Tôi gọi hai chai bia Bạch Sa. Tôi vốn không uống rượu, nhưng lại ừng ực uống hết nửa chai. "Cậu nói đúng," tôi bắt đầu nghiêm túc tiếp nhận quan điểm của anh, cố nhìn chằm chằm vào anh, "Trước khi nói chuyện này với cậu, tôi chưa bao giờ nghĩ theo hướng đó. Đúng vậy, nước chảy chỗ thấp người hướng chỗ cao, cô ấy chẳng có lý do gì phải giữ khư khư lấy tôi. Cậu nói thế này, trong lòng tôi lại thấy dễ chịu hơn rồi."
"Cậu đừng có đòi hỏi gì ở phụ nữ." Giang Ca thản nhiên nói, dáng vẻ đầy nắm chắc, "Phụ nữ như nước vậy, chảy đến trước mặt cậu thì thò chân vào cảm nhận hương vị ấy một chút, khi nước chảy đi nơi khác rồi thì cậu đừng trông mong gì nữa. Tôi chưa bao giờ đưa ra yêu cầu với phụ nữ, cậu vừa yêu cầu cô ta, cậu sẽ phát hiện ra mình trở nên cực kỳ đần độn. Tình yêu có thể làm người ta hóa đần."
"Đúng vậy, tình yêu quả thực làm tôi đần đi rồi." Tôi nói, "Dạo này đầu óc tôi chẳng xoay chuyển nổi nữa."
"Chủ tịch Mao nói: 'Lòng hoài tổ quốc, mắt hướng thế giới.' Cậu có hiểu ý câu này không?"
Giang Ca ngẩng cao khuôn mặt chữ điền hồng hào nhuận sắc, "Chính là muốn cậu nghĩ thoáng ra. Cậu phải làm sao để hễ gặp chuyện không vừa ý là quên tắp nó đi."
Tôi biết mình rất khó quên Đào Đào, nhưng tôi phải cố gắng quên cô ấy. Mỗi ngày tôi đều ở cùng Hà Cường và Giang Ca, một lòng làm chuyện giải tỏa đền bù, tiếp xúc với đủ loại hộ dân trong khu giải tỏa. Thế cũng tốt, khối lượng công việc khổng lồ khiến tôi không có thời gian nhớ đến Đào Đào mẹ kiếp nữa. Công việc của chúng tôi là loại công việc đấu trí đấu lực với con người. Thường là những hộ giải tỏa mà công ty bất động sản, đồn cảnh sát lẫn tòa án ra mặt đều không giải quyết nổi. Chúng tôi nhận lại loại nghiệp vụ này từ công ty bất động sản, sau đó đi hạ gục những "đồn lũy" đó. Khi chưa bước chân vào cái vòng này, tôi nào biết chuyện bên trong lại phức tạp đến thế. Vừa tham gia vào mới biết nội dung bên trong phong phú biết bao, thậm chí tràn ngập hiểm ác và gian trá. Tổng boss của chúng tôi họ Lưu, trước đây là cán bộ của một công ty bất động sản rất chính quy, làm đến cấp phó xứ. Nghiệp vụ của chúng tôi đều do ông ta nhận về, ông ta chạy vầy vùng trên, Giang Ca và Hà Cường cùng mấy người khác thì làm việc cụ thể ở dưới. Lưu tổng tự sở hữu một chiếc Công Tước Vương rất đẹp, chiếc xe hơi sang trọng này mua về không phải để ngày ngày đến công trường kiểm tra tiến độ công trình, mà thuần túy là mua để đi câu cá và săn bắn, được mỹ miều gọi là đi ngoại giao. Công Tước Vương là thân phận của ông chủ, thậm chí có thể nói là hình ảnh đại diện của công ty chúng tôi. Ông chủ vừa đến công trường là bảo tài xế lái chiếc Công Tước Vương đến chỗ rửa xe để rửa, phải rửa đến mức bánh xe không bám một hạt bụi ông ta mới hài lòng. Công việc của ông chủ theo tôi thấy chính là kiểm tra bánh xe, mỗi lần ông ta đến công trường nói vài câu thúc giục tiến độ, tấu vài câu trò đùa thô tục chẳng đâu vào đâu, tiếp đó liền đứng ở một chỗ chờ chiếc Công Tước Vương yêu quý quay về, thấy chiếc Công Tước Vương lao tới, ông ta liền khom lưng rất chăm chú kiểm tra bốn cái bánh xe, bánh xe rất sạch sẻ rồi ông ta mới khum người chui vào xe, sau đó chiếc xe phóng đi vun vút. Đó chính là ông chủ của chúng tôi.
"Làm ông chủ dễ thật," tôi nói nhỏ với Hà Cường, "Dù sao cũng có người hoàn thành công việc cho ông ta."
"Ông chủ cũng có cái khó của ông chủ," Hà Cường nói giúp ông chủ, trông như trong đầu anh ta thực sự chứa đầy cái khó của người khác vậy. "Ông ấy phải ngoại giao với rất nhiều người, công thương, thuế vụ, tòa án, các ông chủ bất động sản và quan chức chính phủ..."
"Tôi thấy làm ông chủ dễ ợt," tôi giữ vững quan điểm của mình, không thèm chấp sự thấu hiểu của Hà Cường dành cho ông chủ, "Hôm nay đi câu cá với người này, ngày mai đi bãi săn bắn chim với người kia, ngày kia lại đi khách sạn ăn cơm với ai đó, thế chẳng phải quá sảng khoái sao?"
"Đợi cậu đi đến bước này, cậu sẽ thấy chẳng sảng khoái chút nào đâu." Hà Cường vỗ vỗ vai tôi.
"Biến đi." Tôi bực bội nói, "Cậu biết cái đếch gì."
Hà Cường gượng cười, anh ta chưa bao giờ chấp nhặt thái độ của tôi. Hà Cường là Phó Tổng giám đốc của công ty bất động sản này, cùng Giang Ca và hai vị Phó Tổng giám đốc khác kiếm cơm dưới tay Lưu tổng, tôi nói như vậy là vì thực tế đúng là như thế. Lưu tổng trang bị cho Giang Ca một chiếc xe hơi nội địa — chiếc xe này từng là xe Lưu tổng đi, trang bị cho ba vị phó tổng mỗi người một chiếc xe máy và một chiếc điện thoại di động, bốn vị phó tổng dưới tay Lưu tổng đều nhận lương một ngàn hai trăm nhân dân tệ một tháng, ở Trường Sa năm một chín chín ba, mức này được coi là lương cao ngất ngưởng. Lương và tiền thưởng cộng lại của tôi ở cơ quan còn chưa tới ba trăm đồng nữa. "Lưu tổng sẽ trả tôi bao nhiêu tiền một tháng?" Một buổi sáng nọ, khi Lưu tổng lại ngồi trên chiếc Công Tước Vương yêu quý hớn hở rời đi, tôi hỏi Hà Cường.
"Chưa bàn đến." Hà Cường nói.
Câu này làm tôi nghe qua đã thấy bực: "Cậu ước tính xem tôi sẽ được bao nhiêu tiền một tháng?"
"Cậu có thể thuộc mức bốn trăm, cũng có thể thuộc mức sáu trăm." Hà Cường nói, vẻ mặt bình tĩnh nhìn tôi. Anh ta đương nhiên có thể bình tĩnh rồi, cái đồ tạp chủng này. "Mới đầu đều lấy bốn trăm đồng một tháng." Hà Cường lại giải thích, "Hiện tại công ty chúng ta nói nghiêm túc thì nhân sự đã dư rồi, nhưng tôi nói cậu là bạn học đại học của tôi, làm việc có đầu óc, nên Lưu tổng mới không ức tiếng nào. Người do hai vị phó tổng khác giới thiệu vào, Lưu tổng đều bắt trả về hết. Cho nên cậu cứ từ từ, đừng gấp."
"Gấp mẹ kiếp mà gấp!" Tôi chửi một câu, "Cái đồ tạp chủng cậu phải nói tốt cho tôi thêm vài câu đấy."
"Đó là đương nhiên rồi, tôi dĩ nhiên cũng muốn cậu tốt." Hà Cường nói, dáng vẻ đó cứ như tôi là cấp dưới của anh ta vậy.
Đến tháng Bảy, Lưu tổng nhận được một thương vụ như thế này, thương vụ này là một ông chủ Đài Loan chuẩn bị đầu tư xây dựng thương xá và tòa nhà văn phòng bên cạnh đường Phù Dung mới mở ở thành phố Trường Sa. Đường Phù Dung xuyên suốt từ bắc đến nam toàn bộ thành phố Trường Sa, là một đại lộ lớn có sáu làn xe cơ giới và hai làn xe thô sơ. Ngay từ một năm trước, khi ông chủ Đài Loan đến thành phố Trường Sa khảo sát, đối diện với bản đồ quy hoạch xây dựng đô thị của thành phố Trường Sa, ông ta đã chọn trúng đoạn đường Phù Dung Nam này, lúc đó đường Phù Dung còn chưa xây đến đây, nhưng nơi này đã được Cục Quy hoạch Xây dựng Đô thị thành phố Trường Sa duyệt vào khu vạch đỏ rồi. Ông chủ Đài Loan đăng ký tại thành phố Trường Sa một công ty tên là Công ty TNHH Thực nghiệp Bất động sản Hồng Thái, tuyển vài người, bảo họ đi giải tỏa cư dân ở đoạn đường này, nhưng giải tỏa nửa năm trời cũng chẳng nhúc nhích được chút nào. Họ đã dùng đến văn bản chính thức, dùng đến người của Cục Địa chính và Cục Công an đại diện cho chính quyền thành phố, lại còn dùng đến cả thẩm phán của tòa án, nhưng những hộ giải tỏa này lại kết thành một khối, nước tạt không đọt, kim đâm không thấu, yêu cầu họ đưa ra cao hơn chính sách đến mấy trượng, là điều mà công ty bất động sản Hồng Thái không thể đáp ứng. Lưu tổng đã nhận cái "đơn" này về, hiện tại thương vụ này đang bày ra trước mắt chúng tôi, cụ thể do Hà Cường và Giang Ca chịu trách nhiệm.
"Tôi không cần biết các cậu động não thế nào," Lưu tổng tập hợp hơn mười người chúng tôi đến Mới Thực Thành Huệ Khang ăn cơm, tươi cười rạng rỡ nói lớn — trên mặt tràn ngập vẻ hợm hĩnh lợn lòng!
"Ba tháng," Hà Cường giả vờ làm ra vẻ giật mình, anh ta thích giả ngu như thế. "Ba tháng," Lưu tổng xua tay một cái, bày ra vẻ mặt không thể thương lượng. "Ông chủ Đài Loan đã rất thất vọng về khu đất này rồi, định tìm nơi khác đầu tư, tôi đã vỗ ngực trước mặt ông chủ Đài Loan, ba tháng sau sẽ cho ông ấy vào bãi khởi công."
"Mấu chốt hiện tại là phải giải quyết xong mười sáu hộ dọc đường này." Giang Ca luôn luôn là người lên tiếng sau cùng, "Các hộ giải tỏa khác đều giương mắt nhìn vào mười sáu hộ này, mười sáu hộ này kết thành một tấm thép, chúng ta bây giờ phải cắt rời tấm thép này ra."
"Phải tìm ra tên cầm đầu trong mười sáu hộ này," Lưu tổng nói, nụ cười ngu ngốc tràn ngập trên mặt, mà còn tự cho là mình giỏi giang lắm. "Phải giải quyết tên cầm đầu của họ, bắt giặc phải bắt vua trước. Những lời khác tôi không nói thêm nữa." Ông ta tưởng mình là Giám đốc Sở chắc.
Đó là một căn nhà hai tầng gạch xanh ngói đen, là loại nhà ở cư dân xây vào thập niên sáu mươi gồm hai phòng chung một bếp, có mười sáu hộ gia đình trẻ tuổi hoặc trung niên sinh sống, ai nấy đều thể hiện một thái độ, đó là giải tỏa thì được, nhưng họ phải được ở trong nội thành, hơn nữa đều phải là nhà hai phòng ngủ một phòng khách, đồng thời không trả tiền cho phần diện tích sử dụng vượt quá. Căn nhà họ ở, diện tích xây dựng chỉ có bốn mươi mét vuông, mà nhà hai phòng ngủ một phòng khách hiện nay xây dựng đều từ năm mươi mấy mét vuông trở lên, chênh lệch mười mấy mét vuông, họ không muốn trả một đồng nào, lý do là trả tiền xong nhà cũng đâu phải của họ. Thứ hai, vài nơi mà Công ty Bất động sản Hồng Thái chọn cho họ, họ đều chê xa, họ yêu cầu tìm nhà gần đó cho họ, bằng không họ thà cùng chết chung với căn nhà gạch xanh ngói đen này. Điều kiện họ đưa ra là không cách nào đáp ứng được, cả hai điều kiện đều quá cao, không có bất kỳ công ty bất động sản nào có thể gánh nổi. Người của Công ty Bất động sản Hồng Thái từng mời người của Cục Địa chính, Tòa án và Cục Công an đến, còn lái hai chiếc xe ủi đất tới, giới hạn trong vòng hai tiếng phải dọn đồ đạc ra ngoài, chuẩn bị cưỡng chế phá dỡ căn nhà này. Tuy nhiên không phá dỡ nổi, bởi vì mười sáu hộ này đều bê bình gas và thùng xăng ra, tay cầm dao phay và bật lửa, chuẩn bị sống chết có nhau với căn nhà. Không ai dám chịu trách nhiệm cho hậu quả của việc này, người của công ty Hồng Thái không dám, người đại diện cho chính quyền thành phố như Cục Địa chính, Tòa án cũng như Cục Công an (đến giữ trật tự) cũng không dám chịu trách nhiệm cho hậu quả xảy ra, mặc dù Tòa án quận Đông đã ra bản án cưỡng chế phá dỡ, nhưng tờ bản án đóng dấu đỏ chót của tòa án này, trước mười sáu hộ dân giải tỏa kết thành một khối lại chẳng khác nào một đống giấy vụn. Đống giấy vụn này hiện giờ đang đặt trên bàn của Hà Cường. Bây giờ chúng tôi đang thảo luận làm sao để đống giấy vụn này có hiệu lực.
"Chúng ta chỉ có thể dùng chính sách đánh từng tên một," Hà Cường liếc nhìn đống giấy vụn một cái, rất hào hứng nói những lời nhảm nhí, "Hiện tại chúng ta phải tìm ra điểm đột phá, tìm ra kẻ cầm đầu, chỉ có san bằng kẻ cầm đầu thì mới có thể làm tan rã mười sáu hộ giải tỏa này."
"Vấn đề là phải tìm một người thăm dò từ bên trong, xem ai là kẻ cầm đầu trong số họ." Giang Ca thong thả nói, "Đừng nghĩ họ đồng lòng quá, con người đều là 'tai họa đến nơi ai nấy bay', kẻ ăn mày sưởi ấm cũng gạt than về phía háng mình. Con người một khi liên quan đến lợi ích sát sườn của mình, bạn bè đều là giả hết. Tôi bươn chải ngoài xã hội bao nhiêu năm nay, tôi quá hiểu bản tính con người rồi."
Tôi thấy câu nói sau này của Giang Ca mẹ kiếp lại chân thực đấy chứ.
Giang Ca lại nói: "Mười sáu hộ giải tỏa này, nhìn thì như buộc chung một khối, thực ra đều là ai nấy tự tính toán riêng."
Hà Cường dẫn tôi theo, gọi hết cuộc điện thoại này đến cuộc điện thoại khác, mời mấy người từng bị những chuyện này làm cho sứt đầu sứt trán của công ty Hồng Thái đến chiếc bàn tròn lớn ở Mỹ Thực Thành Huệ Khang, gánh lên vai trọng trách của kẻ nuôi ăn. Hà Cường bảo phục vụ rót đầy bia vào ly thủy tinh trước ngực họ, lại bảo phục vụ lấy ra vài gói thuốc lá Three Fives, trước ngực mỗi người đặt một gói. "Lúc các anh giải tỏa mười sáu hộ này," Hà Cường nâng ly rượu cụm ly từng người một rồi nói, "Thường là ai giao thiệp chuyện giải tỏa với các anh?"
"Một gã họ Vương," một người trong số họ nói, "Cái gã họ Vương này là dân lăn lộn ngoài xã hội, dữ dằn lắm, mở miệng ra là dáng vẻ đòi chém người, trên tay lúc nào cũng lăm lăm con dao phay, vô lý cực kỳ."
"Còn ai hét hò dữ dội trong chuyện này nữa không?" Hà Cường lại hỏi, ghé sát tai lắng nghe.
"Người khác nữa là họ Lý, là một gã thanh niên hơn ba mươi tuổi, sở hữu đôi mắt như mắt sói, khi trừng nhìn anh thì hai mắt không chớp lấy một cái, giống như con sói bị nhốt trong lồng sắt ở sở thú vậy, cũng là một gã cả ngày 'dạt' ngoài đường." Một người khác trong số họ nói, "Có lần tôi và một thẩm phán mặc cảnh phục tòa án, cùng một cán bộ công an mặc cảnh phục công an đi vào nhà gã họ Lý, định đưa bản án cưỡng chế giải tỏa cho gã xem, gã đi vào bếp bê bình gas ra, bảo vợ và con gái gã đi ra ngoài, nói là muốn đồng quy vu tận với chúng tôi, mặt thẩm phán sợ đến trắng bệch..."
"Còn ai nữa?" Hà Cường tiếp tục hỏi, ngẩng cao khuôn mặt như cục phân trâu của anh ta lên.
"Chủ yếu là hai người này," một người trong số họ nói.
Chúng tôi đã ghi nhớ tên gã họ Vương và gã họ Lý vào lòng, hai người này không ngờ lại là xương sống của mười sáu hộ giải tỏa, muốn di dời mười sáu hộ này thì bắt buộc phải bẻ gãy hai cái xương sống này. Chúng tôi bắt đầu bắt tay vào điều tra thân thế xã hội của hai người họ, nghiên cứu các mối quan hệ xã hội của họ, xem sau lưng hai người này có nhân vật lớn nào không thể đụng vào hay không. Kết quả quan hệ xã hội của cả hai đều nghèo nàn đến mức làm người ta nản lòng, lại chẳng có lấy một ai có thể đưa ra ánh sáng để nói chuyện. Gã họ Lý đúng là có một người anh trai làm trưởng phòng ở đơn vị nào đó, nhưng trưởng phòng ở thành phố Trường Sa thì lấy chổi quét ra được mấy toa xe lửa! Mức độ quá đỗi bình thường.
Ngày hôm đó, Lưu tổng mặt mày ngu ngốc nhưng số lại rất tốt tự mình lái chiếc Công Tước Vương rửa sạch sẽ đến, mặc áo sơ mi Playboy, bên dưới là một chiếc quần chất liệu cực tốt, trên tay xách một chiếc túi Goldlion đẹp đẽ bước xuống xe, trên mặt tràn ngập nụ cười ngu đần tự mệnh bất phàm (tôi cực kỳ ghét cái kiểu nụ cười tự cho mình là người này), hoàn toàn là tác phong của một kẻ trúng phốt trọc phú.
"Họp hành thôi họp hành thôi," ông ta hào hứng la lối, "Lôi vấn đề ra bàn mổ xẻ chút, họp hành thôi họp hành thôi."
Lúc đó chúng tôi đang tập trung cao độ đánh bài và chửi thề dưới mấy cây ngô đồng Pháp trước công ty, tranh thủ thưởng thức làn gió đông nam mơn trớn. Đây là một ngày âm u có gió như sắp mưa nhưng lại mãi không mưa, nhiệt độ khoảng ba mươi tư độ, trong nhà nóng hơn ngoài trời. "Cứ họp ở ngoài này đi," Giang Ca cười cười nói, "Trong nhà nóng lắm, bên ngoài dễ chịu biết mấy."
Lưu tổng lại thích lúc họp hành phải tỏ ra chính quy, thích mọi người quy củ ngồi quanh bàn phát biểu, đưa ra kiến nghị của mình. "Vào phòng họp," Lưu tổng nói, "Họp hành thì phải ra dáng họp hành." Nói rồi ông ta đi về phía văn phòng.
Giang Ca đứng dậy, mỉm cười, vẫy tay với chúng tôi, ý là hết cách rồi. Chúng tôi tự nhiên đều cười một cái, ùa vào văn phòng. Lưu tổng đã ngồi rất nghiêm chỉnh trước bàn hội nghị, trên mặt tràn ngập vẻ trang trọng như cứt chó. Tôi cảm thấy làm ông chủ quả thực phải bày ra cái vẻ mặt như ăn phải cứt chó này mới được. Lưu tổng liếc nhìn tôi đi vào, ánh mắt đó là loại ánh mắt khiến tôi cảm thấy không mấy dễ chịu, giống như tôi là một con chó không có chỗ ăn cơm, chạy đến bới thức ăn vậy. "Lưu tổng," tôi cất tiếng gọi.
Lưu tổng gật gật cái đầu heo mà ông ta tự cho là rất quan trọng (theo tôi thấy ông ta thực ra là một cái đầu heo), nhả ra ngụm khói gì đó, ánh mắt ném sang khuôn mặt Hà Cường đi sau lưng tôi, "Chuyện chắc có manh mối rồi chứ?" Ông ta nói.
Hà Cường cười một cái, "Vừa rồi chúng tôi đang bàn xem làm thế nào đây."
"Vừa rồi các cậu đang đánh bài thì có!" Lưu tổng nhìn Hà Cường chỉ ra, nhưng trên mặt vẫn cười một cái.
"Giang Ca nói anh ấy có người bạn vỗ ngực cam đoan rồi," Hà Cường khi ngồi xuống trả lời, nhìn Giang Ca ngồi bên cạnh, "Giang Ca, người bạn đó của anh nói anh ta có thể giải quyết Vương Màn Thầu phải không?"
Vương Màn Thầu chính là gã hộ dân giải tỏa họ Vương trong mười sáu hộ, gã là xương sống của mười sáu hộ gia đình, nói năng trên trời dưới đất. Chúng tôi phải bẻ gãy cái xương này.
"Người bạn đó của cậu nói thế à?" Lưu tổng chằm chằm nhìn Giang Ca, "Hắn với Vương Màn Thầu có quan hệ gì?"
"Quan hệ quen biết thôi," Giang Ca nói, mỉm cười nhẹ, nhìn Lưu tổng, "Trường Sa chỉ lớn chừng này, những kẻ dạt ngoài xã hội, mà lại có chút tiếng tăm thì thường đều quen mặt nhau, kéo quan hệ ra thì lại là bạn bè."
"Người bạn đó của cậu tên gì?" Lưu tổng hỏi, nhìn chằm chằm Giang Ca. "Họ Tống, tên biệt danh là Hắc Bì."
Giang Ca nói, "Sống ở chỗ không xa chỗ họ lắm, lâu nay cứ vào tù ra tội, hơn ba mươi tuổi đầu rồi mà có đến nửa thời gian ở trong tù, mười sáu tuổi đã bắt đầu ăn cơm tù rồi."
Họ bàn bạc rất nhiều, thảo luận làm sao để ra tay, tôi nghe mà cứ như đang họp hội nhóm xã hội đen vậy. Ở những cuộc họp đen như thế này tôi từ đầu đến cuối không xen miệng vào được, một là không quen biết bạn bè mảng này, hai là tôi không sành sỏi những tình hình này. Chuyện này khác hẳn với việc tôi đi họp ở cơ quan, họp ở cơ quan thường là học tập chính trị, học những tài liệu văn bản chẳng liên quan gì đến chúng tôi hoặc văn bản liên quan của tỉnh, lãnh đạo ngồi ngay ngắn đọc to, còn chúng tôi thì ở dưới nói chuyện riêng, rắp tâm không dùng tai để nghe. Họp ở đây thì mùi vị rõ ràng khác hẳn, ai cũng có thể xen miệng vào nói, chỉ cần cậu có ý đồ xấu gì, dù cho cái ý đồ xấu đó chưa chín mùi cũng không sao. Tôi không có dư địa để phát biểu đóng góp ý kiến, tôi quá xa lạ với bộ dạng này của họ. Tôi ngồi trên ghế liên tục hút thuốc Three Fives của Hà Cường, dòm người này nói hai câu, người kia nói hai câu, bản thân một vẻ lười nhác chẳng có gì để nói.
"Sao cậu không nói vài câu?" Khi Lưu tổng quấn quýt như cái bánh quẩy chui vào chiếc Công Tước Vương rời đi, Hà Cường nhỏ giọng trách tôi.
Tôi thở dài một hơi thật sâu, "Tôi nói làm sao?" Tôi nói, "Vốn dĩ làm gì có phần cho tôi chen miệng vào, tôi chẳng có gì để nói."
"Lưu tổng nhìn cậu mấy lần đấy," Hà Cường nhìn tôi nói, "Thấy cậu cứ ngẩng đầu nhìn trần nhà hút thuốc."
"Tôi thấy từng người các cậu nói nhiều thế rồi, nên tôi mới không muốn nói nữa." Tôi không thèm chấp sự trách móc của anh ta. Anh ta rất muốn tôi nở mặt nở mũi với anh ta, nói ra vài câu tinh bế, tỏ thái độ rằng anh ta giới thiệu tôi vào đây là vô cùng đúng đắn.
Tôi có chút hối hận vì đã xin nghỉ việc tạm thời để dấn thân vào cái vòng này của họ. Trên người Hà Cường tôi hoàn toàn không nhìn thấy bóng dáng trước kia của anh ta nữa. Hồi học đại học, anh ta là người duy nhất trong lớp chúng tôi kéo đàn violin, mỗi sáng sớm khi mặt trời còn ở phía bên kia bầu trời, anh ta đã đứng trên sân tập của trường, nghiêng cằm kẹp chiếc violin, vẻ mặt trĩu nặng tâm sự kéo bản "Lương Chúc" tràn ngập sầu thương, một nghệ sĩ chìm đắm trong giai điệu. Tôi thì đeo nhị hồ thi đỗ đại học, lúc tôi thi vào đại học kéo chính là bản "Nhị Tuyền Ánh Nguyệt" của A Bính, lúc tôi tốt nghiệp đại học khúc tử tốt nghiệp kéo vẫn là "Nhị Tuyền Ánh Nguyệt", may mắn là đạt 5 điểm. Tôi vốn tưởng bản thân sẽ được phân về đoàn nghệ thuật nào đó làm một nhạc công trình diễn, nhưng cái thời đại này lại không cần tiếng nhị hồ đệm nhạc, người ta đều dựng đứng hai tai lên nghe những bài hát lưu hành từ Hồng Kông hay Đài Loan dựa vào đàn keyboard và guitar điện đệm nhạc. Nhị hồ và violin ở trong xã hội này đã bị tống vào cung lạnh, trở thành hai loại nhạc cụ không còn ai có hứng thú vểnh tai lên nghe nữa.
"Thế giới này không cần violin nữa rồi." sáu năm trước sau khi chúng tôi tốt nghiệp đại học, có một buổi tối Hà Cường bước vào nhà tôi, trên khuôn mặt khỉ — hồi đó anh ta là một khuôn mặt khỉ — tràn ngập sự chán nản nói, "Không có một đơn vị nào chịu nhận tôi, mẹ kiếp. Vừa hỏi đến chuyên ngành tôi học là violin, trên mặt họ liền thể hiện sự lạnh nhạt. Chúng ta học sai thứ rồi."
Tôi dĩ nhiên có cùng cảm giác. Tôi vừa tốt nghiệp đại học liền treo cây đàn nhị hồ lên tường không bao giờ lấy xuống nữa. Thế giới này bị bọt biển của nhạc trẻ và ca khúc lưu hành tưới tắm, trong loa của cửa hàng, phát thanh trên phố cũng như trên tivi đều tràn ngập ca khúc Hồng Kông Đài Loan và tiếng hát của một số ca sĩ dòng nhạc đại chúng lục địa. Nhị hồ và violin đều trở thành cổ vật rồi, quả thực không có đơn vị nào cần loại nhân tài chuyên nghiệp như chúng tôi. "Học sai chuyên ngành thì biết làm sao?" Tôi an ủi Hà Cường đang đầy vẻ thất vọng, "Thượng đế muốn trêu đùa chúng ta như thế, cậu có cách gì chứ? Chỉ trách thứ chúng ta học tính cục bộ quá lớn, mẹ kiếp."
Hồi đó trên mặt Hà Cường còn có một sự thất vọng, cảm thấy violin của mình kéo hay nhưng anh hùng lại không có đất dụng võ. Hồi đó trên mặt anh ta còn có khí chất của một nghệ sĩ thất thế, tóc dài xõa ngang vai, trên mặt một vẻ cao ngạo, quần áo lềnh đềnh nhếch nhác lại không chăm chút ngoại hình. Bây giờ tóc anh ta là kiểu tóc chải ngược chuẩn kiểu Quảng Đông, một chiếc cà vạt Goldlion mỗi ngày trói chặt khuôn mặt rất nhẵn nhụi của anh ta một cách nghiêm chỉnh, nhìn qua hoàn toàn là loại người làm ăn bốc lên nhiều vẻ tục khí, chứ không phải là tay kéo violin dùng "Lương Chúc" làm cảm động lòng người, dùng "Dạ Khúc" làm lay động người khác nữa rồi. Chỉ mới năm sáu năm ngắn ngủi, con người ta đã có thể thay đổi hoàn toàn một bộ dạng khác, hơn nữa vì có một ngàn hai trăm đồng một tháng mà nỗ lực làm việc đến thế, lại còn không chút tự trọng coi bản thân là tầng lớp cổ cồn trắng của thành phố Trường Sa, điều này làm tôi cảm thấy trí tuệ của anh ta đã giảm sút nghiêm trọng. Hà Cường đã đánh mất chính mình rồi, anh ta chỉ là một gã đi làm thuê cho gã lùn Lưu tổng mê Công Tước Vương, mê câu cá, mê tìm gái, nói chuyện tay chân khua khoắng lung tung thể hiện ra dáng vẻ con cua mà thôi. Tôi tuy mấy năm rồi không kéo nhị hồ, đã cắt đứt dính dáng tới âm nhạc, nhưng chưa đến mức vui vẻ làm kẻ đi làm thuê bán mạng cho một kẻ đần độn nào đó như vậy.
Trong lòng tôi thực sự hướng tới là làm một nghệ sĩ lang thang, giống như A Bính mà tôi vô cùng kính ngưỡng, trên tay xách một cây nhị hồ, phiêu bạt khắp mọi ngóc ngách của Trung Quốc, đem những gì mình học được biểu diễn cho những người lạ mặt chấp nhận ngồi xuống lắng nghe. Nhưng nguyện vọng này không cách nào thực hiện được, bởi vì lý trí của tôi là một người đàn ông dũng mãnh có lực, mà sự hướng tới trong lòng tôi — loại cảm xúc đó chỉ là một người phụ nữ nhỏ bé vô năng, mỗi khi người "phụ nữ" này ngẩng khuôn mặt đầy hướng tới của cô ấy lên, người "đàn ông" lý trí quyền lực tuyệt đối này luôn có thể ấn mặt cô ấy xuống một cách dễ dàng. Cho nên tôi chỉ có thể ở nhà hoặc trên đường không tưởng, tưởng tượng bản thân xách nhị hồ lang bạt trên mảnh đất chín triệu sáu trăm ngàn cây số vuông của Trung Quốc này. Một ngày nọ, tôi đang nằm trên giường tưởng tượng bản thân hiện tại đang lang bạt ở Tây Tạng, mặc đồ rách rưới, tay xách nhị hồ, mặt đầy đói khát đi lại khắp nơi, thì Hà Cường cưỡi xe máy phóng tới. "Cậu biết mấy giờ rồi không," Hà Cường đi vào nói, thấy tôi mặt đầy vẻ mệt mỏi lại còn rỉ mắt tèm lem, ăn mặc thì cực kỳ không chỉnh tề, "Ban ngày ban mặt trốn trong nhà ngủ."
Tôi nhìn chằm chằm cây nhị hồ trên tường, trên cây nhị hồ đó đã phủ một lớp bụi rất dày.
"Ở trong nhà làm gì?"
"Ngủ, người chẳng có chút sức lực nào. Bên ngoài có phải rất nóng không? Tôi cảm thấy bên ngoài như có cái nắng rất to vậy."