Hắn nói: "Tôi sớm đã không còn tiền tiêu rồi. Tối hôm qua đánh mạt chược, tôi thua sạch sành sanh rồi."
"Anh làm ở công ty một tháng lãnh bao nhiêu tiền?" Tôi làm ra vẻ rất bâng quơ hỏi hắn.
"Tháng đầu tiên lãnh bốn trăm, từ tháng thứ hai bắt đầu lãnh sáu trăm. Sáu trăm đồng thì thấm tháp vào đâu?"
"Tiền nhiều thì tiêu nhiều, tiền ít thì tiêu ít."
Lúc chúng tôi đang nói chuyện thì Hà Cường tới. Hắn dừng xe máy, tháo mũ bảo hiểm, cười hì hì nhìn tôi, "Cậu hôm nay đến sớm nhỉ." Hắn nói, "Bình thường không có chuyện mười giờ là cậu không chịu đến."
"Cậu đây là đang nói nhảm." Tôi chỉ ra nói, "Chỉ là hai ngày nay đến muộn một chút, hôm nay tôi không phải là người đến sớm nhất sao?"
Lúc chúng tôi đang nói chuyện thì lại có mấy người nữa đến, mọi người cười hì hì nói vài câu rất có mùi vị, tiếp theo liền bước vào văn phòng giả vờ ai bận việc nấy. Thật ra chẳng ai bận cả, hôm nay mọi người đều đến để lãnh lương, chúng ta đều không phải người có tiền, đương nhiên đều nhớ rõ ngày phát lương là ngày nào, hơn nữa có người cũng giống như tôi đã sớm ngóng trông ngày này rồi. Thế nhưng em vợ của tổng giám đốc Lưu — người thủ quỹ trong công ty ấy, mãi vẫn không thấy xuất hiện, cho đến tận quá mười một giờ, cô ta mới ngồi chiếc Santana của Giang Ca chạy đến. Trên tay cô ta xách một chiếc túi, bên trong dĩ nhiên là đựng tiền lương của chúng tôi. Cô ta vừa xuống xe liền vội vã đi thẳng vào phòng tài vụ, một số người không đợi kịp liền nối đuôi ùa vào theo. Tôi không vội chen vào, chút tiền lương ấy của tôi vẫn chưa đủ để tôi có thể ngẩng cao đầu như vậy. Tôi đứng nói chuyện với Giang Ca ăn mặc rất hào sáo. Giang Ca hôm nay mặc một chiếc áo sơ mi sọc xanh nhãn hiệu Goldlion, thắt một chiếc cà vạt vô cùng tinh xảo, nửa thân dưới là một chiếc quần tây chất liệu cực tốt lại phẳng phiu, dưới chân dĩ nhiên là đôi giày da màu đen bóng loáng.
"Giang Ca, nhìn tới nhìn lui, vẫn chỉ có anh là hào sáo nhất." Tôi nói.
Giang Ca liếc tôi một cái, "Cậu cũng hào sáo mà." Hắn nói, "Một mình tự do tự tại mới là hào sáo nhất."
"Giang Ca, em không phải nịnh nọt anh đâu, anh nhìn trái nhìn phải thế nào cũng chỉ là người mới ngoài ba mươi tuổi. Anh chưa tới bốn mươi tuổi chứ?"
"Bốn mươi tư rồi," Giang Ca nói.
"Anh đã ăn loại thuốc gì mà không thấy già vậy?"
"Thuốc diệt chuột." Giang Ca cười cười.
Hà Cường lãnh lương xong đi đến trước mặt tôi, "Cậu đi lãnh lương đi," hắn nói, "Đi đi, không còn mấy người nữa đâu."
Tôi cười một tiếng, quay người bước vào phòng tài vụ. Trong phòng tài vụ vẫn còn hai người nữa, bọn họ đang đứng trước bàn đếm tiền, trong tay họ đang cầm những xấp tiền cũ mệnh giá năm mươi tệ hoặc mười tệ. Trên bàn bày một cuốn sổ lương khổ mười sáu, tôi bước tới, ánh mắt dĩ nhiên liền rơi vào bảng lương, phía trên bảng lương dùng mực carbon viết bằng kiểu chữ hơi giống lệ thư "Bảng lương tháng 9 năm 1994", bên dưới là hai hàng tên người, tên của các thành viên công ty đều nằm hết trên trang giấy này, cái tên đầu tiên là Giang Ca, người thứ hai là Hà Cường... Tôi xếp ở cuối cùng của hàng tên thứ hai, cột số tiền lương có viết: "400 tệ". Mặt tôi phắt một cái đỏ bừng lên, tôi chỉ có thể nói như vậy, khoảnh khắc đó tôi cảm thấy mặt mình đỏ đến tận mang tai. Tôi là người có mức lương thấp nhất trong danh sách này, tôi chỉ có thể so sánh với nhân viên phụ trách đun nước pha trà trong công ty — một ông lão sau khi nghỉ hưu ở một đơn vị nào đó thì đến công ty làm thuê, ông ấy cũng là bốn mươi tệ. Cái tên của ông lão suốt ngày vui vẻ, thỉnh thoảng còn ngâm nga vài câu kịch Hoa Cù này đứng ngay trên tôi, cũng viết là "400 tệ".
"Cậu ký tên đi." Em vợ của tổng giám đốc Lưu đưa cây bút máy đến trước mặt tôi nói.
Tôi đỏ mặt ký tên. Lúc tôi ký tên không những biểu cảm không tự nhiên mà tay cũng rất cứng đờ. Tôi tin rằng sự e thẹn của mình đã bị em vợ tổng giám đốc Lưu và hai thanh niên đang đếm tiền kia bắt gặp. Khi em vợ tổng giám đốc Lưu lấy từ trong ngăn kéo ra bốn mươi tệ đưa vào tay tôi, cô ta liếc tôi một cái bằng thứ ánh mè mà tôi không sao diễn tả được mùi vị. "Cậu đếm lại đi." Cô ta lạnh nhạt nói.
Tôi không đếm, lòng tự trọng của tôi không cho phép tôi đếm xấp tiền giấy cũ mệnh giá mười tệ này trước mặt bọn họ. Tôi nhét tờ nhân dân tệ cô ta đưa vào túi quần, lập tức quay người bước ra ngoài. Ý nghĩ đầu tiên lóe lên trong đầu tôi chính là, đây chính là cái gọi là hạ hải sao? Chân còn chưa dính nước nữa là! Tôi gần như mang theo vẻ mặt đầy thù hận đi đến trước mặt Hà Cường, Hà Cường đương nhiên biết lương của tôi là bao nhiêu, mắt của hắn đâu phải mọc thừa trên mặt cho dù khoảng cách giữa hai mắt rất rộng. Trên cột số tiền lương của hắn viết: "1200 tệ", hắn đương nhiên sẽ để ý mức lương của tôi là bao nhiêu. Dù sao tôi cũng là người bạn do hắn giới thiệu vào làm việc, hơn nữa còn là bạn đại học rất thân của hắn. "Tôi mời cậu đi ăn cơm nhé?" Hắn trừng mắt nhìn tôi bằng thứ ánh mắt đồng cảm và áy náy bốc mùi như cứt chó ấy.
Tôi thèm vào thứ đồng cảm bốc mùi này chắc? Tôi cảm thấy mình giống như một con chó đánh nhau thua trận bị hắn đồng cảm vậy. Mùa hè của hai năm trước, chúng tôi đến bơi ở Thủy Lục Châu, tôi và hắn nhìn thấy hai con chó đánh nhau trên cạn, hắn chính là dùng ánh mắt này để nhìn con chó bị đánh bại rồi chạy mất tởm đó.
"Không," tôi mượn câu nói quỷ quái gì đó của hắn mà đáp rằng, "Trưa nay tôi về nhà ăn cơm."
"Cậu về nhà làm gì?" Hắn tiếp tục dùng ánh mắt này nhìn tôi.
Ánh mắt này nhìn khiến tôi rất khó chịu, "Trong nhà tôi còn có việc," tôi nói dối, "Trưa nay cậu tôi sẽ tới."
Ngày hôm thứ hai tôi ở nhà ngủ ròng rã suốt cả một ngày, cứ ngủ lịm đi mà chẳng cần bất kỳ cái cớ hay lý do nào, liên tục tỉnh lại rồi lại liên tục chìm vào giấc ngủ. Tôi chẳng muốn đi đâu cả, tôi cũng chẳng có cái xó xỉnh quỷ quái nào để mà đi. Tối đến xem TV mãi cho đến khi tất cả các đài truyền hình đều hiện lên dòng chữ "Tạm biệt", lúc đó mới tắt TV rồi lại đi ngủ. Ngày hôm sau tôi vẫn tiếp tục kết bạn với giấc ngủ, cả ban ngày toàn là tỉnh rồi lại ngủ, buổi tối lại dán hai phiến mắt vào màn hình TV, xem mấy bộ phim truyền hình kéo dài lê thê đến mức khiến người ta phải bực mình, cho đến tận khi hiện lên chữ "Tạm biệt". Tôi cứ trải qua mấy ngày như thế, trong lòng cảm thấy thế giới này quá mức cự tuyệt tôi. Một buổi tối nọ, tôi bật TV lên, đầu tiên là xem một bộ phim truyền hình dài tập đẫm nước mắt của Đài Loan trên đài cáp Hồ Nam, cảm thấy bộ phim này cứ kéo dài lê thê nhảm nhí thế nào ấy, bèn bực bội đổi đài. Đài tôi đổi sang là đài truyền hình Trường Sa, một mẩu quảng cáo phát trên đài truyền hình Trường Sa lại khơi gợi lên hứng thú của tôi, thậm chí còn thắp lên chút hy vọng quỷ quái gì đó trong tôi. Mẩu quảng cáo truyền hình này là thế này: Khách sạn Hoàng Hậu sắp sửa khai trương, nhân dịp sắp khai trương, khách sạn Hoàng Hậu xin trân trọng thông báo với đông đảo bạn bè thành phố Trường Sa về việc tuyển dụng gấp ba giám đốc bộ phận và mười nữ nhân viên phục vụ. Điều kiện tuyển dụng giám đốc bộ phận như sau: Một, phàm là nam giới có học lực từ cao đẳng trở lên, có hộ khẩu thành phố này, có kinh nghiệm làm việc độc lập từ hai năm trở lên đều có thể ứng tuyển. Hai, độ tuổi dưới ba mươi lăm...
Mắt tôi mở to hết cỡ, giống như một người đàn ông đói khát đi mãi đi mãi trong sa mạc hoang mạc cuối cùng cũng nhìn thấy một ốc đảo vậy. Tôi tốt nghiệp đại học hệ chính quy, dưới ba mươi lăm tuổi, là nam giới... Tôi quyết định đi thử vận may xem sao, biết đâu vận may lại vô tình ập đến thì sao. Tôi nằm trên giường, mở đôi mắt đầy phấn khích nhưng cũng vô cùng mệt mỏi, lâu thật lâu tưởng tượng ra cảnh mình sắp đối mặt với buổi tuyển dụng. Tôi không biết đây có phải là vận may sắp đến hay không. Có lẽ vận may sắp đến rồi đấy, tôi tự nhủ với bản thân. Tôi dứt khoát trèo dậy, lục trong ngăn kéo ra một đồng xu năm xu trông hãy còn rất mới, tôi thành kính nâng nó trong tay, ngồi xuống bên chiếc bàn cạnh cửa sổ. Chiếc đồng hồ báo thức trên bàn chỉ đúng một giờ đêm, thế giới thật yên ắng, chỉ có tiếng còi hú ư ử của những chiếc tàu thủy ngoài sông Tương xa xôi thoang thoảng bay tới. Tôi nhìn bầu trời tối đen như mực ngoài cửa sổ, nói với mấy ngôi sao đang lấp lánh rằng, "Là quốc huy thì là vận may tới, là hình bông lúa thì coi như tiêu đời." Tiếp theo nói một câu "Trời xanh phù hộ", liền nhẹ nhàng tung đồng xu trong tay lên cao, đồng xu nhanh chóng rơi xuống mặt bàn, phát ra một tiếng kêu lanh lảnh, nảy lên hai nhịp, lại lăn đi xa khoảng thước tây, rồi nằm im bất động. Tôi nhìn lại, là hình quốc huy, trong lòng không khỏi cảm thấy vui mừng đôi chút. Tôi từng nghe một ông cụ nói rằng, điều ước vào lúc nửa đêm là linh ứng nhất, bởi vì trong cõi u minh có thần linh đang dòm ngó. Thần linh là không bao giờ đùa giỡn với con người đâu.
Hôm sau trời còn chưa sáng hẳn là tôi đã tỉnh giấc, tôi cảm thấy mặt trời vẫn còn ở bên kia ngọn núi là tôi đã tỉnh rồi. Tôi chỉ ngủ có ba tiếng đồng hồ, nhưng vừa tỉnh dậy là đã thấy tinh thần vô cùng sảng khoái. Tôi châm một điếu thuốc, nhìn làn khói thuốc lượn lờ trước cửa sổ, tiếp theo tôi cầm bút máy và giấy, bắt đầu viết sơ yếu lý lịch. Bản lý lịch của tôi rất dễ viết, chỉ vài câu là xong, nhưng lại cảm thấy nên thể hiện rõ ý đồ của bản thân vào trong bản lý lịch này. Thế là tôi bắt đầu suy nghĩ, tôi đã nghĩ rất nhiều, cũng suy nghĩ rất lâu, sau đó xé phăng trang giấy này đi rồi lại bắt đầu viết lại từ đầu. Bản lý lịch của tôi vừa viết được nửa chừng thì Hà Cường tới, tiếng đập cửa bùm bụp bùm bụp vô cùng nghênh ngang.
"Tôi còn tưởng cậu ngủ say chưa tỉnh chứ," Hà Cường bước vào nói, trên mặt vẫn là cái vẻ quan tâm kiểu cứt chó ấy.
"Sáu giờ là tỉnh rồi," tôi nói, vươn vai một cái, "Đang ngồi viết đồ ở trong phòng."
"Viết đồ gì thế?" Hà Cường nói, đi thẳng đến trước bàn, cầm bản lý lịch tôi đang viết lên xem.
"Hôm qua thấy một mẩu quảng cáo tuyển dụng trên TV," tôi nói, đưa cho hắn một điếu thuốc, "Muốn đến thử xem sao."
"Quảng cáo tuyển dụng gì cơ?" Hắn nói, ngẩng cái mặt rám nắng của mình lên.
Thế là tôi kể sơ qua nội dung mẩu quảng cáo tuyển dụng trên TV ngày hôm qua cho hắn nghe. "Đây chỉ là một kiểu quảng cáo thôi," hắn nhìn tôi, ra vẻ vô cùng thấu hiểu, "Đây là đang thông báo với người dân rằng, khách sạn Hoàng Hậu sắp khai trương rồi. Cậu đừng có tưởng bở là bọn họ thực sự muốn ra bên ngoài tuyển dụng giám đốc đấy, tuyển nhân viên nữ thì còn có khả năng. Giám đốc bộ phận thường thì đều là những chiến hữu thân tín mà bản thân tin tưởng thôi."
"Tôi cũng có ôm hy vọng lớn lao gì đâu," nghe hắn phân tích như vậy, trong lòng tôi có hơi thất vọng, "Nhưng mà vẫn muốn đến xem thử, đằng nào ở nhà cũng chẳng có cái tích sự gì quỷ quái, tự tìm cho mình chút việc để làm."
"Cậu không muốn làm ở công ty chúng ta nữa à?" Hà Cường nói, chưa đợi tôi trả lời lại với vẻ mặt nghiêm túc nói tiếp: "Vấn đề tiền lương của cậu, hôm qua tôi đã nói với ông chủ rồi. Tổng giám đốc Lưu hôm qua có nhắc đến cậu, tôi nói mấy hôm nay cậu không đến, liền nhân tiện nói chuyện cậu chỉ lãnh bốn trăm đồng tiền lương, tổng giám đốc Lưu nói tháng này sẽ tăng cho cậu thêm hai trăm, bảo tôi báo lại cho cậu."
"Tôi cảm ơn cái đồ khốn nạn nhà cậu!" Tôi mắng Hà Cường một câu, đôi khi mắng những câu tục tĩu cũng là một cách thể hiện sự thân thiết, đây là sự thân thiết giữa những thằng đàn ông với nhau, phải là bạn bè thì cậu mới mắng."Tôi không phát huy được tác dụng của bản thân ở công ty các cậu. Mấy chuyện giải tỏa đền bù này, tôi thật sự không thể tiếp nhận nổi, tôi không giỏi giao thiệp với những người dân cứ làm ầm ĩ lên đâu, tôi rất kém trong lĩnh vực này."
"Lúc đầu tôi cũng giống như cậu thôi, con người ta là có thể thay đổi mà."
"Cậu thay đổi được, còn tôi thì không thay đổi nổi." Tôi nói, "Thật ra tôi rất khâm phục cậu, cái đồ khốn nạn nhà cậu có khả năng thích nghi rất tốt với xã hội này. Loại người như tôi chỉ có thể làm những việc khác thôi, thật đấy. Cậu đừng có tưởng ai cũng giống như cậu."
"Là cậu không muốn thay đổi chứ không phải không thay đổi được." Hắn hy vọng tôi không rời đi nên nói tiếp, "Trên đời này chẳng có chuyện gì là không thay đổi được cả! Chuyện xấu có thể biến thành chuyện tốt, chuyện tốt có thể biến thành chuyện xấu. Con người ta là có thể thay đổi, biết chưa hả?"
Hắn nói rất nhiều, nhưng hắn không thể thuyết phục được tôi, tôi không phải là hộ dân thuộc diện giải tỏa, hắn cũng chẳng có cái quyết tâm nhất định phải đánh chiếm cho bằng được cái "pháo đài" là tôi đây. Trên người hắn toàn là việc bận, "Tôi cũng toàn là việc bận đây này." Hắn nói, làm ra vẻ sắp đi.
Tôi không giữ hắn lại, cũng không đi cùng hắn. "Cậu đi bận việc của cậu đi, đằng nào cậu cũng bận rộn cơ mà." Tôi chỉ khách sáo coi trọng sự bận rộn của hắn như thế, rồi tiễn hắn ra tận cửa. Sau khi hắn đi mất hút trên chiếc xe máy, tôi lại ngồi xuống trước bàn, viết nốt phần còn lại trong bản lý lịch của mình, rồi chép lại thật ngay ngắn một lượt. Tiếp theo lại ngẩng lên nhìn bầu trời, trên trời có một đám mây màu xanh nhạt đang lững lờ trôi, đám mây mờ ảo này trông giống như một con chó lông sư tử khổng lồ vậy. Tôi đã lâu lắm rồi không gặp Đào Đào, tôi rất muốn được gặp cô ấy. Tôi châm một điếu thuốc, bước ra khỏi cửa, đi đến một tiệm tạp hóa nhỏ trên phố, trong tiệm này có một chiếc điện thoại công cộng, màu đỏ, là loại rất bình thường. Tôi gọi máy nhắn tin của Đào Đào, gọi liền hai cuộc. Sau đó, tôi có hơi căng thẳng đứng sang một bên chờ đợi, ánh mắt đong đầy sự mong chờ dán chặt vào những người qua kẻ lại và xe cộ trên phố. Chẳng mấy chốc, điện thoại reo lên, người phụ nữ chủ tiệm tạp hóa cầm ống nghe lên hỏi một câu, rồi đưa ống nghe cho tôi và nói: "Điện thoại của cậu gọi máy nhắn tin đấy."
Tôi nói: "Em đang ở đâu?"
"Em đang ở bên Hà Tây." Đào Đào nói, "Em đang bàn giá nhà xưởng ở đây."
Đào Đào từng nói, ông chủ của họ bảo cô đi tìm nhà xưởng, chuẩn bị mở một xưởng giày da, làm mấy loại giày da nhái thương hiệu nổi tiếng, tên của đôi giày da ấy đã được đặt sẵn rồi, gọi là "Duỗi chân tản". "Là làm giày da Duỗi chân tản à?" Tôi hỏi cô ấy: "Ừm ha." Cô ấy nói, "Làm giày da Duỗi chân tản, đến lúc đó tặng anh một đôi."
"Nhà xưởng đã liên hệ xong xuôi chưa?"
"Cơ bản là đã liên hệ xong rồi."
"Vậy anh phải gọi em là xưởng trưởng rồi chứ nhỉ?"
"Không phải xưởng trưởng, gọi là Trưởng phòng kinh doanh." Cô ấy cười ở đầu dây bên kia.
Chúng tôi đùa giỡn vài câu như thế xong, tôi mới nói: "Hôm nay anh rất muốn gặp mặt em."
"Hôm nay không được đâu, em còn rất nhiều việc phải giải quyết."
“Em đến chút thời gian cũng không cho anh được sao?”
Cô ấy đáp rằng: "Thật sự không còn cách nào khác, xin lỗi anh nhé, Trương Quân."
Tôi trầm mặc mất mấy giây, "Tối nay gặp mặt được không?" Tôi vô cùng đau đớn hỏi cô ấy.
“Tối nay e là không được rồi.” Cô ấy giải thích, "Mấy ngày nay em đặc biệt bận, bởi vì mọi chuyện vẫn chưa giải quyết xong."
Tôi thừa biết đây là cô ấy đang thoái thác tôi, làm gì có chuyện bận đến mức tối đến cũng không thể nghỉ ngơi nổi chứ. Hơn nữa nếu cô ấy coi trọng tôi, dù có bận rộn đến đâu, quan trọng đến đâu kéo níu cô ấy lại đi nữa, cô ấy cũng sẽ vứt bỏ nó sang một bên để đến gặp tôi.
Tình yêu vốn dĩ có thể vứt bỏ mọi chuyện sang một bên, thế mà cô ấy lại đang cố gắng né tránh sự theo đuổi của tôi. "Trương Quân, cứ nói đến đây thôi nhé?" Thấy tôi không nói gì, cô ấy thăm dò hỏi, "Em cúp máy đây."
"Đào Đào," tôi suy nghĩ một lúc, cảm thấy bản thân cũng chẳng còn gì để nói đành thở dài một hơi rồi nói, "Chỉ cần em sống tốt hơn anh..." Cô ấy liền cắt ngang lời tôi rồi đùa cợt rằng: "Chỉ cần em sống tốt hơn anh là em chịu không nổi đúng không, hửm?"
"Không phải, chỉ cần em sống tốt hơn anh, anh sẽ vì em mà vui mừng."
"Cảm ơn anh, Trương Quân." Cô ấy vui vẻ nói ở đầu dây bên kia, "Cảm ơn lời chúc phúc của anh."
"Đây là lần cuối cùng anh gọi máy nhắn tin cho em đấy, anh sẽ không bao giờ gọi máy nhắn tin của em nữa đâu." Tôi nói từng chữ một. Tôi cúp điện thoại, với vẻ mặt tê dại thanh toán tiền điện thoại, vội vã bước vào nhà, cảm thấy bản thân sắp chết đến nơi rồi.
Tôi điều chỉnh lại tư duy của mình, cảm thấy hiện tại bản thân vẫn chưa chết được. Tôi đứng dậy, đứng trước gương chỉnh sửa lại kiểu tóc của mình, lại thay một chiếc áo mặc thường ngày trên người trông rất có tinh thần — đây là một chiếc áo sơ mi dài tay bằng vải lanh màu cà phê, Hà Cường từng nói kiểu cổ chiếc áo sơ mi này rất đẹp, Giang Ca cũng nói kiểu túi áo này đẹp, sau đó tôi cầm lấy bản lý lịch trên bàn, quyết định lập tức đến khách sạn Hoàng Hậu ứng tuyển. Theo quy luật tình trường thất bại thương trường đắc thắng, biết đâu trên thế giới này vẫn có chỗ cho Trương Quân tôi tung hoành thì sao. Tôi ra khỏi cửa, đi đến đầu phố, vẫy tay gọi một chiếc xe taxi nhãn hiệu Xiali đang chạy tới, chiếc taxi rất nghe lời dừng lại ngay trước mặt tôi. Ở Trường Sa, đây là lần đầu tiên trong đời tôi một mình một bóng đi taxi, tôi chui vào trong xe, đầy khí thế ngẩng tay hất về phía trước, ra vẻ rất có phong thái nói với tài xế taxi: "Đến khách sạn Hoàng Hậu đường Thái Ngạc."
Thế là chiếc xe lao về phía trước, chở theo tôi và chút hy vọng mỏng manh nào đó...