Carinthia thốt lên: “Đúng là một vùng đất tăm tối,” khi ngắm nhìn những đám mây thấp trôi cuồn cuộn trên đảo quốc của chúng ta, không một khe hở, là là phía trên những vách đá trắng sừng sững. — Quả thật, nàng đã nói thế, điều này chúng ta đều biết. Tội nghiệp đứa trẻ Carinthia Jane ấy, khi lần đầu tiên đặt mắt lên bờ nước Anh Cổ kính, tròng cành trên chiếc tàu thư tín giữa biển Channel đầy sóng gió, đã thực sự thốt lên và nghĩ như vậy, bởi tính tình nàng vốn dĩ là thế; và cũng chẳng có gì lạ khi nàng lại nghĩ thế, vào một ngày mưa phùn gió bấc rả rích từ lúc bình minh, sau ba ngày giá rét cuối mùa thu. Thuở ấy, chúng ta thường tự biết cách nhận biết thời tiết nước Anh trước khi những bản Quan sát và Dự báo Khí tượng xuất hiện để soán ngôi những người chăn cừu, thợ săn trộm, cùng người hoa tiêu với chiếc ống nhòm da nâu cũ kỹ kẹp dưới nách. Cả ba người đó chắc chắn sẽ nói với bạn rằng, cái kết của ba ngày rét đậm vào cuối hoặc đầu mùa thường kéo những luồng gió ấm từ Đại Tây Dương thổi qua vùng Land’s End và Lizard ở xứ Cornish.
Thật là một sự tình cờ ngẫu nhiên, Carinthia Jane đã ngắm nhìn quê hương của cha mẹ mình lần đầu tiên trong những điều kiện thời tiết như thế. Chẳng có gì sai trái khi nhắc lại lời nhận xét của nàng. Chỉ có điều — tôi phải nói ra điều này — kinh nghiệm thực tế khiến người ta lo ngại rằng chúng ta lại sắp bị trì hoãn bởi những đoạn miêu tả và bày tỏ cảm xúc; những thứ vốn dĩ được coi là đương nhiên trong một câu chuyện nghiêm túc; thế nhưng ngẫm ra những nhà văn hiện đại dường như nghĩ rằng chúng được tạo ra để liên tục bắt các nhân vật trong truyện phải đứng yên, nhằm mổ xẻ tâm trạng của người này hay kẻ khác: họ bị lột trần ra, bị dò dẫm và phân tích giống như trong bức họa nổi tiếng của một đại họa sĩ — còn chúng ta, những kẻ đang khao khát tình tiết diễn ra, lại phải dừng lại để thưởng thức một bài giảng về Giải phẫu học. Trong khi đó, những ô cửa sổ của phòng giảng đang rung lên, nếu không muốn nói là toàn bộ cấu trúc ngôi nhà đang chao đảo vì những sự kiện bên ngoài hoặc vì sự sốt ruột mong chờ chúng xảy ra. Mọi lời giải thích chắc chắn sẽ được làm sáng tỏ qua tiến trình của sự việc; thế nên, xin ơn trên, tôi cầu xin chúng ta hãy kiên nhẫn chờ đợi chúng.
Nàng cảm thấy hòn đảo của chúng ta càng thêm u ám bởi vì trước đó, Henrietta đã khơi gợi để nàng kể trên thuyền về mái nhà miền núi của mình và buổi sáng cuối cùng ở đó trong chuyến đi bộ cùng Chillon John. Thế nhưng chẳng bao lâu sau, nơi ấy lại hiện lên rực rỡ một cách thần kỳ, lộng lẫy chẳng khác nào hang động của một bậc pháp sư.
Sự thể đã diễn ra thế này — và các bạn hãy tự mình suy ngẫm, luôn nhớ rằng Chillon John là một người đang yêu, mà kẻ si tình thì có những lý do riêng của họ, dẫu cho những lý do ấy không thể xóa bỏ được những rắc rối mà anh ta có thể gánh chịu; và quả thật những rắc rối ấy vô cùng khủng khiếp. Sau khi đọc bức thư của Henrietta gửi cho mình, anh đã phóng ngựa từ khu trú đóng ở Canterbury băng qua vùng đồng quê đến vùng giáp ranh với Sussex, nơi người bác của anh là Lãnh chúa Levellier sinh sống, trên dãy đồi đá sắt, gần vùng đất hoang vu của một khu rừng, nơi có tên là Croridge. Lúc bấy giờ, Chillon John thừa biết người bác của mình là một kẻ hà tiện, và anh rất e ngại viễn cảnh phải nuôi nấng một người cháu gái trong cơ ngơi nghèo nàn tồi tàn ở Lekkatts, hay theo cách gọi dân dã là Leancats; các bạn hẳn có thể hiểu tại sao. Dù vậy, anh vẫn tự trấn an rằng mình có bổn phận phải bàn bạc với thành viên lớn tuổi và đứng đầu gia tộc về một vấn đề quan trọng như việc ngỏ lời cầu hôn người cháu gái của lãnh chúa.
Cuộc bàn bạc diễn ra ngắn ngủi: “Cậu cứ để mặc đó cho ta,” người bác nói: và chúng ta nghe kể về những chuyện làm ăn giữa họ, bao gồm cả việc thanh toán số tiền còn thiếu cho chàng trai; cùng với việc cứ mỗi lần anh chạm đến vấn đề đó, người bác lại lập tức viện dẫn danh dự gia đình và danh tiếng của Carinthia Jane, đòi phải rửa sạch tiếng oan cho nàng, và đặc biệt nhấn mạnh rằng không được phép chậm trễ, đồng thời đưa ra một bản tính toán kỹ lưỡng nhất có thể về giá trị các điền trang của Lãnh chúa Fleetwood ở Kent, Staffordshire, xứ Wales và các tài sản nhà cửa của ngài ở Luân Đôn.
“Nó sẽ có đủ phương tiện để lo cho con bé,” vị lãnh chúa già nói, nhún vai như thể bất lực trước gánh nặng đó.
Hai người sau đó đi đến những xưởng chế tạo nằm cạnh một hồ nước lớn, nơi có một hòn đảo viền quanh bởi những hàng cây bạch dương và các dãy nhà thợ ở gần tòa nhà chính; đó là một kho vũ khí chứa đủ mọi loại kiếm, thương, súng hỏa mai, súng trường, súng săn và súng lục, cùng với lượng thuốc súng nhiều hơn mức pháp luật cho phép, theo tôi là vậy. Bởi vì họ đang bận rộn phát minh ra một loại thuốc súng mới dùng cho đạn pháo lựu, có sức công phá vô cùng khủng khiếp.
Cả hai không hề đả động thêm lời nào về chuyện cưới xin. Carinthia Jane cũng chẳng hề nghe ai nhắc đến Lãnh chúa Fleetwood từ miệng người anh trai khi đặt chân lên bến tàu Dover. Nàng được đưa đến dinh thự của Đô đốc Baldwin Fakenham ở Hampshire; và ở đó, nàng trở thành niềm vui sống của ông suốt hai tháng trời, kiên nhẫn chờ đợi và tự trách mình vì đã nuôi dưỡng những mong đợi thiếu nữ tính, đúng như những thiếu nữ đoan trang ở vị thế của nàng thường làm trong quá khứ. Đôi khi họ đã phải mòn mỏi chờ đợi suốt nhiều năm trời; họ chờ đợi cho đến khi tàn phai héo úa trong mồ mảy, tựa như làn sương mờ trong một ngày đông ngắn ngủi: một bức tranh xúc động về một phái vốn bị kìm hãm bởi lòng khiêm nhường trong những thời khắc thanh tao ấy, tuyệt nhiên không dám tiến lên dù chỉ nửa bước nếu không được ngỏ lời.
Nàng đã mòn mỏi chờ đợi hai tháng trời tại “vùng đất tăm tối” của chúng ta. Tháng Giêng đến, và người anh trai của nàng cũng vậy. Henrietta truyền đạt lại tin tức:
“Janey yêu quý của chị, Lãnh chúa Fleetwood đang hỏi xem em có muốn kết hôn với ngài ấy hay không.”
Thông thường, câu trả lời của một tiểu thư quyền quý, nếu thuận tình, sẽ là một minh chứng cho sự rụt rè e ấp. Nhưng ở đây, đó chính là tiếng lòng nguyên thủy, không hề vòng vo, giản dị mà thẳng thắn.
“Ồ, em đồng ý, em đã sẵn sàng, hãy nói với ngài ấy.”
Xin hãy nhớ rằng, nàng không hề nói điều đó trước chốn đông người.
Henrietta hiểu rõ bản tính con người hắn nên cảm thấy nhẹ nhõm vì hắn không có mặt ở đó để nghe thấy. Chính bản thân cô cũng sẽ cảm thấy chấn động thay cho hắn: chỉ có điều, câu trả lời ấy lại hoàn toàn phù hợp với kế hoạch của đôi uyên ương.
Chúng ta không thể nào biết rõ liệu hai người họ có vô tình hay cố ý khi không chuyển tải toàn bộ thông điệp của Lãnh chúa Fleetwood đến Carinthia Jane thông qua Lãnh chúa Levellier. Chúng ta có quyền nghi ngờ vị quý tộc keo kiệt ấy đã cắt xén nó nhằm mưu lợi riêng; và đó cũng chính là suy nghĩ của tôi. Thế nhưng tôi chắc chắn rằng, câu trả lời thì vẫn sẽ y nguyên như vậy mà thôi.
Ngay lập tức sau đó, Chillon John tìm đến chỗ Đô đốc Baldwin và thông báo về lời cầu hôn của Lãnh chúa Fleetwood vào đêm ở Baden, cùng với việc ngài ấy tái khẳng định lời cầu hôn qua miệng của Lãnh chúa Levellier, tuy nhiên anh lại không hề đả động đến (có lẽ thực sự anh không hề hay biết) câu chuyện về việc lời đề nghị ấy đã bị ép buộc ra sao bởi một đòn bất ngờ từ vị lãnh chúa già cụt tay. Ông đã mai phục ngài bá tước ngay trên phố từ khung cửa sổ của một Câu lạc bộ — nơi ông đã kiên trì túc trực ròng rã nửa tháng trời, không biết mệt mỏi để chờ đợi ngài bá tước đi ngang qua, bởi dường như chẳng còn cách nào khác để tìm gặp hắn. Quả thực, người ta đồn rằng đã có một cuộc chạm trán nảy lửa, xét qua kết quả để lại, và đó hẳn là một cảnh tượng tuyệt vời cho sân khấu kịch; dẫu cho bề ngoài hai vị quý tộc vẫn đang lịch sự trao đổi với nhau vài câu xã giao. Nhưng khán giả nếu nghe được những gì họ thực sự nói sẽ phải thán phục sự kìm nén lịch thiệp của một thái độ hoàn toàn trái ngược với tâm can họ. Đằng sau lớp vỏ bọc văn minh hào nhoáng ấy, những lời nói của họ chẳng khác nào những nhát dao găm.
Bởi vì tình cờ thay, vị bá tước trẻ tuổi, sau một thời gian ẩn náu tại lâu đài ở xứ Wales của mình — vì nghĩ rằng, và hoàn toàn có lý khi nghĩ rằng, trò đùa điên rồ mới nhất của hắn là đem bàn tay và tước hiệu ra cầu hôn một cô gái lạ mặt trong điệu nhảy quadrille tại một lâu đài nước ngoài đã bị nàng lãng quên, và những rắc rối phiền phức xung quanh chuyện đó đã hoàn toàn chìm vào quên lãng — nên hắn đã quay trở lại thủ đô, vui mừng vì đã trả xong cái giá cho sự bồng bột của mình và được tự do thanh thản trở lại — nghĩa là đã rũ bỏ được xiềng xích và thoát khỏi những lời quấy rầy — đúng vào buổi sáng của ngày mà Lãnh chúa Levellier chồm tới vồ lấy hắn! Điều đó cho thấy sự khôn ngoan của một lão tướng trong việc phán đoán con mồi của mình sẽ xuất hiện ở đâu, thay vì đánh động cho hắn đề phòng bằng cách đến tận dinh thự của hắn. Ông đã ngồi canh ở khung cửa sổ suốt những giờ có ánh sáng trong suốt nửa tháng trời. “Vì lợi ích của đứa cháu gái tôi,” ông nói. “Để đỡ tốn kém tiền bạc nuôi nấng nó,” những kẻ thù của ông xì xào. Dù thế nào đi nữa, ông đã làm thật.
Và có lẽ ông còn làm cả những chuyện tồi tệ hơn thế nữa, điều mà tôi hằng nghi ngờ.
Lúc bấy giờ, việc truyền đạt tin tức động trời ấy cho Đô đốc Baldwin Fakenham, theo như chúng ta đọc được, chẳng khác nào một cơn cuồng phong nhiệt quới quật ngã ông ngửa cẳng. Ông không thể không hoài nghi; và những lời ông thốt ra cứ lùng bùng như cánh buồm của một con tàu lớn trúng đợt gió thốc đầu tiên. Rồi ông buộc phải tin; và khi đó, theo lời kể, ông cứ tròng trành như một con tàu chao đảo giữa lòng sóng dữ suốt mấy tiếng đồng hồ. Dĩ nhiên ông là một người cha có phần hụt hẫng. Đương nhiên việc nghĩ đến việc Henrietta bỏ lỡ món hời lớn nhất trên thị trường hôn nhân của toàn bộ châu Âu và châu Mỹ khiến ông vừa bực bội vừa xót xa. Rồi ông bỗng tỉnh ngộ khi nghĩ đến tương lai của “đứa con gái kia,” cách ông gọi nàng, và thốt lên: “Crinny tóm được hắn rồi!”
Ông hét lên đầy phấn khích và xoa hai bàn tay vào nhau.
Ngay lúc đó, đứng trước mặt ông, Chillon John — người mang đến cho ông tin tức này — hơi cúi người chào theo phong cách tao nhã vốn có của anh, và tiếp tục bồi thêm cho vị đô đốc một lời đề nghị nữa; điềm đạm, thong thả, chuẩn xác, hệt như một tên cướp lịch thiệp nếu bạn muốn thế, quyết tâm bằng mọi giá phải lấy được cô con gái rượu của ông, chỉ là anh thích tuân theo những thủ tục pháp lý, chính thức và thân thiện hơn nhiều. Đúng vào khoảnh khắc lưỡng lự ấy, Henrietta bước vào, theo sau là nữ anh hùng của Đô đốc Baldwin, cô Crinny yêu dấu của ông — người mà ông đã ôm lấy, hôn hãm, chúc mừng rồi lại ôm hôn lần nữa. Người ta có thể thấy rõ mưu kế nhằm làm dịu lòng ông đã thành công.
Thế là mọi chuyện đã được định đoạt, ngay tại gia đình vùng Hampshire trên những ngọn đồi gần dải đất thoai thoải, nơi từ đó bạn có thể phóng tầm mắt ngắm nhìn, vượt qua một vùng đất liền nhấp nhô chẳng khác gì những cuộn sóng biển, những chiến hạm khổng lồ của nước Anh xếp thành hàng đối diện với hải đảo; khi ấy chúng vừa là một kỳ quan lộng lẫy vừa là biểu tượng của sức mạnh: dẫu cho giờ đây chúng không còn như thế nữa, nhưng buộc phải lấy lại phong độ đó nếu muốn vừa nổi trên mặt nước vừa chiến đấu được. Bởi vì tôi đã được một người rất ngưỡng mộ Lão Cướp Biển trích dẫn lại một trong những câu nói thâm thúy trong cuốn CÁM NGÔN DÀNH CHO NAM GIỚI của ông, nơi Thuyền trưởng John Peter Kirby khuyên nhủ những người cùng thời hãy cảm thấy bất mãn với bản thân nếu họ chưa tiêu diệt kẻ thù của mình một cách thật ngoạn mục. Và ông khuyên nên học theo cách làm của Tự nhiên trong chuyện này; khi mà các yếu tố tự nhiên, theo ông, luôn có một phong cách vừa đẹp đẽ vừa triệt để trong việc hạ gục chúng ta; và điều này bổ trợ cho điều kia. Ông dẫn chứng con ngựa, chiếc du thuyền, và đặc biệt là thanh gươm, để chứng minh rằng thứ gì đẹp mắt nhất cũng chính là thứ hiệu quả nhất. Và ông đã cho in dòng chữ lớn: “XẤU XÍ CHỈ LÀ ĐẠT ĐƯỢC MỘT NỬA MỤC TIÊU.” Ý ông chắc là muốn nói về một phát minh nào đó. Thế nhưng, khi nhìn vào những quái vật biển khổng lồ đang chìm nghỉm của chúng ta, sự biến mất của những sinh vật cồng kềnh trong Tự nhiên, và gương mặt của những tên tội phạm — những kẻ mà ông bảo chúng ta hãy quan sát, rốt cuộc thì luôn luôn bị trừng phạt — tôi dường như nhìn thấy một ý nghĩa sâu xa mà đất nước chúng ta nên ngẫm nghĩ lại.
Cho nên, như tôi đã nói, mọi chuyện đã được định đoạt; bởi vì Đô đốc Baldwin chẳng bao giờ có thể từ chối cô Crinny của ông bất cứ điều gì; cũng như ông chẳng đành lòng từ chối chính mình bất cứ thứ gì, một người chủ nhà, người cha, người bạn nồng hậu và nhân ái nhất. Vận may rực rỡ của Carinthia Jane đã che lấp đi cái hố sâu thẳm mang tên tiền nong ấy bằng cách nào đó, và chúng tôi có thể hình dung rằng nó chẳng khác nào rượu sâm-panh kích thích năng lực suy luận của họ. Viên đô đốc đang ngập chìm trong nợ nần, Henrietta thì chẳng có lấy một xu thừa kế, Chillon John lại là người thừa kế của một ông bác keo kiệt luôn nợ anh tiền và tìm mọi cách trốn tránh mỗi khi anh đòi nợ, thế nhưng họ lại cư xử chẳng khác nào những kẻ đang nắm giữ chiếc cốc vàng của mọi điều ước. Có lẽ bởi vì Henrietta và người tình của cô là một đôi trai tài gái sắc, xứng đôi vừa lứa đến mức khiến cả họ và những người xung quanh đều đinh ninh rằng họ sinh ra là để dành cho nhau; còn về mặt tính cách, cha cô có thể yên tâm giao phó con gái mình cho người đàn ông mà nó đã chọn hơn là cho vị bá tước trẻ tuổi giàu có kia, người mà ông không đánh giá cao về sự chín chắn. Ông đã dung hòa quan điểm này với tình cảm ấm áp dành cho vị Nữ bá tước Fleetwood tương lai bằng cách tự nhủ: “Crinny sẽ thuần hóa được hắn!” Niềm tin của ông đặt trọn vào tinh thần can đảm bất khuất của nàng, chứ ông chẳng màng nghĩ đến bản chất con thú mà nàng sắp phải thuần hóa.
Nữ bá tước Livia, sau khi nhận được bức thư thông báo của Henrietta, đã đùng đùng kéo đến gặp họ và cho rằng tất cả bọn họ đều là một lũ điên khùng. Bà cho rằng tình yêu, khi trở thành động cơ hành động của một người phụ nữ, chính là biểu hiện của chứng tâm thần và sự tự sát. Đàn ông sinh ra vốn đã bị chi phối bởi thứ đó, thật may mắn làm sao, và nhờ thế sự cân bằng giữa một nửa quyền uy và một nửa yếu đuối của tạo hóa mới được vãn hồi. Phụ nữ chúng ta ăn mặc, mỉm cười, thậm chí thở dài nếu thích, cốt là để khơi gợi nên căn bệnh ấy. Nhưng nếu chúng ta dại dột đến mức sa chân vào đó, chúng ta sẽ mất đi cơ hội của mình; thay vì làm nữ hoàng, chúng ta lại trở thành nô lệ, và thay vì một cuộc đời sung sướng, chúng ta cứ trượt dài từ cơn sốt này sang cơn sốt khác theo cơn caprice của một bạo chúa: hắn có khinh bỉ chúng ta đi chăng nữa thì cũng chẳng có gì sai. Phải, và rất nhiều người phụ nữ đáng kính khác cũng suy nghĩ như vậy. Vì được giáo dục trong cảnh phụ thuộc, họ vin vào ý niệm về tình yêu để chộp lấy nó như một thứ vũ khí lợi hại nhằm khuất phục sự yếu đuối của đàn ông. Chính vì điều đó mà lãnh chúa của họ gọi họ là những kẻ vô tình, còn các nhà thơ thì nổi giận với họ, dù đúng hay sai.
Tôi e rằng chúng ta buộc phải thừa nhận một sự thật rằng, đau khổ chính là phần thưởng dành cho những thiếu nữ đem trọn vẹn tình yêu dâng hiến cho hôn nhân, những người kết hôn vì tình yêu. Ít ra thì sau đó Nữ bá tước Livia cũng có thể khẳng định rằng bà đã tiên đoán trước được điều đó và từng cảnh báo người em họ của mình. Các bạn sẽ chẳng còn được nghe tôi suy ngẫm thêm câu nào nữa đâu, nếu như tôi cứ phải trả giá bằng việc bị tước mất đặc quyền thúc đẩy các bạn vượt qua những đoạn miêu tả phong cảnh, mổ xẻ tâm lý nhân vật hay những lời bàn luận triết lý tẻ nhạt trong một câu chuyện. Khi chúng ta cảm thấy giật mình và khó chịu trước việc những biến cố chính bị quy chụp một cách gượng ép vào một chỗ rách rưới trên chiếc quần lót của một kẻ chẳng có mấy tên tuổi, tôi thực sự mất kiên nhẫn.
Trường hợp của Henrietta chỉ là một vấn đề phụ. Nào là nỗi đam mê của cô — thực ra chẳng kém gì một cơn cuồng phong — cùng những mưu kế tinh vi của người tình, sự ưng thuận từ người cha, và thực tế là sự xứng đôi vừa lứa của cả hai, việc ngăn cản họ đến với nhau cũng khó khăn chẳng khác nào đi khuyên nhủ hai thanh nam châm đừng hút lấy nhau. Nữ bá tước Livia đã công kích Carinthia Jane, đồng thời nhận được sự hậu thuẫn từ viên đô đốc. Nhưng vị đô đốc, sau khi đã gật đầu đồng ý cho con gái kết hôn vì lời hứa danh dự của ngài bá tước dành cho “đứa con gái kia,” đã trở thành một tín đồ cuồng nhiệt của cuộc hôn nhân này, và suýt chút nữa đã có một trận cãi vã lớn nổ ra nếu như Livia không phải là kẻ ghét phiền toái. Khi chỉ ở một mình với Carinthia Jane, như bà đã kể lại với Henrietta, bà có cảm giác như mình đang nói chuyện với một khúc gỗ — kẻ vừa lắc đầu, vừa nở một nụ cười nhạt nhẽo, lại vừa ấp ủ trong lòng ảo tưởng rằng mình hiểu rõ hơn ai hết về Edward Russett, Lãnh chúa Fleetwood, kẻ mà nàng chỉ vô tình quen biết qua một màn nhảy quadrille ngớ ngẩn tại một buổi vũ hội:
Lời hứa của một tên thanh niên với bạn nhảy trong một điệu quadrille thì có trọng lượng gì cơ chứ?
Livia đặt câu hỏi, bà hỏi đến hai lần với giọng điệu khá nghiêm khắc, và cô thiếu nữ liền đáp gọn lỏn: “Ồ, ngài ấy nói thật đấy!”
Bản tính, lòng kiêu hãnh, cùng những tâm trạng thất thường và hung hăng của Lãnh chúa Fleetwood đã được vẽ ra trước mắt nàng một cách vô cùng đáng sợ.
Nàng đã tự phác họa nên hình ảnh của riêng mình về hắn.
Nên coi nàng là một đứa ngốc vì yêu hay là một sinh vật quỷ quyệt chẳng kém gì ông anh trai của nàng, đó là điều khiến Nữ bá tước Livia phải đắn đo suy nghĩ. Thiên hướng của bà là hoài nghi đứa con gái của Lão Cướp Biển: ở tuổi đó, nàng có thể rất ngây thơ, và quả thực nàng rất thiếu hiểu biết; thế nhưng nàng lại một mực bám lấy món hời của mình. Dù vậy, bà vẫn bắt nàng phải hứa là sẽ không quấy rầy ngài bá tước bắt ngài phải thực hiện lời hứa theo đúng nghĩa đen của nó.
Lời hứa ấy đã được đưa ra một cách không chút miễn cưỡng. Không, nàng sẽ không viết thư đâu. Đô đốc Fakenham cũng cam kết sẽ để mặc mọi chuyện cho một trang nam nhi trọng chữ tín.
Trong khi đó, Chillon John đã thực hiện một chuyến đi đến Lekkatts; tiếp sau đó, người bác của anh liền đến Luân Đôn. Lãnh chúa Fleetwood nghe tin cô Kirby vẫn đang trói buộc ông. Ông lại một lần nữa trở thành tù nhân bất đắc dĩ của chính lời hứa mình.
Và không lâu sau đó, thông báo về lễ kết hôn giữa Chillon John Kirby Levellier, Trung úy Trung đoàn Hussars của Nhà vua, và Henrietta, ái nữ của Đô đốc Baldwin Fakenham, đã được công bố. Một đoạn tin vắn trên tờ báo địa phương đã ca ngợi hết lời Nhan sắc vùng Hampshire — những ai quen biết cô đều cho rằng lời khen ấy hoàn toàn xứng đáng. Nhờ có thế lực ở Triều đình, chú rể đã được thăng chức: anh được phong hàm Đại úy ngay trong tuần trăng mật, và tương lai của anh dưới danh nghĩa của người bác được đánh giá là khá triển vọng, mặc dù vào thời điểm đó, một số kẻ xì xào rằng đó có lẽ là tất cả những gì anh có thể nhận được chừng nào lão Lãnh chúa Levellier ở Leancats vẫn còn sống trên cõi đời này.
Giờ đây, như những ai muốn gìn giữ niềm đam mê tiểu thuyết và căm ghét các bài giảng giải phẫu thường kể lại, chúng ta không bao giờ có thể dò ra được động cơ chính xác đằng sau bất kỳ hành vi kỳ lạ nào của đàn ông hay phụ nữ. Con gái thì cứ việc đọc sách; còn việc nghiên cứu về một cậu con trai thì hãy bắt đầu từ loài khỉ. Thế nhưng chẳng có vị bác sĩ hay nhà hóa học văn chương nào có thể giải thích một cách rạch ròi nguyên nhân đằng sau cách hành xử của đàn ông và phụ nữ trong các mối quan hệ của họ; và để cứu v lấy câu chuyện của mình, tôi cho rằng chúng ta phải ngoan ngoãn chấp nhận các sự kiện như một hiển nhiên. Việc chúng ta ngạc nhiên trước chúng cũng chẳng làm mọi thứ tồi tệ đi chút nào. Thế là đã xảy ra cơ sự: bức thư hồi đáp của Lãnh chúa Fleetwood trước những cú giáng liên tiếp — có thể gọi như vậy qua đường bưu điện và người đưa tin — từ Lãnh chúa Levellier về vấn đề tổ chức lễ cưới giữa vị tỷ phú trẻ tuổi và Carinthia Jane, trong đó đòi hỏi phải ấn định ngày giờ ngay lập tức, đã được gửi đi đúng vào ngày Luân Đôn râm ran tin tức về đám cưới của Henrietta Pakenham.
Bức thư đó, thất lạc suốt nhiều năm trời, cuối cùng lại xuất hiện trong tay một nhà đấu giá ở Kent khi ông ta đang bán đấu giá thay mặt cho một người làm thuê trong trang trại — kẻ đã có được bức thư từ tay đầu bếp và người hầu gái của Lãnh chúa Levellier, nằm trong số tài sản mà cô ta mang theo làm của hồi môn sau khi chủ nhân qua đời. Món đồ này từng không thể bán được với mức giá mong muốn ở ngôi làng của chồng cô ta, nhưng cô ta đã có thói quen giữ lại những mảnh vụn vặt, vốn tự hào khi nghe người ta xì xào rằng cô ta đã vơ vét Leancats kiếm được chút ít lợi lộc; và kỳ vọng của cô ta đã trở thành hiện thực sau khi cô qua đời. Khi chồng cô đem bức thư ra bán đấu giá, người họ hàng bên đằng ngoại của chúng tôi là Tiến sĩ Glossop — vốn rất hứng thú với các tài liệu và chi tiết của câu chuyện — đã mua lại nó, sau khi vượt qua đối thủ là đại diện của một quý tộc Luân Đôn vốn sẵn sàng trả tới hai bảng mười shilling, với giá hai bảng mười lăm shilling. Hãy tính xem số tiền đó tính ra cho mỗi từ của bức thư thì nó kỳ diệu và ngắn gọn đến mức nào, xét về mặt ý nghĩa! Nhưng Tiến sĩ Glossop hoàn toàn có lý khi nói rằng ông mua được nó với giá hời. Giá trị của bức thư đó giờ đây có thể nhân lên gấp mười lần: và dù có trả mức giá ấy, ông cũng nhất quyết không bán.
Nội dung thư nguyên văn thế này, tôi chẳng cần phải giở lại Tập số 3 làm gì:
“THƯA NGÀI: Tôi sẽ đánh xe đến cửa nhà thờ của ngài vào lúc mười giờ sáng ngày mười bốn của tháng này, để giữ đúng hẹn với cô C. J. Kirby, nếu như tôi không nhớ nhầm mấy chữ cái viết tắt. Kính thư ngài, FLEETWOOD.”
Bức thư đó sẽ mãi mãi là một gia bảo được gia đình chúng ta nâng niu trân trọng.
Bức thư ấy được đề ngày mười tháng này, gửi từ dinh thự Esslemont ở hạt Kent của Lãnh chúa Fleetwood. Chắc hẳn hắn đã rời Luân Đôn về Esslemont để đổi gió, hít thở không khí trong lành, ngay khoảnh khắc hay tin Henrietta kết hôn. Carinthia Jane nhận được lệnh triệu tập vào buổi sáng ngày mười hai mà không hề qua trung gian bức thư từ người bác. Đó là một trát đòi mang tính áp đặt.
Đáng tiếc thay, Đô đốc Fakenham, một hiệp sĩ thực thụ theo đúng phong cách của thời đại trước, nhất quyết không để nàng một mình leo lên những ngọn đồi để ngắm nhìn lần cuối những chiến hạm lớn; phần vì thuần túy tinh thần hiệp sĩ cao thượng, nhưng phần nhiều cũng bởi vì tuổi trẻ của ông từng chìm đắm trong sự vĩ đại của nước Anh thể hiện qua những con tàu chiến hùng vĩ ấy, điều đó cũng làm tim ông rung động và khơi dậy, hoặc thổi bùng lên niềm đam mê thời trẻ đối với binh nghiệp cao quý của ông. Dù thế nào đi nữa, ông vẫn cưỡi ngựa sát bên nàng và vô cùng thích thú khi lắng nghe cô thiếu nữ hồn nhiên kể chuyện về người cha quá cố của mình — một thuyền trưởng từng chỉ huy một trong những pháo thuyền sấm sét của nước Anh, và về sự bất công tàn nhẫn mà Bộ Hải quân dành cho ông: nghe vậy Đô đốc Baldwin liền cười vang, nhưng trong thâm tâm ông chẳng hề nỡ lòng phản bác lại nàng, bởi vì bản thân ông cũng sẵn sàng mắng xối xả Bộ Hải quân bất cứ lúc nào, dù có cớ hay không. Nhìn chung, ông vô cùng tận hưởng chuyến đi dạo trên ngựa ấy, dẫu cho có những dấu hiệu manh nha của “vị khách quý” — cách ông gọi những cơn đau gút hành hạ mình.
Tuy nhiên, trên đường trở về nhà, hai người đã đi qua một trận mưa như trút nước, và sang ngày hôm sau — ngày lẽ ra ông phải lái xe đưa cô dâu đến Lekkatts — những cơn đau gút dữ dội nhất mà ông từng nếm trải đã trói chặt ông trên giường bệnh. Những tai nạn nhỏ nhặt thường tác động đến hoàn cảnh là thế. Chúng chính là những công cụ trong tay Định mệnh.
Nằm đó, ông liên mồm kêu raban rằng hôn lễ không thể nào diễn ra vào ngày mười bốn được, bởi vì Nữ bá tước Livia — giờ đây ông mới nhớ ra — đã viết thư thông báo về cuộc hẹn gặp Russett vào đêm hôm đó tại một buổi vũ hội ở điền trang Canleys của bà Cowper Quillett, nằm ở phía nam những ngọn đồi Surrey: một dinh thự nổi tiếng là nơi tụ hội của những mỹ nhân kiều diễm; và Lãnh chúa Fleetwood chắc chắn sẽ nhận lời đến đó, vị đô đốc thốt lên; ý nghĩ ấy cứ dằn vặt ông như thể cơn gút đang cắn xé tâm can, và có lẽ nó cũng làm dấy lên sự cắn rứt trong lương tâm ông vì đã giao phó một cô gái cho một tên thanh niên như thế. Nhưng ngặt một nỗi ông đang nằm ngửa, cái tư thế khiến ký ức tha hồ biến thành ác quỷ hành hạ chúng ta, như chúng ta đã đọc được trong cuốn SÁCH CÁM NGÔN của Lão Cướp Biển. Đô đốc Baldwin vô cùng khao khát được có mặt tại đám cưới của cô Crinny để “chứng kiến ngày con bé được hạ thủy,” nếu đó thực sự là một đám cưới, và ông thề rằng ngày mười bốn được ghi trong thông báo của Lãnh chúa Levellier chắc chắn là một sự nhầm lẫn, có lẽ nó đã sớm hơn cả một tháng, và đáng lẽ phải là như vậy. Nhưng đó chỉ là những lời nói sảng và càu nhàu để xoa dịu nỗi thất vọng hay sự lo lắng của ông mà thôi. Rốt cuộc ông đành phải để Carinthia Jane lên đường dưới sự hộ tống của quản gia nhà ông, bà Carthew, một phụ nữ điềm đạm, tuyệt vời nhưng lại có khả năng quan sát khá nghèo nàn.
Lời tường thuật của bà về buổi lễ diễn ra tại nhà thờ ngôi làng Croridge, nằm cách Lekkatts nửa dặm, đã mang lại sự an tâm lớn cho vị đô đốc già đang lo lắng vẫn phải nằm liệt giường cùng với ký ức và những cơn đau gút hành hạ như ác quỷ, bên cạnh những dự báo đen tối cứ vẩn vơ trong đầu. Ông chợt nhớ ra rằng trong thông điệp của Lãnh chúa Levellier không hề có bất kỳ điều khoản nào đả động đến thỏa thuận tài sản hay các thủ tục pháp lý sơ bộ, và ông vô cùng tức giận chính mình khi phải thừa nhận rằng đó đáng lẽ phải là câu hỏi hàng đầu được đặt ra để bảo vệ quyền lợi cho con gái mình.
“Mọi chuyện đã diễn ra vô cùng suôn sẻ,” bà Carthew thuật lại. “Phần đáp từ của cô dâu và chú rể cực kỳ rành mạch.”
Bà tỏ ra kín tiếng về mức độ hiếu khách của Lekkatts. Nơi đó đã tiếp đón bà trong suốt khoảng thời gian bắt buộc phải cư ngụ tại đó, và lòng tự trọng cấm bà không được hùa theo nụ cười rạng rỡ của vị đô đốc khi nhắc đến Leancats. Dù vậy, bà cũng nhân cơ hội này để ca ngợi sự chu đáo lo xa đến từng chi tiết của Lãnh chúa Fleetwood dành cho cô dâu, bởi vì ngài đã chuẩn bị sẵn một giỏ đựng đồ ăn thức uống ngay trên chiếc xe ngựa của mình — một loại xe bốn ngựa kéo do chính ngài cầm cương.
Đô đốc Baldwin liền hỏi: “Cô dâu ngồi bên trong à?”
Và ông nhận được câu trả lời: “Nữ bá tước Fleetwood ngồi trên ghế đánh xe phía bên trái của ngài lãnh chúa.”
Nàng không hề phàn nàn một lời nào về sự vắng mặt của các phù dâu.
“Nàng trông có vẻ vô cùng hạnh phúc đến mức chẳng buồn tơ tưởng dù chỉ một giây về những thiếu sót đó.”
“Thế còn chú rể cư xử ra sao?”
“Lãnh chúa Fleetwood rất mực cẩn trọng, ngăn nắp. Bản thân ngài vốn không phải là người thích trò chuyện, hoặc chưa bao giờ chủ động mở lời.”
“Áo khoác xanh, khuy đồng, hoa cài ngực nhà kính chứ? Phong cách cũ hay mới thế?”
“Lãnh chúa đội một chiếc mũ dạ vành hơi thấp và mặc chiếc áo khoác ngoài màu trắng cài khuy, trông khá hài hòa với bộ trang phục du lịch giản dị của cô dâu.”
“À! Người ta đồn hắn là một tay đánh xe cừ khôi. Sở hữu chuồng ngựa, ngựa chiến và ngựa thuần chủng hạng nhất. Esslemont nằm ngay sát bên chắc sẽ là nơi họ hưởng tuần trăng mật, tôi đoán thế. Và hắn đúng là một kẻ may mắn, nếu như hắn biết quý trọng sự may mắn đó.”
Đô đốc Baldwin đã nói vậy. Ông còn định nói tiếp, bởi vì ông vô cùng coi trọng vị nữ bá tước trẻ tuổi cùng những lợi ích mà cuộc hôn nhân của nàng mang lại cho giống nòi Anh quốc. Khi câu chuyện chạm đến vấn đề thể chất khỏe mạnh và thiên chức làm mẹ, bà Carthew liền ho khẽ rồi cáo lui. Và tôi cũng chẳng hề trách cứ ai trong số họ. Cả những suy đoán lẫn sự đoan trang ấy đều đáng được ngợi khen như nhau. Tư tưởng của đàn ông là một chuyện; nhưng phụ nữ thì muôn đời phải giữ vững nét nữ tính, bằng không nền văn minh của chúng ta sẽ sụp đổ.
Thế là tại nhà thờ ngôi làng Croridge, một trong những nhà thờ nhỏ nhất vương quốc, buổi lễ đã diễn ra và được làm chứng đầy đủ, tên tuổi được ký vào sổ phòng áo, phí chi trả cho mục sư, thư ký và người giữ ghế nhà thờ đều được chú rể thanh toán sòng phẳng. Và qua đó, chúng ta có thể thấy cách mà một đôi uyên ương, vì quá mờ mắt trước mục đích duy nhất của những kẻ yêu nhau; cộng thêm một người bác keo kiệt, đang nóng lòng muốn tống khứ gánh nặng tài chính nuôi nấng cô cháu gái; và một vị đô đốc già cuồng nhiệt đang nằm liệt giường vì gút; tất cả đã lần lượt và đồng lòng đẩy đưa đến cuộc hôn nhân ngày càng làm rúng động thế giới, cho đến khi nó lu mờ cả câu chuyện về Lão Cướp Biển và Nữ bá tước Fanny, đồng thời khiến cho giai thoại ấy một lần nữa lại trở thành chủ đề bàn tán sôi nổi.
Bà Carthew nhớ lại lời nhận xét cuối cùng khi còn là thiếu nữ và câu nói đầu tiên khi bước chân vào gia đình chồng của Carinthia Jane. Trên con đường đi bộ từ Lekkatts đến nhà thờ Croridge, cô gái đã thốt lên: “Bước đi trên đôi chân của mình, em có cảm giác như đang tiếp tục chuyến đi bộ trên núi cùng anh trai khi chúng ta rời khỏi mái nhà xưa.” Và sau khi rời khỏi nhà thờ, chuẩn bị bước lên xe ngựa, nàng quay sang phía bà Carthew, vừa ôm chầm lấy bà vừa nói:
“Nụ hôn hạnh phúc của một cô dâu hẳn sẽ mang lại chút vận may.” Và khi nhìn xuống từ vị trí trên nóc xe ngựa:
“Vĩnh biệt, bà Carthew thân yêu. Hôm nay quả là một ngày rực rỡ.” Nàng chắc hẳn thực sự nhìn nhận đó là một ngày rực rỡ: và đó lại là một ngày mây mù kéo đến từ phương trời hay mưa dông của chúng ta, hệt như ngày nàng đặt chân lên mảnh đất nước Anh và thốt lên: “Đúng là một vùng đất tăm tối.” Bởi vì trái tim thực sự chính là thứ tô vẽ nên sắc màu cho thế giới của chúng ta. Một ngày mang trong lồng ngực những cơn cuồng phong, càn quét khắp xứ sở và uốn cong những hàng cây đến mức cành lá rít lên như bọt sóng vỗ quanh hòn đảo của chúng ta, lại chính là một ngày ngập tràn ánh hoàng kim đối với cô dâu trẻ của Lãnh chúa Fleetwood, dẫu cho hắn hầu như chẳng thèm thốt ra lấy nửa lời với nàng, và hai người cứ ngồi bên nhau gần như câm lặng, hắn trông chẳng khác nào một kẻ đánh xe đang chở một vị khách lạ chưa từng quen biết, vào buổi sáng sau một đêm mà cái lưỡi của người vợ có lẽ đã khiến hắn phát bực với cả phái đẹp.
