Nằm trong kế hoạch khôi phục danh dự cho Giovanni Massetti của Bá tước xứ Monte-Cristo là một chuyến viếng thăm Annunziata Solara tại nhà tế thế ở Civita Vecchia. Chuyến đi này được thực hiện vào một buổi sáng, đồng hành cùng ông có Zuleika cùng vợ chồng M. Morrel. Bà de Rancogne vô cùng vui mừng khi gặp lại Bá tước, liền niềm nở chào đón ông và đoàn tùy tùng.

Bà vừa nói, vừa ân cần ngồi xuống cạnh Zuleika và nắm lấy tay cô: "Thế ra thiếu nữ xinh đẹp này là con gái ngài đấy ư, Edmond? Thời gian trôi đi nhanh làm sao. Hôm nay chúng ta còn đang đắm mình trong tuổi trẻ, mà ngày mai đã thành những kẻ trung niên của xứ sở này rồi. Rồi chẳng mấy chốc nữa, chúng ta sẽ già nua, để rồi sau đó là cái chết!"

Zuleika đỏ bừng mặt trước lời khen ngợi của Helena, tò mò nhìn bà khi nghe đoạn cuối của câu nói. Nhưng người từng là Nữ bá tước xứ Monte-Cristo vốn không phải là người u sầu, bà mỉm cười nói thêm:

"Khía cạnh rực rỡ và mê hoặc nhất trong bức tranh tuổi trẻ chính là tình yêu! Hỡi Bá tước, Zuleika đã bao giờ trải qua mối tình nồng thắm đó chưa? Sẽ thật lạ lùng nếu con bé chưa từng trải qua."

Con gái của Bá tước lại đỏ mặt.

Bá tước mỉm cười đáp lời:

"Vâng, thưa Helena, Zuleika đã trải qua tiếng gọi cao quý nhất của cuộc đời. Nó đã đính hôn với Tử tước Giovanni Massetti ở Rome."

Bà de Rancogne kinh ngạc thốt lên, vẻ mặt bàng hoàng và đầy sợ hãi: "Cái gì! Lại là Giovanni Massetti, kẻ đã bị cha ruột từ mặt và tước quyền thừa kế vì dám nhúng tay vào một trong những tội ác đê tiện và nhục nhã nhất trên đời này ư?"

Monte-Cristo điềm tĩnh đáp: "Chính là hắn!"

Bà de Rancogne lúc này càng thêm sửng sốt.

"Ngài rõ hơn ai hết quá khứ của kẻ đó mà lại dung túng cho hắn cưới con gái mình sao? Thưa Bá tước, đây không phải là tác phong của ngài! Tôi tài nào hiểu nổi!"

Monte-Cristo đáp lời: "Thưa Helena, chàng thanh niên tội nghiệp ấy đã bị vu oan, bị những kẻ thù ghét hãm hại."

Bề trên của Dòng Nữ tu Tế thế chầm chậm nhưng kiên quyết lắc đầu, ánh mắt nhìn Bá tước và con gái ông với vẻ đồng cảm và thương xót sâu sắc hiện rõ trên khuôn mặt quý phái.

Bà đáp lại: "Edmond, ngài đã bị lừa gạt và lợi dụng rồi. Chẳng còn nghi ngờ gì về tội ác tày trời và không thể chối cãi của tên thanh niên đó nữa. Hơn thế nữa, lời tôi nói hoàn toàn có thể kiểm chứng và chứng minh ngay lập tức. Nạn nhân bất hạnh của Massetti, cô thôn nữ xinh đẹp Annunziata Solara, hiện đang là một thành viên của tu viện này. Cô ấy đã lê thân đến đây khi bị vùi dập bởi nỗi nhục nhã cùng cực và đớn đau tột cùng, tìm kiếm một chốn nương náu và một không gian tĩnh mịch để những ánh mắt tò mò không thể tìm thấy, và để những lưỡi rìu dư luận cay độc không thể cứa rách thêm những vết thương đang rỉ máu của cô. Con bé là một nữ tu của dòng chúng tôi, đã hiến dâng phần đời còn lại để làm việc thiện và vực dậy những người phụ nữ lầm đường lạc lối. Annunziata Solara đang ở đây, ngay gần sát bên tôi đây, và tôi tin rằng, dẫu có chút miễn cưỡng, cô ấy sẽ xác nhận từng lời tôi vừa nói về kẻ bắt cóc hèn hạ và đê tiện của mình!"

Bá tước nói: "Mục đích tôi đến đây cùng Zuleika và những người bạn Morrel chính là để có một cuộc trò chuyện với bất hạnh nhân này. Dĩ nhiên, tôi cũng mong được gặp lại Helena và tận hưởng niềm vui khi ở bên bà," ông nói thêm với một nụ cười dễ chịu.

Bề trên duyên dáng cúi đầu rồi đứng dậy.

"Tôi có thể hiểu được sự sốn sang của ngài khi muốn gặp và nói chuyện với Annunziata ngay lập tức. Vì vậy, tôi sẽ gọi con bé đến căn phòng này không chậm trễ để cuộc gặp gỡ diễn ra."

Nói đoạn, bà de Rancogne vội vã rời khỏi phòng khách, và chẳng mấy chốc đã trở lại cùng cựu nữ hoa nô ở Piazza del Popolo, Rome.

Annunziata khựng lại một thoáng giữa phòng, tò mò nhìn những vị khách, bởi bà de Rancogne không hề hé lộ mục đích chuyến đi, vì bà muốn Monte-Cristo bằng sự khôn ngoan và từng trải của mình sẽ tự mình dẫn dắt buổi gặp gỡ theo cách riêng.

Bá tước và Maximilian nhìn con gái của cụ già Pasquale Solara với sự quan tâm lớn lao, nhưng đó là sự chú ý hoàn toàn mang tính phái mạnh. Valentine cũng chăm chú quan sát cô, với ánh nhìn soi mói, sắc sảo mà một người phụ nữ luôn dành cho người phụ nữ khác. Về phần Zuleika, ánh mắt cô như muốn nuốt chửng lấy cô thôn nữ, rực lên một cảm giác không hẳn là sự thù hận dành cho tình địch, mà giống sự sợ hãi và ngờ vực bản năng hơn. Cô thừa biết Giovanni từng tán tỉnh cô gái này, từng say đắm trước nhan sắc của cô ta, suýt chút nữa đã ngã gục trước sức hút ấy, và giờ đây cô cảm thấy một sự tò mò kỳ lạ đối với sinh mệnh đã từng, dẫu chỉ là tạm thời, cướp mất trái tim người tình khỏi tay mình.

Annunziata đã thay đổi rất nhiều nhờ quãng thời gian ở tại nhà tế thế thanh bình và yên tĩnh này. Bằng một nghị lực lớn lao và phi thường, cô đã gạt bỏ mọi ký ức về quãng đời bi thảm, về quá khứ đầy dông bão và đen tối bất ngờ ập xuống. Cô hoàn toàn đắm mình vào kỷ luật và bổn phận của các Nữ tu Dòng Tế thế, thậm chí đã thành công ít nhiều trong việc quên đi chính mình. Cuộc đời phẳng lặng, trôi qua trong việc làm thiện nguyện liên tục, đã lấp đầy tâm hồn cô bằng sự bình yên và mãn nguyện, và lần đầu tiên sau một thời gian dài, cô thực sự cảm nhận được thế nào là sự viên mãn và hạnh phúc đích thực. Nhờ đó, thể trạng của cô đã cải thiện, phản ứng tích cực trước sự thảnh thơi trong tâm hồn. Cô đã lấy lại được vẻ đẹp từng đánh mất trong những ngày bị giam cầm ở sào huyệt băng cướp và quãng thời gian lang thang làm kẻ bơ vơ, đói khát. Da thịt cô đã đầy đặn trở lại, và ánh mắt mang đầy vẻ tươi vui, rạng rỡ từng có trước kia. Dẫu vậy, một sự tao nhã chung đã thấm đượm vào con người cô, và Annunziata giờ đây không còn là đứa con của tự nhiên như thủa sống trong căn chòi hoang dã giữa rừng sâu nữa.

Bà de Rancogne là người phá vỡ sự im lặng trước tiên.

Bà nói: "Sơ Annunziata, đây là Ngài Bá tước xứ Monte-Cristo, Zuleika con gái ngài, cùng vợ chồng M. Morrel. Xin phép cho tôi được giới thiệu hai bên và đảm bảo rằng họ là những người bạn chân chính, hoàn toàn đáng tin cậy của tôi. Họ muốn đặt câu hỏi với sơ về một vài vấn đề. Sơ có thể trả lời mà không phải sợ hãi hay mảy may do dự. Bá tước xứ Monte-Cristo chính là hiện thân của lòng hiệp nghĩa và danh dự!"

Bá tước cúi đầu đáp lễ lời ca ngợi khéo léo đó, rồi quay sang Annunziata – người lúc này, dẫu đã được bà de Rancogne trấn an, vẫn bắt đầu run rẩy và đầy lo lắng – lên tiếng:

"Sơ Annunziata, như bề trên đã nói, tôi muốn đặt ra một vài câu hỏi quan trọng. Tôi đang theo đuổi một cuộc điều tra hứa hẹn mang lại những kết quả tốt đẹp nhất và cao cả nhất. Sơ Annunziata, tôi rất cần sự giúp đỡ của sơ để minh oan cho một người vô tội, một người từng chịu đựng đau khổ chẳng kém gì sơ và vì thế sơ có thể thấu hiểu và xót xa cho anh ta. Tôi đang nhắc đến Tử tước Giovanni Massetti."

Cô gái giật nảy mình và tái mét mặt.

Cô lặp lại đầy vẻ hoài nghi, như thể không tin nổi vào tai mình: "Tử tước Giovanni Massetti ư?"

Monte-Cristo đáp: "Đúng vậy, Tử tước Giovanni Massetti, kẻ đã bị vu khống là đã bắt cóc sơ!"

Annunziata hét lên: "Vu khống ư? Thưa Ngài Bá tước xứ Monte-Cristo, tên khốn nạn đó thực ra có tội với mọi cáo buộc nhắm vào hắn, cho dù những lời buộc tội ấy xuất phát từ kẻ thù của hắn hay không!"

Những vị khách vẫn chăm chú quan sát cô thôn nữ. Họ đã lường trước phản ứng này nên hoàn toàn không lấy làm ngạc nhiên hay bối rối chút nào. Sự quả quyết của cô cùng với thực tế rằng cô chính là người biết rõ mặt kẻ bắt cóc mình nhất, là những yếu tố đủ sức củng cố niềm tin vào lời khai và củng cố phán quyết về tội lỗi của Tử tước trẻ tuổi Massetti.

Monte-Cristo điềm tĩnh nhưng ân cần đáp lại Annunziata.

Ông nói: "Thưa sơ, dù sơ đinh ninh Massetti là kẻ bắt cóc mình, tôi lại biết sự thật hoàn toàn ngược lại và đang nắm giữ những bằng chứng rành rành để chứng minh điều đó!"

Annunziata lắc đầu.

Cô nói với giọng điệu thoáng chút cay đắng: "Chắc phải là bằng chứng vô cùng xác thực mới có thể lay chuyển nổi niềm tin của tôi!"

"Nó vô cùng xác thực!"

"Nhưng nếu tên Massetti trẻ tuổi ấy vô tội trong vụ bắt cóc tôi và vụ sát hại người anh tội nghiệp của tôi, thì, lạy Chúa, kẻ có tội rốt cuộc là ai?"

"Luigi Vampa!"

"Luigi Vampa?"

"Đúng vậy. Hắn đã đột nhập vào chòi canh của cô vào đêm định mệnh ấy, bắt cóc cô và sau đó bắn chết người anh trai Lorenzo trong rừng."

"Ngài nói ngài có bằng chứng không thể chối cãi về chuyện này. Làm thế nào mà có được?"

"Từ một tên đàn ông tên Peppino, kẻ đã nghe trọn mọi chi tiết của cuộc giao dịch bất chính và âm mưu được cấu kết giữa tên thủ lĩnh cướp và cụ già Pasquale Solara."

"Pasquale Solara? Cha tôi ư! Ồ! Thưa Ngài Bá tước, ngài có ý gì đây?"

"Bình tĩnh nào con, và hãy lắng nghe ta. Cha con đã nhẫn tâm bán con cho Luigi Vampa để lấy một số tiền lớn, và chúng đã cùng nhau dàn dựng vụ bắt cóc sao cho mọi nghi ngờ đều đổ dồn lên đầu vị Tử tước trẻ tuổi người Ý với sức nặng hủy diệt!"

Annunziata đưa tay lên trán, đứng sững người như trời trồng vì kinh hoàng và sửng sốt. Cô chẳng mấy mặn mà với người cha u ám và cục cằn, kẻ chưa từng làm điều gì có thể khơi gợi tình cảm trong trái tim con gái, nhưng đồng thời, việc cha mình lại có thể nhẫn tâm đối xử với cô như vậy, lại có thể hành xử hèn hạ với một vị khách vô tội đang tin tưởng thọ ơn dưới mái nhà mình, quả thực là chuyện vô lý và kinh tởm đối với cô. Cô nhìn Monte-Cristo đầy hoài nghi rồi quay sang nhìn bà de Rancogne, người đang mỉm cười khuyến khích cô.

Cô trang trọng thốt lên: "Có Chúa chứng giám, tôi vẫn tin rằng Giovanni Massetti chính là kẻ bắt cóc mình!"

Monte-Cristo đáp: "Đương nhiên rồi, nhưng cô đã nhầm!"

"Tôi đã nhìn thấy mặt hắn! Lẽ nào tôi lại không thể nhận ra gương mặt ấy!"

"Chắc chắn rồi; nhưng ta nói cho cô hay, mọi thứ đã được sắp đặt để đánh lừa cô, khiến cô đinh ninh tên người Ý đó chính là tội phạm, là kẻ đê tiện khốn nạn đã không màng đến danh dự của một người phụ nữ!"

"Mọi chuyện có thể đúng như ngài khẳng định, nhưng tôi không sao rũ bỏ được niềm tin sâu sắc và bám rễ trong lòng mình. Tôi đã tha thứ cho Tử tước Massetti vì tội lỗi tày trời hắn gây ra cho tôi, nhưng cho đến ngày cuối cùng của cuộc đời này, tôi vẫn tin hắn có tội!"

Đột nhiên dán mắt vào Zuleika bằng ánh nhìn mãnh liệt đến mức bối rối, Annunziata đứng lặng như thể rất muốn nói với cô một điều gì đó vô cùng quan trọng.

Con gái của Bá tước hiểu ý, bước đến bên cựu nữ hoa nô và nói:

"Sơ Annunziata có chuyện gì cần tôi giúp không? Nếu có, cứ việc nói cho tôi biết!"

Annunziata đặt tay lên vai Zuleika, cất lời hỏi bằng giọng điệu dù đã cố kiềm chế nhưng vẫn không giấu được sự run rẩy, chao đảo:

"Cô có yêu hắn không? – cô có yêu Tử tước Massetti không?"

Zuleika hạ mi mắt trước ánh nhìn xoáy sâu của người đối diện, đáp: "Có."

"Ta cũng nghĩ vậy, nhưng ôi! hỡi tiểu thư đài các, hãy cẩn trọng với tên đàn ông bội bạc đó! Hắn sẽ chẳng ngần ngại lừa dối cô như từng lừa dối ta! Rồi hắn sẽ bỏ mặc cô đối mặt với số phận giống như cách hắn ruồng bỏ ta, để rồi nỗi buồn đau và bất hạnh triền miên sẽ là phần đời còn lại của cô!"

Zuleika nhìn cô thôn nữ bằng ánh mắt đầy thương cảm.

Cô hỏi: "Đã có lúc cô yêu hắn, phải không?"

Annunziata đáp: "Có lẽ có, có lẽ không! Tôi không biết chắc! Chắc chắn trái tim tôi đã từng rung động vì hắn, nhưng đó có lẽ chỉ là sự cảm mến thông thường! Tuy nhiên, sau vụ bắt cóc cùng những biến cố kinh hoàng và nhục nhã theo sau đó, tôi đã bắt đầu căm hận hắn bằng thứ thù hận cay đắng nhất. Tôi đã nói với cô rằng tôi đã tha thứ cho hắn, và đó là sự thật. Tôi đã tha thứ và đang cố gắng quên hắn đi!"

Có một ánh lấp lánh đáng ngờ trong mắt cô gái khi nói những lời này, điều gì đó thấp thoáng sự hiện diện của những giọt nước mắt, nhưng rồi ánh sáng ấy vụt tắt. Cô quay sang bà de Rancogne và nói:

"Những vị khách của Người đã hỏi xong chuyện chưa, thưa Mẹ Bề trên?"

Bà de Rancogne nhìn Monte-Cristo vẻ hỏi ý, và ông khẽ gật đầu.

Helena đáp: "Cuộc gặp gỡ đã kết thúc, và giờ đây, nếu muốn, sơ có thể trở về phòng của mình."

Annunziata, dù xúc động và bấn loạn trước những gì vừa trải qua hơn những gì cô tỏ ra, vẫn cúi chào các vị khách cùng Bề trên rồi vội vã rời khỏi phòng khách.

Sau khi cô rời đi, Monte-Cristo cất lời: "Tội nghiệp cô bé! Con bé vẫn chẳng chịu tin chút nào!"

Bà de Rancogne hào hứng đáp lại: "Và con bé có lý! Tôi đã nghe toàn bộ diễn biến câu chuyện của nó, và chuỗi bằng chứng chống lại Tử tước Giovanni Massetti là hoàn toàn kín kẽ. Nghi ngờ tội lỗi của hắn lúc này chẳng khác nào hành động ngớ ngẩn!"

Sau khi lưu lại nhà tế thế thêm vài giờ, Bá tước Monte-Cristo cùng đoàn tùy tùng quay trở lại Rome để bắt tay vào công cuộc đòi lại công lý cho Massetti.