Trong món bánh của người Mãn Châu, thường có kem, tổ tiên tôi có lẽ rất thích ăn sữa bò, sữa ngựa, cũng như kem và phô mai. Thế nhưng về sau, đã ở Bắc Kinh mấy đời rồi, cái thói quen ăn đồ sữa này dần dần biến mất. Đến đời tôi, tôi chỉ nhớ mọi người lấy trà hạnh nhân, trà mì làm điểm tâm, ngay cả những người uống nổi sữa bò, như bác cả và bố chồng chị cả cũng chẳng mấy khi vào tiệm sữa. Chỉ có cô tôi còn thỉnh thoảng đi uống một lần, nhưng cũng chỉ là để chứng tỏ mình uống nổi mà thôi. Còn việc dùng sữa bò nuôi trẻ con thì dường như chưa từng nghe nói đến.
Thế này thì khổ tôi rồi. Lúc còn là trẻ sơ sinh, tôi chắc cũng chẳng khác gì thái tử, phải ăn no mới ngủ ngoan được. Tôi ngủ không yên vì không được ăn no. Mẹ không có nhiều sữa, mà sữa bò với sữa bột thì thời đó lại chẳng thấy tăm hơi đâu. Thế nên, dù tôi có chút tài năng, cũng không thể không bộc lộ qua việc hay khóc. Bụng tôi vừa đói là gào khóc ầm ĩ, dù chẳng có mấy nước mắt. Cô tôi gọi kiểu khóc này là "khóc khan".
Bà ghét kiểu khóc khan này, và còn tiên đoán tôi sẽ mang tai họa đến cho mọi người.
Để bớt tiếng khóc khan của tôi và cơn giận của cô, mẹ đành phải đi mua ít bánh khô Dương Thôn, bịt miệng tôi lại. Vì thế, anh rể sau này hay chế nhạo tôi: đứa trẻ lớn lên bằng hồ dán, chắc không đỗ nổi Võ Trạng nguyên! Còn cô tôi, mỗi khi lấy tẩu thuốc gõ vào đầu tôi, cũng chê đầu tôi không đủ cứng.
Cô tôi chẳng có trí tuệ siêu phàm gì, lời tiên đoán của bà chẳng qua chỉ là vì ghét tôi khóc mà thốt ra thôi. Thế nhưng, người nào hơi để ý đến thời cuộc đều sẽ thấy, tiếng khóc đói của lũ trẻ chính là điềm báo của một cơn bão lớn. Đúng vậy, hãy nghe mà xem, lúc tôi khóc khan, trên khắp đất nước có biết bao đứa trẻ, vì đói, vì rét, vì bệnh tật, vì bị bán đi, đều đang cùng gào khóc thảm thiết!
Hoàng Hà liên tục vỡ đê, như từ trên trời đổ xuống, sóng thần lở núi cuồn cuộn chảy xuống hạ lưu, quét sạch ruộng vườn, làm đổ nhà cửa, cuốn trôi trâu bò, đẩy hàng ngàn hàng vạn già trẻ gái trai nhanh chóng trôi ra biển lớn. Ở những nơi không bị lũ lụt thì lại hạn hán liên miên, nông dân chết hàng loạt, biết bao nhiêu đứa trẻ chết đói ngay trong bụng mẹ. Phải rồi, tiếng khóc của tôi dường như đang hưởng ứng với tiếng gầm thét của Hoàng Hà, tiếng than khóc của người dân gặp nạn.
Cùng lúc đó, ở Bắc Kinh, ở Thiên Tân, ở các đại đô thị, tiếng quát tháo làm mưa làm gió, tiếng nịnh hót khúm núm, tiếng rao bán quan tước, tiếng đánh bạc điên cuồng ném tiền qua cửa sổ, tiếng nấu nướng món gan bàn gấu, cái bướu lạc đà, tiếng cười nói dâm ô, cùng tiếng xiềng xích trong ngục tù, tiếng đòn roi tra tấn trên công đường, tất cả hòa quyện vào một chỗ. "Thiên đường" và địa ngục dường như chỉ cách nhau một bức tường, hoan lạc và thảm tử chỉ trong gang tấc, sự hoang dâm không thể tưởng tượng nổi và nỗi đau khổ không thể tưởng tượng nổi cùng tồn tại. Lúc này, tiếng súng của kẻ xâm lược vẫn còn văng vẳng bên tai, làn sóng chia cắt Trung Quốc đang lan tràn trong không trung. Lúc này, những lời nguyền rủa căm hận thấu xương đối với bạo chính và quốc tặc, cùng tiếng gào thét căm thù kẻ xâm lược, ở nông thôn, ở thị trấn, đang cuộn trào như bão táp, những người nông dân thuần phác nhất đã không thể nhẫn nhịn được nữa, muốn dùng nắm đấm, dùng đá, dùng chĩa, dùng chổi, chém giết ra một con đường sống!
Chính vào lúc tôi cứ khóc không ngừng, chúng tôi nghe thấy cái tên "Nghĩa Hòa Quyền" (sau này đổi thành Nghĩa Hòa Đoàn).
Lão Vương chưởng quầy càng lớn tuổi lại càng thích nói: Phải về nhà xem sao thôi! Thế nhưng, ba năm gần đây, ông đều nhường kỳ nghỉ về quê cho những gã nhân viên trẻ tuổi hơn. Ông lười đi. Càng nhớ nhà, ông lại càng thích ở lại Bắc Kinh. Bắc Kinh dường như có một sức hút ma mị khiến ông không biết phải làm sao. Ông thường nói, phải đem bộ xương già chôn ở quê nhà. Thế nhưng, nếu có người hỏi ông: Chôn ở Bắc Kinh không tốt à? Ông dường như cũng không kiên quyết phản đối.
Ông yêu nhất đứa con trai út. Trong miệng ông, Thập Thành (tên con trai út của ông) dường như không phải là một cậu bé, mà là một tiêu chuẩn nào đó. Nhắc đến năm tháng, ông luôn nói: Vào năm sinh Thập Thành, hoặc năm thứ ba sau khi sinh Thập Thành... Nói đến chiều cao của đồ vật, ông cũng nói: Đúng rồi, cao hơn Thập Thành một chút, hoặc thấp hơn Thập Thành một thước... Nhân tiện nói thêm, Thập Thành vốn là con thứ ba, nhưng "Tam Thành" có ý là thu hoạch kém, nên đặt tên là Thập Thành. Chúng tôi chưa ai từng gặp Thập Thành, nhưng những người quen biết Vương chưởng quầy dường như cũng đều quen biết Thập Thành. Lúc mọi người hỏi ông đã nhận được thư nhà chưa, luôn hỏi: Thập Thành có gửi thư không?
Đúng vào mùa nông nhàn mùa hè, Vương Thập Thành đột ngột đến Bắc Kinh! Vương chưởng quầy vừa kinh ngạc vừa vui mừng. Vui là con trai không những đến mà còn lớn lên gân guốc, vóc người cao hơn bố một cái đầu, dù mới hai tuổi. Kinh ngạc là con trai không mang theo hành lý, lại đầy bùn đất, áo ngắn còn rách mấy chỗ. Ông vội vàng dẫn con đi mua một bộ quần áo vải xanh may sẵn, một đôi giày vải xanh, rồi tiện thể đi thăm hai ba gia đình người Mãn, người Hán để triển lãm con trai mình. Qua hai ngày, không biết Thập Thành nói gì, Vương chưởng quầy ngừng triển lãm. Thế nhưng hàng xóm láng giềng đã biết tin, không ngừng đến chất vấn: Sao không đưa Thập Thành đến nhà chúng tôi? Coi thường chúng tôi à? Điều này khiến ông cảm động, nhưng cũng làm ông hơi khó xử, đành không đi thăm đại trà nữa, mà cũng không hoàn toàn dừng lại.
Đã là buổi chiều, mẹ đang giặt quần áo dưới bóng râm phía tây; tôi đang nửa tỉnh nửa mê, nửa đói nửa no, nằm mút ngón tay mình; con chó vàng lớn đang bắt ruồi dưới gốc cây táo. Cha con nhà Vương đến.
"Đây chính là Thập Thành!" Vương chưởng quầy giới thiệu ngắn gọn.
Mẹ bảo họ vào nhà ngồi, họ không chịu, đành đứng trong sân nói chuyện. Vào mùa hè, sân nhà chúng tôi quả thực trông dễ coi hơn trong nhà: hai cây táo bất kể có kết quả hay không, dù sao cũng có chút lá xanh. Mấy khóm hoa dạ hương tự mọc dọc chân tường năm nay đặc biệt tươi tốt. Vì phải mua thêm bánh khô cho tôi, cha năm nay chỉ mua một cây ngũ sắc mai, nhưng hoa nở rất nhiệt tình. Trên trời có vài cánh én bay lượn, trong sân thỉnh thoảng còn có một hai con chuồn chuồn đỏ hoặc vàng ghé thăm. Trên mái nhà có mấy khóm cỏ thỏ, tuy không tốt cho mái ngói nhưng trông xanh mướt cũng rất vui mắt. Tóm lại, sân nhà chúng tôi không thiếu phần sinh động.
Tuy thời tiết đã khá nóng, Vương chưởng quầy vẫn giữ lễ nghĩa, còn mặc chiếc áo dài vải xám dài từ đầu tới chân. Còn bộ quần áo mới của Thập Thành thì quần quá dài, áo quá ngắn, nhưng đều tỏa ra mùi chàm xanh gay gắt. Mẹ đưa cho Vương chưởng quầy một chiếc ghế đẩu nhỏ, ông ngồi xuống, không rời mắt nhìn Thập Thành. Thập Thành nói "có việc", dù mời mọc thế nào cũng không chịu ngồi xuống.
Mẹ là người đã được rèn giũa từ nhà mẹ đẻ và nhà chồng, mặc dù không thích nói nhiều, nhưng khách khứa đến nhà, bà luôn có những câu từ thích hợp, ứng đối tự nhiên và đúng mực. Đúng vậy, nếu là ngày thường, bà sẽ có những lời lẽ vô tận để bàn luận chuyện thời tiết với Vương chưởng quầy. Hôm nay, chẳng hiểu sao, bà lại không tìm ra lời nào để nói. Bà nhìn Vương chưởng quầy, mắt Vương chưởng quầy cứ dán chặt vào mặt và người Thập Thành, dường như cậu chàng này có chỗ nào đó khiến ông không yên tâm. Còn Thập Thành, như một cây thông nhỏ cứng cáp, đứng đó, cắm rễ, chỉ có hai bàn tay to dường như không biết để đâu, lúc thì nâng lên, lúc thì hạ xuống. Ngũ quan cậu rất ngay ngắn, mắt và trán đều sáng rực, nhưng đôi môi mím chặt, quyết định không mở miệng thì không mở. Mẹ không biết phải làm sao, ngay cả chủ đề thời tiết cũng quên bẵng. Sững sờ một lúc, Thập Thành đột nhiên ngồi xổm xuống, dùng tay chống cằm, như thể đang suy nghĩ về một vấn đề vô cùng trọng đại nào đó.
Đúng lúc này, anh hai Phúc Hải đến. Con chó vàng lớn lập tức hoạt bát hẳn lên, nhảy nhót chạy tới chạy lui, cho đến khi mẹ nói một câu: "Đại Hoàng, yên lặng chút!" Đại Hoàng mới quay về vị trí cũ tiếp tục bắt ruồi.
Anh hai ngồi xuống, Thập Thành đứng lên, đôi môi mím chặt mở ra, nửa cười nửa không gọi một tiếng "Anh hai".
Anh hai cầm chiếc quạt mặt đen, nan tre nâu, quạt một hồi lâu mới nói: "Thập Thành, anh nghĩ kỹ rồi, thôi bỏ đi!"
"Bỏ đi?" Thập Thành nhìn cha, rồi nhìn anh hai. "Bỏ đi?" Cậu dùng sức nuốt một ngụm nước bọt. "Đó là anh nói thế!"
Mẹ không biết từ lúc nào Thập Thành quen biết Phúc Hải, cũng không hiểu họ đang nói chuyện gì, đành đi pha trà cho họ.
Vương chưởng quầy vừa suy nghĩ vừa nói, nên nói rất chậm: "Thập Thành, cha đến áo dài vải tây còn chẳng thèm nhìn, huống chi là người tây, đạo tây! Nhưng mà..." "Cha!" Thập Thành lau mồ hôi trong lòng bàn tay vào chiếc quần mới: "Cha! Cha nhiều năm không ở quê, cha không biết chúng con phải chịu đựng những gì! Đại mao tử nghe lời xúi giục của nhị mao tử, quan lại lại nghe theo ý chỉ của đại mao tử, một người dân thường còn không bằng con chó này!" Thập Thành chỉ vào con Đại Hoàng. "Con căm ghét nhất nhị mao tử, bọn chúng quên gốc!" Vương chưởng quầy và anh hai đều im lặng hồi lâu không nói được lời nào.
"Cũng, cũng có người không quên gốc mà!" Anh hai cười nói, nụ cười rất gượng gạo. "Quên gốc mới là người thân của đại mao tử!" Ánh mắt Thập Thành chĩa thẳng vào anh hai, anh hai vội vàng giả vờ nhìn một chiếc "khăn tay hoa" trên lá cây táo.
Vương chưởng quầy vẫn chậm rãi nói: "Con đã... nhưng chưa...!" Anh hai vội vàng tiếp lời: "Thôi được rồi, cậu nhóc!"
Ánh mắt Thập Thành lại chĩa vào anh hai: "Đừng gọi con là cậu nhóc, con không hề nhỏ! Con đã tập quyền, tập đao, còn tập cả thuật tránh đao thương! Con chẳng sợ gì cả! Không sợ!"
"Nhưng mà, cậu chưa thắng!" Anh hai cười lạnh một tiếng. "Bất kể cậu có lý lẽ thế nào, quan binh vẫn luôn giúp bọn mao tử đánh cậu! Cậu đã chịu thiệt rồi!" Vương chưởng quầy tiếp lời: "Đúng! Chính là cái món nợ này!"
"Con không phục món nợ này, không thừa nhận món nợ này! Thua thì thua, đánh tiếp!" Thập Thành nói xong, mím môi đặc biệt chặt, gò má khẽ động, chắc là đang nghiến răng. "Thập Thành!" Vương chưởng quầy kiên nhẫn nói: "Thập Thành, nghe cha nói! Trước tiên cứ ở lại đây đi! Xem xét cho kỹ, nhìn rõ rồi mới đi bước tiếp theo, không được sao? Cha già thế này rồi, có con ở bên cạnh..."
"Đúng! Thập Thành! Cha con nói đúng!" Anh hai trong lòng khâm phục Thập Thành, nhưng miệng không tiện nói những lời tạo phản; dù sao anh cũng là lính cờ.
Thập Thành lại ngồi xổm xuống, không nói thêm tiếng nào nữa.
Anh hai mở quạt ra, rồi lại khép vào, khép vào rồi lại mở ra, phát ra tiếng động giòn giã. Trong lòng anh rất rối. Anh vô tình cố ý hỏi thêm một câu: "Thập Thành, các cậu có bao nhiêu người?"
"Nhiều lắm! Nhiều lắm! Những người có cốt khí..." Cậu trừng mắt nhìn anh hai một cái. "Ở Sơn Đông không được, chúng tôi đến Trực Lệ, cứ tiến thẳng vào Bắc Kinh!"
Vương chưởng quầy giật mình đứng dậy, gần như hét lên: "Không được nói như vậy!" Mẹ mang trà lên. Nhưng Thập Thành không nói gì, đứng dậy, bước ra ngoài. Mẹ bưng ấm trà, sững sờ đứng đó.
"Chị cứ bận việc đi, để em rót trà!" Anh hai nhận lấy bộ trà, bảo mẹ lánh đi, đồng thời bảo Vương chưởng quầy ngồi xuống. Vừa rồi, anh bị chính khí của Thập Thành áp chế đến mức gần như không tìm được lời nào để nói; giờ chỉ còn lại Vương chưởng quầy, lời lẽ của anh lại nhiều lên: "Vương chưởng quầy, cứ uống bát trà đã! Đừng vội! Em sẽ giúp bác giữ Thập Thành lại!"
"Nó, nó ở đây, liệu có được không?" Vương chưởng quầy hỏi.
"Nó không phải tướng cướp, cũng chẳng phải kẻ sát nhân! Sơn Đông nổi loạn Nghĩa Hòa Đoàn, em nghe nói lâu rồi! Em cũng nghe nói, cấp trên quyết không cho phép dân thường làm loạn! Thập Thành đã chạy đến đây rồi, thì đừng bảo nó quay về nữa. Ở đây, có chúng ta khuyên bảo nó, nó cứ thành thật, người khác cũng chẳng ai đào bới tận gốc đâu!" Anh hai nói một lèo xong, lại khôi phục phong thái Gia Cát Lượng ngày thường.
"Bảo nó thành thật?" Vương chưởng quầy cười khổ một tiếng. "Nó nói có lý, chúng ta khuyên không nổi nó!"
Anh hai lại cúi đầu. Đúng thật, Thập Thành nói có lý! "Chà! Lão Vương chưởng quầy, nếu em chỉ là thợ sơn, không phải lính cờ, thì em cũng..." Vương chưởng quầy thở dài một tiếng, chậm rãi bước ra ngoài.
Mẹ bước tới hỏi anh hai: "Lão Nhị, tất cả là chuyện gì thế? Thập Thành gây ra họa gì à?"
"Không có! Không có!" Mặt anh hai đỏ lên, anh đôi khi rất tinh quái, nhưng không thích nói dối. "Không sao đâu! Chị cứ yên tâm!"
"Chị thấy là có chuyện đấy! Em phải giúp đỡ Vương chưởng quầy nhiều vào nhé!"
"Nhất định!"
Lúc này, cô tôi dắt "Tiểu Lực Bổn" từ Tây Miếu về. Cô tôi xót tiền, lại ngại đi không công một chuyến, nên chỉ mua một gói muối hột dùng để đánh răng. "Thế nào rồi? Lão Nhị!" Cô cười hỏi.
Theo quy luật, anh hai luôn trả lời: "Nghe lời cô đi, bà cụ!" Thế nhưng, hôm nay anh không đủ tinh thần để góp vui gì cả. Dáng vẻ, lời nói của Thập Thành vẫn còn đọng lại trong tâm trí anh, khiến anh bất an, hổ thẹn, không biết phải làm sao. "Bà cụ, cháu còn chút việc!" Anh cười đáp. Sau đó lại nói dăm ba câu xã giao, dùng quạt đập vào đùi một cái: "Cháu phải đi thật đây!" Rồi bước ra ngoài.
Ra khỏi cửa, anh bước chậm lại. Anh cần phải suy nghĩ kỹ. Về tình hình thế giới, anh cũng như các vị vương gia thời đó, không biết nhiều lắm. Anh chỉ biết nước ngoài rất lợi hại. Thế nhưng, dù nước ngoài có lợi hại thế nào, anh lại có chút không phục. Vì thế, anh khâm phục Thập Thành. Tuy nhiên, anh cũng đoán được, triều đình chắc chắn không cho phép Thập Thành đắc tội người nước ngoài, Thập Thành nếu cứ làm liều, chắc chắn sẽ chịu thiệt. Anh là lính cờ, nên đứng về phía triều đình? Hay đứng về phía Thập Thành? Lòng anh như mấy sợi dây gai quấn chặt vào nhau, không sao gỡ ra được. Người anh đổ mồ hôi, áo lót dính chặt vào lưng, tất cũng dính vào lòng bàn chân, cảm giác vô cùng khó chịu.
Trong cơn mơ màng, anh đã đi đến ngoài cửa tiệm Biện Nghi Phường. Anh không quyết định được, nên vào hay không vào.
Đúng lúc đó, Thập Thành bước ra. Nhìn thấy anh hai, Thập Thành đứng sững lại, đôi môi lại mím chặt. Thần sắc cậu dường như muốn nói: Anh muốn bắt tôi à? Được, ra tay đi!
Anh hai cười cười, hạ giọng nói: "Đừng nghi ngờ anh! Đi! Nói chuyện chút đi!" Môi Thập Thành động đậy, nhưng không nói ra được gì.
"Đừng nghi ngờ anh!" Anh hai nói lại lần nữa.
"Đi! Chuyện làm thì dám chịu!" Thập Thành theo anh hai đi về hướng bắc.
Họ đi rất nhanh, chẳng mấy chốc đã tới Tích Thủy Than. Ở đây rất yên tĩnh, bên bờ ao lau chỉ có hai ba người câu cá, đều không nói tiếng nào. Hai đứa nhỏ chạy tới, rồi lại đuổi theo một con chuồn chuồn chạy đi. Anh hai tìm một tảng đá ngồi xuống, lau mồ hôi trên trán, Thập Thành ngồi xổm bên cạnh, ngẩn ngơ nhìn những chiếc lá lau khẽ lay động.
Anh hai muốn nói rõ lòng mình trước, để dẫn dắt Thập Thành nói lời thật lòng. "Thập Thành, anh cũng ghét những kẻ ngoại bang ức hiếp chúng ta! Nhưng anh là lính cờ, trên bảo sao làm vậy, anh không thể tự chủ! Nhưng nhỡ có một ngày, hai quân đối trận, cậu và anh đứng ở hai phía, anh tuyệt đối sẽ không nổ súng bắn cậu! Anh đây, Thập Thành, mất việc thì còn kiếm cơm ăn được, anh là thợ sơn mà!"
"Thợ sơn?" Thập Thành nhìn anh hai một cái. "Anh hỏi đi!" "Anh không hỏi chuyện trong giáo hội đâu."
"Giáo gì?"
"Các cậu không phải Bát Quái Giáo sao? Chuyện trong giáo không phải không được nói cho người ngoài biết à?" Anh hai đắc ý cười cười. "Nhìn xem, anh là Bạch Liên Giáo. Tính ra, chúng ta là sư huynh đệ đấy!"
"Anh là cái loại Bạch Liên Giáo không dám đánh ngoại bang! Đừng nói bừa sư huynh đệ!"
Anh hai tưởng kéo mối quan hệ như vậy sẽ giúp hai người thân thiết hơn một chút; nào ngờ lại bị dội gáo nước lạnh, mặt anh đỏ lên. "Anh, anh có lý lẽ!" "Có lý lẽ thì nói là có lý lẽ, sao cứ lôi Bạch Liên Giáo vào?" Thập Thành không nhường một câu. "Thôi thôi!" Anh hai cố nén giận. "Nói xem, cuối cùng cậu định thế nào!" "Con đi! Ở quê, cả làng con bị đại mao tử, nhị mao tử ức hiếp, chúng con đã nổi dậy! Chúng con bị quan binh đánh tan tác, chết không ít người! Con phải quay về, tìm lại bạn bè, đánh tiếp! Ngoại bang, quan binh, đánh cả lũ! Lòng chúng con đồng nhất, chúng con có lý, không ai ngăn cản nổi chúng con!" Thập Thành đứng lên, nhìn ra phía xa, như thể một cái liếc nhìn là thấy ngay Sơn Đông.
"Anh có thể giúp gì cho cậu không?" Anh hai càng nhìn càng yêu quý cậu nhóc không sợ trời không sợ đất này. Anh sinh ra ở Bắc Kinh, lớn lên ở Bắc Kinh, chưa từng thấy người nào thuần phác, trong sạch, hào sảng như Thập Thành.
"Con đi ngay đây, anh hãy nói với cha con, bảo ông cụ nhìn cho kỹ, không đánh không giết thì ai cũng không có đường sống! Bảo ông nhìn cho kỹ, con không phải làm điều xằng bậy, con là muốn làm việc tốt! Anh có làm được không?" Ánh mắt Thập Thành nhìn thẳng vào mắt anh hai. "Được! Được! Thập Thành, cậu biết đấy, tổ tiên anh cũng không sợ đánh trận! Nhưng mà, bây giờ... thôi, không nói nữa! Hỏi cậu, cậu có tiền đi đường không?" "Không có! Không cần!"
"Sao lại không cần? Ai sẽ cho không cậu cái bánh nướng?" Anh hai lại dở giọng bông đùa, nhưng vội kiềm chế lại. "Ý anh là, đi đường thì phải có chút tiền." "Nhìn này!" Thập Thành cởi áo ngắn, lộ ra một dải thắt lưng vải đỏ đã bị mồ hôi làm cho chỗ đậm chỗ nhạt. "Có cái này, con không sợ đói!" Nói xong, cậu vội vàng cài lại áo ngắn.
"Nhưng nhỡ bị nhị mao tử nhìn thấy, bị quan binh nhìn thấy, không phải..." "Đúng vậy!" Thập Thành cười sảng khoái. "Con chẳng phải đang cài nhanh khuy áo lại rồi sao? Anh hai, anh là người tốt! Quan binh mà ai cũng giống anh, chúng con đã suôn sẻ hơn nhiều rồi! Hừ, có một ngày, chúng con sẽ khiến hoàng thượng cũng phải cúi đầu!"
"Thập Thành," anh hai lấy hết số tiền lẻ ra, "cầm lấy đi, không được từ chối!" "Được!" Thập Thành nhận lấy tiền. "Con đếm thử! Ghi nhớ món nợ này! Đợi khi đuổi hết ngoại bang đi, con về nhà làm ruộng, thu hoạch được lương thực sẽ trả lại anh!" Cậu vừa nói vừa đếm tiền. "Bốn quan tám!" Cậu nhét tiền vào ngực. "Tạm biệt nhé!" Cậu đi về phía đông. Anh hai đuổi theo, "Cậu biết đường không?"
Thập Thành chỉ vào thành lầu Đức Thắng Môn: "Đó chẳng phải cửa thành sao? Ra khỏi thành rồi tính tiếp!"
Thập Thành mất hút, anh hai vẫn đứng đó. Đây là nơi khá mát mẻ, có nước, có cây, có lau sậy, còn có một ngọn núi đất nhỏ không cao lắm. Thế nhưng anh hai lại cảm thấy ngày càng nóng. Anh lại ngồi xuống tảng đá. Càng nghĩ càng thấy không ổn, càng sợ; trên đầu lại đổ mồ hôi. Dù sao đi nữa, một lính cờ không nên ủng hộ kẻ nổi loạn! Anh thấy mình chẳng thông minh chút nào, đã làm một việc sai lầm lớn! Giả sử Thập Thành bị bắt, khai ra anh, thì anh phải làm sao? Không bị chém đầu thì cũng phải xóa bỏ kỳ tịch, đày đi Tân Cương hoặc Vân Nam!
"Cũng không đến nỗi nào! Không đến nỗi nào!" Anh tự an ủi. "Xảy ra chuyện, bỏ tiền ra vận động là có thể chuyển nguy thành an!" Nghĩ vậy, anh lại thấy mình không phải đồng tình với kẻ nổi loạn, mà là lẽ đương nhiên — chuyện gì cũng có thể chạy chọt, có tiền là mua được quan, chuộc được mạng. Thế này thì ra thể thống gì nữa? Anh chưa đọc kinh sử, nhưng nghe không ít kinh kịch và bình thư, triều đại nào chẳng phải vì không ra thể thống gì mà sụp đổ hay sao?
Nói đi cũng phải nói lại, Thập Thành là muốn đánh ngoại bang. Một người có lương tâm, không thể không khâm phục cậu, mọi người đã phải chịu bao nhiêu ức hiếp của ngoại bang cơ chứ! Những chuyện khác anh không biết, nhưng anh không thể quên cuộc chiến Giáp Ngọ, và liên quân Anh - Pháp đốt phá Viên Minh Viên. Anh trấn tĩnh lại. Thập Thành có lý, anh cũng có lý, người có lý thì trong lòng mới thoải mái. Anh chậm rãi đứng lên, muốn đi tìm Vương chưởng quầy. Đi được vài bước, anh lại dừng lại. Không ổn! Không thể đi! Anh đã hứa với Vương chưởng quầy, giúp ông giữ Thập Thành lại cơ mà! Hơn nữa, Vương chưởng quầy miệng nhanh, sẽ đi kể khắp nơi: Con trai bỏ đi rồi, Phúc Hải biết rõ ngọn ngành! Thế này không được!
Thế nhưng, không đi an ủi Vương chưởng quầy, để ông cụ đi tìm con khắp nơi cũng không phải! Phải làm sao đây?
Anh vội vàng về nhà, dùng tay trái viết một lá thư: "Cha kính mến: Con về quê làm ruộng, sợ cha không cho phép, nên không từ mà biệt, chuyện trên đường, đợi về đến nhà sẽ bẩm báo. Con Thập Thành cúi đầu." Viết xong, dán lại, anh hai nói một tiếng "Hỏng!", vội vàng bóc thư ra. "Thập Thành có biết chữ không nhỉ? Không biết!" Nghĩ một hồi lâu, không quyết định được, cuối cùng: "Thôi, cứ thế đi!" Anh dán lá thư lại lần nữa, quyết định đợi trời tối, Biện Nghi Phường đóng cửa, sẽ nhét vào khe cửa.