Hẳn ai cũng từng nghe danh vị Nữ bá tước xinh đẹp xứ Cressett, một trong những vì tinh tú rực rỡ của đất nước chúng ta vào thời kỳ mà các bậc đế vương khắp châu Âu đang bận rộn với những cuộc chiến đẫm máu, để rồi sau những giờ phút tàn sát mệt mỏi ấy, họ lại tha thiết cầu xin được giải trí cốt để khuây khỏa; và bạn cũng biết họ khiếp sợ sự buồn chán nhường nào nổi tiếng với sự hóm hỉnh và tinh thần phóng khoáng bên cạnh nhan sắc kiều diễm, mà bạn có thể tự mình đánh giá khi dạo bước qua hầu hết các phòng tranh của các bậc quý tộc lớn ở Anh, nơi bạn sẽ chiêm ngưỡng nàng trong hình hài nữ thần Diana đang giương cung bắn tên; và ở bức khác lại là một nữ chiến binh Amazon đang cầm ngọn giáo; hoặc một quý cô bên bầy chó săn trong trang phục thời thượng; còn tại một nơi khác, nàng hóa thân thành một tiên nữ — nếu không muốn nói chính là Diana — đang ngắm nhìn đôi chân trần của mình trước khi các thì tì cởi bỏ áo choàng để nàng bước vào bồn tắm, trong khi lũ chó săn đang vanh vách dựng tai lên và ẩn phía sau khối đá là cặp sừng hươu đực. Nàng vốn là một bơi lội cự phách, bên cạnh nhiều tài nghệ khác, và người ta đồn rằng vào một buổi sớm tinh sương khi hãy còn là thiếu nữ, nàng đã thực sự bơi qua sông Shannon rồi bơi trở lại để thắng một vụ cá cược với anh trai mình là Lãnh chúa Levellier, vị đại tá kỵ binh từng để lại một cánh tay ở Ai Cập và thay đổi lối sống để trở thành một phù thủy — theo lời đồn đoán của những người dân thường quanh vùng — chỉ vì ông biết dự báo thời tiết và có những bài thuốc chữa đau nhức chẳng cần bằng cấp y khoa. Nhưng giờ đây chúng ta đều rõ ông kỳ thực chỉ là một nhà toán học kiêm thiên văn học, mải miết phát minh các cỗ máy quân sự. Hai anh em nhà ấy vô cùng gắn bó thời trẻ, khi ông hãy còn nguyên cánh tay phải để bảo vệ danh tiếng cho em gái; và nàng thì sẵn sàng làm bất cứ chuyện gì trên đời để làm vui lòng ông.
Có một bức tranh vẽ nàng đội chiếc mũ lụa trắng phẳng phiu khổng lồ viền xanh nhạt trông như một chiếc lầu tiểu đình, với vành mũ rộng nhất từng thấy, và nàng chỉ đơn thuần ngồi trên ghế; tôi chắc rằng Nữ thần Sắc đẹp Venus đứng dưới chiếc mũ ấy hẳn cũng phải lu mờ; và chỉ cần ngắm nhìn ánh mắt của Nữ bá tước Fanny lấp ló dưới vành mũ mà nàng đã khéo léo hơiếch lên một chút cũng đủ khiến món đồ kỳ cục ấy trở nên duyên dáng và vô cùng hợp mắt. Ồ! Nàng quả là một kẻ ranh mãnh. Song bạn phải hết sức cảnh giác trước bọn chuyên thêu dệt chuyện phao tai và sưu tầm giai thoại — tệ hại nhất là mấy tay phê bình ở các phòng tranh nghệ thuật của chúng ta; bởi vì nàng xuất hiện trong hầu hết các bức tranh đó (các họa sĩ tên tuổi bậc nhất thời bấy giờ đều phải quỳ gối nài xin nàng ban ơn cho ngồi làm mẫu), nên họ phải nhắc đến nàng khá thường xuyên, và để gia vị cho món ăn tinh thần của mình, lũ kiêu kỳ ấy không quên bóng gió ra điều chúng nắm rõ tường tận về quá khứ của nàng.
‘Đến đây, chúng ta lại bắt gặp một bức chân dung khác của vị Nữ bá tước Cressett xinh đẹp nhưng, e rằng, cũng vô cùng hư hỏng.’
Bạn cứ việc tưởng tượng rằng họ cái gì cũng biết, và họ mới khoan dung làm sao khi thả những vết nhơ của mình lên nhân phẩm của một người phụ nữ.
Chúng chẳng thể khoe khoang gì hơn ngoài việc đã đọc tập Thư tín và Giao thiệp của Nymney — may mắn cho lão ta là nó được ấn bản khi lão không còn phải chịu dưới âm phủ để giải trình về những lời ám chỉ đầy ác ý của mình, dẫu lão vẫn làm vẻ ra điều đoan trang bằng cách dùng chữ cái viết tắt và dấu gạch ngang: Lãnh giặc ấy là kẻ căm ghét đàn bà và tầng lớp giáo sĩ. Lão thuộc về cái giống người kinh tởm chuyên viết lách với cái nháy mắt đểu cáng cốt khơi dậy phần tội lỗi trong sâu thẳm chúng ta: bản thân tôi cũng từng nếm trải điều đó và xin nhận lỗi để thấy hổ thẹn; và nếu tôi chẳng may mù mịt về cuộc đời của Nữ bá tước Fanny, thì tôi đã chẳng thể bác bỏ nổi sự đồi bại của lão. Lão cũng trưng ra cái điệu cười nửa miệng đầy từ tâm ấy với cả một vị giám mục. Nói thật, nếu buộc phải lựa chọn, thà tôi chọn sự trần trụi của kẻ ăn mày còn hơn: tôi cực kỳ thích điều đó hơn là một tên như Nymney, kẻ cứ dắt tay bạn đến bên tấm màn che, vạch nó ra một chút, rồi lại ra hiệu cho bạn rón rén bước đi. Bạn chỉ có nước tức điên lên vì gã ta ở cả hai nhẽ. Thế nhưng gã lại là thứ nhà văn mà xã hội sùng bái cốt để phô bày bản chất thực sự của mình. Một kẻ trơ tráo đến mức tuyên bố rằng gã có thể làm chúng ta đứng ngồi không yên trước những cuộc phiêu lưu của một cán chổi, chỉ bằng một chiếc khăn che mặt yashmak và một cổ chân, có lẽ là kẻ am sự thế sự; tốt hơn hết là bạn đừng nên quen biết gã — đó là lời khuyên của tôi — và chớ nên tin tưởng gã.
Lão kể câu chuyện về Lão Cướp biển trong tâm lý e dè công chúng, bởi đó là tài sản chung của mọi người, nhưng dĩ nhiên lão vẫn kết lại bằng một nét bút mang đậm phong cách Nymney: ‘Thế là Lão Cướp biển trở thành đồng tiền vàng doubloon mà nàng nhận để đổi lấy một nắm bạc lẻ.’ Chẳng có nắm bạc nào để mà đổi chác cả — không phải cái kiểu mà lão cứ dùngùi chỏ thúc vào sườn bạn với vẻ đầy ghê tởm ấy. Tôi sẽ chứng minh cho bạn thấy rằng đó không phải là thói hư tật xấu của Nữ bá tước Fanny, dẫu nàng quả thực có rất nhiều điểm đáng trách. Phụ nữ nên tự mặc áo giáp vào thân như thể họ sinh ra đã mang sẵn thứ đó; bởi những kẻ mỉa mai lạnh lùng kia chẳng bao giờ thèm hoang phí phi tiêu vào những cỗ áo giáp sắt. Một sinh linh trẻ trung đầy dũng khí và độc lập, cứ hồn nhiên phơi mình trước hiểm nguy trong sự ngây thơ liều lĩnh, mới chính là con mồi ưa thích của chúng. Bọn hèn nhát ấy sẽ kéo cả xã hội quay lưng lại với nàng chỉ bằng một câu nói hiểm độc đầy vô tình bề ngoài. Tôi xin khẳng định không chút lưỡng lự rằng, cách hành xử của nàng đối với Kirby — hay còn gọi là Lão Cướp biển —, dẫu tự thân nó là điều khó lòng biện minh, nhưng sâu thẳm trong tim, nàng vẫn là một thiếu nữ trong trắng và rất đáng thương. Chỉ cần nghĩ đến nàng thôi, đôi khi tôi chỉ muốn ngã quỵ xuống ghế mà khóc thật to. Cả về ông ta nữa! Và đứa con gái Carinthia Jane của họ chính là hiện thân của cả hai người, và cậu con trai Chillon John cũng vậy.
Lũ nhà phê bình hay trích dẫn Nymney ấy lẽ ra nên ngắm nghía bức chân dung của nàng tại Phòng trưng bày Dài trong Lâu đài Cresset, nơi nàng đứng trong trang phục xanh trắng tề chỉnh bên chiếc bàn đặt một cặp súng lục trắc thủ, rồi tự hỏi lòng xem liệu họ có dám thốt ra những lời đó nếu bàn tay nhỏ bé ấy còn có thể cử động được hay không.
Thế rồi, câu chuyện về chuyến bơi khứ hồi vượt sông Shannon của nàng đã khiến vị Bá tước trẻ tuổi xứ Cresset phi thẳng sang Ireland để cầu hôn nàng, khi ông tuyên bố rằng nàng chính là người phụ nữ sinh ra dành cho mình; ngặt nỗi ông chẳng cho nàng chút thời gian nào để suy xét xem liệu ông có phải là người đàn ông dành cho nàng hay không. Cuộc hôn nhân ấy được người ta gọi là môn đăng hộ đối: cả hai đều ưa trò đùa cợt, chàng thì giàu có và có vẻ bôi trai, còn nàng thì vô cùng kiều diễm và phóng khoáng.
Chẳng có gì lạ khi toàn thể kinh thành chẳng mấy chốc đã xôn xao bàn tán về cặp đôi này, cho đến khi tròn một năm sau, người ta bắt đầu bàn tán về họ một cách riêng lẻ, mỗi người đi một ngả. Nàng đâu thể lúc nào cũng ngồi trên nóc cỗ xe ngựa — thứ ngai vàng mang lại niềm hạnh phúc tột đỉnh cho hắn.
Cho đến nay vẫn lưu truyền vô số giai thoại về tài nghệ đánh xe bốn ngựa tuyệt đỉnh của hắn. Người ta kể rằng hắn từng đánh xe chở cả một vị Hoàng đế và một vị Quốc vương, một Hoàng thân Thừa tướng cùng một cặp Thống chế, kèm theo một số quý cô thời bấy giờ, đi từ thủ đô đến Đồi Richmond chỉ trong vòng năm mươi đến sáu mươi phút lẻ, với quang cảnh dọc đường đã được dẹp sạch sẽ bằng tiếng chuông và trát đòi, và chỉ phải đền bù cho một chiếc xe lừa cùng một lão già điếc; và như bạn có thể tưởng tượng, cỗ xe lao đi với tốc độ cuồng nạp đến mức các bậc Đại cao gia ấy phải bám chặt lấy tính mạng của mình và đánh rơi cả mũ dọc đường; thậm chí một chủ quán rượu ở Kew hiện vẫn còn trưng bày một chiếc mũ như thế ngay phía trên quầy bar của mình. Và Nữ bá tước Fanny cũng ngồi trên cỗ xe đó, người ta đồn thế. Nàng chẳng hề thua kém ai. Và một số người còn bảo rằng, chính trong dịp đó nàng đã gặp Lão Cướp biển.
Chúng ta biết chắc chắn rằng nàng đã gặp ông ta tại Richmond ở Surrey. Đó là trên Đồi Richmond, nơi vị vua già từng gặp Nàng Thơ của mình. Người ta kể rằng, ngay trước giờ ăn tối, khi Nữ bá tước Fanny đang dạo bước trên đồi để ngắm nhìn phong cảnh tuyệt mỹ — vốn luôn được tụng ca hết lời bởi những người ngoại quốc với những tiếng "Ach" và "Hech!" đầy kinh ngạc —, được vây quanh bởi những cận thần hoàng gia mặc quân phục thắt bím và để râu mép trông như loài hải mã, thì Kirby đi ngang qua, và vị Hoàng đế đã phải thốt lên một lời bình phẩm về ông, bởi Kirby sở hữu một vóc dáng tráng kiện phi thường và thường được ví von với một chiến thuyền ba tầng đang hiên ngang cập cảng sau trận chiến vinh quang. Ông cao tới sáu thước bốn tấc, bờ vai rộng và lồng ngực nở nang tương xứng, sải bước hiên ngang như một vị vua vừa khuất phục được kẻ thù. Chắc bạn cũng từng thấy những con chó to lớn rồi đấy. Thế là Nữ bá tước Fanny quay đầu nhìn lại. Kirby cũng đang làm điều tương tự. Nhưng ông đã quay ngoắt người lại, sững sờ hóa đá như một dã thú hoàng gia đang gầm thét vì vết thương lòng. Nếu trên đời thực sự tồn tại cái gọi là tiếng sét ái tình, một thứ tình yêu dữ dội tựa như cỗ xe thư tín lao đi trong giông bão sấm chớp giữa đêm đen lạnh lẽo bên bờ sông đang dâng nước lũ — thứ mà ngày trước chúng ta thường dùng để ví von với những tình huống hiểm nghèo —, thì chính là khoảnh khắc hai con người ấy chạm mặt nhau.
Và bạn sẽ phải thốt lên rằng: Gì cơ, Cướp biển Kirby đã tròn sáu mươi lăm tuổi, trong khi Nữ bá tước Fanny mới vừa tròn đôi mươi, một tuyệt sắc giai nhân chốn thượng lưu được bao kẻ quyền quý vây quanh, mà lại đem lòng yêu ông ta ư? Hãy đến ngắm nhìn một trong những chiến hạm uy nghi của nước nhà vừa khải hoàn trở lại sau trận chiến với tung bay ngập cờ hoa cùng thủy thủ đoàn đứng kín các xà ngang. Điều đó sẽ hình dung cho bạn cảm nhận của một thiếu nữ dành cho một vị lão tướng chưa từng chịu khuất phục dẫu chỉ một inch trước bất kỳ nghịch cảnh nào; trong cõi lòng người phụ nữ ấy, nàng hẳn đã đặt ông lên bàn cân so sánh với những bậc Đại cao gia vốn chỉ mới hít ngửi chút gió thoảng ngoài và chiến trận. Nàng vô cùng ngưỡng mộ một trang nam nhi dũng cảm. Dù ông có già như Methuselah đi nữa, nàng vẫn sẽ quỳ gối trước mặt ông. Trái tim nàng hoàn toàn thuộc về một anh hùng đích thực.
Truyện kể rằng Nữ bá tước Fanny đã sai chồng mình đến gặp Thuyền trưởng Kirby theo thỉnh cầu của vị Hoàng đế nhằm tìm hiểu danh tính của ông; và khi nghe tên, nàng đã đập tay lên ngực áo, thưa với bệ hạ rằng ngài đang đứng trước người đàn ông dũng cảm nhất trong vương quốc; vị Hoàng đế khi ấy khó lòng tin nổi, và cho rằng con người đó hẳn phải là một thực thể siêu phàm mới có thể nổi danh nhường ấy giữa một quốc gia thượng võ, thế là Nữ bá tước Fanny liền kể lại câu chuyện nổi tiếng về Thuyền trưởng Kirby và cả tàu thủy thủ nổi loạn; và chuyện xảy ra khi không một ai chịu đứng về phía ông trong lúc ông đang phụng sự cho quốc gia nổi dậy đầu tiên ở châu Mỹ thuộc Tây Ban Nha, nhằm ngăn chặn việc con tàu rơi vào tay kẻ địch — ông đã cho nổ tung con tàu cách đất liền mười lăm dặm: rồi ông bơi và thả trôi mình luân phiên để vào đến bờ, và được các thủy thủ Anh gọi bằng cái tên Lão Xanh-mây, những người mà bất cứ lúc nào cũng sẵn sàng giương buồm dưới trướng Cướp biển Kirby. Ông cũng chiến đấu cừ khôi trên cạn; và có lần ông từ đỉnh rặng Andes bước xuống với bộ râu đen đã ngả màu trắng phau, lao vào trận chiến dưới danh hiệu Hồn ma của Kirby.
Nhưng trái tim ông vẫn thuộc về đại dương xanh thẳm; chưa bao giờ ông cảm thấy gần gũi như lúc ở trên một con tàu đang chìm dần hay bị xé toạc giữa những tầng mây. Người ta bảo rằng ông chưa từng tha thứ cho Bộ Hải quân vì đã gạch tên ông khỏi danh sách các sĩ quan hải quân Anh: đó chắc hẳn là lý do vì sao khi về già, ông vẫn nung nấu mối hận thù với chính quê hương mình.
Tôi chắc chắn rằng đó là sự mất mát của nước Anh; và nhiều người cũng nghĩ vậy từ đó về sau. Ông là một nhà cơ khí, một bậc thầy về chiến thuật; và thường nói rằng trí tuệ sẽ đánh bại Tử thần nếu chúng ta có đủ nó. Ông là một minh chứng sống cho những bài học rút ra từ các QUY TẮC CHO ĐÀN ÔNG của chính ông, một cuốn sách vô cùng kỳ thú hiện đang được trả giá rất cao bất cứ khi nào một bản in được đem ra đấu giá. Tôi rùng mình khi đọc chúng cứ như thể chúng là những nòng súng đang chĩa thẳng vào mình; nhưng chúng đâu phải viết riêng cho phái nữ chúng tôi; dẫu vậy chúng vẫn khơi gợi ở tôi niềm hứng thú đối với tác giả từng tuyên bố rằng ‘ông chưa từng thất bại trong bất kỳ Mưu sự nào mà không tự lột trần để soi chiếu xem bản thân đã thiếu hụt Ý chí và Quyết tâm ở điểm nào.’
Ở đó, bạn sẽ thấy một con người thực sự đáng sợ.
Thế rồi, vì vị Hoàng đế vô cùng ấn tượng trước phương pháp duy trì kỷ luật trên tàu của Kirby — bởi vì (giống như chúng ta thường nói với kẻ tâm thần rằng: ‘Chiếc áo bó của anh chính là chiếc ghế bành của tôi’) các vị quân vương vốn có một tình yêu sâu sắc dành cho kỷ luật —, ngài đã xin phép Nữ bá tước Fanny cho phép mời Thuyền trưởng Kirby dùng bữa; và Nữ bá tước Fanny (nàng có biệt danh ấy xuất phát từ khúc ca)
‘Ta là vì sao chói lọi cõi Hoàng gia,
Ánh quang tỏa muôn phương rực rỡ,
Ta chỉ đợi chờ nơi đây cho đến khi Cướp biển can trường,
Biến Nữ bá tước Fanny thành chiến lợi phẩm của chàng’:—
bởi trí tưởng tượng của công chúng đã bị kích động mạnh mẽ chưa từng thấy bởi vụ trốn theo nhau ấy, và những bài ca dao, khúc hát xuất hiện nhiều vô kể), Nữ bá tước Fanny lại một lần nữa sai chồng mình đến gặp Thuyền trưởng Kirby, dẫu nàng chẳng hề có ý xấu nào, mặc cho tội nghiệp người chồng cứ bị đem ra chế giễu trong các bài hát vì phải lạy lục chạy đôn chạy đáo tới hai bận.
Không một ai trong số những kẻ quyền cao chức trọng lại hối hận vì đã mời Lão Cướp biển đến — ít nhất là trong đêm hôm đó. Bạn có thể tin chắc rằng, ông ngồi giữa họ tựa như vị chủ nhân của chiếc bàn tiệc ấy, với mái tóc và bộ râu bạc phơ vĩ đại — chẳng rơi rụng lấy một sợi — cùng gương mặt sư tử sạm nắng, và đôi mắt ánh lên vẻ quyết đoán nhưng vô cùng rạng rỡ. Ông không phải là kẻ nghiện rượu nặng, nhưng khi đã nâng ly, và thứ rượu ấy lại là champagne, ông uống cốt để bày tỏ sự khinh bỉ đối với uy lực của nó; và khi vị Hoàng đế bày tỏ mong muốn được nghe kể về một vài chiến tích của ông, đặc biệt là vụ cho nổ tung chiến hạm của chính mình, Kirby đã chiều lòng bệ hạ bằng cách thuật lại nó một cách khô khan hệt như một bản báo cáo chính sự gửi lên Bộ Hải quân. Điềm tĩnh và tự tại biết bao giữa lúc nốc đầy những chai champagne vào bụng, trong khi người khác có lẽ đã sủi bọt tung tóe và tô vẽ thêm thắt đủ điều, ông ngay lập tức được ban chức Đô đốc trong hải quân Hoàng gia; và Lão Cướp biển, hệt như một bồi thần trong những thời kỳ huy hoàng nhất của chúng ta, liền cúi chào Nữ bá tước Fanny và hỏi nàng xem mình có được tự do nhận lấy hay không, và nàng đáp: Không, chúng ta không thể để ông đi! Thế là diễn ra một màn cãi vã đáng yêu giữa Nữ bá tước Fanny và vị Hoàng đế, mỗi người đều kéo tay Lão Cướp biển về phía mình để tranh giành quyền sở hữu ông.
Ông hầu như chẳng rời khỏi tầm mắt nàng sau lần gặp đầu tiên ấy, và cái cớ nực cười mà nàng đưa ra với gia đình chồng chính là nàng sợ ông sẽ bị bắt cóc rồi bắt phải hóa thành một gã lính Cô-dắc! Và vị bá tước trẻ tuổi xứ Cresset, người chồng của nàng, bắt đầu cằn nhằn về mối thâm tình giữa vợ mình với một kẻ đáng tuổi ông nội. Cứ như thể tuổi tác mới chính là tội lỗi vậy! Hắn có vẻ nghĩ thế thật, và thề rằng sẽ bắn chết tên cướp già kia nếu hắn bén mảng tới điền trang của Cresset: ‘như thể loài sâu bọ hại lúa,’ hắn nói vậy, và người ta cho rằng hắn hoàn toàn có quyền làm thế, chẳng bồi thẩm đoàn nào lại kết tội hắn cả. Bạn thừa biết thời đại bấy giờ ra sao rồi đấy.
Cơ hội đã đến với hắn vào một đêm trăng sáng, không xa lâu đài là mấy, và hắn đã nã đạn súng săn vào người Kirby từ khoảng cách — theo một số người kể — năm bước chân, nếu không muốn nói là tầm ngự thiện.
Nhưng Kirby có một nguyên tắc sống, Sự vững vàng sẽ khuất phục chúng, và ông đã áp dụng nó khi đối diện với lạt đạn của kẻ thù; thế là bàn tay của vị lãnh chúa trẻ tuổi bỗng run lên bần bật, còn Lão Cướp biển hiên ngang bước ra từ làn khói súng mà chẳng mảy ủi tổn hại gì ngoại trừ phần cổ áo, tay thủ sẵn một khẩu súng lục đã lên cò, rồi ông cất lời:
‘Nhiều kẻ hẳn sẽ coi đó là lời tuyên chiến, nhưng tôi thừa biết đó chỉ là chút ngoại giao của ngài lãnh chúa thôi’; rồi ông buông thả vào tràng cười ngạo nghễ điên rồ khiến Lãnh chúa Cresset cùng tay quản gia há hốc mồm kinh ngạc, và thề — như vị lãnh chúa trẻ tuổi sau đó cố gắng thuật lại theo trí nhớ tốt nhất có thể, và tôi hiện vẫn lưu giữ bản in đây:— ‘rằng ông đã được ngâm tẩm trong diêm sinh từ khi còn đỏ hỏn hệt như Achilles, có mình đồng da sắt trước mọi loại đạn dược nếu không đánh dấu bằng hình cây thánh giá và chiếc chìa khóa, được rước lên từ kho đạn vuông vức nằm tại tổng hành dinh của nhà máy địa ngục, rẽ phải lần thứ ba ở dãy hành lang lớn nơi Cõi vĩnh hằng, nơi gã gác đêm phải mặc váy ngắn ẩm ướt như một thủ lĩnh vùng cao nguyên Scotland để dập tắt nhanh mấy tia lửa bay tứ tung, bằng không thì thế gian này và nhiều thế gian khác chẳng phải chờ lâu để chìm trong biển lửa.’
Kirby có cách nói năng ngông cuồng nhất đời mỗi khi không phải ban hành mệnh lệnh giữa làn đạn phím, và điều đó chỉ có những người đi biển mới hiểu thấu. Tôi xin chép lại nguyên văn y như bản in ở đây. Bản thân tôi cũng chẳng dám nhận là mình hiểu nổi.
Thế là Lãnh chúa Cresset liền đáp: ‘Ngoại giao với chả nhà máy địa ngục cái quái gì! Cứ bắn tôi đi cho công bằng.’ Và Kirby liền giương súng bắn đứt mọn mấy cành lá trên ngọn cây sồi già, gọi vị lãnh chúa trẻ là một trang hảo hán nước Anh, rồi ngỏ ý muốn dìu dắt hắn nên người, để xứng đáng làm chồng của vợ ông ngang ngửa với bất kỳ ai nếu không phải là một bậc Alexandre Đại đế.
Thế là họ trở thành bạn bè, và vị lãnh chúa trẻ tuổi thú nhận rằng chính gia đình hắn đã xúi giục hắn ra tay tấn công; rồi Kirby dọn đến ở hẳn trong lâu đài, và cả ba người đều sống hạnh phúc trong sự đoan chính hoàn toàn, tôi dám chắc là thế; ngặt nỗi dòng họ Cresset và Levellier lại chẳng nghĩ thế. Họ kéo rầm rộ đến Lâu đài Cresset với khí thế hừng hực sục sôi, lớn tiếng la ó về sự nhục nhã khi một kẻ ngông cuồng già đời như Kirby lại nhởn nhơ sống ở đó; nào là các Công tước, Nữ hầu tước, Bộ trưởng Nội các, những nhân vật chóp bu của giới thượng lưu cùng mấy gã đại tá hiếu chiến thuộc đội cận vệ của Nhà vua — một trong số đó đã bị Thuyền trưởng John Peter Kirby hạ gục chỉ trong mười bước chân vào một buổi sáng tháng Tư, khi ánh bình minh vừa hé rạng đủ để họ nhìn rõ mục tiêu. Thời đại bấy giờ là thế đấy!
Người ta bắt đầu bàn chuyện giam cầm người phụ nữ đã u mê ấy. Nếu không bị tống giam, nàng cũng bị giám sát một cách vô cùng ngặt nghèo. Vị bá tước người chồng hoàn toàn chìm đắm trong rượu chè, đua xe ngựa và đủ thứ trác táng khác. Khúc ca dao ấy đã phơi bày lời nàng:
‘Gia đình ta nay thành ngục thất,
Chồng ta nào khác kẻ khờ khanh;
Chẳng thấy chi hay ngoài Cướp biển anh hùng,
Đến giải cứu Nữ bá tước Fanny yêu dấu!’
và bài hát tiếp tục vang lên:
‘Này cô bé nhỏ đang vui đùa trên thảm cỏ,
Hãy đến kiếm lấy một đồng bạc xu,
Và em sẽ được Cướp biển can trường thương mến biết bao,
Nếu mang về tin tức về Nữ bá tước Fanny của chàng.’
Bất chấp sự dũng cảm của mình, người phụ nữ khốn khổ ấy đã phải chịu đựng biết bao cay đắng!
Chúng ta từng có thói quen học thuộc lòng những khúc ca dao và bài hát viết về các sự kiện lừng lẫy trong những năm tháng xa xưa ấy, thời mà thi ca được tôn sùng như một vị thần.
Thế nhưng Thuyền trưởng Kirby vẫn bày tỏ đủ điều khiêu khích đối với cả hai gia đình khi ông lê la khắp các quán rượu lẫn câu lạc bộ, rồi giơ cao bàn tay to bè thề trước đấng tối cao rằng họ sẽ phải hối hận vì đã nhúng tay vào chuyện này, và ông nhất định sẽ cướp vị phu nhân đi vào một ngày do chính ông định đoạt; người ta đồn rằng ông thậm chí còn ấn định cả giờ giấc cụ thể, đó chính là khoảnh khắc nửa đêm của tháng Sáu. Tông tộc Levellier và Cresset tức lộn ruột mỗi khi nhắc đến ông, cơn thịnh nộ bùng lên chỉ vì tuổi tác của ông và tình yêu cuồng nhiệt ông dành cho một thiếu nữ trẻ trung. Còn về gia thế, dòng họ Kirby ở Lincolnshire hoàn toàn xứng tầm với nhà Cresset ở Warwick. Lão Cướp biển có lẽ cũng chẳng thiếu thốn tiền bạc. Dù vậy, bạn cũng có thể hiểu vì sao gia tộc của nàng lại có cớ để phàn nàn: sự ngạo mạn khinh miệt của ông đối với họ là điều chưa từng có tiền lệ. Và sự bạo tàn của họ lại càng thổi bùng ngọn lửa kiêu hãnh trong lòng phu nhân thêm một cách bội phần; nàng thẳng thừng tuyên bố: ‘Khi chàng đến, tôi đã sẵn sàng và sẽ đi theo chàng.’
Đó mới là sự táo bạo từ cả hai phía! Cả kinh thành đều cười vang và đặt cược vào kết quả của đêm tháng Sáu ấy; và tỷ lệ cược nghiêng hẳn về phía Kirby; bởi dẫu Lãnh chúa Cresset rất được lòng giới quý tộc trẻ tuổi nước Anh nhờ tài ngự uyển cừ khôi và sự hào phóng tiền bạc, thì vào thời đại đó, những kẻ từng ngửi mùi thuốc súng thường được tôn sùng hơn cả tước hiệu, và tình cảm của tầng lớp ngoài xã hội dành cho Kirby là cực kỳ mãnh liệt, thậm chí từ trước cả trận quyết chiến trên bãi hoang. Và tuổi tác của vị phiêu lưu gia bất khuất ấy chắc chắn đã góp phần không nhỏ vào sự nổi tiếng của ông. Ông chính là người anh hùng trong mọi khúc ca.
‘“Tuổi tác với ta nào nghĩa lý gì!” Kirby cất lời;
“Cứ để nàng trẻ trung tươi tắn,
Nhưng ngẫm cho kỹ thì đàn ông từng trải mới là khôn ngoan,
Và nàng sẽ tìm thấy một người đàn ông đích thực ở ta,” Kirby tuyên bố.’
Còn về độ tuổi chính xác của ông:
‘“Cứ ghi ta sáu mươi ba tuổi đi,” Kirby cất lời.’
Tôi vẫn luôn đinh ninh rằng đó là một con số đã bị nói giảm đi. Ta phải nhớ rằng, khi ấy không phải Kirby đang nói, mà là người viết ca khúc. Theo quan điểm của tôi, Kirby chẳng đời nào lại hạ thấp số tuổi mà ông hằng kiêu hãnh xuống thấp hơn thực tế. Ông còn nhiều tuổi hơn thế, nếu quả thực ông qua đời ở tuổi chín mươi mốt; và Chillon Switzer John Kirby — sinh ra mười một tháng sau vụ trốn theo nhau — như chúng ta đều biết, đã tròn hai ba tuổi vào ngày lão ông trút hơi thở cuối cùng và để lại cho cậu ta chẳng có gì ngoài vụ kiện tụng với Chính phủ Áo cùng gánh nặng chăm sóc Carinthia Jane, đứa con thứ hai của cuộc tình kỳ lạ này; cả hai đứa trẻ đều sinh ra trong hôn nhân hợp pháp, như bạn sẽ được nghe kể sau đây. Sáu mươi ba, hay sáu mươi bảy, xấp xỉ bảy tuổi, độ tuổi mà phần lớn đàn ông đều đang gặt hái và chất đống tội lỗi của mình trong những tiếng rên rỉ cùng đôi đầu gối rệu rã, Kirby vẫn thừa sức sánh ngang với đám trẻ tuổi hơn, và bọn chúng đã phải nếm mùi.
Thuyền trưởng John Peter Avason Kirby, con trai của một điền chủ thuộc dòng dõi lâu đời ở Lincolnshire, luôn kiêu hãnh về dòng máu của mình, và tự nhận là hậu duệ của một tù trưởng tộc hải tặc Đan Mạch.
‘“Thân phận với ta nào nghĩa lý gì!” Kirby cất lời;
“Cứ để nàng là một tiểu thư danh giá đi,”
Nhưng trừ khi mưu sự của ta đổ bể,
Ta sẽ cho nàng thấy khi chúng ta nên duyên vợ chồng,
Một gia phả cũng hiên ngang chẳng kém,” Kirby tuyên bố.’
Đó chính là lời đáp trả của người viết bài ca dành cho cáo buộc cho rằng nữ bá tước đã hạ mình kết hôn với một kẻ thấp kém.
John Peter là người con thứ tư trong gia đình có bảy anh em trai, tất cả đều sớm chìm đắm trong hơi men từ thuở thiếu thời: ‘vì thiếu vắng công ăn việc làm đàng hoàng,’ ông tự bạch trong Hồi ký của mình, đồng thời ngợi ca người anh trai Stanson — một mục sư — vì đã đi trước ông trong việc từ bỏ đồ uống có cồn, bởi ông ta nhận ra rằng mình ‘chửi rủa lưu loát hơn khi chỉ uống nước lọc.’ Tuy nhiên, nước lọc lại giúp Stanson Kirby sống thọ hơn các anh em của mình để thừa kế gia sản ở Lincolnshire, và vào thời kỳ diễn ra vụ bê bối chấn động ở London, ông ta đã bị liệt nửa người, được chăm sóc bởi người cháu đích tôn Ralph Thorkill Kirby — nhân vật chính trong một cuộc phiêu lưu từng gây xôn xao tại các tòa án lẫn sân khấu kịch nước Anh; bởi hắn đã cướp vợ của người đánh xe ngựa cho mình và bị buộc tội mưu sát người chồng. Dẫu vậy hắn không bị treo cổ, nên chúng ta buộc phải coi hắn là vô tội.
Vở kịch mang tên ‘Đêm Thứ Bảy’, từng đạt lượng vé bán ra đáng kinh ngạc nhưng giờ đây chỉ còn được nhớ đến nhờ khúc ca ‘Ngày Thứ Bảy,’ do người phu xe khốn khổ cùng những người lao động hát vang tại quán rượu trong làng trước khi hắn lên đường giành lại người vợ khỏi nanh vuốt kẻ quy rũ để rồi bước vào định mệnh của mình. Chưa từng có bài hát nào phổ biến đến thế: bạn có thể nghe thấy nó ở bất cứ đâu. Tôi vẫn còn nhớ một đoạn:
‘Ồ tiền kiếm ngày Thứ Bảy là thứ kim loại trơn tuột,
Và bia ngày Thứ Bảy thật lắm kẻ say sưa;
Ở nhà mụ vợ già đang nhóm lò đun nước,
Mụ tưởng ta chưa biết khi nào nốc đủ say sưa.
Ta uống cùng anh em chẳng chút lòng đố kỵ,
Và chẳng một ai buông lời oán trách ta đâu
Bởi nào ai nỡ khắc nghiệt với đám trai nghèo khổ,
Cả tuần chỉ thấy một lần ngày Thứ Bảy mà thôi!’
Bạn sẽ cùng hòa giọng ở hai câu cuối nhé.
Đó chính là khúc ca mà người đánh xe khốn khổ của Trnag viên Kirby đã cất tiếng hát hòa cùng mọi người trước khi bước ra đối mặt với định mệnh của cuộc đời mình vì người phụ nữ hắn yêu thương. Hắn vẫn tin vào sự trinh bạch của nàng cho đến tận hơi thở cuối cùng.
‘Người vợ bị tus đoạt khỏi lồng ngực ta,’ hắn gọi nàng như thế trong suốt nửa sau của vở kịch. Đó thực sự là một thảm kịch. Những bài hát thời đó giờ đây có lẽ đã phai nhạt sức hút. Nhưng chúng sẽ mãi mãi đong đầy nỗi bi thương trong tôi; và việc được lắng nghe anh phu xe khốn khổ William Martin gọi tên người vợ yêu dấu bị cướp mất Elizabeth, tay cầm chiếc vạc, với giọng nghẹn ngào đẫm nước mắt khi hòa chung khúc ca ngày Thứ Bảy, thực sự là một cảnh tượng vô cùng lay động. Bạn chẳng nhìn thấy gì ngoài những chiếc khăn tay được rút ra lau nước mắt khắp cả rạp hát. Tôi không thể lý giải nổi cái gì đã mai một đi trong kịch nghệ ngày nay: tôi chưa bao giờ còn cảm xúc dạt dào như thuở ấy; và người dân tầng lớp thấp kém thời đó vẫn có thể làm tôi rung động mà không hề gây phản cảm, bởi thú thực tôi vốn ghét cay ghét đắng việc phải thưởng thức một thực đơn toàn những kẻ hạ lưu. Thói quen và nếp nghĩ của chúng ta thuở đó vốn mộc mạc hơn nhiều. Theo lời đồn đại, Elizabeth Martin là người phụ nữ thừa sức khiến những người đàn ông tử tế hơn cả Ralph Thorkill phải làm chuyện ác — ý tôi là xét về mặt nhan sắc. Tôi e rằng nàng cũng chẳng hoàn toàn vô tội; dẫu vậy ở phân cảnh cuối, nữ diễn viên Kempson — người đảm nhận vai diễn (và chao ôi, bà hóa thân vào nhân vật cứ như sống ngoài đời thực!) — đã thổi hồn vào sự bi ai sâu sắc đến mức hiếm ai có thể kìm lòng, khiến chúng ta cảm thấy Elizabeth thực sự chỉ là kẻ bị lừa dối. Về đạo đức thời đó thì chỉ có thế thôi!
Và giờ là đến màn trốn theo nhau.