! hô lô—ô lô! ơ này tổng đài, tôi nên gọi cô là chim hay chỉ là một giọng nói vẩn vơ đây? . . . Đâu có, tôi nào có ý hỗn hào đâu em gái, đó là một câu thơ của ông Wordsworth cơ mà . . . thôi, nối máy lại cho tôi với . . . cảm ơn nhé, có phải bác sĩ Carr đó không? . . . Lord Peter Wimsey đang nói chuyện đây . . . à, vâng . . . vâng . . . cha! . . . không có gì đâu . . . Chúng tôi sắp sửa minh oan cho anh và đưa anh về nhà, trên đầu quấn vòng nguyệt quế chiến thắng kết bằng quế và quả senna . . . Không, thực đấy. . . . chúng tôi đã đi đến kết luận là sự việc rất nghiêm trọng. . . . Vâng. . . . Tôi muốn xin địa chỉ của y tá Forbes. . . . Được, tôi giữ máy đây. . . . Luton ư? . . . ồ, Tooting, vâng, tôi ghi nhận rồi. . . . Chắc chắn rồi, tôi biết thừa là mụ ta chua ngoa như giấm, nhưng tôi mới là Grand Panjandrum đội chiếc cúc tròn xinh xắn trên đỉnh đầu cơ mà. . . . Cảm ơn nhiều lắm nhé . . . chào-cực-kỳ-nhé!—ồ! này!—hô lô!—này, mụ ấy không nhận đỡ đẻ phải không nhỉ? Đỡ đẻ á?—M như Mẹ vợ—Đỡ đẻ á?—Không—Anh chắc chứ? . . . Sẽ kinh khủng làm sao nếu mụ ấy nhận và kéo đến thật. . . . Tôi chẳng tài nào moi đâu ra một đứa trẻ để đưa cho mụ ấy được. . . . Miễn là anh chắc chắn nhé. . . . Được—được—vâng—không đời nào—chẳng dính dáng gì đến anh hết. Tạm biệt anh bạn già, tạm biệt.”

Lord Peter cúp máy, huýt sáo vui vẻ và gọi Bunter.

“Thưa ngài?”

“Bộ vest nào là phù hợp nhất để mặc khi một người sắp được làm cha hả Bunter?”

“Thưa ngài, tôi rất tiếc vì chưa thấy có thời trang nào mới cập nhật cho trang phục làm cha. Tôi mạo muội cho rằng, thưa ngài, bộ vest nào mà ngài thích sẽ khơi gợi tâm trạng bình thản và vui vẻ nơi phu nhân.”

“Đáng tiếc là tôi lại chưa có phu nhân. Trên thực tế, nàng chỉ là sản phẩm của một bộ óc đang quá tải. Nhưng tôi nghĩ trang phục nên thể hiện niềm hy vọng rạng rỡ, sự tự mãn ngọt ngào và một chút lo lắng dịu dàng.”

“Một hoàn cảnh vừa mới kết hôn, thưa ngài, tôi hiểu vậy. Khi đó tôi xin đề xuất bộ vest dạo phố màu xám nhạt—vải lông tơ liễu, thưa ngài—kết hợp với cà vạt và tất màu thạch anh tím trầm cùng một chiếc mũ mềm. Tôi không khuyến khích đội mũ phớt đâu, thưa ngài. Sự lo lắng thể hiện qua chiếc mũ phớt sẽ mang hơi hướng lo toan tài chính nhiều hơn.”

“Chắc là cậu nói đúng, Bunter. Và tôi sẽ mang đôi găng tay hôm qua trót bị vấy bẩn đến là đáng tiếc ở Charing Cross. Tôi đang quá bấn loạn nên chẳng buồn bận tâm đến một đôi sạch sẽ nữa.”

“Rất tuân lệnh, thưa ngài.”

“Có lẽ khỏi cần gậy nhỉ.”

“Dựa trên sự phán đoán sáng suốt hơn của ngài, tôi xin mạo muội gợi ý rằng một chiếc gậy có thể được cầm trên tay một cách thích hợp để biểu lộ cảm xúc.”

“Cậu lúc nào cũng đúng, Bunter. Gọi cho tôi một chiếc taxi, và bảo người lái xe chạy đến Tooting.”

Y tá Forbes vô cùng lấy làm tiếc. Bà rất muốn làm ơn cho ông Simms-Gaythorpe, nhưng bà chưa bao giờ nhận việc đỡ đẻ. Bà tự hỏi ai lại có thể cung cấp tên bà để dẫn đến sự hiểu lầm cho ông Simms-Gaythorpe cơ chứ.

“Ừm, bạn biết đấy, tôi không thể nói là mình bị hiểu lầm,” ông Simms-Gaythorpe nói, đánh rơi chiếc gậy đi bộ rồi nhặt lên với một nụ cười ngây thơ. “Cô Murgatroyd—tôi nghĩ là cô biết cô Murgatroyd ở Leahampton—vâng—cô ấy—đấy, tôi biết về cô qua cô ấy” (đây là sự thật), “và cô ấy đã nói rằng cô là một người vô cùng duyên dáng—thứ lỗi cho tôi vì nhắc lại những lời nhận xét mang tính cá nhân này nhé?—rằng cô là một người vô cùng duyên dáng và thế này thế nọ, và thật tuyệt vời biết bao nếu chúng tôi có thể thuyết phục cô đến, bạn thấy đấy. Nhưng cô ấy bảo cô ấy e là có lẽ cô không nhận đỡ đẻ. Dù vậy, bạn biết đấy, tôi nghĩ cứ thử xem sao, phải không nào? Vì quá lo lắng, phải không nào?—về vợ tôi ấy mà, bạn hiểu đấy. Rất cần phải có một người trẻ trung và vui vẻ vào những—ờ—thời điểm nguy cấp này, bạn đâu lạ gì. Y tá đỡ đẻ thường là những người có kiểu tuổi tác già cả và nặng nề—nếu cô không phiền khi tôi nói thế. Vợ tôi vốn cực kỳ hay lo lắng—đương nhiên rồi—lần sinh nở đầu tiên và thế đấy—không thích những người trung niên cứ lảng vảng quanh quẩn—cô hiểu ý tôi chứ.”

Y tá Forbes, một phụ nữ gầy gò khoảng bốn mươi tuổi, hoàn toàn hiểu rõ vấn đề, và rất lấy làm tiếc vì bà thực sự không thể sắp xếp để nhận công việc đó.

“Thật là tốt bụng biết bao từ cô Murgatroyd,” bà nói. “Ông có biết rõ cô ấy không? Quả là một người phụ nữ tuyệt vời phải không ông?”

Người sắp làm cha đồng tình.

“Cô Murgatroyd đã vô cùng ấn tượng trước cách chăm sóc đầy thông cảm của cô—cô biết đấy—đối với bà cụ tội nghiệp ấy, bà Dawson đấy ạ. Thực ra thì cũng là họ hàng xa bên nhà tôi—ờ, vâng—đâu đó khoảng đời thứ mười lăm cách đây mười hai thế hệ. Hay lo lắng lắm phải không cô? Lại có chút hơi kỳ cục như phần còn lại trong gia đình, nhưng quả là một bà cụ đáng mến, cô có nghĩ thế không?”

“Tôi đã trở nên vô cùng gắn bó với bà,” y tá Forbes nói. “Khi còn minh mẫn hoàn toàn, bà là một bệnh nhân vô cùng dễ chịu và chu đáo. Tất nhiên, bà đã phải chịu đựng những cơn đau lớn, và chúng tôi phải dùng thuốc giảm đau mo-phin cho bà phần lớn thời gian.”

“À, vâng! Tội nghiệp bà cụ! Đôi khi tôi nghĩ, thưa cô y tá, thật là một điều đáng tiếc khi chúng ta không được phép giúp những người ta chấm dứt sự sống, bạn biết đấy, khi họ đã quá suy kiệt. Rốt cuộc thì, họ cũng coi như đã chết rồi còn gì. Cứ bắt họ phải chịu đựng đau đớn kéo dài như thế làm gì nữa chứ?”

Y tá Forbes nhìn ông ta khá sắc sảo.

“Tôi e là điều đó không ổn đâu,” bà nói, “dù người ta có thể hiểu được quan điểm của một người ngoại đạo, tất nhiên là thế. Bác sĩ Carr không có cùng quan điểm với ông đâu,” bà nói thêm, có chút cay đắng.

“Tôi nghĩ toàn bộ sự ầm ĩ đó thật sự là kinh khủng,” người đàn ông nhiệt tình lên tiếng. “Tội nghiệp cụ bà! Lúc đó tôi đã nói với vợ tôi rằng, sao họ không để cho bà cụ tội nghiệp được yên nghỉ. Thật vớ vẩn khi mổ xẻ cơ thể cụ, trong khi rõ ràng là cụ đã ra đi một cách nhẹ nhàng theo quy luật tự nhiên! Vợ tôi hoàn toàn đồng ý với tôi. Cậu ấy cảm thấy vô cùng buồn bã về chuyện đó, cô biết đấy.”

“Sự việc rất đau lòng đối với tất cả những người liên quan,” y tá Forbes nói, “và tất nhiên, nó đẩy tôi vào một tình thế rất khó xử. Lẽ ra tôi không nên bàn tán về chuyện này, nhưng vì ông là người trong gia đình, ông sẽ hoàn toàn hiểu cho.”

“Chính xác là vậy. Có bao giờ cô tự hỏi, thưa cô y tá”—ông Simms-Gaythorpe chồm người về phía trước, vò nát chiếc mũ mềm trong tay với vẻ bồn chồn—“rằng liệu có điều gì ẩn giấu đằng sau tất cả những chuyện đó không?”

Y tá Forbes mím chặt môi lại.

“Cô biết đấy,” ông Simms-Gaythorpe nói, “đã từng có những trường hợp bác sĩ cố gắng xúi giục các bà cụ giàu có lập di chúc để có lợi cho họ. Cô không nghĩ thế chứ—hả?”

Y tá Forbes ra hiệu rằng việc phỏng đoán không phải là việc của bà.

“Vâng, tất nhiên là không rồi, chắc chắn thế. Nhưng với tư cách là đàn ông nói chuyện với nhau—ý tôi là, giữa tôi và cô, thế nào nhỉ?—chẳng phải đã có chút—ờ—xích mích nào đó, có lẽ vậy, quanh việc cho gọi tay luật sư đến hay sao, cô biết đấy? Tất nhiên, cô em họ Mary của tôi—tôi gọi là em họ vậy thôi, chứ thực ra chẳng có họ hàng gì sất—tất nhiên, ý tôi là, con bé ấy là một cô gái cực kỳ dễ thương và đủ mọi thứ tốt đẹp tương tự, nhưng tôi có cảm giác là có lẽ con bé không mặn mà cho lắm với việc cho gọi người đến lập di chúc đâu, phải không nhỉ?”

“Ồ, thưa ông Simms-Gaythorpe, tôi chắc chắn là ông đã hoàn toàn hiểu lầm rồi. Cô Whittaker rất lo lắng mong mỏi dì mình có được mọi điều kiện thuận lợi nhất theo hướng đó. Thực ra—tôi nghĩ mình không hề tiết lộ bí mật gì khi nói với ông điều này—cô ấy đã nói với tôi rằng: ‘Nếu vào bất cứ lúc nào mà bà Dawson bày tỏ mong muốn gặp luật sư, hãy chắc chắn là mời ông ấy đến ngay lập tức.’ Và tất nhiên, tôi đã làm thế.”

“Cô đã làm thế ư? Và thế là ông ta không đến à?”

“Chắc chắn là ông ấy đã đến. Chẳng gặp chút khó khăn nào cả.”

“Thế đấy! Điều đó càng cho thấy rõ phải không nào? Rằng một số mụ đàn bà nhiều chuyện có thể sai lầm đến mức nào! Xin lỗi cô, nhưng bạn biết đấy, tôi đã hoàn toàn có ấn tượng sai lầm về vụ việc này. Tôi chắc chắn là bà Peasgood đã nói rằng chẳng có luật sư nào được gọi đến cả.”

“Tôi không biết bà Peasgood có thể biết gì về chuyện đó,” y tá Forbes hếch mũi nói, “người ta có thèm xin phép bà ta đâu mà biết.”

“Tất nhiên rồi—nhưng cô biết những tin đồn kiểu ấy lan truyền thế nào đấy. Này, tôi hỏi khí không phải—nếu có di chúc, thì tại sao nó lại không được đưa ra ánh sáng?”

“Tôi đâu có nói là có di chúc, thưa ông Simms-Gaythorpe. Chẳng có di chúc nào cả. Viên luật sư đến để soạn thảo giấy ủy quyền, để cô Whittaker có thể ký séc và làm các thủ tục tương tự thay cho người dì. Điều đó rất cần thiết, ông biết đấy, vì sức khỏe của bà cụ lúc đó đang suy giảm.”

“Vâng—tôi đoán là giai đoạn cuối trí tuệ của cụ khá lú lẫn.”

“À, cụ vẫn hoàn toàn minh mẫn khi tôi tiếp quản công việc từ y tá Philliter vào tháng Chín, ngoại trừ, tất nhiên là trừ cái ý nghĩ hoang tưởng về việc bị đầu độc.”

“Cụ thực sự sợ điều đó sao?”

“Cụ đã nói một hai lần rằng: ‘Tôi không đời nào chết để làm vừa lòng bất cứ ai đâu, cô y tá ạ.’ Cụ rất tin tưởng tôi. Thú thật với ông là cụ hợp với tôi hơn là với cô Whittaker, thưa ông Simms-Gaythorpe. Nhưng trong suốt tháng Mười, trí tuệ của cụ bắt đầu sa sút hoàn toàn, và cụ lẩm bẩm rất nhiều. Đôi khi cụ tỉnh giấc trong trạng thái vô cùng hoảng sợ và nói: ‘Họ đã thông qua việc đó chưa, y tá?’—cứ thế đấy. Tôi liền đáp: ‘Dạ chưa, họ chưa tiến hành đến bước đó đâu ạ,’ và câu đó sẽ trấn an được cụ. Chắc là cụ đang nhớ lại những ngày đi săn của mình. Người ta thường hay hồi tưởng như thế, ông biết đấy, khi phải dùng thuốc an thần trong thời gian dài. Phần lớn thời gian là họ đang mơ màng ấy mà.”

“Vậy thì trong tháng cuối cùng hoặc hơn thế, tôi đoán là cụ hầu như chẳng thể lập nổi di chúc, ngay cả khi cụ muốn.”

“Vâng, tôi không nghĩ là cụ có thể xoay sở được vào lúc đó.”

“Nhưng trước đó, khi viên luật sư có mặt ở đó, cụ hoàn toàn có thể làm điều đó nếu cụ thích chứ?”

“Chắc chắn là cụ có thể.”

“Nhưng cụ đã không làm thế ư?”

“Ồ không. Tôi đã ở đó với cụ suốt thời gian, theo đúng yêu cầu đặc biệt của cụ.”

“Tôi hiểu rồi. Chỉ có cô và cô Whittaker.”

“Phần lớn thời gian thì ngay cả cô Whittaker cũng không có mặt. Tôi hiểu ý ông rồi, thưa ông Simms-Gaythorpe, nhưng thực sự ông nên gạt bỏ khỏi đầu mọi sự nghi ngờ không mấy thiện cảm dành cho cô Whittaker. Viên luật sư, bà Dawson và tôi đã ở một mình với nhau trong gần một tiếng đồng hồ, trong lúc người thư ký soạn thảo các giấy tờ cần thiết ở phòng bên cạnh. Mọi việc đều được giải quyết xong xuôi vào lúc đó, ông thấy đấy, bởi vì chúng tôi nghĩ rằng một chuyến ghé thăm lần thứ hai sẽ quá sức chịu đựng đối với bà Dawson. Cô Whittaker chỉ bước vào ở những phút cuối cùng. Nếu bà Dawson muốn lập di chúc, cụ đã có thừa cơ hội để làm việc đó.”

“Ồ, tôi rất vui khi nghe điều đó,” ông Simms-Gaythorpe nói, đứng dậy chuẩn bị ra về. “Những nghi ngờ nhỏ nhặt này rất dễ gây ra xích mích trong các gia đình, cô biết đấy. Thôi, tôi phải lủi thủi đi đây. Tôi vô cùng tiếc vì cô không thể đi cùng chúng tôi, y tá—vợ tôi sẽ thất vọng lắm đây. Tôi phải cố tìm ai đó cũng duyên dáng không kém nếu có thể. Tạm biệt cô.”

Lord Peter cởi mũ trong xe taxi và trầm ngâm gãi đầu.

“Lại thêm một giả thuyết hay ho bị phá sản,” hắn lẩm bẩm. “Chà, cây cung già thân yêu vẫn còn một mũi tên nữa đấy. Trước tiên là Cropper rồi sau đó đến Crofton—đó mới là hướng đi cần chọn, tôi đoán thế.”