Cảm Tập

Lượt đọc: 171 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Ngoài Chùa Đại Bi

❊ ❊ ❊

Tiên sinh Hoàng đã qua đời hơn hai mươi năm rồi. Những năm này, hễ cứ ở Bắc Bình là tôi không sao quên được việc đến viếng mộ ông. Dĩ nhiên là tôi không thể mãi ở Bắc Bình; gió thu ở những nơi khác khiến nỗi buồn thương trong tôi tăng gấp bội: Tiết đi lễ tiên sinh Hoàng là quanh dịp Trùng Dương, ông mất vào thời gian đó. Đi viếng ông là trách nhiệm do chính tôi gánh vác lấy; ông là một người thầy mà tôi vô cùng kính trọng và yêu mến, dẫu rằng đối xử với tôi có lẽ ông chẳng khác gì so với các học trò khác; ông yêu tất cả học sinh chúng tôi. Thế nhưng, năm nào tôi cũng mong được nhìn ngắm ngôi mộ thấp của ông, dưới một tán phong lá đỏ, cách chùa Đại Bi chẳng xa.

Đã ba năm không đến, sinh mạng cứ trôi dạt đông tây theo dòng xô đẩy, Bắc Bình trong ba năm qua chỉ còn xuất hiện trong những giấc mơ của tôi!

Năm ngoái, chẳng nhớ vì việc gì, tôi tạt về một chuyến, chỉ ở lại đúng ba ngày. Dẫu Tết Trung thu vừa qua, nhưng tôi không thể không lên Tây Sơn; ai mà biết bao giờ mới lại có cơ hội quay về đây chứ. Lên Tây Sơn tất nhiên là cốt để thăm mộ tiên sinh Hoàng. Vì việc này, mọi chuyện khác đều có thể gác lại; nói thật chứ, ai ở Bắc Bình ba ngày mà lại không muốn xoay sở vạn việc cơ chứ.

Việc viếng mộ này cực kỳ đơn giản: Chỉ có một mình tôi đến đó mà thôi, không có tiền vàng mã, cũng chẳng có hương với rượu. Tiên sinh Hoàng không phải là người mê tín, mà tôi cũng chưa từng thấy ông uống rượu.

Trên con đường từ trong thành lên núi, mọi hình ảnh về tiên sinh Hoàng lại hiện lên trong tâm trí tôi. Khi tôi còn hơi thở, ông vẫn là người trường sinh. Thật đấy; đọng lại trong lòng tôi, ông vẫn đang sống giữa cõi chết. Mỗi lần bắt gặp một người béo tốt mặc áo dài vải xám, tôi lại ngước nhìn thật kỹ. Phải, thân hình béo tốt lại mặc áo dài vải xám, vì tiên sinh Hoàng mà đã trở thành một thứ biểu tượng nào đó đối với riêng cá nhân tôi. Thậm chí có những lúc tụ họp ăn uống cùng bạn học, câu "Tiên sinh Hoàng đâu?" vẫn thường trực trên chóp lưỡi tôi; tôi cứ ngỡ như ông vẫn còn sống. Nói thế vẫn chưa chuẩn, tôi phải nói thế này: Tôi cứ đinh ninh rằng ông sẽ không chết, không đáng phải chết, dẫu tôi biết rõ ràng ông đã qua đời.

Sao ông lại đi làm Giám học cơ chứ? Đã béo lại cứ hay mặc áo dài vải xám! Làm việc gì mà chẳng hơn cái chức Giám học kia chứ? Thế mà, ông lại khăng khăng làm Giám học của chúng tôi; ngỡ như đó là định mệnh, không làm Giám học thì sao ông lại có thể qua đời khi mới hơn bốn mươi tuổi đầu chứ!

Béo tốt, sau gáy hằn ba ngấn thịt; tôi vẫn thường nghĩ, người thợ hớt tóc chắc hẳn phải tốn không ít công sức mới có thể cạo sạch đám tóc ngắn nằm trên ba nếp gấp ấy. Gương mặt trông giống như một quả bầu nậm lớn, cho dù tôi có kính yêu ông đến mấy đi nữa thì cũng chẳng thể phủ nhận rằng khuôn mặt ấy có phần buồn cười. Thế nhưng, đôi mắt ấy! Mi mắt trên chịu ảnh hưởng của cái sự "béo", cứ lơ lửng sụp xuống, biến cặp mắt vốn dĩ to tròn thành ra giống hệt hai cái bọc trứng bọ ngựa, chỉ chừa lại một đường chỉ vô cùng nhỏ bé tỏa ra thứ ánh sáng đen đúa vô hạn. Giống như hai luồng hắc quang ấy, nếu bạn ngắm nhìn riêng chúng, mọi định nghĩa về sự "béo" đều bị xóa sạch sành sanh. Đó là hai luồng thần quang của một người béo phóng chiếu vào một thế giới năng động, linh hoạt và vui tươi. Khi ông nhìn bạn, chấm đen nhỏ xíu ấy tựa như được đóng đinh vào tâm hồn bạn, rồi câu bổng bạn lên như một chú cá trắng nhỏ sướm câu, đưa bạn vào bầu không gian hiền từ, khoáng đạt và rạng rỡ do chính ông tỏa ra. Kế đó ông mỉm cười, một nụ cười cực kỳ ngây thơ, bạn liền rơiỏm vào lồng ngực ông, hoàn toàn đánh mất chính mình. Chiếc áo dài vải xám rộng thùng thình khoác hững hờ trên người tiên sinh Hoàng béo lúc bấy giờ, bỗng biến thành một chiếc áo tiên. Trước khi bạn kịp nhìn thấy đôi mắt ấy, giả sử bạn thấy ông từ đằng xa đi tới, ông chẳng qua cũng chỉ là một khối xám xịt đang nhúc nhích mà thôi.

Bất luận là người học trò nào muốn ra ngoài chơi, bèn bịa ra một lời nói dối không mấy chân thật cho lắm để đến xin phép tiên sinh Hoàng, tiên sinh Hoàng trước hết sẽ cười một tiếng như thế, chẳng đợi bạn nói hết lời dối trá — hình như sợ chính bạn sẽ lỡ miệng khai ra — liền vô cùng tâm huyết dùng bút lông điền vào tờ "Giấy xin phép". Thế nhưng, bạn bắt buộc phải đến xin phép. Tự ý rời trường là tuyệt đối không được phép. Phàm là chuyện tình người thì giải quyết theo cách tình người; phàm là quy củ nhà trường thì quy củ ra quy củ; vị Giám học béo tốt này là thế đấy!

Ông chẳng có học vấn uyên bác gì cho cam, dẫu rằng tối nào ông cũng cùng đám học sinh ngồi đọc sách trong phòng tự học; những cuốn sách ông đọc đều là sách dày cộp, vở ghi chép của ông cũng to tướng, chắc là đôi bàn tay mập mạp của ông không đành lòng làm tổn hại đến những trang sách nhỏ nhắn tinh xảo. Mỗi khi đọc sách, bất luận mùa đông hay mùa hạ, trên trán ông lúc nào cũng túa mồ hôi nhễ nhại, ông tuyệt đối không phải là người thông minh. Thỉnh thoảng tôi liếc trộm ông, lông mày, đôi mắt, miệng của ông như đều bị vẻ huyền bí của sách cuốn hút; có thể thấy rõ, răng ông cắn rất chặt, bởi vì hai bên má và huyệt thái dương của ông khẽ động đậy, rất khẽ, nhưng lại vô cùng căng thẳng. Bỗng nhiên, ông nở một nụ cười ngây thơ đến thế, thở dài một hơi, dùng chiếc khăn tay trắng to cỡ cái khăn trải giường nhỏ lau mồ hôi trên trán.

Chưa cần bàn đến những chuyện khác, riêng cái sự không qua loa với tình người và cái sự cặm cụi đến khờ dại này cũng đủ khiến tôi kính yêu ông — đa số các học trò vì thế mà cũng yêu mến ông. Người hơi có chút tâm can và bộ óc, dẫu chỉ là một học sinh mười lăm, mười sáu tuổi như tôi và các bạn học thuở ấy, há lại không nhìn ra: Sự ôn hòa và chân thành của ông xuất phát từ bản tính thuần hậu, mà đồng thời lại có thể giữ vững trách nhiệm không một chút cẩu thả, điều đó đủ để cho thấy ông ôn hậu chứ không hề hèn nhát? Lại há chẳng cảm nhận được ông là một thành viên trong "chúng ta", chứ không phải là một người trong số các "tiên sinh"; bởi vì cái sự nỗ lực đọc sách, vì đọc sách mà sốt ruột, mà đổ mồ hôi, mà thở dài của ông, chẳng phải hoàn toàn giống hệt chúng ta hay sao?

Đến khi chúng tôi gặp phải chút rắc rối nhỏ của học sinh — đối với chúng tôi thì đó là chuyện lớn khó lòng giải quyết — tiên sinh Hoàng là người đầu tiên đến an ủi chúng tôi, giả như ông chưa kịp giúp đỡ; dẫu sao thì những việc ông có thể giúp đều đã tự động làm trước khi cất lời an ủi rồi. Giám học của trường trung học hơn hai mươi năm trước cũng chỉ kiếm được sáu mươi đồng, vậy mà mỗi tháng ông đều trích ra một phần ba để sẵn sàng giúp đỡ học sinh, cho dù tất cả chúng tôi không ai gặp khó khăn về kinh tế đi nữa, thì một phần ba tiền lương này của ông cũng chẳng hề dư dả lại. Giả sử chúng tôi ngã bệnh, tiên sinh Hoàng không những ân cần chăm sóc, mà nhất định còn mang tới nào hoa quả, bánh trái, hoặc tiểu thuyết, gần như len lén đặt lên giường của học sinh ốm.

Thế nhưng, vị thiên sứ trong cơn khốn khó này đồng thời cũng là vị quân vương trong những ngày bình yên — ông quản thúc chúng tôi. Ký túc xá không sạch sẽ, tan học không chịu đi tập thể dục... đều phải hứng trọn lôi đình của ông, dẫu cho sấm sét của ông luôn đi kèm với những giọt mưa hóa thành nước mắt.

Trên thế giới này, không, cứ nói riêng trong một ngôi trường đi, làm sao mà toàn là người thấu đáo được cơ chứ. Trong số học sinh chúng tôi có không ít kẻ căm ghét tiên sinh Hoàng. Điều này không phải vì lòng bác ái của ông không phổ quát, cũng chẳng phải vì bị ai nhìn thấu là ông không chân thành, mà là sự va chạm giữa sự vĩ đại và sự tầm thường, kết quả luôn là sự vĩ đại thất bại, tựa như không như thế thì không đủ để làm nên sự vĩ đại vậy. Những học sinh này cũng từng nhận ân huệ từ ông, biết rõ sự vĩ đại của ông, nhưng họ lại không thể yêu mến ông. Họ nhận mười phần ân huệ của ông rồi lại bị ông quở m trách một trận, thế là tiên sinh Hoàng bỗng biến thành kẻ đáng ghét tột cùng. Tôi hoàn toàn không có ý định vì thế mà coi thường họ, tôi chỉ muốn nói rằng trên đời này quả thực có rất nhiều người như thế. Họ không phải không biết phải quấy, mà là tình yêu của họ chỉ giới hạn ở việc yêu lấy bản thân mình; yêu bản thân là sự cưng chiều mù quáng, họ nhất quyết không chịu nhận bất kỳ lời quở trách nào. Giả như bạn cứu mạng họ, mà đồng thời lại khuyên răn họ vài câu, từ đó họ sẽ mãi mãi khắc ghi lời quở trách của bạn — vì để hận bạn — mà quên đi ân huệ cứu mạng. Sai lầm lớn nhất của tiên sinh Hoàng chính là từ gốc đã không nên đến làm Giám học, Giám học vô trách nhiệm thì vẫn có, thế nhưng tiên sinh Hoàng và sự vô trách nhiệm thì vĩnh viễn không thể gắn kết với nhau. Bất luận ông có chân thành đến đâu, hậu đạo thế nào, thì việc quản thúc vẫn là quản thúc.

Khi ông mới đến trường, gần như không có một ai là không yêu mến ông, bởi vì ông khác biệt với các vị tiên sinh khác đến nhường nào. Các vị tiên sinh khác nhiều lắm cũng chỉ là cái miệng biết nói nhiều hơn sách vở, chúng tôi khâm phục họ cũng xấp xỉ như khâm phục sách vở vậy. Dẫu cho họ có hoạt bát thú vị đi nữa, trong mắt chúng tôi thì đó cũng là sự hoạt bát thú vị của một thế giới khác, chẳng dính dáng mấy đến chúng tôi. Tiên sinh Hoàng là một "con người", ông hoàn toàn khác biệt với các vị tiên sinh khác. Ông cùng ăn, cùng ngủ, cùng đọc sách với chúng tôi.

Nửa năm sau, đã có một số học sinh tỏ ra bất mãn với ông, trong số đó có kẻ từng chịu sự răn đe của ông, lại có kẻ xuất phát từ tâm lý thích chơi trội — người ta bảo tốt, mình cứ nhất định chê xấu, để tỏ rõ mình có tư duy, còn kẻ khác chỉ là lũ ngốc hùa theo đuôi.

Trải qua một trận phong ba nhỏ, phe yêu mến và phe căm ghét ông đã chia đôi một nửa. Khởi đầu của cơn phong ba ấy hoàn toàn chẳng liên quan gì đến ông cả. Học sinh định mở cuộc họp trong giờ lên lớp, ông bước ra khuyên ngăn, thế là thành ra mang tiếng can thiệp vô lý. Ông là một người ngây thơ — sự tự tin thái quá thậm chí còn khiến ông yêu cầu bỏ phiếu biểu quyết xem có nên họp trong giờ lên lớp hay không! May thay số phiếu đồng tình với ông lại nhiều hơn ba phiếu! Dù cơn phong ba chẳng bao lâu sau đã bình yên vô sự, thế nhưng uy tín của ông đã sụt giảm đi một nửa.

Thế là, những kẻ muốn hất cẳng ông liền thấy thời cơ đã đến: Chỉ cần có thêm một trận phong ba nữa, ông chắc chắn sẽ phải cuốn x gói cút đi. Người nhăm nhe kiêm nhiệm chức Giám học có ít nhất là ba người. Kẻ hoạt náo nhất trong số đó chính là giáo viên thủ công của chúng tôi, một kẻ sống bằng cái miệng và cái lưỡi, ngoài việc cũng là một kẻ béo ra thì hắn và tiên sinh Hoàng chính là hai cực nam bắc của nhân loại. Trong lớp học, hắn từng lớn lối tuyên bố, nếu có ai trả hắn tám trăm đồng một tháng, thì dù có đi hốt bô đi chăng nữa cũng là một mối hời. Rất nhiều học sinh thích hắn, bởi vì lên lớp của hắn dù có ngủ gật cũng vẫn kiếm được trên tám mươi điểm. Nếu hắn mà làm Giám học, chẳng phải mọi người đều được bước vào thiên đường hay sao? Tối nào cũng vậy, kể từ sau trận phong ba nhỏ kia, trong phòng hắn lại có những cuộc họp nhỏ. Chẳng mấy chốc, những hạt giống gieo mượn trong cuộc họp nhỏ ấy đã trổ hoa. Có kẻ tố cáo tiên sinh Hoàng lên phòng hiệu trưởng, trên bảng đen thường xuyên xuất hiện những dòng chữ như "Bò béo", "Lão củ mài" ... Cùng lúc đó, một số học sinh cũng đem những tin tức này báo cáo cho tiên sinh Hoàng. Đột nhiên tiên sinh Hoàng xin nghỉ một ngày. Thế nhưng tối hôm đó lúc tự học, hiệu trưởng đã đến, huấn thị trước toàn thể học sinh, nói rằng tiên sinh Hoàng đã đệ đơn từ chức với ông ấy, nhưng không được chuẩn y. Đoạn cuối, hiệu trưởng nói, "Ai không thích vị Giám học tốt này, xin mời làm đơn thôi học; nếu tất cả mọi người đều không thích ông ấy, tôi và ông ấy sẽ cùng nhau từ chức." Chẳng ai nói năng gì cả. Thế nhưng hiệu trưởng vừa bước chân ra, thì ngay chân trước chân sau, một đám học sinh đã ùn ùn kéo đến phòng giáo viên thủ công để họp khẩn cấp.

Đến ngày thứ ba, tiên sinh Hoàng lại làm việc như bình thường, chỉ có điều gương mặt hình như gầy sọp đi một vòng. Vào giờ tan học buổi chiều, ông triệu tập toàn thể học sinh để huấn thị, người đến dự cũng chỉ được một nửa. Ông có vẻ như muốn nói rất nhiều rất nhiều điều, thế nhưng khi bước lên bục, nụ cười đầu tiên của ông lại chẳng thể nặn ra nổi, ngẩn ngơ hồi lâu, ông cất giọng cực kỳ nhỏ nhẹ thốt lên một câu: "Chúng ta hãy khoan dung cho nhau nhé!" Không nói câu thứ hai.

Sau kỳ nghỉ hè, phong trào bãi bỏ thi tháng ngày càng lan rộng. Sát ngày Trùng Dương, quả bom đã phát nổ. Giáo viên tiếng Anh đòi thi, học sinh thì nhất quyết không chịu thi; giáo viên vừa tan lớp liền bị bám theo sau bởi những lời lẽ khó nghe tột độ. Đến khi sự việc náo đến tai hiệu trưởng, vấn đề liền bị đổi từ bãi thi sang việc cách chức giáo viên tiếng Anh, bởi vì hiệu trưởng dù thế nào đi nữa cũng muốn duy trì chế độ thi tháng. Dẫu có vài kẻ chủ trương lật đổ cả hiệu trưởng, nhưng đa số vẫn muốn bắt đầu từ việc sa thải giáo viên trước. Đã không gây chiến với hiệu trưởng, thì đương nhiên việc bãi thi đành phải tạm thời gác lại. Lúc này, đã có người lên tiếng cảnh báo tiên sinh Hoàng: "Đừng có tự chuốc họa vào thân!"

Thế nhưng ai bảo tiên sinh Hoàng là Giám học cơ chứ? Ông buộc phải duy trì trật tự nhà trường. Hơn nữa, lại có kẻ đang tìm cách lái ngọn gió bão ấy đổ lên đầu ông.

Hiệu trưởng không đồng ý sa thải giáo viên. Có tin đồn truyền ra rằng, trong cuộc họp giáo viên đương chức, tiên sinh Hoàng đã chủ trương trừng trị thật nghiêm khắc đám học sinh, tiên sinh Hoàng đã khuyên nhủ các giáo viên hợp sức để chống lại học sinh, Giám học Hoàng...

Cơn bão đã đổi chiều, Giám học Hoàng nay không còn là giáo viên tiếng Anh nữa, mà đã trở thành mục tiêu hứng chịu làn đạn.

Tiên sinh Hoàng vẫn tối ngày qua đời cùng học sinh, khuyên nhủ, giải thích, đan xen giữa nụ cười và nước mắt để phơi bày sự ngây thơ và lòng chân thành. Nào có ích gì đâu?

Trong số học sinh, những kẻ không phản đối thi tháng thì không dám lên tiếng. Bọn ba phải nước đôi thì thà nói những lời cay độc còn hơn là nói lời hòa hoãn, cốt để chiếm được thiện cảm và sự tán dương của bạn bè. Cứ thế, đến cả những học sinh kính yêu tiên sinh Hoàng cũng chẳng dám ngầm cảnh báo ông nữa: Cơn bão dữ như một câu thần chú trói chặt toàn bộ ngôi trường.

Tôi bắt gặp ông trên phố.

"Tiên sinh Hoàng, ngài hãy cẩn thận đấy," tôi nói.

"Đương nhiên rồi," ông cười một nụ cười như thế.

"Ngài có biết phong ba đã đổi chiều rồi không?"

Ông gật gật đầu, lại cười một nụ cười như thế, "Tôi là Giám học mà!"

"Tối nay hình như lại họp toàn trường, tiên sinh tốt nhất là đừng đến." "Nhưng mà, tôi là Giám học cơ mà!"

"Họ có lẽ sẽ dùng vũ lực đấy!"

"Đánh 'tôi' á?" Sắc mặt ông biến đổi.

Tôi nhận ra, ông chưa từng nghĩ tới việc học sinh sẽ đánh mình; lòng tự tin của ông quá lớn. Song đồng thời ông không phải là không sợ nguy hiểm. Ông là một "con người", chứ chẳng phải vị anh hùng làm bằng sắt thép — vì thế mà tôi yêu quý ông.

"Tại sao cơ chứ?" Ông như đang tự vấn lấy lương tâm mình vậy.

"Có kẻ đang đứng sau giật dây."

"Ối!" Thế nhưng ông hoàn toàn chẳng hiểu ý tôi; theo tôi thấy; ông liền hỏi bồi ngay: "Giả như tôi đến khuyên can họ, mà họ cũng đánh cả tôi ư?"

Nước mắt tôi suýt trào ra. Ông hỏi ngây thơ đến thế, gần như là giọng điệu của một đứa trẻ; từ đầu đến chí cuối vẫn đinh ninh rằng dùng thiện ý đối đãi với người thì tuyệt đối không sai. Ông không thể ngờ trên đời này lại có những kẻ như người giáo viên thủ công kia.

⁠"Tốt nhất là đừng đến hội trường, bất luận thế nào đi nữa!"

"Nhưng mà, tôi là Giám học! Tôi đến khuyên bảo họ là được chứ gì; khuyên bảo thì làm sao mà gây ra chuyện được cơ chứ. Cảm ơn em nhé!"

Tôi ngây người chết lặng tại đó. Tận mắt chứng kiến một người vì trách nhiệm mà hy sinh, thế nhưng lại hoàn toàn chẳng hề ý thức được rằng mình đang đi hy sinh — vừa nghe thấy chữ "đánh" là sắc mặt liền biến đổi, vậy mà vẫn không hề chùn bước! Tôi nhìn thấu được rằng, lúc này ông tuyệt đối không hề có ý định từ chức, bởi vì ông không thể bỏ mặc trường học trong lúc đang rối ren tột độ mà chuồn mất. "Tôi là Giám học!" Cho đến tận bây giờ tôi vẫn không thể quên được câu nói ấy, cùng âm điệu của bốn chữ đó.

Quả nhiên tối hôm đó đã diễn ra đại hội. Tôi cùng bốn năm người bạn học vô cùng kính yêu tiên sinh Hoàng, cố ý ngồi ở vị trí gần bục phát biểu nhất, chúng tôi đã bàn bạc với nhau từ trước: Nếu thực sự đánh nhau, chúng tôi có thể tìm cách bảo vệ ông.

Năm phút sau khi đại hội bắt đầu, tiên sinh Hoàng đẩy cửa bước vào. Trong phòng đến cả tiếng thở mạnh cũng không nghe thấy. Chủ tịch đang thông báo tin tức do giáo viên thủ công truyền đạt — chính là công bố các tội trạng của Giám học — thì Giám học bước vào! Tôi biết nhịp thở của mình đã ngưng lại trong khoảnh khắc.

Đôi mắt của tiên sinh Hoàng dường như bị ánh đèn chiếu vào chói đến mức nhất thời không mở ra nổi, ông cúi gằm đầu, nhẹ nhàng khép lại cánh cửa giống như một kẻ mù. Môi mắt ông mở ra, dùng cặp tròng đen được cấu thành từ sự từ bi và khoảng đạt ấy để nhìn đại chúng. Sắc mặt ông, có lẽ vì ánh đèn quá gắt, nên hơi tái xanh. Ông bước nhích về phía bục phát biểu hai bước, một chân bước lên rìa bục, khẽ mỉm cười.

"Thưa các bạn học, tôi đến đây với tư cách là một người bạn, chứ không phải với tư cách Giám học, để nói dăm ba câu với mọi người!"

"Đạo đức giả!"

"Hán gian!"

Có tiếng hét vang lên từ phía sau.

Đầu tiên sinh Hoàng cúi gầm xuống. Ông nằm mơ cũng không thể ngờ mình lại bị mắng nhiếc thế này. Ông tuyệt đối không hề căm hận những kẻ chửi mắng mình, mà ngược lại đang hoài nghi chính bản thân, rốt cuộc là mình làm chưa đủ chân thành, bằng không thì...

Cái cúi đầu ấy đã hại chết đời ông.

Lúc ông vừa bước vào, mọi người vậy mà lại có thể giữ được sự tĩnh lặng nhường ấy, tôi thầm nghĩ trong lòng, rốt cuộc mọi người vẫn còn kính sợ ông; ông đã thoát hiểm rồi. Cái cúi đầu này vừa buông xuống, tiêu đời, ai nấy đều cho rằng ông đã bị mắng đúng tâm đen, nên mới thấy hổ thẹn.

⁠"Đánh hắn!" Đây là tiếng hô của một người bạn học rất thân thiết với giáo viên thủ công, tôi vẫn nhớ rõ. Tiếp theo đó, "Đánh!", "Đánh!" Toàn bộ đám người ở phía sau đều đứng phắt dậy. Mấy anh em chúng tôi đưa tay ấn chặt đầu gối nhau ra hiệu ám chỉ "đừng cử động"; chúng tôi mà động đậy, tình hình sẽ rối tung lên mất. Tôi lớn giọng hét lên một câu:

"Ra ngoài mau!" Cố tình hét lên một câu nghe rất khó nghe, thực chất đó lại là một lời ám chỉ thiện ý. Giả như ông bước ra ngoài — ông chỉ cách cửa có hai ba bước chân — thì chắc chắn sẽ chẳng có chuyện gì xảy ra cả, bởi vì năm anh em chúng tôi ít nhất cũng có thể chặn đám người phía sau lại một lát. Thế nhưng tiên sinh Hoàng không hề nhúc nhích! Tựa như đã dồn tụ đủ sức mạnh, ông đột ngột ngẩng phắt đầu lên. Ánh mắt ông lúc này vô cùng đáng sợ. Thế nhưng chưa đầy nửa phút sau, ông lại cúi đầu xuống, dường như đang dùng sự sám hối cực độ để kiềm chế cơn thịnh nộ sắp bùng phát. Ông là một "con người", thế nhưng lại muốn dùng sức người để nâng bản thân lên cái tầm vóc siêu nhân. Tôi hiểu rõ sự biến đổi trong cõi lòng ông ấy: Đột ngột bị người ta mắng nhiếc, tự bản thân hoài nghi xem mình có đang đi đúng đường hay không; trái tim mách bảo ông rằng — bản thân không thẹn với lòng; trong cái thời điểm mà phía sau cứ réo gọi "Đánh!": Ông đã nổi giận; đáng lẽ không nên nổi giận, họ chỉ là những học sinh trẻ tuổi — ông lại cúi gầm đầu xuống.

Nối tiếp cái cúi đầu thứ hai ấy, tiếng hô "Đánh!" vang lên như cuồng phong bão táp.

Giả như ông thực sự nổi giận, thì chẳng ai dám ra tay trước cả; thế nhưng ông lại cứ cúi gầm đầu — chính vì thế, nên rốt cuộc cũng chỉ nghe thấy tiếng hô đánh, chứ hoàn toàn chẳng có ai lao lên cả. Điều này không phải vì mọi người không can đảm, mà thực ra là vì đa số — đại đa số — trong thâm tâm đều thầm nghĩ một câu: "Dựa vào đâu mà đánh một con người hiền lành chất phác thế này chứ?" Dĩ nhiên, bản báo cáo của vị chủ tịch kia đủ sức khiến một số kẻ tin sái cổ, thế nhưng tột cùng thì mọi người vẫn không thể quên được tất cả những gì tiên sinh Hoàng đã làm trong quá khứ; vả lại vẫn có không ít kẻ thừa biết bản báo cáo ấy là do một phe nhóm cố tình thêu dệt nên.

Tôi lại hét lên một tiếng, "Ra ngoài mau!" Tôi thừa biết từ "cút" sẽ thích hợp hơn, ở cái khung cảnh ấy, nhưng sao nỡ thốt lên cơ chứ!

Tiên sinh Hoàng vẫn đứng im chẳng chuyển động. Đầu ông lại ngẩng lên: Trên mặt thoáng hiện nụ cười mỉm, khóe mắt rớm ướt, trông y hệt như một đứa trẻ ngoan ngoãn đang ngắm nhìn một con hổ, vừa yêu mến lại vừa có đôi chút sợ sệt lo âu.

Bỗng nhiên từ ngoài cửa sổ bay vụt vào một viên gạch, mang theo những mảnh thủy tinh vỡ vụn, lao vút đi như một ngôi sao chổi, đập thẳng vào thái dương ông. Máu tươi lập tức trào ra. Một tay ông vị lấy bục giảng. Đám người phía sau hoảng hốt chạy túa ra ngoài. Mấy người chúng tôi vội vàng xốc nách đỡ lấy ông.

"Không sao đâu, không sao đâu," ông vẫn cố gượng cười, máu đã gần như che kín cả khuôn mặt.

Tìm hiệu trưởng, không có; tìm bác sĩ học đường, không có; tìm chủ nhiệm giáo vụ, không có; chúng tôi quyết định đưa ông đến bệnh viện.

"Về phòng tôi!" Miệng ông dường như đã không còn nghe theo lời nữa.

Chúng tôi đều là những kẻ thiếu kinh nghiệm, nghe ông bảo về phòng, liền xúm vào dìu ông đi bước thấp bước cao. Về đến phòng, ông lảo đảo lùi lại hai bước, dường như muốn đến chỗ chậu rửa mặt, nhưng rồi ngã gục ngay xuống giường; máu vẫn tuôn xối xả không ngừng.

Lão tạp dịch Trương Phúc bước vào liếc mắt nhìn một cái, rồi bảo chúng tôi rằng, "Đỡ tiên sinh dậy đi, tôi đi đón bác sĩ học đường."

Bác sĩ học đường tới nơi, rửa ráy sạch sẽ cho ông, băng bó vết thương lại, rồi giục ông mau đến bệnh viện. Ông nhấp một ngụm rượu mạnh Brandy, trong lòng hình như có thêm chút sức lực, nhắm nghiền mắt thở dài một tiếng. Bác sĩ bảo, nếu ông không chịu đến bệnh viện, sẽ có nguy cơ cực kỳ lớn. Ông mỉm cười. Cất giọng thều thào: "Chết, chết ở ngay tại đây; tôi là Giám học cơ mà! Tôi làm sao có thể bỏ đi được chứ — đám hiệu trưởng có ai ở đây đâu nào!"

Lão Trương Phúc xung phong ở lại canh giữ qua đêm cùng "tiên sinh". Dù chúng tôi rất đỗi muốn ở lại túc trực bên ông, nhưng chúng tôi thừa biết bên ngoài có rất nhiều kẻ đang dùng ánh mắt khinh bỉ để nhìn bọn tôi; tuổi trẻ là lứa tuổi sợ nhất bị người ta đàm tiếu là "làm chuyện mờ ám" — sự đồng cảm và lòng nghĩa hiệp thường bị người đời diễn giải thành "chuyện ám muội", hoặc "chuyện chó má"; dòng máu của rất nhiều người trẻ tuổi có thể cực kỳ nóng bỏng, nhưng đồng thời cũng lạnh băng. Chúng tôi đành phải rời đi. Dẫu là vậy, lúc chúng tôi bước ra ngoài vẫn còn nghe văng vẳng bên tai câu châm chọc: "Hay ho chưa kìa! Con nuôi của con bò già họ Hoàng!"

Sáng hôm sau, lão Trương Phúc báo cho chúng tôi biết, "tiên sinh" đã bắt đầu nói nhảm rồi.

Hiệu trưởng đến, mặc kệ tiên sinh Hoàng có đồng ý hay không, quyết định đưa ông đến bệnh viện.

Thế nhưng vào lúc này, ông đã tỉnh táo trở lại. Tất cả chúng tôi đều đứng nghe ngóng ở ngoài cửa. Vị giáo viên thủ công kia cũng có mặt ở đó, nhìn tấm biển trắng trên phòng Giám học mà mỉm cười, thế nhưng lại nhíu mày nhìn chúng tôi, ra điều hắn ta là kẻ quan tâm đến nỗi đau đớn của tiên sinh Hoàng nhất mực. Chúng tôi nghe thấy tiên sinh Hoàng cất lời:

"Được rồi, đi bệnh viện; thế nhưng, hãy cho phép tôi được gặp mặt học sinh một lần."

"Ở đâu cơ?" Hiệu trưởng hỏi.

"Hội trường; chỉ nói hai câu thôi. Bằng không, tôi kiên quyết không đi!"

Tiếng chuông reo vang. Gần như toàn bộ học sinh đều có mặt đông đủ.

Lão Trương Phúc và hiệu trưởng dìu tiên sinh Hoàng bước ra. Máu đã thấm đẫm qua lớp băng gạc, ngoằn ngoèo quấn trên đầu trông hệt như một con rắn độc. Gương mặt ông hoàn toàn chẳng còn giống ngày thường nữa. Vừa bước chân vào cửa hội trường, ông liền khựng lại không đi nữa, cố gắng cạy đôi mắt từ dưới lớp băng gạc ra, tựa như đang tìm kiếm những đứa con của chính mình, nhìn thấy hết thảy chúng tôi. Ông cúi gằm đầu xuống, dường như đã sắp không trụ nổi nữa, cứ giữ nguyên tư thế cúi đầu ấy, ông cất giọng trầm thấp — nhưng vô cùng rành mạch — tuyên bố: "Bất luận là ai đã đánh tôi, tôi tuyệt đối, tuyệt đối không bao giờ so đo tính toán!"

Ông bước ra ngoài, không một học sinh nào dám động đậy. Khoảng chừng hai phút đồng hồ trôi qua. Bỗng nhiên tất cả mọi người ùn ùn chạy túa ra ngoài, đuổi theo ông, tận mắt nhìn ông lên xe.

Ba ngày sau, ông qua đời ở bệnh viện.

Rốt cuộc là ai đã đánh chết ông cơ chứ?

Đinh Canh.

Thế nhưng vào thời điểm ấy, chẳng một ai hay biết Đinh Canh chính là kẻ đã ném viên gạch đó. Ngày thường cậu ta vốn được mệnh danh là "cô tiểu thư", chẳng ai đời nào ngờ nổi "cô tiểu thư" lại dám liều mình ném gạch đá.

Đinh Canh khi ấy, cũng chỉ mới mười bảy tuổi. Cậu ta suốt ngày mặc chiếc áo vải xanh thẫm, trên mặt mọc đầy những nốt mụn đỏ li ti, đôi mắt lúc nào cũng dính chút gỉ nước, trông tựa như đang nhỏ thuốc đau mắt. Hiền lành, ít nói, thỉnh thoảng có lúc chơi rất thân với bạn, có lúc lại hờn dỗi chẳng thèm chơi cùng, lúc thì tự giác dọn dẹp ký túc xá, khi lại cả ngày chẳng buồn rửa mặt. Thế nên mới bị gọi là cô tiểu thư — mang chút tính khí tiểu thư nay thế này mai thế khác.

Cơn bão phong ba đã qua đi, giáo viên thủ công kiêm nhiệm luôn chức Giám học. Hiệu trưởng vì tiên sinh Hoàng đã qua đời nên cũng chẳng truy cứu sâu xem rốt cuộc viên gạch đó do ai ném. Nói thật lòng, quả thực chẳng một ai hay biết.

Thế nhưng, chưa đầy nửa năm sau, mọi người đã đoán ra được thủ phạm là ai — Đinh Canh đã biến thành một con người hoàn toàn khác, chẳng còn chút bóng dáng nào của "cô tiểu thư" ngày nào nữa. Cậu ta cũng bắt đầu thích ba hoa chích choè, hơn nữa những lời thốt ra toàn là lời lẽ khó nghe. Cậu ta luôn kè kè bên cạnh những kẻ lười biếng không chịu học hành, tập tành hút thuốc lá — tất nhiên cũng bởi vì Giám học chẳng thèm quản thúc — tối nào cũng la cà bên ngoài, có lúc miệng còn nồng nặc mùi rượu. Cậu ta thậm chí còn leo lên làm cả chức Chủ tịch hội học sinh.

Kể từ đêm "định mệnh" hôm ấy, thời điểm tiên sinh Hoàng qua đời, Đinh Canh đã lột xác hoàn toàn. Chẳng ai có thể ngờ nổi "cô tiểu thư" lại biết thượng cẳng chân hạ cẳng tay với người khác. Thế nhưng giờ đây cậu ta đã chẳng còn là "cô tiểu thư" nữa rồi, dĩ nhiên ai nấy đều có thể mường tượng ra việc cậu ta hoàn toàn đủ khả năng hạ thủ đánh người. Sự thay đổi diễn ra quá nhanh vượt ngoài sức tưởng tượng, đã vậy thì chuyện gì mà chẳng thể xảy ra cơ chứ; thế nên chính là "cậu ta" chứ còn ai vào đây nữa!

Nửa năm sau, chính miệng cậu ta thừa nhận — phần lớn là do thói khoác lác tự phụ, bởi vì cậu ta giờ đây đã biến thành một kẻ ngang ngạnh khó ưa. Kẻ kiêng dè vị "cúc áo nhọn" này nhất chính là vị giáo viên kiêm nhiệm chức Giám học kia. Giám học đã trở thành cấp dưới của cậu ta rồi, thì việc cậu ta thừa nhận chuyện gì đi nữa đương nhiên cũng chẳng gặp chút nguy hiểm nào. Kể từ khi tiên sinh Hoàng rời khỏi phòng Giám học, ngôi trường của chúng tôi đã chẳng còn ra thể thống trường học nữa.

Tại sao lại ném viên gạch ấy cơ chứ? Theo như lời tự thuật của Đinh Canh, có tới ngót nghét năm sáu mươi lý do, bản thân cậu ta cũng chẳng biết lý do nào là chuẩn xác nhất, và dĩ nhiên cũng chẳng ai dám khẳng định lý do nào mới là đáng tin cậy.

Theo quan điểm của tôi, nguyên nhân thực chất chính là vì "cô tiểu thư" lại đột ngột lên cơn "tính khí tiểu thư". Ban đầu trong buổi đại hội của toàn trường, đến việc bước vào cậu ta còn chẳng dám, chỉ dám đứng lấm lét ngoài cửa ngóng tình hình. Bỗng nhiên cái cơn hâm dở ấy nổi lên, có lẽ là do từng bị tiên sinh Hoàng quở trách, hoặc cũng có thể cậu ta thấy khuôn mặt béo tròn của tiên sinh Hoàng trông hay ho nên muốn thử xem có đập vỡ nổi hay không, hoặc giả là... Bất luận thế nào đi nữa, một đứa trẻ mười bảy tuổi, bản tính vốn dĩ thất thường như quỷ thần, lại thêm sự u uất lú lẫn nửa người nửa ngúm đang nổi những nốt mụn đỏ trên mặt, cậu ta hoàn toàn có thể làm ra những chuyện vô duyên vô cớ mà mình chẳng hề hay biết. Xét từ nhiều khía cạnh, cậu ta quả thực là con người như thế. Vào thời điểm tiên sinh Hoàng còn sống, cậu ta đã là kẻ biến hóa khôn lường, thỉnh thoảng rất thích người ta gọi mình là "Đại Ngọc". Sau khi tiên sinh Hoàng qua đời, cậu ta liền chẳng còn biết rốt cuộc bản thân mình ra cái thể thống gì nữa. Có lúc, nghe người ta nói vài câu ngon ngọt, cậu ta có thể ngoan ngoãn suốt cả một ngày, chúi mũi vào bàn viết chữ Hán kiểu chân phương, nét chữ viết ra vô cùng thanh tú mượt mà. Ngày hôm sau, lại trốn học cả ngày trời!

Kiểu quan sát này không chỉ giới hạn trong thời kỳ đi học, tôi và cậu ta sau khi tốt nghiệp tình cờ lại làm việc chung với nhau nửa năm trời, nhìn vào tình hình trong nửa năm đó, cậu ta quả thực chính là con người mà tôi vừa mới nhắc đến. Lấy một chuyện ra làm ví dụ nhé. Tôi và cậu ta đều làm giáo viên tiểu học, cùng dạy chung một trường, tôi dạy lớp bốn. Dạy được hai tháng trời, cậu ta đột ngột đòi đổi lớp, nguyên nhân duy nhất là vì lớp tôi ít hơn cậu ta ba học sinh. Thế nhưng cậu ta lại chẳng nói với hiệu trưởng như thế — vì chê chấm ít hơn ba tập bài kiểm tra thì xem chừng không hay ho lắm cho cam. Cậu ta bảo rằng, chủ nhiệm lớp bốn có địa vị cao hơn chủ nhiệm lớp ba, cậu ta không cam tâm đứng dưới cơ người khác. Dù nghe chẳng lọt tai cho lắm, nhưng rốt cuộc đó cũng xem như một cuộc tranh chấp có khí phách hơn một chút. Cậu ta còn mách với hiệu trưởng rằng: Hồi đi học cậu ta từng giữ chức Chủ tịch hội học sinh, mà Chủ tịch thì đương nhiên là thủ lĩnh của đại chúng, thế nên khi đi dạy học thì cậu ta cũng phải được đứng lớp một. Hiệu trưởng đem chuyện này ra bàn bạc với tôi, tôi thì thế nào cũng được, hoàn toàn tùy thuộc vào sự điều động của hiệu trưởng. Ngược lại, hiệu trưởng lại cho rằng đã dạy được gần nửa học kỳ rồi, không tiện thuyên chuyển nữa. Chuyện này cứ thế trôi qua. Đến sát kỳ nghỉ Tết, hiệu trưởng có việc đại sự xin nghỉ phép hai tuần, ngỏ ý muốn nhờ tôi dạy thay mấy ngày. Đinh Canh lại đồng ý. Thế nhưng lần này cậu ta lại trực tiếp nổi khùng với tôi, bởi vì cậu ta cảm thấy ngượng ngùng khi phải trực tiếp ngỏ lời nhờ hiệu trưởng cho mình dạy thay. Tôi không tài nào nhớ nổi mình đã nói những gì nữa, nhưng đại ý là tôi nhận lời sẽ đi nói giúp cậu ta với hiệu trưởng: Vốn dĩ từ đầu tôi chẳng hề muốn dạy thay chút nào cả.

Đến khi tôi đã nói chuyện xong xuôi với hiệu trưởng, thì cậu ta lại đâm ra thoái thác không chịu, thậm chí còn nổi giận đùng đùng đòi từ chức, đến cả việc ráng trụ lại qua kỳ nghỉ Tết cũng nhất quyết không màng. Hiệu trưởng còn chưa đi, cậu ta đã cuốn gói khăn gói quả mướp bỏ đi thẳng. Ai khuyên can cũng bằng thừa, nhất định phải dứt áo ra đi cho bằng được.

Từ đó về sau hai chúng tôi không còn gặp lại nhau lần nào nữa.

Nhìn thấy ngôi mộ của tiên sinh Hoàng, lại khiến tôi nhớ đến những nỗi thống khổ của chính mình trong suốt hai mươi năm qua. Ngôi mộ dường như đã lùn đi một chút, trên lớp đất đắp ấy còn mọc lơ thơ vài nhành hoa dại, cái vẻ "đẹp đẽ" ấy lại càng làm đậm đà thêm hương vị chua xót não nề. Mặt trời đã ngả bóng tà chiếu xiên qua rặng tre ở chùa Đại Bi, tôi chỉ hòng luyến tiếc chẳng muốn nhấc chân bước đi. Cực kỳ ao ước tiên sinh Hoàng, dáng người mập mạp, mặc chiếc áo dài vải xám, đến trò chuyện cùng tôi dăm ba câu.

Từ đằng xa có người đang đi tới. Không đội mũ, mái tóc rất dài, mặc chiếc áo ngắn màu xanh lam, vẫn chưa nhìn rõ dung mạo ra sao, chắc là người đi đường thôi, tôi thầm nghĩ; cũng chẳng lấy gì làm bận tâm cho lắm. Thế nhưng hắn ta lại chẳng đi theo con đường nhỏ, mà rẽ khỏi lối mòn tiến thẳng về phía tôi. Lại có người đến tảo mộ nữa ư?

Hắn ta dường như đến sát trước mộ mới phát hiện ra sự hiện diện của tôi, bỗng ngẩn người khựng lại. Hoặc giả từ đằng xa rất khó để nhìn thấy tôi, bởi vì tôi đang ngồi tựa lưng vào gốc cây phong đó mà. "Cậu," hắn cất tiếng gọi tên tôi.

Tôi ngây người chết lặng, chả tài nào nhớ nổi hắn là ai.

⁠"Không nhớ ra tôi là ai nữa à? Đinh —"

Chưa đợi hắn nói dứt câu tôi đã sực nhớ ra, Đinh Canh. Ngoại trừ việc cậu ta vẫn giữ lại chút phong thái "cô tiểu thư" — chẳng rõ vương vấn ở chỗ nào trên người — thì cậu ta tuyệt đối chẳng còn là Đinh Canh của hai mươi năm về trước nữa. Mái tóc dài thòng, lại còn rối bù xù. Gương mặt đen nhẻm bồ hóng, gỉ mắt dính đầy đặc quánh ở khóe mắt, trũng sâu hoắm xuống, tròng mắt chằng chịt những tia máu đỏ ngầu. Hàm răng đã ngả màu nửa đen, tôi không kìm được mà liếc nhìn đôi tay cậu ta, ngón trỏ và ngón giữa của cả hai bàn tay đều đã ngả vàng một nửa. Vừa nhìn chằm chằm vào tôi, cậu ta vừa từ trong túi moi ra một bao thuốc lá "Great Wall".

Chẳng hiểu sao trong lòng tôi dâng lên một trận bi thảm. Tôi và cậu ta vốn chẳng có tình cảm gì sâu nặng, thế nhưng dẫu sao cũng là bạn học thuở niên thiếu... Tôi bước tới nắm lấy bàn tay cậu ta; bàn tay ấy run lẩy bẩy dữ dội. Hai chúng tôi nhìn nhau trân trân; khóe mắt ai nấy đều rớm ướt; đoạn đồng thanh đồng điệu quay sang nhìn ngôi mộ thấp lè tè kia.

"Cậu cũng đến tảo mộ à?" Câu này đã chực sẵn bên khóe môi, lại bị tôi nuốt ngược trở vào. Cậu ta châm một điếu thuốc, nhả một làn khói trắng ngút ngàn lên bầu trời xanh thẳm, liếc nhìn tôi, liếc nhìn ngôi mộ, rồi mỉm cười.

"Tôi cũng đến thăm ông ấy, nực cười lắm phải không?" Cậu ta vừa nói vừa sụp xuống ngồi bệt trên mặt đất. Tôi chẳng biết phải tiếp lời thế nào cho phải, đành hùa theo cười gượng một tiếng rồi cũng ngồi xuống theo. Cậu ta trầm ngâm suốt hồi lâu chẳng nói năng gì, cúi gầm đầu rít thuốc, dường như đang mông lung suy tư điều gì đó. Điếu thuốc đã cháy xém phân nửa, cậu ta ngẩng phắt đầu lên, gẩy tàn thuốc với một dáng vẻ vô cùng điệu nghệ. Miệng mỉm cười trước, đoạn cất giọng nói:

"Hơn hai mươi năm rồi đấy! Ông ấy vẫn chưa chịu buông tha cho tôi!"

"Ai cơ?"

Cậu ta dùng điếu thuốc đang cầm trên tay hất về phía nấm mồ: "Hắn chứ ai!"

"Sao cơ?" Tôi cảm thấy có gì đó không ổn lắm; thầm nơm nớp lo sợ cậu ta có chút thần kinh điên dại.

⁠"Cậu còn nhớ câu nói cuối cùng của ông ấy chứ? Tuyệt — đối — không — so — đo, đúng thế không?"

Tôi gật đầu.

⁠"Cậu còn nhớ hồi chúng ta cùng dạy học ở trường tiểu học không? Tôi đột ngột bỏ việc ấy? Tôi đã tìm đến cậu và bảo cậu đừng nhận dạy thay cơ mà? Nào, có nhớ cậu đã nói gì không?"

"Tôi không nhớ nữa."

"Tuyệt đối không so đo! Chính là câu cậu nói đấy. Lần ấy tôi muốn đổi lớp với cậu, cậu cũng quăng vào mặt tôi đúng câu nói ấy. Cậu có thể chỉ vô tình thốt ra, thế nhưng đối với tôi, câu nói ấy chính là một sự trả thù, là sự trừng phạt. Nó mang sắc thái của một dải lụa đỏ, hệt như một con rắn độc; nó quả thực có màu sắc đấy chứ. Nó khiến tâm hồn tôi biến thành một trận run rẩy; cả hoài bão, sự nghiệp, thảy đều theo cơn run rẩy ấy hóa thành — chiếc lá rụng giữa trời thu. Giống như chiếc lá của cây phong này vậy. Chắc cậu cũng láng mang biết lý do tại sao lần ấy tôi lại đòi dạy thay hiệu trưởng chứ? Tôi đã vận động chán chê từ lâu, bắt ông ta không được quay lại nhậm chức nữa. Thế nhưng cậu lại thốt ra câu nói ấy —"

"Tôi nói hoàn toàn vô tình thôi mà," tôi bày tỏ sự áy náy.

"Tôi biết chứ. Rời khỏi trường tiểu học, tôi kiếm được một chân công tác ở Cục trị thủy. Công việc vô cùng nhàn hạ, lương bổng lại chẳng hề ít. Nửa năm sau, có một chiếc ghế trống béo bở hơn lộ ra. Tôi và một kẻ họ Lý tranh giành vị trí đó. Tôi vận động, hắn ta cũng vận động, thế lực hai bên xấp xỉ ngang ngửa nhau, thế nên quyết định bị ngâm ngấm mấy ngày trời chẳng thể phê chuẩn xuống nổi. Trong khoảng thời gian ấy, hai chúng tôi có một lần chạm trán ở nhà Cục trưởng, cùng nhau đánh vài ván mạt chược. Cục trưởng, lúc đánh bài, đã để lộ ra chút lời ngầm rằng sự cạnh tranh giữa hai chúng tôi khiến ông ta vô cùng khó xử. Tôi chẳng nói năng gì cả, thế nhưng kẻ họ Lý kia vừa đánh ra một quân Hồng Trung, vừa cười cợt bảo rằng: 'Hồng Trung này! Tôi nhường đấy, tuyệt đối không so đo!' Hồng Trung! Không so đo! Giám học Hoàng lại hiện lù lù trước mắt tôi, trên đầu quấn dải khăn đỏ đẫm máu! Tôi dốc kiệt sức lực đánh cho xong ván bài đó, mồ hôi vã ra ướt đẫm toàn thân. Tôi không thể nào đối mặt nổi với kẻ họ Lý đó nữa, hắn chính là tiên sinh Hoàng thứ hai, hắn dùng thứ lời nguyền giết người không dao để quấy phá linh hồn tôi: Giả như trên đời này thực sự có tà thuật yêu pháp, thì đây chính là một trong số đó. Tôi không làm nữa. Kiên quyết không làm nữa!" Trán cậu ta túa đầy mồ hôi.

"Có lẽ sức khỏe của cậu không được tốt cho lắm, tinh thần hơi bị mẫn cảm quá mức đấy thôi." Câu nói của tôi một nửa là để an ủi cậu ta, một nửa là chẳng đời nào tin vào mấy chuyện quỷ thần yêu ma ấy.

"Tôi xin thề danh dự, bản thân tôi hoàn toàn khỏe mạnh không bệnh tật gì. Giám học Hoàng quả thực cứ bám riết lấy tôi không buông. Ông ta là kẻ đạo đức giả, thế nên mới thốt ra được những lời nguyền độc ác mang vỏ bọc đạo đức giả ấy. Vẫn cứ dùng sự thật để minh chứng đi. Không lâu sau khi tôi rời khỏi Cục trị thủy thì kết hôn," câu này còn chưa dứt hết ý, ánh mắt cậu ta bỗng biến đổi sắc bén như một con diều hâu mất ổ, trân trân nhìn chằm chằm vào một cụm cỏ chân gà nửa vàng nửa lục mọc dưới đất, hồi lâu, cậu ta thẫn thờ như kẻ mất hồn. Tôi khẽ húng hắng ho nhẹ một tiếng, cậu ta giật mình bắn người lên, đưa tay lau mồ hôi trên trán, lẩm bẩm: "Rất xinh đẹp, cô ấy vô cùng xinh đẹp. Thế nhưng — lại không trinh bạch. Ngay trong đêm tân hôn, phòng hoa chúc liền biến thành địa ngục trần gian, thế nhưng lại chẳng có máu, cậu hiểu ý tôi chứ? Đêm tân hôn không có máu chính là địa ngục, dẫu biết đây là tư tưởng cổ hủ, thế nhưng hôn nhân của tôi vốn mang nếp cũ, đương nhiên tình cảm cũng cổ hủ theo. Cô ấy nói hết lời, chỉ van xin tôi, cầu xin tôi hãy tha thứ cho cô ấy. Lẽ ra, nhan sắc có thể chuộc lỗi cho vạn vật. Thế nhưng trái tim tôi lúc bấy giờ đã lạnh giá; tôi hạ quyết tâm đời này kiên quyết không đội nón xanh. Cô ấy càng khóc lóc thảm thiết, tôi lại càng tàn nhẫn, nói thật nhé, sự hành hạ ấy lại mang lại cho tôi chút khoái cảm. Đến cuối cùng, nước mắt đã cạn khô, lời lẽ đã cạn kiệt, cô ấy thốt ra câu nói cuối cùng: 'Xin hãy dùng máu trong lồng ngực em để thay thế nhé,' cô ấy vén vạt áo ngực, 'Hãy đâm vào đây một nhát đi; anh có đủ mọi lý do, em chết, tuyệt đối không so đo oán hận anh!' Tôi tiêu đời thật rồi, Giám học Hoàng đang đứng ngay ngoài cửa phòng tân hôn cười cợt tôi kìa. Tôi đến cả việc nhúc nhích một ngón tay cũng chẳng làm nổi. Ngày hôm sau, tôi dứt áo ra đi, biến thành một kẻ lưu lạc có gia thất, trong nhà bỏ lại một người phụ nữ không máu, và một con quỷ mang theo vũng máu! Thế nhưng tôi không thể tự sát được, tôi muốn quyết đấu một phen cho ra ngô ra khoai với lão ta, lão ta đã cướp đi của tôi mọi niềm vui sướng, thì đừng hòng hòng hốt nốt cái mạng này!"

"Đinh này: Tôi cứ ngỡ là cậu có vấn đề về sức khỏe chứ. Nhìn xem, năm xưa cậu đánh chết ông ấy, thực chất đâu có cố ý. Vả lại cái chết của tiên sinh Hoàng cũng một phần là do bị trì hoãn cứu chữa, giả như lúc ấy ông ấy tức tốc đến bệnh viện, thì nhất định đã chẳng gặp nguy hiểm đến tính mạng." Tôi đinh ninh khuyên giải như thế; tôi thừa biết chắc chắn rằng, giả sử tôi có khẳng định tiên sinh Hoàng là người tốt, tuyệt đối sau khi chết không thể hóa thành quỷ ám hại người, thì Đinh Canh nhất định sẽ càng nổi giận lôi đình hơn mà thôi.

"Không sai. Tôi vốn dĩ vô tình, thế nhưng ông ta lại cố ý tung ra tấm lòng từ bi giả trác khoan dung ấy đối với tôi, mà thực chất đó lại là một lời nguyền rủa vô cùng độc ác. Bằng không, một con người chết ngay trước mắt, cớ sao lúc lên bục hội trường vẫn còn thốt ra câu nói ấy cơ chứ? Được rồi, tôi vẫn cứ kể chuyện thực tế đi. Đã là một kẻ không nhà không cửa, tôi đương nhiên có thể phóng túng tự do rong chơi khắp nơi. Tôi cất bước tha hương chắc cũng phải qua mười hai mươi tỉnh thành. Cuối cùng, tôi gia nhập quân cách mạng ở Quảng Đông. Tiến đánh đến Nam Kinh, tôi đã leo lên chức Đoàn trưởng. Giả sử tôi tiếp tục phấn đấu công tác, thì đến nay ít nhất cũng ngồi lên tới ghế Quân trưởng rồi. Thế nhưng, vào cái thời điểm thanh trừng nội bộ, tôi lại giở chứng không làm nữa. Sự tình là thế này, một người bạn tri kỷ họ Vương, anh ta mang tư tưởng cánh tả. Chức vụ của anh ta cao hơn tôi. Giả như tôi hạ bệ anh ta, thì lập tức tôi có thể leo lên thay thế vị trí đó. Hãm hại anh ta là chuyện dễ như trở bàn tay, tôi nắm trong tay rất nhiều bằng chứng bất lợi đối với anh ta, thế nhưng tôi lại không nỡ ra tay. Hai chúng tôi đã từng vào sinh ra tử có nhau suốt hơn một năm trời, cùng nhau vào bệnh viện cũng đã hai bận. Thế nhưng tôi lại không đành lòng vứt bỏ cơ hội béo bở này; hoài bão khiến cho một vị anh hùng dù thế nào đi nữa cũng phải nhẫn tâm tàn độc đôi chút. Tôi không phải là một vị anh hùng chính hiệu, thế nên tôi bèn nghĩ ra một biện pháp ôn hòa hơn một chút. Tôi nhờ một người đến nhắn nhủ với anh ta rằng, nguy hiểm đang rình rập anh ta lớn nhường nào, chi bằng sớm tháo thân trốn chạy, đem hết mọi công việc giao phó lại cho tôi, tự khắc tôi sẽ lo liệu chu toàn cho sự an toàn tương lai của anh ta. Anh ta nhất quyết không nghe. Tôi nổi giận lôi đình. Buộc phải ra tay độc ác. Đang lúc tôi nhăm nhe tính kế, thì cái tên không biết sống chết này lại tự mò đến tìm tôi, chẳng đem theo dù chỉ một kẻ hầu người hạ. Có những kẻ vốn là vậy: Cho đến lúc chết vẫn cứ ra điều rộng lượng bao dung, chẳng thèm mảy may nghĩ cho tính mạng của chính mình, cứ ngỡ cái chết là chuyện cỏn con rẻ mạt nhất, nực cười thật đấy. Kẻ này cũng rứa, vẫn cứ cười hì hì đùa cợt với tôi. Tôi còn chưa kịp nghĩ ra hạ sách gì, dẫu sao thì cái mạng của hắn cũng đang nằm trong lòng bàn tay tôi, tôi bèn thẳng thừng nói toẹt ra với hắn — tay tôi lăm lăm nắm chặt khẩu súng lục. Hắn, hắn nghe xong liền nở nụ cười nhìn tôi. 'Nếu cậu muốn giết tôi,' hắn nói, miệng vẫn mỉm cười, 'Cứ ra tay đi, tôi tuyệt đối không so đo.' Lời này có thể là do hắn thốt ra ư? Sao lại có chuyện trùng hợp đến thế cơ chứ? Tôi biết thừa, tôi đã sớm biết rõ rồi, hễ cứ đến lúc tôi sắp sửa thành công, là 'lão ta' lại giở trò mượn nụ cười để đến trả thù, con quỷ đạo đức giả ấy luôn dùng chiêu thức mềm mỏng để hủy hoại con người ta. Tay tôi đến việc nhấc lên cũng chẳng nổi, đừng nói chi đến chuyện rút súng ra bắn người. Kẻ họ Vương cứ thế cười cợt, cười cợt rồi nghênh ngang bước đi. Hắn đi rồi, thì tôi còn được chút lợi lộc gì nữa nào? Địa vị của hắn cao hơn tôi. Lấy bằng chứng đi tố cáo hắn e rằng đã quá muộn màng, liệu hắn có lập tức nghĩ ra trăm phương ngàn kế để trị lại tôi không? Kết quả là, tôi đành phải bươn chải bôn ba trốn chạy! Cho đến tận bây giờ, mấy tên tiểu tốt dưới trướng tôi ngày trước nay đã leo lên làm Đoàn trưởng cả rồi, còn tôi thì sao? Tôi chỉ là một kẻ có vợ mà không có nhà, không đi tu làm hòa thượng mà lại tá túc trong miếu — đến chính tôi cũng chẳng rõ rốt cuộc bản thân mình là cái thá gì nữa!" Tranh thủ lúc cậu ta thở dốc, tôi cất lời hỏi dồn: "Miếu nào thế?"

"Ngay trước mắt đây, chùa Đại Bi chứ miếu nào! Cốt vì để ở gần lão ta cho tiện," cậu ta vừa nói vừa hất cằm chỉ về phía nấm mồ. Thấy tôi không hỏi tiếp, cậu ta tự động giải thích tường tận: "Ở gần lão ta, để ngày ngày tôi tới nguyền rủa lão!"

Chẳng nhớ tôi đã nói gì với cậu ta nữa, hay là chẳng nói câu nào cả, bất luận thế nào đi nữa! Tôi cứ thế cắm cổ bước xuống núi dưới sắc thu vàng rực rỡ, ánh hoàng hôn rọi thẳng sau lưng. Tôi chẳng dám ngoảnh đầu nhìn lại, bởi vì tôi sợ cái cây phong kia, những chiếc lá đỏ rực trông chẳng khác nào máu tươi!

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ kanunu8.com
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 21 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.