Cáp Tảo Tập

Lượt đọc: 74 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Câu Chuyện Nghe Được

❊ ❊ ❊

Tống Bá Công là một người đáng yêu. Sự đáng yêu của anh xuất phát từ hai điểm có liên quan mật thiết với nhau: anh nhiệt tình kết giao bạn bè, sẵn sàng vì người khác mà hy sinh lợi ích bản thân; những việc bạn bè nhờ cậy, anh đều coi như việc của chính mình mà dốc sức giải quyết; anh không bao giờ sợ chịu khổ cực, vất vả hơn. Chính vì điều này, kinh nghiệm của anh phong phú hơn người bình thường, và anh có rất nhiều câu chuyện đáng nghe. Mọi người yêu quý sự trung thực của anh, cũng yêu thích những câu chuyện của anh. Dù là tìm anh giúp đỡ hay đến trò chuyện phiếm, anh luôn khiến người ta cảm thấy hài lòng.

Đối với hoa anh đào ở Thanh Đảo, tôi đã sớm nghe người ta ca ngợi; nay đã có cơ hội được tận mắt chiêm ngưỡng, nếu không đi thì hóa ra mình quá mức lập dị rồi; mặc dù những trải nghiệm thất vọng trước đây về phong cảnh danh lam thắng cảnh và những thứ đại loại như hoa anh đào khiến tôi không mấy mặn mà cho lắm. Mặt trời vừa phủ lên những chiếc lá non một lớp ánh bạc phớt xanh, tôi đã lên đường đi về phía công viên, thầm nghĩ trong lòng: Đi sớm một chút, đỡ phải đem cái tâm trạng ngắm hoa chuyển thành đi ngắm người. Ý kiến này quả không tồi, những hàng quán trái cây và bàn trà dựng lên để phục vụ khách tham quan vẫn chưa được bày biện xong, ngoại trừ một vài công nhân vệ sinh đang quét dọn tàn mía, vỏ quýt và đủ thứ vụn vặt do du khách hôm qua để lại, thì hầu như chỉ có một mình tôi. Tôi lang thang qua lại trên con đường hoa anh đào ấy, ngắm nhìn từ xa rồi lại quan sát cận cảnh một cách tỉ mỉ.

Hoa anh đào cũng chẳng có điểm gì gọi là kỳ lạ, nó không rực rỡ bằng hoa đào, không kiều diễm, tinh tế bằng hải đường, không thanh tao, giản dị bằng hoa lê, và gần như chẳng có chút hương thơm nào. Điểm hay của nó nằm ở chữ “rộ”: mỗi chùm có hơn chục bông, mỗi cành có rất nhiều chùm; cộng thêm việc cây này sát cạnh cây kia, nhìn từ xa trông giống như từng cụm tuyết trắng, được ánh nắng ban mai nhuộm một chút hồng nhạt hắt lên trên nền tuyết. Một làn gió nhẹ thổi qua, cây anh đào không uyển chuyển, duyên dáng như hải đường, mà là cả một chùm tuyết cùng đồng loạt dao động; nhìn qua bức tường thông xanh, không thấy thân cây, chỉ thấy một biển tuyết nhẹ nhàng chuyển động, ngẫm lại cũng khá thú vị. Nếu buộc phải đưa ra một lời phán xét, tôi chỉ có thể nói rằng điểm hay của hoa anh đào là mang lại cảm giác sảng khoái, nó nhiều, nó trắng, nó sáng, khiến người ta có cảm giác mùa xuân bỗng nhiên phát cuồng; còn nếu xét trên từng bông hay từng cây đơn lẻ, tôi e là không thể cho nó quá sáu mươi điểm.

Dù thế nào đi nữa, coi như tôi đã được ngắm hoa anh đào. Không đến nỗi uổng công, nhưng cũng chẳng muốn xem lại lần nữa, mang theo tâm trạng ấy, tôi từ con đường hoa đi ngược trở lại, ánh nắng ban mai chiếu thẳng vào lưng tôi. Khi đi đến đầu đường Mai Hoa, tôi chợt nghi ngờ đôi mắt mình có vấn đề: đập vào mắt tôi chính là Tống Bá Công! Con người bận rộn này mà lại có thời gian đến ngắm hoa anh đào sao!

Không phải anh ấy thì là ai, anh ấy từ đằng xa đã hô “hey-lô”, cứ “hey-lô” mãi cho đến khi nắm lấy tay tôi. Gương mặt anh hướng về phía mặt trời, rực rỡ chẳng kém gì ánh xuân. “Hey-lô, hey-lô,” anh nhất thời không nghĩ ra nên nói gì, bèn nhân cái sự lanh lợi của lưỡi mà bồi thêm hai tiếng ấy.

“Cậu cũng đến ngắm hoa ư?” Tôi cười hỏi.

“Đúng thế, tôi cũng đến ngắm hoa đây!” Anh buông tay tôi ra.

“Thôi đi, theo tôi về nhà ba hoa chích choè một lúc được không nào?” Tôi rất thích nghe anh ta tán gẫu, thế nên mặc kệ anh ta nhiệt tình ngắm hoa đến thế nào.

“Dù sao cũng phải ngắm một cái chứ, lặn lội đến tận đây cơ mà; ngắm một cái rồi tôi sẽ về nhà với cậu, tôi có thời gian mà; hôm nay sếp của bọn tôi đi dạo núi Lao Sơn, tôi cũng tự cho phép mình nghỉ một ngày.” Ánh mắt anh nhìn về phía rặng hoa anh đào, bày ra cái vẻ không xem qua một chút thì không được. Tôi đành phải đi cùng anh ấy thêm một vòng nữa. Cách ngắm hoa của anh ta khác hẳn với tôi. Trong mắt anh, mỗi cái cây đều giống như con người, có lịch sử, có cá tính, và còn có cả tên riêng: “Cổ ‘Cổ Lệch Nhỏ’ kia kìa, năm nay cũng bản lĩnh phết đấy nhé; hừ! Nhìn ‘Bà Lão’ này xem, vậy mà lại chịu khó nở hoa ghê cơ; năm ngoái, năm ngoái, cô ta vừa mới nở, hừ, độ chừng hai mươi bông hoa thôi ấy chứ! Hey-lô!” Anh đứng khựng lại trước một thân cây anh đào mảnh khảnh, cao ngòng: “‘Cán Cờ Nhỏ’, thế này là không được rồi nha, cứ cắm đầu đâm vào mây xanh mà chẳng chịu rẽ cành! Không được đâu, tôi không thèm nhìn cột điện đâu, nói cho cậu biết đấy!” Sau đó anh quay sang tôi: “Năm ngoái nó cũng mảnh cao thế này, năm nay vẫn thế, hết cách với nó luôn!”

“Chúng đều là bạn của cậu cả đấy à?” Tôi cười hỏi.

Tống Bá Công cũng cười: “Hừ, cái khoảnh đất đằng kia kìa, trồng từ bao giờ, cây nào là cây trồng dặm, tôi đều nắm rõ trong lòng bàn tay.”

Chỉ là ngắm hoa thôi đấy! Anh ấy ngắm mất hơn một tiếng đồng hồ! Tôi không hiểu sao anh ta lại có thể cảm thấy hứng thú lớn đến vậy đối với những cái cây này. Ngay cả lớp vôi trắng quét trên thân cây, anh ta cũng phải sờ qua một lượt, rồi lại tuôn ra một tràng dài bình luận. Quả thực, anh ta kể chuyện gì cũng thú vị; thế nhưng bản thân tôi lại không có sự nhiệt thành với cây cỏ như anh ấy, cho nên những lời anh nói chẳng thể chạm đến tâm can tôi. Tôi chỉ mong anh ấy nói chuyện gì khác cơ. Tôi cũng nhận ra rằng, nếu tôi không kéo anh ta đi, anh ta hoàn toàn có thể khiến tôi cảm thấy mình biến thành một cái cây, đứng im thin thít nghe anh ta luyên tha luyên thuyên ba bốn ngày trời.

Tôi lôi xềnh xệch anh ấy về nhà mình. Tôi hứa sẽ mua rượu và đồ nhắm cho anh; và anh đã nhận "hối lộ" của tôi. Anh ta đã quên bén mất chuyện hoa anh đào, nhưng tôi nhất thời lại chẳng nghĩ ra chuyện gì cụ thể để nói. Sau một hồi tán gẫu vẩn vơ, tôi nhắc đến Mạnh Trí Thần. Anh lập tức tiếp lời ngay: “Nhắc đến Mạnh Trí Thần, hôm nọ cậu gặp hắn ta thế nào?”

Tôi không quen thuộc lắm với vị họ Mạnh này – hay chính xác hơn nên gọi là Tổng thư ký Mạnh – vài ngày trước tôi vừa gặp ông ta một lần, mà cũng là do Tống Bá Công giới thiệu. Mục đích của tôi không phải là gặp ông Mạnh, mà là buộc phải gặp Tổng thư ký Mạnh; tôi có một việc nhất định phải qua tay Tổng thư ký mới giải quyết được. “Tôi đã gặp được ông ta,” tôi nói, “giống y như những gì cậu kể với tôi chẳng sai chút nào: Đầu vuông vức; răng và mắt lúc nào cũng trực cười như sợ cười muộn mất; vẻ mặt rõ ràng đang tuyên bố rằng: Tôi chẳng nhớ nổi bất kỳ chuyện gì đâu, chỉ có thể hùa theo cười với các anh một tiếng thôi.” “Có đúng thế không?” Tống Bá Công tỏ ra đắc ý với tài miêu tả người khác của mình. “Thế còn việc đó, ông ta nói sao?”

“Ông ta, ông ta bảo không có cách nào.”

“Hả? Lại không có cách nào nữa á? Thằng cha này sắp thăng chức nữa rồi đây!” Tống Bá Công cắn môi, ra điều đang suy tính điều gì đó.

“Không có cách nào mà lại sắp thăng chức á?” Tôi có chút kinh ngạc.

“Cậu xem, tôi đang nghĩ đến chuyện này đây này!”

Tôi không dám gặng hỏi thêm, hễ anh ta muốn kể chuyện gì thì sẽ phải kể cho đầu đuôi gốc ngọn, tôi buộc phải nhẫn nại chờ đợi anh ta suy nghĩ. Mặc dù sự kinh ngạc thôi thúc tôi muốn hỏi ngay anh ta hàng loạt câu hỏi, nhưng tôi không dám mở miệng; câu nói “Với cái vẻ mặt đó của hắn, sao mà leo lên được chức Tổng thư ký chứ?” vừa mới lên đến cửa miệng, tôi cũng đành nuốt ngược trở vào.

Tôi nhẫn nại chờ đợi anh ta, giống như lúc tránh mưa mà khắc khoải ngóng chờ những đám mây đen rách ra một kẽ hở vậy. Chẳng bao lâu sau – mặc dù tôi cảm thấy quãng thời gian ấy dài đằng đẵng – trong ánh mắt anh lóe lên một chút tia cười, tôi biết là anh ta đã chuẩn bị xong xuôi rồi.

“Hừ!” Anh phát ra một tiếng: “Đủ để viết thành một cuốn tiểu thuyết rồi đấy chứ chả chơi!”

“Kể đi nào, buổi chiều tôi thết cậu đi xem phim!”

“Thật sự rất đáng giá để xem ba lần phim đấy nhé!” Tống Bá Công thừa biết giá trị những câu chuyện của mình: “Cậu có biết, Tổng thư ký Mạnh là bạn học đại học của tôi không? Không hề khoác lác chút nào đâu nhé! Học cùng khoa cùng lớp, bạn học chính hiệu đấy. Hồi đó, hắn đã là một nhân vật quan trọng rồi: Chủ tịch hội sinh viên này, làm đủ loại đại biểu này, toàn là hắn ta cả.”

“Tên này có tài cán gì ghê gớm lắm à?” Tôi hỏi.

“Tài cán gì chứ? Nửa cái tài cũng không có luôn ấy chứ!”

“Bởi vì—”

“Bởi vì hắn đến nửa cái tài cũng chẳng có, cho nên mọi người mới phải bầu cho hắn. Hiểu chưa nào?” “Mọi người tranh chức chủ tịch đánh nhau sứt đầu mẻ trán,” tôi đoán mò: “Cho nên mới nhường cho hắn làm, có phải thế không?”

Tống Bá Công gật gật đầu: “Cái tài của ngài họ Mạnh này chính là đứng trước việc gì cũng bất lực, thế nên cũng chẳng có chủ kiến hay ý kiến gì cả, làm chủ tịch hoặc làm tượng Phật là thích hợp nhất.” “Chắc là học thức không tồi đâu nhỉ?” Tôi thầm nghĩ, những kẻ không có năng lực làm việc thường lại có cái sự khôn vặt biết cách đọc sách.

“Học thức á? Ha ha! Tôi và hắn đều học ở khoa tiếng Anh, ngài họ Mạnh ấy cho đến khi tốt nghiệp vẫn không biết Shakespeare là ai. Thế mà hắn vẫn tốt nghiệp đấy, bởi vì cho dù là chủ nhiệm, giáo sư hay giảng viên, ai nấy đều cảm thấy cần phải, cần phải cho hắn tốt nghiệp. Không cho hắn tốt nghiệp thì họ cảm thấy có lỗi với người ta. Ngài họ Mạnh nhà ta ròng rã suốt bốn năm trời, chưa từng đặt câu hỏi lần nào trong lớp học. Cho dù giáo viên có là một con lừa đi chăng nữa, hắn ta cũng cứ trân trân nhìn vào sách giáo khoa mà ngẩn ngơ, không thốt nổi một lời. Giáo viên dĩ nhiên cũng chẳng thèm hỏi hắn; cho dù có vô tình hỏi đến hắn đi nữa, hắn sẽ nhe hàm răng ra, thu con ngươi lại, rồi cười trừ một tiếng như thế. Đây chính là học sinh ngoan số một thiên hạ, đương nhiên là phải được tốt nghiệp rồi. Đã chuẩn thuận cho hắn tốt nghiệp, thì mọi người đành phải xúm vào làm bài thi giúp hắn, thế nên bài thi của hắn rất khá, bởi vì toàn là do các thầy cô giáo làm giùm cơ mà. Dĩ nhiên, trong bài thi vẫn có chỗ sai, nhưng đó không phải do các thầy cô làm kém, mà là do lão Mạnh chép nhầm; hắn cứ thấy chữ M và chữ N là có thể thay thế cho nhau, thế nên mới viết từ name thành mane, đối với hắn mà nói, điều đó chẳng có gì là lạ lẫm cả. Trừ đi số điểm tương ứng với những lỗi sai đó, điểm trung bình thực tế của hắn là tám mươi lăm điểm, Cử nhân Văn chương. Cho xin bát trà nữa nào…

Sau khi tốt nghiệp, bạn cùng lớp lần lượt đều tìm được công việc; những năm trước đây, sinh viên đại học tìm việc không đến nỗi khó khăn như bây giờ. Lão Mạnh vẫn thất nghiệp. Có mấy người bạn học nhiệt tình với giáo dục đã cùng nhau mở một trường trung học, thời kỳ đó mở trường trung học là có thể phát tài. Họ nghe tin lão Mạnh vẫn chưa có việc làm, rất muốn kéo hắn lên một tay, tuy biết thừa hắn chẳng tích sự gì; dù sao bạn học vẫn là bạn học, chẳng nỡ lòng nào nhìn hắn cứ nhàn rỗi mãi như thế. Họ bèn hẹn gặp hắn. Nhưng gọi hắn làm gì bây giờ cơ chứ? Dạy học ư, hắn không dạy nổi; quản lý giáo dục học sinh ư, hắn không quản nổi học sinh; thể dục thể thao ư, hắn không biết gì sất, hắn chỉ thích hợp làm hiệu trưởng thôi. Thế là hắn nghiễm nhiên làm hiệu trưởng. Hắn chẳng hề biết tại sao mọi người lại để mình làm hiệu trưởng, nhưng hắn cũng chẳng kiêu ngạo, hắn sinh ra đã giống như cái "bánh bao trưng bày" – cái bánh bao to tướng đặt trước cửa tiệm bánh bao ấy, to lớn, ra dáng bề thế, làm bằng gỗ, được quét một lớp sơn trắng bên ngoài.

Qua lại một thời gian, các bạn học cũng nhận ra vị hiệu trưởng này quá vô tích sự, nhưng hắn vừa không kiêu ngạo, lại vừa chẳng có chủ kiến, cứ thế đường đường chính chính đuổi hắn đi thì có vẻ hơi ngại ngùng. Thế là mọi người bèn vận động chạy chọt cho hắn chân hiệu trưởng của một trường trung học công lập. Vị "bánh bao trưng bày" ấy cười hì hì dọn nhà. Đến lúc này, hắn đã kết hôn, người vợ là mối hôn sự đã định từ thuở nhỏ. Nhà vợ rất giàu có, trong số các anh em trai có hai người đi du học phương Tây. Bản thân cô ấy lại chẳng biết đọc bao nhiêu chữ, thế nên vô cùng nể trọng người chồng của mình. Kết hôn chẳng bao lâu, chiếc ghế hiệu trưởng của hắn bắt đầu lung lay; trong trường xảy ra bão táp phong trào, hắn hoàn toàn bất lực. Đúng vào lúc này, anh vợ từ phương Tây trở về, đạt học học vị tiến sĩ; vừa về nước liền làm thư ký Bộ Giáo dục. Lão Mạnh chẳng có chút chủ ý nào, nhưng cũng chẳng hề sốt ruột: người hoảng hốt lại là Giám đốc Sở Giáo dục – thời đó chưa gọi là Sở Giáo dục đâu; gọi nó là cái gì ấy nhỉ – thứ này mà cách chức lão Mạnh thì chẳng khác nào tuyên chiến với thư ký Bộ Giáo dục; còn nếu không cách chức, thì công việc không thể tiến hành nổi. Giám đốc nghĩ ra một con đường hay, bèn đi thỉnh thị vị thư ký Bộ. Thư ký mới từ nước ngoài trở về, vẫn chưa hoàn toàn quên hết văn hóa phương Tây, liền bảo: ‘Giám đốc cứ tùy cơ ứng biến đi. Tuy nhiên, phái hắn đi khảo sát giáo dục cũng là một ý hay.’ Giám đốc cúi chào rồi lui ra; chẳng mấy chốc, lão Mạnh đổi sang mặc âu phục, từ bánh bao đã hóa thành bánh mì. Trước lúc lên đường, anh vợ căn dặn hắn: Không cần phải điều tra giáo dục đâu, an tâm đọc sách hai năm chính là thượng sách, tôi có thể lo cho cậu suất học bổng công phái. Cho thêm bát nước nóng nữa xem nào…

Hai năm trôi qua không có chuyện gì xảy ra, đến khi lão Mạnh từ nước ngoài trở về nước, người anh vợ tiến sĩ đãễm lệ trở thành hiệu trưởng đại học. Hiệu trưởng sắp xếp cho hắn về khoa lịch sử, làm giáo sư. Giáo sư Mạnh vẫn không hề kiêu ngạo, mặt dày mày dạn thông báo thẳng với chủ nhiệm khoa: Lịch sử phương Đông, hắn không quen thuộc; lịch sử phương Tây, hắn biết một chút; lịch sử Trung Quốc, hắn chưa từng đọc qua. Chủ nhiệm khoa giao cho hắn hai môn học dễ nhất, lão Mạnh vẫn không dạy nổi. Đến cuối năm học, chủ nhiệm khoa đến kỳ bầu cử lại – thời đó chủ nhiệm khoa do các giáo sư bầu chọn – mọi người bàn bạc với nhau, em rể của hiệu trưởng đã không thể dạy nổi bất kỳ môn học nào, chi bằng cứ cho làm chủ nhiệm khoa đi; chủ nhiệm khoa thì chỉ cần dạy một môn là đủ. Lão Mạnh lên làm chủ nhiệm khoa, chẳng hề kiêu ngạo chút nào, nhưng lại vô cùng đắc ý vì mình được bớt đi một môn dạy, hắn cười nói với mọi người: Tôi chính là thích hợp được dạy ít môn đi. Cứ như thể hắn chẳng có khuyết điểm nào khác, mà lại là người thích hợp nhất làm chủ nhiệm khoa vậy. Có một lần tôi đến nhà hắn ăn cơm, vợ Mạnh chỉ vào mặt hắn mà mắng: ‘Anh tôi từng du học, anh cũng từng du học, sao anh tôi làm đến chức đại học hiệu trưởng to tát, mà anh thì không?’ Lão Mạnh cúi gằm đầu tự cười với chính mình một tiếng: ‘Hừ, tôi làm chủ nhiệm khoa là hợp lắm rồi!’ Suýt chút nữa tôi nghẹn thở chết ngất, mà không dám cười ra tiếng.

Sau đó, người anh vợ hiệu trưởng thăng chức làm bộ trưởng, hắn liền lên làm Cục trưởng Cục Biên dịch. Bảo hắn làm Vụ trưởng nhé, văn bản công văn hắn đọc không hiểu; bảo hắn làm Thư ký nhé, viết lách hắn không biết; bảo hắn làm Ủy viên Biên tập nhé, biên tập hay dịch thuật hắn đều mù tịt, vả lại chức vụ cũng quá thấp. Hắn sinh ra là để làm Cục trưởng, chẳng cần phải biên tập, cũng chẳng phải dịch thuật, lại chẳng cần phải ngày ngày xử lý công văn. ‘Hừ, tôi làm cục trưởng là hợp nhất!’ Tên này dường như rất có cái gọi là sự tự mình hiểu mình vậy. Tuy nhiên, hai chúng tôi là bạn tốt, tôi không thể nói là mình khâm phục hắn, nhưng cũng chẳng thể nói là ghét hắn. Hắn gần như là một dạng linh cảm, một sự hóa thân của triết lý. Mỗi khi hắn thăng chức, hoặc khi chính bản thân tôi gặp thất bại trong sự nghiệp, tôi nhất định sẽ tìm hắn để trò chuyện đôi câu. Hắn khiến tôi cảm thấy sự thành công hay thất bại đều trở nên nhạt nhòa, khiến nội tâm tôi trở nên bình yên. Từ con người hắn, tôi thấu hiểu thời đại của chúng ta – một thời đại mà không có cách chính là có cách. Con người ta không cần phải vì thời đại của mình mà sốt ruột, cũng không cần phải vì cá nhân mà lo âu, hắn ta chỉ cần hồn nhiên không có cách nào, tự khắc sẽ nổi lềnh bềnh trên những con sóng, và tin rằng: ‘Hừ, mình cứ lênh đênh thế này là hợp nhất.’ Đây không phải là triết lý nhân sinh của tôi, chẳng qua chỉ là rút ra chút đạo lý từ chỗ lão Mạnh mà thôi, cái đạo lý này khiến tôi mỗi khi gặp thất bại đều không hề nôn nóng. Lô-cô thêm bát trà nữa!”

Anh ấy vừa uống trà, tôi vừa cất tiếng hỏi: “Con người này không có tâm địa xấu xa gì chứ?” “Không có, tâm địa xấu xa ít nhiều cũng cần phải có chút thông minh; trà ngon thật đấy, càng hãm càng thơm!” Tống Bá Công nhìn chén trà trong tay. “Vào cái thời buổi này, phàm là kẻ muốn thành công thì bắt buộc phải thủ đoạn, ác độc; chế độ kinh tế hiện nay là chế độ cá lớn nuốt cá bé, cá bé nuốt tép riu. Thủ đoạn, tàn nhẫn rồi thì thành công; nhưng chưa chắc đã đứng vững được đâu. Lắc la lắc lư vài bận, rồi cũng ngã nhào xuống thôi; chẳng có chuyện gì là an toàn cả. Tôi nói lão Mạnh là một dạng linh cảm, ý của tôi chính là hắn có một thứ thiên phú, hoặc trực giác, hắn chẳng cần dùng đến thủ đoạn thâm độc nào mà vẫn có thể nổi bềnh bềnh trên những con sóng, hơn nữa còn nổi rất lâu dài. Quen biết hắn rồi thì sẽ thấu hiểu được đạo lý giữ gìn thân mệnh. Hắn chẳng có kế hoạch, chẳng có chí hướng, hắn chỉ cảm thấy thế là thích hợp, chẳng có ai trị nổi hắn cả. Kẻ thành công rồi sẽ lại thất bại; chỉ có lão Mạnh là luôn thành công, vô vi mà trị.”

“Nhưng mà hắn có một người anh vợ tốt mà?” Tôi hỏi chêm một câu.

“Hoàn toàn chính xác; nhưng cậu có người anh vợ như thế, hoặc tôi có người anh vợ như thế, thì kết cục vẫn cứ thất bại như thường. Cậu, tôi, không thể nào cảm thấy mọi thứ đều vừa vặn hợp ý. Không quá tự cao, thì lại quá tự ti; không phải muốn trổ tài một ván, thì cũng là muốn cố ý giấu đi một chiêu, thế thì nhất định sẽ xảy ra chuyện. Ngài lão Mạnh nhà ta tự nhiên, ngốc nghếch hệt như một con lạc đà, thế nhưng lúc nào cũng cao lớn vạm vỡ, ngậm tạng không nói một lời, có thể thong thả dạo bước trong sa mạc ròng rã suốt một tuần lễ! Hắn chẳng thèm đi tìm kẽ hở để chui rúc, xã hội tự khắc sẽ chuẩn bị sẵn kẽ hở cho hắn, thảo nào lúc nào hắn cũng trực sẵn nụ cười trên môi. Hắn cảm thấy thích hợp. Cậu xem, bây giờ người ta là tổng thư ký; làm thư ký thì phải có bản lĩnh, hắn không có; làm bộ trưởng thì cũng phải có bản lĩnh, lại càng không muốn dùng một vị tổng thư ký có tài cán; lão Mạnh vừa vặn hợp đáo. Hắn tiếp khách, hắn làm đại biểu, hắn không có ý kiến, hắn chẳng có gì để mà lộ liễu, hắn cứ cười hoài, hắn có cái đầu vuông vức, đủ mọi đường mọi ngả hắn đều thích hợp cả. Chẳng ai thèm coi trọng hắn, cho nên cũng chẳng ai ghen ghét đố kỵ hắn; chẳng ai dám không cung kính hắn, bởi vì hắn làm bất cứ việc gì cũng đều thích hợp cả, hơn nữa làm càng lâu thì địa vị lại càng cao. Học thức, chí hướng, thiên tài, tính cách, tất cả đều đủ sức kìm hãm sự phát triển sự nghiệp của một cá nhân, nhưng lão Mạnh thì chẳng có thứ gì sất. Muốn có được tất cả thì trước tiên phải vứt bỏ tất cả, chính là nói về lão Mạnh. Tiền đồ của con người này quả thực không thể lường trước được. Tôi dám cá tổng thống tương lai chính là đang chuẩn bị sẵn cho hắn đấy. Tin hay không thì tùy cậu!”

“Hắn đến một chút tính khí cũng không có thật á?”

“Không có, hoàn toàn thuận theo tự nhiên. Cậu xem, hôm nọ tôi tìm đến hắn, vừa hay đúng lúc vợ Mạnh lại đang cãi nhau với hắn. Tôi vừa bước vào cửa, hắn đã cười hì hì ra nghênh đón: ‘Hừ, cậu đến đúng lúc lắm, nhà tôi không hiểu sao lại nổi đóa lên rồi kìa.’ Chẳng hề động một chút cảm xúc nào. Tôi rủ hắn đi tắm hơi, chà! Cái áo lót của hắn, đen đến mức nào thì chưa cần phải bàn tới, lại còn rách tơi tả trông giống hệt như một chiếc giẻ lau sàn nhà. ‘Hừ, nhà tôi cứ mãi không chịu may áo mới cho đây mà.’ Đây chỉ là một lời trần thuật, hoàn toàn không mang chút ý nghĩa bất mãn nào cả. Tôi mời hắn đi tắm, đi ăn cơm, hắn đều cảm thấy rất tuyệt: ‘Phòng tắm này thoải mái biết bao! Mớ cơm này ngon làm sao!’ Hắn chẳng thèm nhớ đến việc trả tiền, hắn cảm thấy được người ta mời mọc là chuyện rất đỗi đương nhiên. Hắn không nghĩ đến chuyện kiếm tiền ngoài luồng, nhưng vợ hắn lại thay hắn thu nhận mấy món ‘quà biếu’, và hắn cũng vô cùng vui vẻ: ‘Kiếm thêm được mấy đồng cũng chẳng có gì là không tốt!’ Cậu xem, hắn đi sai đường mà lại hóa đúng, hoàn toàn phù hợp với tâm lý của thời đại này – quà biếu thì dâng tận tay vợ, rồi sau đó ông chồng sẽ nói giúp cho món quà đó. Hắn dùng sự ngốc nghếch của chính mình để mở ra một con đường cho sự khôn ngoan của kẻ khác. Hắn cảm thấy thích hợp, người khác cũng cảm thấy thích hợp. Hắn trông giống như một nhà thơ phái thần bí, trong sự tĩnh lặng mà nắm bắt được chân lý đồng nhất ẩn giấu đằng sau mọi hiện tượng. Hắn đã nắm bắt được – mặc dù bản thân hắn vốn chẳng hề hay biết – lý tưởng nhân sinh cao nhất của người Trung Quốc từ xưa cho tới nay.”

“Làm một chén trước đã chứ nhỉ?” Tôi mời mọc.

Anh ấy giống như không hề nghe thấy. “Cái này có giống một cuốn tiểu thuyết không cơ chứ?”

“Trông không giống lắm, nhân vật chính không có cá tính mạnh mẽ!” Tôi giả vờ như mình am hiểu văn chương lắm vậy.

“Bộ phim buổi chiều chắc là ngâm tôm rồi nhỉ?” Anh cười cười. “Hay là quay lại ngắm hoa anh đào thêm lần nữa cũng được đấy.”

“Đã hứa là thết đi xem phim cơ mà,” tôi rót cho anh một chén rượu. “Năm nay ông Mạnh bao nhiêu tuổi rồi nhỉ?”

“Lớn hơn tôi – để xem nào – lớn hơn tôi kha khá tuổi đấy. Hỏi làm gì thế? Ồ, tôi hiểu rồi, cậu sợ hắn chưa đủ tuổi ra tranh cử tổng thống chứ gì? Thêm vài năm nữa, hơn năm mươi tuổi, vừa vặn hợp đẹp luôn!”

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.