Có thể nói không ngoa rằng, thời đại đỉnh cao của Dân quốc đã bị hủy hoại bởi sự kiện Viên Thế Khải xưng đế. Chính vì Viên Thế Khải điên cuồng đi ngược dòng lịch sử, hy vọng cuối cùng của Dân quốc mới bị tiêu diệt.
Khi bàn về đoạn lịch sử này, bất cứ cuốn sử nào cũng đều đặt câu hỏi: Viên Thế Khải, cái gã béo ú này, tại sao lại muốn xưng đế? Cuốn nào cũng nêu ra cùng một câu hỏi và đưa ra những lời giải đáp na ná nhau.
Nhưng thực tế, câu hỏi này lại sai lầm.
Sai ở chỗ nào?
Là thế này, nghiên cứu lịch sử là một phần của nghiên cứu khoa học, công việc đầu tiên mà nhà nghiên cứu phải làm là đặt câu hỏi cho đúng. Câu hỏi đã sai thì nghiên cứu cũng đi chệch đường. Bất kể kết quả rút ra có tự biện hộ tốt đến đâu, giá trị của nó cũng bằng không, tức là chẳng có ích lợi gì cho sự tiến bộ tư tưởng của chúng ta.
Định nghĩa vấn đề là bước đầu tiên của nghiên cứu khoa học. Nếu bước này sai, sau này muốn đúng cũng khó. Trung Quốc cổ đại mấy nghìn năm, vẫn luôn không thể phát sinh ra tư tưởng khoa học chín muồi, một nguyên nhân quan trọng chính là sự sai lầm trong việc định nghĩa vấn đề. Nói cách khác, người Trung Quốc vẫn luôn không làm rõ được cách đặt câu hỏi, ngay cả cách đặt câu hỏi còn chẳng biết, thì làm sao có thể có được đáp án?
Cách đặt câu hỏi đúng đắn là bước đầu tiên của năng lực chuyên môn. Tất cả các hệ thống lý luận khoa học đều được xây dựng dựa trên giả thuyết ban đầu, mà giả thuyết này chính là câu hỏi đầu tiên. Nếu câu hỏi này đặt sai, hệ thống lý luận khoa học cũng không thể bàn đến được nữa.
Nói một cách đơn giản, một câu hỏi đúng phải hội đủ ba đặc trưng cơ bản:
Đầu tiên là tính khoa học, cũng có thể gọi là tính chuyên nghiệp. Nói cho rõ nghĩa, tức là câu hỏi phải chuyên nghiệp, đúng chuyên môn; câu hỏi do người ngoài cuộc đưa ra, thái độ càng chân thành bao nhiêu thì càng có thể bức tử người trong nghề bấy nhiêu.
Thứ hai là tính độc lập, cũng có thể gọi là tính khách quan. Nghĩa là biểu đạt của vấn đề phải đơn giản, trực tiếp, loại bỏ các yếu tố chủ quan, không được trộn lẫn những thứ tiên nghiệm vào trong đó, càng không được cài cắm hai giả thuyết trở lên trong một câu hỏi.
Thứ ba chính là tính quy luật, nó nhất định phải phù hợp với quy luật phát triển của sự vật, chứ không thể đi ngược lại với quy luật. Ví dụ như câu hỏi "Tại sao Viên Thế Khải muốn làm hoàng đế", chính là ví dụ điển hình cho việc đi ngược lại quy luật. Việc đặt câu hỏi này vừa đi ngược lại bản tính cơ bản nhất của con người, lại vừa không phù hợp với dục vọng cơ bản nhất trong lòng người, nên lời giải đáp cũng trở thành chuyện đông tây tào lao.
Câu hỏi này, sao lại không phù hợp với bản tính con người chứ?
Bởi vì bản tính con người đều lấy "cái tôi" làm trung tâm, dùng góc nhìn của bản thân để định nghĩa thế giới này. Trong quá trình quan sát thế giới, con người luôn hữu ý hoặc vô ý coi mình là đế vương, muốn gì được nấy, an bài mọi thứ. Con người tự nhiên cho rằng mình là đúng đắn, vĩ đại, hợp lý, và nóng lòng muốn áp đặt những suy tưởng của mình lên thế giới này. Đây chính là bản tính cơ bản nhất của con người, tuy có chút không được thuần khiết lắm, nhưng quy luật chính là quy luật, nó không có thuộc tính đạo đức, bạn có oán trách cũng vô ích.
Mà lịch sử là sự ghi chép về tiến trình của nhân loại. Thứ chủ đạo tiến trình nhân loại tất yếu là bản tính con người vạn cổ bất biến. Quy luật của bản tính con người chính là quy luật của lịch sử. Ngược lại cũng vậy, quy luật của lịch sử chính là quy luật của bản tính con người.
Vì quy luật bản tính con người chính là quy luật của lịch sử, nên khi chúng ta đặt câu hỏi về các nhân vật lịch sử, nhất định phải phù hợp với quy luật này. Phàm là đặt ra những câu hỏi không phù hợp với quy luật bản tính con người, đều là đầu óc có vấn đề, đi lạc đường, không thể khiến người ta suy luận ra được một hệ thống lý luận đúng đắn.
Trong thời đại của Viên Thế Khải, mặc dù lịch sử đã bước vào thời kỳ Dân quốc, nhưng đại Trung Quốc suy cho cùng đã đắm chìm dưới chế độ chuyên chế hoàng quyền mấy nghìn năm, tư tưởng bạo chính đã ăn sâu vào lòng người và xương tủy, tư tưởng chuyên chế đế vương vẫn là dòng chính ảnh hưởng đến quan niệm tư duy của người dân.
Nói trắng ra là, tư tưởng của người dân lúc bấy giờ vẫn dừng lại ở thời đại chuyên chế hoàng quyền. Đặc điểm của thời đại này chính là ai nấy đều muốn làm hoàng đế, đặc điểm tư duy vẫn lấy hoàng quyền làm trung tâm, bất kể là ai, chỉ cần có cơ hội, đều sẽ nhanh chóng tiến về phía hoàng quyền. Đây chính là bản tính con người điển hình nhất, chúng ta không thể yêu cầu Viên Thế Khải miễn tục, đánh mất cái bản tính cơ bản nhất này.
Vì vậy, truy vấn Viên Thế Khải tại sao muốn làm hoàng đế, bản thân câu hỏi này đã sai lầm, tất nhiên sẽ dẫn dắt chúng ta vào một hệ thống lý luận sai lầm, cuối cùng khiến chúng ta đánh mất cơ hội nhận thức bản tính con người và giải mã quy luật.
Vậy, câu hỏi đúng đắn nên là gì?
Câu hỏi đúng đắn nên là: Tại sao Viên Thế Khải không làm hoàng đế?
Câu hỏi này biểu đạt thì rất đơn giản, nhưng lại đã vượt qua phạm trù tư duy của người Trung Quốc thời bấy giờ. Người Trung Quốc thời đó không có năng lực để đặt ra câu hỏi đúng đắn này.
Để người nước ngoài đặt ra câu hỏi đúng đắn này cũng không dễ, bởi vì người nước ngoài không quan tâm lắm đến Trung Quốc. Người duy nhất có năng lực đặt ra câu hỏi đúng đắn, chỉ có những người Đức – vốn quy phạm nhất, cứng nhắc nhất, giữ quy tắc nhất nên gần với nhận thức khoa học nhất mà thôi.
Trên thực tế, câu hỏi này là do Hoàng đế Đức Wilhelm II đặt ra.
Tiết 2: Hoàng đế mời bạn dùng bữa
Năm Công nguyên 1912, tức là năm đầu tiên Dân quốc định đô, khi nhà Thanh tan thành mây khói. Tại Hà Nam, tại Chương Đức, tại Hoàn Thượng thôn, con trai cả của Viên Thế Khải là Viên Khắc Định, đang phóng ngựa phi nước đại, vô cùng khí thế. Đột nhiên con ngựa tồi ấy lộn nhào giữa không trung, Viên Khắc Định không kịp trở tay, "á" lên một tiếng rồi ngã ngựa. Người thì đã văng ra khỏi lưng ngựa, nhưng một chân vẫn còn mắc trong bàn đạp. Con ngựa tồi đó không chịu dừng lại, cứ thế lôi kéo Viên Khắc Định chạy như bay, hất tung bụi mù mịt khắp trời.
Một lát sau, ngựa chạy chán rồi, chơi đủ rồi, tự dừng lại gặm cỏ. Viên Khắc Định đau đớn cố gắng bò dậy, nhưng phát hiện không thể làm được, chân của cậu ta bị thương rất nghiêm trọng.
Bị thương rồi thì điều trị thôi.
Điều trị một năm, cũng chẳng thấy chuyển biến gì. Bây giờ Viên Khắc Định đi đứng cà nhắc, vô cùng bực bội. Làm sao đây? Lúc này, công sứ Trung Quốc tại Đức là Lương Đôn Ngạn chạy tới, nói: "Viên thiếu gia, cậu nhìn cái chân này xem, thành kẻ què rồi, có muốn đi cùng tôi sang Đức gặp bác sĩ không? Hiện nay trình độ y tế cao nhất chính là người Đức đấy".
Thế là Viên Khắc Định sang Đức, tìm bác sĩ chữa trị vài ngày, quả nhiên đã tốt hơn nhiều. Viên Khắc Định đại hỉ, lập tức nảy sinh ấn tượng cực tốt với nước Đức. Nói về con người Viên Khắc Định, cậu ta là một đứa trẻ thông minh tuyệt đỉnh, có thiên phú ngôn ngữ vượt xa người thường, đến Đức chưa được mấy ngày, cậu ta đã nắm vững bảy tám thứ tiếng, trong đó tiếng Đức và tiếng Anh là nói lưu loát nhất, khiến cho người ngoại quốc nghe mà cảm thấy cực kỳ bực bội.
Người đời sau thuật lại, Viên Khắc Định, cũng giống như cha mình, không có bất kỳ sở thích xấu nào, không hút thuốc không uống rượu, không thích đánh bài cũng không thích chơi mạt chược. Với phụ nữ cũng không nảy sinh tình yêu kinh thiên động địa, đều là các cô gái nhỏ khóc lóc đòi gả tới, gả tới thì gả tới thôi, chẳng qua là nhà thêm một người vợ lẽ, tóm lại là với sắc đẹp nữ giới cũng không có tâm tư nhất định phải chiếm đoạt, chỉ thích đọc sách suy ngẫm.
Thế là Viên Khắc Định ở lại Đức đọc sách học tập. Cậu ta đọc sách rất rộng, không cuốn nào là không đọc, phàm là lịch sử, nhân văn, khoa học, tạp nham, bắt được gì là đọc cái đó. Đang đọc đến mê mẩn, công sứ tại Đức là Lương Đôn Ngạn tới: "Viên thiếu gia, dạo này có bận không? Nếu không bận thì ngày mai có một bữa tiệc".
Viên Khắc Định nói: "Ài, lại là tiệc tùng, lần này là ông 'kẻ khờ' nào mời khách vậy?"
Lương Đôn Ngạn đáp: "Ông 'kẻ khờ' này thì có trọng lượng lắm đấy, là Hoàng đế Đức Wilhelm II".
Hóa ra người mời là Hoàng đế Đức, trong lòng Viên Khắc Định thắc mắc, liền hỏi: "Là tiểu Uy à, tại sao ông ta lại muốn mời tôi ăn cơm?"
Lương Đôn Ngạn giải thích: "Chuyện này là thế này. Cậu nhìn tình hình quốc tế đi, nó là như thế này: Hiện nay các cường quốc châu Âu tranh giành nhau, đuổi bắt thiên hạ, hiện tại thế lực mạnh nhất là Đức và Anh. Đức và Anh không ưa nhau, nhìn tôi không thuận mắt, tôi nhìn cậu không vừa ý, tóm lại là tâm lý đối địch vô cùng mãnh liệt. Như vậy cả hai bên đều muốn lôi kéo người khác tham gia nhóm mình, người Đức muốn lôi kéo vài tay sai để xử lý bọn người Anh. Anh tất nhiên cũng phải lôi kéo vài tay sai để xử lý bọn người Đức. Nhân sự bên châu Âu đã lôi kéo hết rồi, thế là hai nhà đều đi châu Á lôi kéo người. Nơi trỗi dậy sớm nhất ở châu Á là Nhật Bản, nhưng bọn người Anh ra tay trước, đã lôi kéo được Nhật Bản, kết đồng minh với Nhật rồi. Người Đức đến châu Á, nhìn đông ngó tây, chỉ còn cách lôi kéo Trung Quốc tham gia nhóm, cho nên, Hoàng đế Đức Wilhelm II rất quan tâm đến cục diện chính trị Trung Quốc, mời cậu ăn cơm chính là vì lý do này".
"Thì ra là vậy". Viên Khắc Định nói: "Ông nhắn với tiểu Uy một tiếng, đến lúc đó tôi nhất định sẽ đến".
Đến ngày dự tiệc, Viên Khắc Định ngồi một chiếc xe cổ đến hoàng cung Đức, liền thấy đội nghi lễ phía trước đã xếp hàng ngay ngắn. Đại bác nổ vang rền, quân nhạc tấu lên những khúc nhạc hùng tráng, sau đó mời Viên Khắc Định lên ngựa duyệt đội nghi lễ.
Nói về đội nghi lễ Đức thời đó, có thể nói là độc nhất vô nhị trên thế giới, binh lính nghi lễ đều là những chàng trai anh tuấn, cưỡi ngựa cao lớn, mặc trang phục cổ điển, uy phong lẫm liệt, phong thái hoàng gia khiến Viên Khắc Định mở rộng tầm mắt.
Duyệt đội nghi lễ xong, Hoàng đế Đức mời Viên Khắc Định vào đại điện, hành tây, salad, khoai tây được bày lên bàn như nước chảy... Người Đức trong chuyện ăn uống không được chuyên nghiệp cho lắm, không còn cách nào khác, đành cố mà ăn.
Viên Khắc Định đành cắn răng ăn hành tây, liền nghe Hoàng đế Đức nói: "Viên công tử, cậu nhìn nước Đức chúng tôi xem, rất trâu bò đúng không? Rất mạnh mẽ đúng không? Nhưng tôi nói cho cậu biết, trước đây nước Đức không phải như thế này đâu, nước Đức trước đây, nói kỹ ra thì chỉ có hai chữ: Thảm thương! Thảm thương, thực sự là quá thảm thương".
Có chuyện đó sao? Viên Khắc Định mở to mắt, bày tỏ nghi ngờ.
"Có!" Hoàng đế Đức nói: "Cậu biết nước chúng tôi có một nhà văn vĩ đại tên là Goethe không? Goethe, chính là người viết "Nỗi đau khổ của chàng Werther" đó, chính là người viết "Faust" bán linh hồn cho quỷ dữ đó. Ông ấy từng bi ai nói: 'Hễ nghĩ đến nhân dân Đức, tôi thường không khỏi cảm thấy buồn bã. Họ là những cá nhân quý giá; nhưng là một tổng thể, lại đáng thương đến vậy'. Tiểu Uy à, ý của đại văn hào Goethe là, người Đức chúng tôi, một người là rồng, một nhóm người lại là giun, một bàn cát rời rạc, mặc người xâu xé đấy".
"Đáng thương đến mức này sao?" Viên Khắc Định nghe đến ngẩn người.
"Còn đáng thương hơn thế!" Hoàng đế Đức tiếp tục nói: "Biết cái người nào ở nước chúng tôi không, cái người Franz Schnabel ấy, nhà sử học nổi tiếng. Cậu đoán ông ấy nói sao nào, ông ấy nói: 'Trong tất cả các dân tộc ở châu Âu, người Đức do điều kiện địa lý về không gian cư trú, đã trở thành một dân tộc có gánh nặng nặng nề nhất'".
"Gánh nặng nặng nề thế nào ạ?" Viên Khắc Định nghe mà không hiểu.
"Muốn biết nặng nề thế nào không? Tiểu Uy, cậu nghe tôi nói này!" Hoàng đế Đức Wilhelm II đứng dậy, ngâm nga lớn tiếng:
Người Pháp và người Nga chiếm lấy đất liền,
Đại dương thuộc về người Anh.
Chỉ trong vương quốc không trung của những giấc mơ,
Quyền lực của người Đức mới là không thể tranh cãi.
Ngâm thơ xong, Hoàng đế Đức mắt đẫm lệ, cơ thể run rẩy, từ từ ngồi xuống, giải thích với Viên Khắc Định: "Bài thơ này là do đại thi hào Heinrich Heine viết đấy".
Rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì? Sao người Đức người viết thơ thì làm thơ, người viết sách thì viết sách, tất cả đều biểu hiện ra vẻ đau lòng đến vậy?
Đó là vì cuộc Chiến tranh Ba mươi năm. Hoàng đế Đức nói với Viên Khắc Định: "Một trăm năm trước, tức là năm Công nguyên 1414, Giáo hoàng đã triệu tập cuộc họp thần thánh khủng khiếp nhất trong lịch sử tại thành Konstanz, đại biểu tham dự 75.000 người, cuộc họp kéo dài suốt bốn năm, còn có rất nhiều đại biểu không đến lượt phát biểu. Không đến lượt phát biểu thì làm sao được? Các đại biểu đều sốt ruột, liền làm loạn lên nói, nhiều đại biểu thế này, không cho nói không được, cho tất cả cùng nói cũng không được, thôi thì đổi cách khác, xem chỗ nào có đất trống, làm một trận chiến tranh là xong. Các đại biểu nhìn quanh, ừm, nước Đức này được đấy, đừng kén cá chọn canh nữa, cứ đến Đức mà đánh thôi. Thế là các nước châu Âu ùn ùn kéo vào Đức chúng tôi, đánh nhau túi bụi, đánh một trận này, chính là suốt ba mươi năm, sử gọi là Chiến tranh Ba mươi năm".
"Chiến tranh Ba mươi năm đấy," Hoàng đế Đức đứng dậy, kích động nói, "cuộc chiến tranh dài đằng đẵng ba mươi năm này, đã đánh tàn phế nước Đức chúng tôi, đúng là đất đai xơ xác, dân chúng lầm than. Đất nước của cậu dù muốn mạnh mẽ đến đâu, dù cố gắng phấn đấu đến mấy, cũng không đỡ nổi những gã hàng xóm không có ý tốt, ở trong nhà cậu đập phá suốt ba mươi năm".
Viên Khắc Định không hiểu: "Vậy tại sao người châu Âu đều chạy đến nước Đức của các ông để đánh trận?"
Hoàng đế Đức liếc nhìn cậu ta: "Chẳng phải đã nói với cậu rồi sao? Người Đức chúng tôi, một người là rồng, một nhóm người là giun, không đoàn kết, tất nhiên là mặc người xâu xé rồi".
"Vậy tại sao bây giờ các ông lại đoàn kết được như vậy?" Viên Khắc Định quan tâm nhất là vấn đề này.
"Đế chế!" Hoàng đế Đức nói chắc nịch với Viên Khắc Định, "Chính vì nước Đức thực hiện chế độ đế chế, thống nhất tư tưởng, thống nhất nhận thức, cũng thống nhất hành động, cho nên người Đức chúng tôi mới đứng lên được, những ngày tháng nước Đức mặc người bắt nạt, mặc người xâu xé, đã một đi không trở lại rồi!"
Tiết 3: Chỉ là tâm kế chưa đủ
Nghe nói nước Đức hùng mạnh là nhờ chế độ đế chế, tim Viên Khắc Định không khỏi đập thình thịch. Lúc này, Hoàng đế Đức tiến lại gần, nói: "Đại công tử, chế độ cộng hòa dân chủ hiện nay của Trung Quốc không phù hợp với tình hình cơ bản của Trung Quốc. Trung Quốc bắt buộc phải đi con đường mang đặc sắc của riêng mình, muốn trở nên hùng mạnh, không thể không đi con đường đế chế. Đến một vị hoàng đế cũng không có, thì cậu mạnh cái nỗi gì chứ? Đợi sau khi cậu về nhà nhất định phải nói với cha cậu, cứ bảo là Trung Quốc bắt buộc phải thực hiện đế chế, không thực hiện đế chế thì Trung Quốc còn gọi là Trung Quốc nữa sao? Nếu các ông biết quay đầu lại, quay từ con đường cộng hòa dân chủ sai lầm trở về con đường đế chế đúng đắn, thì tôi có thể đảm bảo, nước Đức nhất định sẽ dốc toàn lực ủng hộ các ông".
Đoạn này của Hoàng đế Đức có ảnh hưởng quyết định đến tâm lý của Viên Khắc Định.
Vậy thì nói lại chuyện này, Hoàng đế Đức Wilhelm II này, tại sao lại quan tâm đến Trung Quốc như thế, cứ nhất quyết bắt người Trung Quốc phải đi con đường đế chế?
Vấn đề này truy cứu kỹ ra cũng chẳng có gì thú vị. Bởi vì tại Thanh Đảo, Trung Quốc có phạm vi thế lực của Đức, tức là khu tô giới, nhưng cùng với sự mở rộng không ngừng của thế lực Nhật Bản tại Trung Quốc, lúc này Đức và Nhật đã hình thành trạng thái đối địch, cho nên người Đức vô cùng căng thẳng, muốn nhanh chóng tìm ra một phương pháp hay ho để giúp Trung Quốc trở nên hùng mạnh.
Trung Quốc một khi đã hùng mạnh, phân đình kháng lễ với Nhật Bản, tất yếu sẽ hình thành xung đột với người Nhật. Cho nên chỉ có một Trung Quốc hùng mạnh mới có thể kiềm chế hiệu quả thế lực của người Nhật, đây chính là ý tưởng của Hoàng đế Đức Wilhelm II. Theo ghi chép trong "Hồng Hiến kỷ sự thi bản sự bộ chú" của Lưu Thành Ngung, để Trung Quốc nhanh chóng hùng mạnh, nhanh chóng thực hiện đế chế, Hoàng đế Đức Wilhelm II đã cầm bút viết một lá thư đặc biệt dài, nhờ người bí mật chuyển cho Viên Thế Khải. Trong thư nói: "Nhanh lên, vì Trung Quốc, vì dân tộc Trung Hoa các ông, ông mau mau làm hoàng đế đi, cơ hội mong manh, ông mà không nhanh chóng làm hoàng đế nữa thì Trung Quốc tiêu đời rồi. Lão Viên, ông chắc chắn không hy vọng Trung Quốc tiêu đời chứ? Chắc chắn không hy vọng dân tộc Trung Hoa bị xóa tên khỏi trái đất chứ? Vậy ông còn do dự gì nữa..." Đại loại là như vậy, tóm lại chính là cái ý này.
Cùng lúc đó, đối thủ của người Đức là người Nhật cũng đang cân nhắc vấn đề Trung Quốc sẽ đi về đâu. Kết quả cân nhắc là, công sứ Nhật Bản tại Trung Quốc là Nhật Trí Ích tới tìm thứ trưởng ngoại giao Trung Quốc Tào Nhữ Lâm: "Lão Tào có bận không? Không bận thì mình làm ván chuyện phiếm".
Tào Nhữ Lâm hỏi: "Sao ông lại nhớ đến tìm tôi tán chuyện thế?"
Tào Nhữ Lâm đáp: "Câu hỏi này ông còn phải hỏi sao, tôi lão Tào ngốc mà, thiếu tâm kế mà. Người ta bảo bãi khóa tôi liền bãi khóa, người ta bảo về nước tôi liền về nước, không ngờ người ta chỉ nói cho vui thôi, chỉ có tôi lão Tào là tưởng thật, thực sự quay về, học nghiệp cũng bị lỡ dở, thực sự là bực mình quá đi".
"Ồ, hóa ra ông lão Tào thiếu tâm kế. Công sứ Nhật Bản gật đầu nói: "Vậy chuyện này thì lạ rồi, tâm kế của người khác đều nhiều thế, chỉ có ông lão Tào là không đủ dùng, sao cuối cùng ông lại làm được đến chức thứ trưởng ngoại giao, còn những du học sinh có tâm kế kia, lại chẳng làm nên trò trống gì nhỉ?"
Tào Nhữ Lâm đáp: "Cái này ấy mà, là chuyện thế này, trong đó có một đạo lý. Đạo lý gì? Chính là làm người không được quá khôn, quá khôn lại tự mình tính kế mình. Bởi vì những người đó chỉ lo tính kế người khác, còn tôi chỉ chuyên tâm làm việc, kết quả tôi bị họ tính kế, lừa quay về nước. Sau khi về nước, vừa hay Từ Hi Thái hậu muốn làm hiến chính, mà người trong nước thì hiểu gì là hiến chính đâu? Du học sinh thì có hiểu đôi chút, nhưng họ cứ bận rộn tính kế người khác ở nước ngoài, không có thời gian về nước. Chỉ có tôi, kẻ hiểu chút ít này quay về, thế là Từ Hi Thái hậu liền mời tôi ăn cơm, bàn việc hiến chính. Trước bữa tiệc, Viên Thế Khải tìm tôi, nói với tôi hai chuyện nhỏ, khiến tôi cả đời mang ơn ông ấy".
"Chuyện nhỏ gì?" Công sứ Nhật hỏi.
Tào Nhữ Lâm đáp: "Chuyện là thế này, lúc đó Viên Thế Khải tìm tôi, dặn tôi rằng, gặp Từ Hi Thái hậu là phải quỳ, bà lão đó hễ nhắc đến việc đại sự quốc gia là hăng say, tán gẫu ba bốn tiếng đồng hồ cũng không hiếm, cho nên phải nhanh chóng đến Lưu Ly Xưởng mua một bộ băng đầu gối loại tốt, đừng làm hỏng đầu gối của mình. Đây là chuyện nhỏ thứ nhất. Chuyện nhỏ thứ hai là, Viên Thế Khải dặn tôi, lúc vào cung nhất định phải cẩn thận để ý, vì thái giám trong cung tâm kế rất xấu. Lúc ông vào cửa bái kiến Từ Hi Thái hậu, thái giám phụ trách vén rèm cửa, họ sẽ cố tình thả rèm cửa xuống đột ngột, làm lệch mũ mão của ông, khiến ông mất mặt trước Từ Hi Thái hậu, ảnh hưởng đến tâm trạng của ông, càng ảnh hưởng đến tiền đồ của ông. Nhờ có lời nhắc nhở của Viên Thế Khải, lúc tôi vào cửa cung cực kỳ cẩn thận, tên thái giám kia vừa định giở trò thì tôi đã "vút" một cái lao vào rồi, ha ha, không chạm vào được..."
Công sứ Nhật nói: "Người Trung Quốc các ông tâm kế thực sự nhiều quá, ngay cả vào cái cửa thôi mà cũng phải tính kế nhau. Sống ở Trung Quốc không dễ dàng gì nhỉ. À đúng rồi lão Tào, ông tuy có chút thiếu tâm kế, nhưng dù sao cũng là thứ trưởng ngoại giao rồi, về việc Trung Quốc đi đâu về đâu, ông cân nhắc thế nào?"
Trung Quốc đi đâu về đâu? Tào Nhữ Lâm ngẩn người: "Câu hỏi này to quá nhỉ?"
Công sứ Nhật gật đầu: "Không nhỏ, nhưng đây chẳng phải là việc ông nên cân nhắc sao?"
Tào Nhữ Lâm: "Tôi nên cân nhắc thế nào?"
"Còn cân nhắc thế nào nữa?" Công sứ Nhật vỗ bàn, đứng dậy: "Đế chế, tất nhiên là khôi phục đế chế. Việc này không chỉ có lợi lớn cho Trung Quốc, đối với Nhật Bản chúng tôi cũng sẽ tạo ra hiệu ứng làm gương tích cực. Hiện nay tôi đại diện cho chính phủ Nhật Bản, đưa ra giao thiệp nghiêm trọng với ông, yêu cầu Trung Quốc lập tức khôi phục đế chế, phía Nhật Bản sẽ dành sự ủng hộ và hỗ trợ toàn lực cho việc này".
"Cái này... vớ vẩn quá nhỉ?" Tào Nhữ Lâm kinh ngạc đến ngẩn người.
Tiết 4: Người Hung Nô tới từ Đông Bắc
Nói về một tờ báo ở Nhật Bản tên là "Báo Asahi", tờ báo này từ tháng 9 năm 1914 đã bắt đầu đưa tin toàn diện về cuộc chiến tranh Nhật - Đức xảy ra tại Thanh Đảo.
Tin tức viết rằng, cờ Nhật không động tàu thuyền tĩnh lặng, cỏ cây Sơn Đông đã biết uy phong. Dưới sự chỉ huy của Thái úy Inoue, tàu hộ vệ Nhật Bản vận chuyển lính thủy đánh bộ đi đường Thanh Đảo, phân đội trưởng Yamamoto, phân đội trưởng Kishikawa và phân đội trưởng Terada dẫn quân bộ lên thuyền nhỏ, dự định đổ bộ tại bờ biển phía nam Long Khẩu. Không ngờ sau khi thuyền nhỏ xuống nước, nước biển đột ngột thủy triều rút, thấy rõ là không có cách đổ bộ, binh lính Nhật nổi giận, bỏ thuyền nhảy xuống nước, dáng vẻ như châu chấu, chia từng nhóm tiến về phía trước, sau khi đến bờ biển, liền xếp hàng. "Báo Asahi" viết: "Uy linh hiển hách của Nhật Hoàng ta đã đủ chiếu rọi khắp bờ cõi Sơn Đông rồi, vui sướng thật không cùng".
Người Nhật đổ bộ Thanh Đảo, quyết chiến với lính Đức, phía Trung Quốc lại không nhận được mảy may tin tức. Đang lúc lo âu, đột nhiên có một thương khách từ Giao Châu tới, báo rằng nhân dân Thanh Đảo tâm trạng cực kỳ ổn định – nguyên văn là, thái độ cư dân Thanh Đảo vô cùng tĩnh lặng, dù có biến cục gì, bọn họ đã chuẩn bị tâm lý đón nhận.
Chiến tranh Nhật - Đức chính thức mở màn tại Thanh Đảo, Trung Quốc. Thượng Hải có tờ "Báo Đại Lục", không biết từ đâu lùng được một cuốn nhật ký do một người Đức tham chiến viết, trong đó ghi chép vắn tắt về cuộc chiến này.
Chiến tranh vừa bắt đầu, người Nhật dùng đội trinh sát kỵ binh tấn công chiếm lấy Tức Mặc, nơi này vào thời Chiến Quốc là nơi Điền Đan bày trận hỏa ngưu. Sau đó không quân Nhật cất cánh, lao thẳng vào doanh trại của người Đức ở Thanh Đảo, đến nơi nhìn xuống, ối chao, liền thấy lính Đức đang huấn luyện trên sân tập, chẳng quản nhiều thế, ném bom. Bom rơi lả tả, nhưng không rơi trúng sân tập, chỉ làm nổ tung một góc ký túc xá của lính Đức.
Lính Đức rất tức giận, chĩa súng bắn lên trời, máy bay Nhật nghênh ngang bay đi.
Vài ngày sau, hai bên chính thức giao hỏa. Nhưng "Báo Đại Lục" cho rằng, thực tế cuộc giao hỏa này là ba nhà hợp sức lại, đánh điên cuồng vào lính Đức.
Ba nhà nào?
Người Nhật là một nhà, không cần nghi ngờ. Người Anh cũng tới, thực tế đây là cuộc xung đột quy mô nhỏ của Thế chiến thứ nhất tại Trung Quốc, người Anh không tới thì trận này cũng không đánh nổi. Còn nhà thứ ba, thực chất chính là binh lính Trung Quốc, báo chí đưa tin, quân đội Trung Quốc tham chiến tới từ Đông Bắc, vì những người này mở miệng là "làm gì đấy", "này này", "thằng khốn kiếp", giọng Đông Bắc đậm đặc, rất khó coi họ là người Nhật.
Những binh lính Trung Quốc này, có khả năng là người Hung Nô (Hồng hồ tử) mà người Nhật thuê từ Đông Bắc tới, cũng có khả năng không phải, có phải hay không thì bây giờ rất khó làm rõ, tóm lại là đã đánh nhau thành một cục.
Tin tức nói, hai tàu chiến Nhật từ trên biển phát động tấn công, còn có một tàu chiến Anh hò reo trợ uy. Người Nhật là chơi thật, người Anh lại chỉ là tượng trưng, biểu thị mình cũng tham chiến, nên người Đức chủ yếu đặt trọng tâm chiến tranh vào phía người Nhật, hai bên đánh nhau tưng bừng khói lửa.
Đánh nhau vài ngày, hai bên mỗi bên phất cờ trắng, ra ngoài tìm xác đội tiên phong của phe mình tử trận. Binh lính hai bên gặp mặt trên chiến trường, thân mật chào hỏi: "Hello, có thuốc không, bên chúng tôi chỉ có lửa không có thuốc..." Hai bên hút thuốc, tán gẫu, cho đối phương xem ảnh bạn gái của mình, sau đó ai về đội nấy.
Tiếp theo là tin tức của tờ "Báo Thân Báo" Thượng Hải, đưa tin rằng, ban đầu quân kỷ của lính Nhật còn coi là ổn, nhưng đánh được một lúc, bọn "Hung Nô" giọng Đông Bắc kia liền bắt đầu gây chuyện. Những người này mang theo mấy trăm khẩu đại bác nhỏ, mỗi người đeo súng ngắn, hoành hành ngang ngược, cướp bóc khắp nơi, hễ gặp dân thường phản kháng là bắn chết ngay. Lại còn có truyền thuyết nói, người Nhật canh giữ cổng thành huyện Giao Châu, chỉ cho vào không cho ra, lương thực trong thành đứt đoạn, dân chúng đều chết đói. Sau này phát hiện dân chúng không phải đều chết đói, chỉ là bị chà đạp quá thảm thương mà thôi.
Tóm lại, Nhật và Đức giao chiến ở Trung Quốc, hai bên đều vô cùng căng thẳng. Người Đức cân nhắc, muốn dẹp yên người Nhật, chỉ có một cách, đó là để Trung Quốc thực hiện đế chế.
Người Nhật cũng đang cân nhắc: muốn dẹp yên bọn Đức, cách cũng chỉ có một, đó là – đó vẫn là – để Trung Quốc thực hiện đế chế.
Vậy thì chuyện này thật kỳ lạ, người Đức cho rằng Trung Quốc thực hiện đế chế có lợi cho Đức, mà người Nhật thì cho rằng Trung Quốc thực hiện đế chế có lợi cho Nhật. Đây là cân nhắc kiểu gì vậy nhỉ?
Tiết 5: Bí mật của Hắc Long hội
Thế chiến thứ nhất bùng nổ, người Nhật cướp vào Thanh Đảo, giao hỏa với người Đức. Còn tại Nhật Bản, tổng bộ Hắc Long hội, do thủ lĩnh Uchida Ryohei chủ trì, đã triệu tập một cuộc họp công việc bí mật. Sau cuộc họp, Hắc Long hội đệ trình "Ý kiến thư giải quyết vấn đề Trung Quốc" lên chính phủ Nhật Bản, trong đó nói:
"Bắt buộc phải nhân cơ hội này, thay đổi chế độ cộng hòa của Trung Quốc thành chế độ quân chủ lập hiến, và khiến nó cơ bản giống với chế độ quân chủ lập hiến của Nhật Bản chúng ta, đây chính là ý nghĩa căn bản của việc cải tạo chính phủ Trung Quốc".
Tại sao người Nhật hy vọng chế độ Trung Quốc giống Nhật Bản? Giống nhau rồi, thì có lợi ích gì cho họ nữa?
Đáp án này không viết trong "Ý kiến thư giải quyết vấn đề Trung Quốc", mà viết trong "Bản ghi nhớ của Hắc Long hội". Nội dung viết:
"Chúng ta nên khiến đảng cách mạng Trung Quốc, đảng Tông Xã và các phần tử thất bại khác gây nên xáo trộn trong phạm vi toàn quốc. Cả đất nước sẽ rơi vào hỗn loạn, chính phủ Viên sẽ vì thế mà sụp đổ. Lúc đó chúng ta sẽ chọn ra một nhân vật có thế lực nhất, nổi tiếng nhất trong số bốn trăm triệu người Trung Quốc, giúp ông ta tổ chức chính phủ mới, thống nhất toàn Trung Quốc... Hiện tại là thời điểm thích hợp nhất để chúng ta xúi giục đảng cách mạng Trung Quốc và các phần tử thất bại nổi dậy. Những người này hiện tại sở dĩ không thể tiến hành hành động tích cực, là vì họ không có đủ tài chính. Nếu chính phủ Đế quốc có thể tận dụng thực tế này, cho họ vay tiền, và xúi giục họ đồng thời nổi dậy, sự xáo trộn và hỗn loạn cực lớn tất yếu sẽ lan khắp toàn Trung Quốc. Chúng ta sẽ có thể ra mặt can thiệp và dễ dàng điều chỉnh mối quan hệ... Chúng ta hãy dung nạp đảng cách mạng, đảng bảo hoàng Trung Quốc và những nhân vật bất mãn khác với chính phủ Trung Quốc, để gây rối loạn khắp Trung Quốc. Khi toàn quốc đã rối loạn, kết quả chính là lật đổ chính phủ Viên".
Hóa ra là vậy.
Người Nhật thực tế không quan tâm Trung Quốc rốt cuộc là chế độ gì, họ chỉ tính toán xem làm thế nào để giết chết Viên Thế Khải, lật đổ chính quyền Viên Thế Khải.
Vậy, tại sao người Nhật cứ nhất định phải lật đổ Viên Thế Khải? Viên Thế Khải trêu chọc gì họ, hay đắc tội gì họ?
Chuyện này mà truy cứu lại, thì đúng là chuyện dài kỳ. Ngay từ khi Viên Thế Khải còn trẻ tòng quân, cầm sách cầm kiếm ở Triều Tiên, ông đã trở thành nhân vật khiến người Nhật đau đầu nhất. Trên thực tế, Viên Thế Khải bằng sức của một mình đã chặn đứng quân Nhật ở bán đảo Triều Tiên suốt mười hai năm. Người Nhật thừa nhận, nếu không có Viên Thế Khải gây rối, cuộc chiến tranh Giáp Ngọ chắc chắn sẽ sớm hơn mười hai năm, Nhật Bản đối phó với Trung Quốc cũng sẽ không gặp nhiều rắc rối như vậy.
Thế là, người Nhật xuất động một vạn quân Nhật, chín khẩu đại bác chĩa vào Viên Thế Khải, mới đuổi được Viên Thế Khải ra khỏi Triều Tiên.
Sau đó trong cuộc chiến Giáp Ngọ, hải quân Nhật tiêu diệt hoàn toàn Bắc Dương, Trung Quốc mất sạch lực lượng phòng thủ trên biển. Không ngờ Viên Thế Khải lại chạy ra, ông luyện quân ở Tiểu Trạm, luyện thành lực lượng quân sự hiện đại hóa đầu tiên của Trung Quốc, điều này khiến người Nhật nghiến răng nghiến lợi, nhưng lại đành bó tay.
Chẳng bao lâu sau, Cách mạng Tân Hợi bùng nổ, Viên Thế Khải bước vào trung tâm quyền lực. Ông hiểu rõ người Nhật hơn bất kỳ ai, biết người Nhật có tâm địa muốn thôn tính Trung Hoa, nên đã thực hiện chính sách ngoại giao thân Anh Mỹ và xa lánh Nhật Bản, điều này khiến người Nhật càng thêm bực bội uất ức.
Để phá bỏ chính phủ Viên Thế Khải, Mori của công ty Mitsui Nhật Bản đích thân ra trận, bổ nhiệm Sầm Xuân Huyên làm Đại nguyên soái, tập kết thế lực chống Viên ở miền Nam, phát động một cuộc chiến tranh oanh liệt tại Trung Quốc, nhưng kết quả cuối cùng, cuộc chiến tranh này cũng chẳng làm nên trò trống gì, trái lại còn để lại cái cớ.
Cho nên Hắc Long hội Nhật Bản mới cân nhắc, tìm cách lừa Trung Quốc thực hiện đế chế. Một khi Viên Thế Khải bước lên con đường đế chế, thì cuộc chiến tranh Trung Quốc do Mori phát động sẽ trở nên danh chính ngôn thuận. Đây là một. Thứ hai, nếu việc Viên Thế Khải thực hiện đế chế thành công, thì chứng minh Viên Thế Khải quả thực có thực lực thao túng đại Trung Quốc, thì người Nhật cũng đã yên tâm, sau này thành thành thật thật tạo mối quan hệ tốt với Viên Thế Khải, ít nhất có thể tránh được tai họa cho Nhật Bản về sau.
Lại còn yếu tố thứ ba, giả sử Viên Thế Khải xưng đế, thì thế lực phản kháng tất yếu sẽ trỗi dậy, Trung Quốc mười phần đến tám chín sẽ rơi vào hỗn loạn, nhân cơ hội này, Nhật Bản có khi còn có thể vớt vát thêm được.
Khuyến khích Viên Thế Khải xưng đế, Nhật Bản có trăm lợi mà không một hại, tại sao không làm chứ?
Thế là Nhật Bản từ chính phủ cho đến xã hội đen, tất cả đều hành động, mạnh mẽ yêu cầu Trung Quốc thay đổi chế độ.
Đức và Nhật, hai nhà này đều yêu cầu Viên Thế Khải xưng đế, không tránh khỏi khiến Viên Thế Khải nảy sinh nghi hoặc: Hai gã này, rốt cuộc muốn làm gì đây?
Đang lúc bối rối, công sứ Anh Chu Nhĩ Điển tới tìm Viên Thế Khải tán chuyện.
Tiết 6: Thầu dự án đế chế
Nói về công sứ Anh Chu Nhĩ Điển, ông ta và Viên Thế Khải có thể gọi là bạn sinh tử. Những năm đầu, Viên Thế Khải ở Triều Tiên bị quân Nhật bao vây, sở dĩ có thể thuận lợi trốn về nước, chính là nhờ sự giúp đỡ của Chu Nhĩ Điển, vì vậy Chu Nhĩ Điển có ảnh hưởng rất lớn trong phủ Đại tổng thống của Viên Thế Khải. Nghe tin ông ta tới, lão Viên vội vàng ra nghênh đón.
Chu Nhĩ Điển ngồi xuống, nói: "Lão Viên à, nhắc tới một người với ông, Đường Thiệu Nghi, ông còn ấn tượng không?"
Viên Thế Khải: "Ông nhìn xem ông nói thế, tiểu Đường tôi sao có thể không có ấn tượng? Những năm đầu cậu ấy ở Triều Tiên, là chiến hữu sinh tử của tôi, hai chúng tôi cầm súng lục song hành, đánh nhau với một vạn quân Nhật, những ngày tháng đó, chỉ có hai chữ thôi: Kích thích! Sau đó nữa tiểu Đường đảm nhận đại diện đàm phán phương Bắc của chúng tôi, đàm phán với đại diện phương Nam, đàm phán đến cuối cùng, còn tự giành cho mình chức Thủ tướng đầu tiên của Dân quốc. Nhưng chưa làm được bao lâu, cậu ấy đã bỏ gánh không làm nữa, trốn về quê làm huyện trưởng rồi. Lão Chu, sao ông đột nhiên nhắc tới cậu ấy vậy?"
Chu Nhĩ Điển đột nhiên khóc lớn: "Lão Viên à, Trung Quốc các ông, toàn bộ hủy hoại trong tay đứa trẻ thiếu tâm kế là tiểu Đường rồi, hủy hoại hết rồi!"
Viên Thế Khải: "Ông chờ chút rồi hãy khóc lão Chu, lời này là từ đâu ra vậy? Tiểu Đường cậu ấy dù thế nào, cũng là vì Dân quốc mà vắt óc dốc sức, sao có thể nói Trung Quốc hủy hoại trong tay cậu ấy chứ?"
Chu Nhĩ Điển nói: "Lão Viên à, tôi hỏi ông, Trung Quốc các ông mấy nghìn năm qua, thực hiện chế độ gì?"
"Chuyên chế hoàng quyền!" Viên Thế Khải trả lời.
Chu Nhĩ Điển nói: "Tôi lại hỏi ông lão Viên, tại sao trên thế giới nhiều quốc gia như vậy, đều đi theo con đường khoa học dân chủ, chỉ riêng Trung Quốc các ông lại ôm khư khư chuyên chế hoàng quyền, không chịu buông tay?"
Viên Thế Khải trả lời: "Cái này, cái này, lão Chu ông nói tại sao?"
"Tại sao? Vì tư duy hoàng quyền của người Trung Quốc các ông quá đậm đặc!" Chu Nhĩ Điển đập bàn đứng dậy, lớn tiếng nói: "Cái gì gọi là tư duy hoàng quyền? Tư duy hoàng quyền không phải là muốn làm hoàng đế, người Trung Quốc có ngốc đến mấy cũng biết hoàng đế chỉ có một, còn lại toàn bộ là thảo dân dưới quyền hoàng đế. Cho nên người có tâm tư làm hoàng đế, cũng không phải là quá nhiều. Nhưng không muốn làm hoàng đế không có nghĩa là họ không có tư duy hoàng quyền, trái lại, rất nhiều người chưa từng nghĩ đến chuyện làm hoàng đế, cả đời đều quen dùng tư duy hoàng quyền để suy nghĩ. Vậy rốt cuộc cái gì gọi là tư duy hoàng quyền? Nói trắng ra, tư duy hoàng quyền chính là yêu cầu người khác vô hạn, khoan dung với bản thân vô hạn. Ông nghĩ xem hoàng đế có phải như vậy không? Sở hữu quyền lực vô hạn, nhưng không có chút trách nhiệm nào? Mà sự xuất hiện của hoàng đế, chính là do đặc điểm tư duy yêu cầu người khác vô hạn, khoan dung với bản thân vô hạn của dân chúng hình thành nên. Lão Viên ông nói có phải đạo lý này không?"
Viên Thế Khải: "Lão Chu, những điều ông nói, rốt cuộc là có ý gì?"
"Có ý gì? Chu Nhĩ Điển nổi nóng: "Có ý gì ông còn không hiểu sao? Ý của tôi quá đơn giản, đó chính là, ở một quốc gia mà tư duy hoàng quyền tràn lan, là không phù hợp với dân chủ cộng hòa. Ông muốn dân chủ với họ, nhưng họ không muốn dân chủ với ông; ông muốn cộng hòa với họ, nhưng họ không muốn cộng hòa với ông. Ông nói ông dân chủ thế nào đây? Cộng hòa thế nào đây?"
Viên Thế Khải: "Lão Chu, lời này trước đây ông không có nói".
Chu Nhĩ Điển: "Không nói mới lạ! Từ sau Cách mạng Tân Hợi, người Trung Quốc các ông say mê dân chủ, đắm chìm vào cộng hòa, và lấy đó làm khẩu hiệu, cứng rắn lật đổ chính phủ Thanh nhân hậu của người ta. Người ta có trêu chọc gì các ông đâu mà các ông lật đổ người ta? Được, được, các ông nói lật đổ chính phủ Thanh là vì dân chủ, là vì cộng hòa. Nhưng tôi hỏi ông lão Viên, các ông biết cái thứ gì gọi là dân chủ không? Các ông lại biết cộng hòa bao nhiêu tiền một cân không? Làm ơn! Người Trung Quốc các ông lúc bấy giờ chẳng qua là lấy "dân chủ cộng hòa" làm một khẩu hiệu, mục đích chẳng qua là để xả chút bực dọc dưới sự áp bức của hoàng quyền, cũng không hề suy nghĩ lý trí nghiêm túc. Lời này, tôi có nói sai không?"
Viên Thế Khải: "Ây, lão Chu này, hồi đó lúc đàm phán Bắc Nam, sao ông không nói chuyện này?"
Chu Nhĩ Điển: "Tôi phi! Lúc đó tôi nói không dưới tám trăm lần. Ngày nào gặp tiểu Đường - Đường Thiệu Nghi, tôi cũng dặn cậu ấy: 'Tiểu Đường à, cậu phải nghe tôi, nghe tôi không sai đâu. Người Anh chúng tôi, quang minh lỗi lạc nhất, coi trọng quy tắc trò chơi xã hội, không chơi xấu. Tôi nói cho cậu biết Trung Quốc không phù hợp làm dân chủ cộng hòa, thì chắc chắn là không phù hợp. Vậy Trung Quốc phù hợp thứ gì? Tất nhiên là quân chủ lập hiến rồi! Có một vị hoàng đế được đặt trên ngai vàng để bày ra đó, thế là bách tính Trung Quốc các ông vui vẻ rồi, thỏa mãn rồi, hạnh phúc rồi; không có hoàng đế, người Trung Quốc sẽ rơi vào đau khổ, sẽ làm loạn vô cớ, nhìn cái này không thuận mắt, nhìn cái kia không thoải mái, nhất định phải làm cho long trời lở đất, không làm cho gà bay chó sủa, họ không cam tâm!'"
Viên Thế Khải: "Lão Chu, ông thật sự đã nói với tiểu Đường? Vậy sao cậu ấy còn..."
Chu Nhĩ Điển: "Đúng vậy, tôi nói hết lần này đến lần khác, nói nói nói, nói đến cuối cùng, ông đoán xem sao? Nói đến cuối cùng tiểu Đường đại diện cho phía Bắc các ông đi đàm phán với người ta. Tôi còn tưởng cậu ấy chắc chắn sẽ kiên trì quân chủ lập hiến, không ngờ cậu ấy ra ngoài đầu óc nóng lên, lập tức không biết suy nghĩ gì nữa. Gặp đại diện phương Nam Ngũ Đình Phương, câu đầu tiên cậu ấy nói ngay là, dân chủ cộng hòa là nguyện vọng nhất trí của nhân dân phương Bắc chúng tôi. Ngũ Đình Phương nghe xong liền khóc ngay, nói, có nhầm không đấy? Chúng tôi là dân quân phương Nam, là quân cách mạng, chúng tôi còn chưa nói đến dân chủ cộng hòa đâu, ông đại diện phương Bắc đã ồn ào lên trước rồi. Ông còn bắt chúng tôi phương Nam nói gì nữa? Không còn gì để nói".
Viên Thế Khải nghe tới đây im lặng không nói. Chu Nhĩ Điển đứng dậy, ngâm nga lớn tiếng:
Âu chiến kinh niên thắng bại phân,
Gia đình giáo dục biến phương châm.
Quả nhiên kim thượng thức thời vụ,
Chẳng yêu tiếng Anh yêu tiếng Đức.
Ngâm thơ xong, Chu Nhĩ Điển xoay người một cái: "Viên Thế Khải, đây là văn nhân Trung Quốc các ông, gần đây viết bài thơ này, nói là con trai cả Viên Khắc Định của ông sau khi từ Đức về, cả nhà các ông đều đổi sang mặc quần áo Đức, nói tiếng Đức, để ria mép kiểu Đức, còn ăn cơm kiểu Đức. Cũng may là các ông nuốt trôi được, cơm kiểu Đức là món chẳng có phẩm vị gì cả. Hơn nữa tôi còn nghe nói, người Đức có ý định thầu dự án đế chế Trung Quốc các ông. Hiện tại, tôi với tư cách là một người bạn cũ lâu năm, đưa ra cảnh báo nghiêm trọng với ông: Dự án đế chế Trung Quốc các ông, tuyệt đối không được thầu cho Đức, nhất định phải thầu cho Anh chúng tôi. Dự án đế chế của Anh chúng tôi là chú trọng chất lượng nhất đấy, chất lượng bảo hành ba khoản, dịch vụ hậu mãi, không tin ông cứ xem xem".
Nghe những lời của Chu Nhĩ Điển, nước mắt Viên Thế Khải trào ra.
Ông nói: "Cha mẹ ơi, cái đế chế này còn chưa có manh mối gì, mà các nhà thầu đã cãi nhau thành một cục, thế này thì còn để ai yên tĩnh nữa?"
Tiết 7: Biên bản hội đàm bí mật
Tiếp theo, Chu Nhĩ Điển và Viên Thế Khải tiếp tục tán chuyện, rồi gọi thư ký tiếng Anh của Viên Thế Khải là Thái Đình Can tới, bảo cậu ta ghi chép tại chỗ.
Biên bản này, sau khi được gia công trau chuốt, được gửi dưới dạng tài liệu mật xuống cho cán bộ lãnh đạo cấp huyện trở lên, yêu cầu lãnh đạo các cấp nghiêm túc học tập, lĩnh hội kỹ lưỡng. Tài liệu mật này đến ngày nay, đã trở thành cái bát sứ thô để các nhà sử học kiếm cơm, cần thiết phải bê ra cho mọi người xem thử.
Biên bản hội đàm như sau:
Chu Nhĩ Điển: Chúc Đại tổng thống khỏe mạnh, được gặp ông thật vui mừng.
Viên Thế Khải: Chúc bạn cũ khỏe, tôi thân thể vốn rắn rỏi, công sứ quý quốc khỏe chứ?
Chu Nhĩ Điển: Khỏe, vô cùng khỏe, thân thể khỏe là phúc. Viên Đại tổng thống, tôi nghe nói vấn đề quốc thể của quý quốc gần đây có thể giải quyết được rồi, sẽ đổi sang quân chủ lập hiến, có thật không?
Viên Thế Khải: Đúng vậy, quan chính quân các địa phương phản ứng mạnh mẽ, hoặc dâng sớ, hoặc điện báo, đều nói không quân chủ lập hiến thì không thể củng cố quốc cơ, duy trì đại cục. Nhất là mọi người đều thấy Mexico thực hành cộng hòa dẫn đến quốc gia loạn lạc, cũng đều cho rằng cưỡng ép cộng hòa không phải là kế sách lâu dài. Bản thân tôi thì cho rằng, hiện nay thực hành quân chủ lập hiến, e rằng vẫn chưa phải là lúc!
Chu Nhĩ Điển: Nếu Trung Quốc không có nội loạn, thì bất cứ lúc nào cũng có thể thực hành, bởi vì đây là việc nội trị của Trung Quốc, nước ngoài không thể can thiệp.
Viên Thế Khải: Về nội loạn có thể đảm bảo không xảy ra vấn đề, tôi khá yên tâm, cho dù có chút vấn đề nhỏ, cũng sẽ không ảnh hưởng đến đại cục. Tôi lo lắng nhất vẫn là vấn đề ngoại giao.
Chu Nhĩ Điển: Anh quốc cực kỳ hoan nghênh việc này. Ông hiện tại gánh vác trách nhiệm thực sự quá lớn, Đại tổng thống tương lai rời vị trí, không ai có thể gánh vác nổi trách nhiệm của ông, chế độ mà quý quốc đang thực hành hiện nay, là chế độ mà thế giới chưa từng có, vừa không phải cộng hòa, cũng không phải chuyên chế, cũng không phải quân chủ lập hiến, loại chế độ đặc biệt này, e rằng khó duy trì lâu dài, chi bằng sớm thực thi chế độ quân chủ lập hiến, thì với tư tưởng cũng như thói quen của người Trung Quốc, đều không trái ngược, với quốc gia chúng tôi cũng nhất trí. Cho nên Anh quốc không những hoan nghênh, hơn nữa tuyệt không có ý phản đối; lại không những Anh quốc hoan nghênh, phàm là các nước liên minh với Anh, cũng đều bày tỏ hoan nghênh.
Viên Thế Khải: Cảm ơn công sứ tiên sinh, cảm ơn quý quốc đã ủng hộ tôi. Điều tôi lo lắng nhất là nước láng giềng phương Đông là Nhật Bản, không biết gần đây họ lại có động tĩnh gì. Trị an các tỉnh đều có đảm bảo, chỉ riêng Đông Tam Tỉnh, Mông Cổ thực khó dự liệu. Nơi đó người Nhật khá nhiều, thường xuyên xảy ra ma sát, nếu có người Nhật bị giết, bất kể nguyên nhân, họ đều sẽ mượn cớ gây chuyện, điều tôi lo lắng chính là ở đây.
Chu Nhĩ Điển: Chưa từng nghe nói Nhật Bản có nửa phần ý phản đối, hoặc nhân cơ hội lấy lợi làm tổn hại Trung Quốc.
Viên Thế Khải: Okuma Shigenobu từng nói với công sứ trú Nhật của chúng tôi, về việc quân chủ lập hiến, xin Viên Đại tổng thống yên tâm mà làm, Nhật Bản sẵn lòng cung cấp mọi sự giúp đỡ. Nhìn như vậy, Nhật Bản bề ngoài dường như không còn thực hiện "chính sách ngư ông" nữa.
Chu Nhĩ Điển: Okuma đã nói như vậy, chính là muốn bày tỏ thiện ý.
Viên Thế Khải: Tôi còn có việc xin chỉ giáo, tức là lúc tôi nhậm chức Đại tổng thống chính thức, từng thề phải duy trì cộng hòa, nếu biến thành quân chủ lập hiến, chẳng phải thất tín với thiên hạ sao?
Chu Nhĩ Điển: Việc này cũng rất dễ giải quyết. Năm xưa nghị quyết quốc thể cộng hòa, chọn ông làm Đại tổng thống, ông tất nhiên phải thề ủng hộ cộng hòa. Hiện nay quốc dân lại nghị quyết quân chủ lập hiến, đề cử ông làm Đại hoàng đế, thì lại là dân ý, thuận theo dân ý mà làm, không liên quan gì đến chữ tín.
Viên Thế Khải: Nếu thực hành quân chủ lập hiến, hay là mời Tuyên Thống hoàng đế thì tốt hơn.
Chu Nhĩ Điển: Lại chọn người Mãn làm hoàng đế, các nước tất sẽ không thừa nhận. Nếu Đại tổng thống chịu thuận theo dân ý gánh vác trọng trách này, Anh quốc tất sẽ vô cùng hoan nghênh. Đại tổng thống, ông ở Anh quốc có danh tiếng rất cao đấy.
---❊ ❖ ❊---
Biên bản hội đàm này, giấy trắng mực đen cho thấy, chính phủ Anh ủng hộ Trung Quốc đổi sang quân chủ lập hiến, ủng hộ Viên Thế Khải làm hoàng đế.
Người Đức, người Nhật, người Anh đều tụ tập đủ rồi, chỉ còn thiếu người Mỹ.
Chính phủ Mỹ không bày tỏ thái độ về việc này, cho rằng chế độ là việc nội trị của một quốc gia, muốn thế nào thì thế đó thôi. Nhưng có một điểm, công sứ Mỹ tính cách hướng ngoại, người rất nhiệt tình, bất kể công sứ nước nào muốn thuyết phục Trung Quốc thực hiện chế độ quân chủ lập hiến, rủ người đến gọi công sứ Mỹ, công sứ Mỹ đều đi theo, vô cùng hợp tác.
Ngoài ra, cố vấn hiến chính của Viên Thế Khải là Goodnow, chính là người Mỹ, gã này vô cùng bất mãn với hiến pháp Trung Quốc lúc bấy giờ, cho rằng dự thảo hiến pháp khiến tổng thống rơi vào vị thế không quyền lực, đối với quyền hạn của Đại tổng thống cũng chưa thấy thích hợp với Trung Quốc ngày nay. Nói trắng ra là một câu: Trung Quốc không phù hợp với chế độ cộng hòa, chi bằng đổi thành chế độ quân chủ lập hiến thì thỏa đáng hơn.
Ngay trong tiếng ồn ào này, đại sư quốc học Vương Khải Vận vào kinh, chuyên tâm gây rối.
Tiết 8: Người hủy hoại Dân quốc
Con người ấy mà, không được đứng tuổi. Một khi đứng tuổi, tâm địa sẽ trở nên mềm yếu, sát phạt cũng không quyết đoán nữa, con cái tình trường cũng nhiều hơn, khi bị người khác sỉ nhục, sự xung động rút đao một nộ cũng theo đó mà ít đi. Cứ lấy Viên Thế Khải mà nói, thời trẻ ông hô mưa gọi gió ở Triều Tiên, hễ gặp binh lính vi phạm quân kỷ, không nói không rằng rút đao ra, "xoạch" một tiếng liền chém đầu. Viên Thế Khải thời đó, muốn man rợ bao nhiêu thì man rợ bấy nhiêu. Đến khi đứng tuổi, hỏa khí tiêu tan hết, thì đến lượt người khác man rợ với ông.
Đại sư quốc học Vương Khải Vận vào kinh gây rối, chính là một bằng chứng xác thực cho việc tâm địa Viên Thế Khải trở nên mềm yếu. Tuy nhiên, nói đi cũng phải nói lại, dẫu Vương Khải Vận lấy kinh học làm danh, lấy sử học làm danh, lấy thơ học làm danh, lấy giáo học làm danh, lấy phản học làm danh, nhưng sở học đắc ý nhất cả đời lại chính là sách lược đế vương. Nhưng mánh khóe của ông lão này, cuối cùng vẫn không địch lại Chương Thái Viêm - kẻ đứng đầu Quang phục hội từng hô hào đám sĩ tử như Thu Cận, Từ Tích Lân. Cho đến khi Vương Khải Vận vào kinh, chuyên tâm gây khó dễ cho Viên Thế Khải, thì Viên Thế Khải đã bị Chương Thái Viêm tiên sinh ép đến mức khóc không biết bao nhiêu nước mắt.
Có câu rằng: Thời nguy tuốt kiếm vào Trường An, máu chảy trước tranh năm bước nhìn. Nói về ông lão Chương Thái Viêm kia, học vấn thiên nhân, bụng đầy châu ngọc, ghét nhất chính là Viên Thế Khải. Tại sao ông lại ghét Viên Thế Khải? Vì ông lão Chương Thái Viêm là fan cứng của Lê Nguyên Hồng ở Vũ Xương, cho rằng tên béo Lê này tính tình ôn hòa, mặt vuông tai lớn, là ứng cử viên Đại tổng thống chính tông tiêu chuẩn nhất, nhưng chức Đại tổng thống lại thuộc về Viên Thế Khải, ông lão Chương Thái Viêm vô cùng tức giận, liền kết hôn với bà Thang Quốc Lê ở Thượng Hải. Đêm tân hôn không lên giường, hai chân xỏ ngược giày da, nằm bò trên bàn viết thư, chửi bới Tôn Văn và Viên Thế Khải, đồng thời đặt kỳ vọng vào Lê Nguyên Hồng, Hoàng Hưng và Sầm Xuân Huyên, hy vọng ba người liên thủ loại bỏ Viên Thế Khải và Tôn Văn.
Không ngờ, Hoàng Hưng và Sầm Xuân Huyên lại thực sự hợp tác với nhau, nhưng họ lại là một phe với Tôn Văn, cùng nhau đi loại bỏ Viên Thế Khải, ông lão Chương Thái Viêm lại vô cùng tức giận, đập bàn đứng dậy, nói:
"Ta tuy nhỏ bé, dùng một thân này hứng chịu lưỡi đao của kẻ bạo ngược, khiến thiên hạ đều hiểu rõ sự hung ác của hắn, thì tiếc gì cái thân hình gầy yếu này!"
Thế là ông lão Chương Thái Viêm vào kinh, chuyên đi chỉnh đốn Viên Thế Khải.
Các nhà sử học phân tích rằng, trên thực tế, ông lão Chương Thái Viêm vào kinh là bị người ta lừa đi. Mà người lừa ông lão Chương tới Bắc Kinh, để ông lão và Viên Thế Khải đối đầu với nhau, là một kẻ xấu tên là Trần Hoạn.
Tại sao nói Trần Hoạn là kẻ xấu?
Đó là vì, Trần Hoạn, vốn là người Hồ Bắc, từ khi Lê Nguyên Hồng hưng thịnh cộng hòa, Trần Hoạn liền trốn sau màn hiến kế cho Lê Nguyên Hồng, cũng không nghe nói ông ta hiến được kế gì nên trò trống. Lúc ông lão Chương Thái Viêm tới Vũ Xương, không cẩn thận chạm mặt Trần Hoạn, lúc đó ông lão Chương thét lên một tiếng, "Mạng ta hỏng rồi", liền ngã ngửa ra sau. Mọi người vội vàng đỡ ông lão Chương dậy, hỏi ông làm sao vậy, cớ sao lại lên cơn thần kinh nữa?
Liền thấy ông lão Chương Thái Viêm mặt như giấy vàng, hai mắt vô hồn, nói: "Cái tên Trần Hoạn này, đây là nhân vật hạng nhất của Trung Quốc!"
Đánh giá này, không khỏi có chút thái quá. Để những nhân vật như Tôn Văn, Viên Thế Khải bày ra trước mắt, Chương Thái Viêm lại chẳng thèm ngó ngàng, vậy mà lại bảo cái kẻ vô danh tiểu tốt Trần Hoạn mới là nhân vật hạng nhất của Trung Quốc, có phải là hơi nói phét quá rồi không?
Không quá đâu, Chương lão tiên sinh vẫn đang lớn tiếng hô hào: "Ngày sau kẻ làm mất dân quốc, tất là người này!" Hơn nữa Lê Nguyên Hồng, Viên Thế Khải cũng tất sẽ bị người này xử lý.
Chương lão tiên sinh khẳng định chắc nịch, muốn làm cho dân quốc sụp đổ, Viên Thế Khải không làm nổi, Tôn Văn cũng chẳng có bản lĩnh này, chỉ duy nhất Trần Hoạn là làm nên chuyện.
Đánh giá của Chương Thái Viêm có phần quá cao, Trần Hoạn tiêu hóa không nổi, bèn rời Vũ Xương, đi Bắc Kinh. Viên Thế Khải đàm đạo với Trần Hoạn suốt một đêm, rồi hỏi: "Ngươi sợ là kẻ nhiều mưu mô nhất thiên hạ rồi, mau nói ta nghe, có chiêu gì để xử lý lão Lê béo nhà ngươi không?"
Trần Hoạn cười bảo: "Chẳng phải chỉ là xử lý lão bản Lê thôi sao, dễ ợt. Ngài bảo cái người đó, cái người Đoàn Kỳ Thụy ấy, bảo hắn đến Vũ Xương, hẹn lão bản Lê lên thuyền tán gẫu. Lão Lê tâm địa thật thà, chắc chắn sẽ lên thuyền, đợi lão lên thuyền rồi, bảo tiểu Đoàn cho thuyền chạy, vù một cái, chẳng phải là đã đưa lão bản Lê nhà ta đến Bắc Kinh rồi sao?"
Lúc đó Viên Thế Khải mừng rỡ: "Cứ theo ý ngươi là được."
Thế là, Lê Nguyên Hồng liền bị gã nhân viên "nhảy việc" là Trần Hoạn lừa đến Bắc Kinh. Bi thảm nhất là, đám người Viên Thế Khải còn lừa Lê Nguyên Hồng gả con gái mình cho một đứa con trai của Viên Thế Khải, kết quả con gái Lê Nguyên Hồng bị hại đến mức tinh thần thất thường.
Tóm lại, mọi người đều khẳng định, Chương lão tiên sinh vào kinh, thực chất là bị Trần Hoạn lừa đi. Giải thích lúc bấy giờ là, Trần Hoạn làm vậy thực ra là để giam lỏng Chương Thái Viêm. Nhưng xét từ quá trình phát triển của sự việc, Trần Hoạn lừa Chương Thái Viêm đến Bắc Kinh, thực ra là để hại Viên Thế Khải. Sử sách có công luận, đều cho rằng Viên Thế Khải chết trong tay Trần Hoạn.
Còn có một bằng chứng, khi Chương Thái Viêm qua đời, Trần Hoạn đích thân đến viết một đôi câu đối phúng điếu, rằng:
"Nang khoát đại điển, chỉnh tề bách gia, phủ tuế trị long xà, thiên tải tu danh quân bỉ Trịnh.
Nhân hiệu tam quân, quốc thôi nhất lão, kháng nhan thừa nghị luận, thế gian Bắc Hải diệc tri Lưu."
Dịch câu đối này sang văn xuôi, ý là: Chương Thái Viêm ơi Chương Thái Viêm, quả nhiên đôi mắt tinh tường. Tôi Trần Hoạn đùa giỡn nhân sinh, bắt được ai là hại kẻ đó, thật là vui. Đầu tiên xử lý Lê béo, sau đó hại chết là lão Viên. Hỏi tôi vì sao làm vậy, rỗi việc quá nên nói nhảm thôi. Thế nhân nào biết tôi đang chơi? Tri kỷ cả đời là Chương Thái Viêm.
Tóm lại, ý của Trần Hoạn là, cái dân quốc này là bị hắn đùa giỡn đến chết, chỉ là chẳng ai biết chuyện này mà thôi.
Thật hay giả?
Mặc kệ thật giả, lúc này Chương Thái Viêm đã bị Trần Hoạn lừa đến Bắc Kinh. Ông đến Bắc Kinh cũng có cái cớ, hiện tại ông là đảng khôi của Cộng Hòa Đảng, thế là đến chi nhánh Cộng Hòa Đảng ở cầu Hóa Thạch trước, vừa vào cửa đã thấy mấy đảng viên đang ôm bụng, đi vòng quanh trong phòng. Mọi người thấy Chương Thái Viêm liền mừng rỡ: "Đại khôi thủ, lão nhân gia ngài cuối cùng cũng đến rồi, mang theo bao nhiêu tiền vậy? Mọi người sắp chết đói cả rồi."
Lúc đó Chương lão tiên sinh liền thấy không ổn, quả nhiên đúng như vậy, chưa đầy hai ngày, đồng chí trong đảng đã ăn sạch sành sanh tiền của ông, rồi tan tác như chim vỡ tổ, để lại lão tiên sinh đứng ngẩn ngơ một mình ở cầu Hóa Thạch.
Lúc này Lưu Thành Ngung, người viết cuốn "Hồng Hiến Kỷ Sự Thi Bản Sự Bố Chú", đến thăm Chương lão tiên sinh. Chương Thái Viêm vừa thấy ông liền mắng nhiếc: "Người Hồ Bắc các người không có lấy một kẻ tử tế, hợp mưu lừa ta."
Lưu Thành Ngung biện giải: "Việc này sao có thể trách tôi? Lúc ở Thượng Hải, tôi đã khuyên ông mau vào động phòng, ông cứ không chịu vào, cứ nhất quyết phải đến Bắc Kinh, chuyện này sao trách tôi được?"
Chương lão tiên sinh nghe xong bảo: "Đúng, người Hồ Bắc chỉ có cậu là không lừa ta, còn lại đều đang lừa ta."
Tiết 9: Chương Điên đại náo kinh sư
Sau đó Chương lão tiên sinh tự biên soạn niên phổ, viết rằng: "Phó tư lệnh giới nghiêm Lục Kiến Chương dùng hiến binh canh cửa, ta không được ra ngoài."
Nhưng thực tế, Chương lão tiên sinh không phải là "không được ra ngoài", trái lại, ông muốn đi đâu thì đi, ra cửa lên xe, sẽ có hai hiến binh nhảy lên xe, trước sau kẹp lấy Chương Thái Viêm ở giữa. Chương Thái Viêm mừng rỡ, bảo người ta: "Xem lão Chương ta phong quang chưa, ra cửa có hiến binh đi theo bảo vệ." Có người đáp: "Lão tiên sinh, ngài thực sự thiếu tâm trí đến thế sao? Không nhìn ra đám hiến binh đó là chuyên tới giám sát ngài à? Còn bảo vệ ngài, bảo vệ cái đầu ngài ấy!"
Chương Thái Viêm nghe vậy nổi giận, cầm gậy chống lên, nhắm thẳng đầu hiến binh mà đánh tới tấp, hiến binh nào dám đánh trả, chỉ có thể ôm đầu, gào khóc mà chạy.
Lão tiên sinh đại thắng, chống gậy vuốt râu, coi thường vạn vật, nói: "Chó Viên đã bị ta đuổi đi rồi."
Nhưng thực tế, sau khi đám hiến binh chịu thiệt, liền hóa trang thành đảng viên Cộng Hòa, lại chạy đến bên cạnh Chương Thái Viêm tụ tập. Chương Thái Viêm đang buồn chán, liền ngày ngày tán gẫu với đám hiến binh này, chuyện trên trời dưới đất, không gì không nói. Nói qua nói lại, Chương Thái Viêm phát điên, bỗng chốc vung xẻng sắt, đào một cái cây lên, nói: "Cái cây này, chính là Viên Thế Khải, xem lão nhân gia ta đốt nó đây..." Ngay lập tức, một mồi lửa đốt cháy cái cây, trong ngọn lửa bùng cháy, Chương Thái Viêm gào lớn: "Tặc Viên đã bị thiêu chết rồi!" Ngoài ra còn cầm bút lông, vẽ bậy khắp nơi, trong phòng viết đầy những lời nhục mạ Viên Thế Khải.
Chuyện phát triển đến mức này, Lê Nguyên Hồng không nhìn nổi nữa, liền đi tìm Viên Thế Khải, nói: "Lão Viên à, ngài xem ngài và Chương Thái Viêm, sao quan hệ lại căng thẳng như vậy, có cần làm dịu một chút không."
Viên Thế Khải nói: "Ta nói trước đã, là Chương Thái Viêm tới tìm phiền phức với ta, chứ không phải ta tìm phiền phức với ông ta, đây là một. Hai nữa, dù ông ta có chửi ta thế nào, ta cũng không thể làm hại ông ta, ta nào dám chứ, không đắc tội nổi. Ba nữa, chính là... ta không dám đắc tội Chương Thái Viêm, nhưng Chương Thái Viêm ông ta lại dám đắc tội ta, cây bút kia của ông ta có thể địch vạn quân, ngày nào cũng chửi ta đến chết, ta làm sao chịu nổi? Tóm lại, ở thành Bắc Kinh này, ta quyết không để ông ta chửi ta, nhỡ đâu ông ta chửi ta chết thật thì chẳng phải lỗ to sao?"
Thế là Lê Nguyên Hồng liên lạc với Chương Thái Viêm, trình bày ý của Viên Thế Khải. Chương Thái Viêm liền nói: "Ra là vậy, thế thì đơn giản, ta cũng không tính toán với Viên Thế Khải nữa, ngài bảo Viên Thế Khải lập một bộ môn, cứ gọi là Khảo Văn Uyển đi, ta phụ trách công việc bộ môn này, được không?"
Viên Thế Khải mừng rỡ, lập tức đồng ý, và hứa mỗi năm cấp ngân sách mười lăm vạn tệ.
Không ngờ Chương Thái Viêm nói: "Tiểu Viên ngài có nhầm không đấy? Mười lăm vạn mà đã muốn đuổi ta rồi? Không được, mỗi năm ít nhất bảy mươi lăm vạn tệ, thiếu một xu cũng chửi chết ngài."
Nghe xong câu trả lời của Chương Thái Viêm, Viên Thế Khải giận không kìm được, nói: "Vậy cứ để ông ta chửi chết ta đi, mở miệng ra là đòi bảy mươi lăm vạn tệ, ông bảo ta đi đâu mà trộm được nhiều tiền thế?"
Cuộc đàm phán của hai bên cứ thế mà đổ vỡ. Thẳng thắn mà nói, cuộc đàm phán này đổ vỡ, Chương lão tiên sinh phải chịu toàn bộ trách nhiệm, mở miệng ra đã đòi bảy mươi lăm vạn tệ, ông thừa biết Viên Thế Khải không lấy ra nổi, cố tình trêu chọc Viên Thế Khải cho vui. Sau đó Chương Thái Viêm quá mức uất ức, liền công khai giảng học tại kinh sư, giảng được một thời gian, ông lại thấy tĩnh mịch lại muốn động, lại một lần nữa đặt Viên Thế Khải vào tình thế khóc dở mếu dở.
Theo ghi chép của người trong cuộc, sáng hôm đó, Chương Thái Viêm vốn trọ ở khách sạn Nhật Bản, bỗng dưng biến mất. Hóa ra ông chỉ có một mình, vận áo dài vải xanh, tay cầm quạt lông, ngực đeo huân chương, xông thẳng đến Đại Tổng Thống phủ của Viên Thế Khải.
Chương Thái Viêm đột nhiên xuất hiện, làm đám vệ sĩ Đại Tổng Thống phủ khiếp vía, vội mời lão tiên sinh ngồi tạm ở phòng chiêu đãi. Chẳng bao lâu sau, nhân vật số một bên cạnh Viên Thế Khải là Lương Sĩ Di vội vàng chạy tới, nhiệt tình chào hỏi Chương Thái Viêm: "Chào Chương lão tiên sinh, hôm nay được gặp, tiên sinh quả nhiên là..." Chương Thái Viêm ngắt lời hắn, nói: "Cút! Ta đến đây là để gặp Viên Thế Khải, ngươi xía vào làm gì?"
Lương Sĩ Di không dám ho he, vội vã rút lui. Một lát sau, lại có một thư ký đi ra, cười hì hì nói: "Xin Chương lão tiên sinh đợi một lát, Đại Tổng Thống sẽ tới ngay."
Thế là Chương Thái Viêm ngồi đó đợi, đợi mãi, đợi mãi, đột nhiên lão tiên sinh gầm lên một tiếng, nhảy dựng lên, vung gậy chống, đập phá điên cuồng trong phòng chiêu đãi, chốc lát sau, đồ đạc trong phòng chiêu đãi đều bị đập nát bét. Người bên ngoài nghe thấy động tĩnh, đều chạy càng xa càng tốt, nhỡ đâu bị Chương lão tiên sinh đánh cho một trận thì đúng là không nơi nào để lý luận.
Đập xong, Chương Thái Viêm thần thái điềm tĩnh ngồi giữa đống đồ đạc đổ nát, tiếp tục đợi. Đợi đến khoảng năm giờ chiều, liền nghe thấy tiếng cười ha hả, một người đi vào.
Tiết 10: Kẻ thù nguyện là Viên Thế Khải
Người đi vào là Phó tư lệnh Tổng bộ giới nghiêm kinh sư Lục Kiến Chương.
Nói đến Lục Kiến Chương này, có hồi sau phân giải: Tướng quân trăm trận nơi sa trường, giết người như cỏ không nghe tiếng. Hiệu lệnh như núi không hề động, hung danh uy chấn kinh thành Bắc Kinh. Lục Kiến Chương là sát tinh số một Bắc Dương, đảm đương trọng trách Phó tư lệnh Tổng bộ giới nghiêm, vong hồn chết dưới tay hắn không biết bao nhiêu mà kể, là nhân vật tàn độc đến mức nhắc tới thôi là trẻ con cũng không dám khóc. Người này đi vào, cười ha hả, cúi chào Chương lão tiên sinh hết lần này đến lần khác: "Chương lão tiên sinh, ngại quá, Đại Tổng Thống sắp tiếp kiến ngài rồi, xin mời đi lối này."
Chương Thái Viêm dùng ánh mắt khinh bỉ nhìn Lục Kiến Chương, nhưng không lên tiếng. Ý cười trên mặt Lục Kiến Chương càng thêm ân cần: "Lão tiên sinh mời đi lối này."
Chương Thái Viêm đầy vẻ không tình nguyện đứng dậy, lên xe, Lục Kiến Chương đích thân mở đường phía trước, xe ra Đông Viên Môn, Chương Thái Viêm quát lệnh: "Không đúng, con đường này không đúng, muốn gặp Viên Thế Khải, sao không đi Tân Hoa Môn?"
Lục Kiến Chương cười bảo: "Lão tiên sinh, Đại Tổng Thống hiện đang ở Cư Nhân Đường, chúng ta đi Đông Viên Môn, qua cửa sau, vào Phúc Trạch Môn, là tới nơi rồi."
Chương Thái Viêm không ho he gì nữa, liền theo Lục Kiến Chương đi thẳng tới Long Tuyền Tự. Vào một cái sân hoa lệ, liền thấy Lục Kiến Chương đột nhiên quay đầu, vù một cái, bỏ chạy mất dạng. Đám hiến binh bên ngoài rào rào xông tới, vây Chương Thái Viêm trong sân.
Lúc đó Chương Thái Viêm nhảy cẫng lên chửi bới, vung gậy chống, đập nát tất cả những gì có thể đập trong sân và trong nhà, nhưng Lục Kiến Chương đã quyết tâm: "Ngài muốn đập thì cứ đập, dù sao cũng không để ngài ra ngoài nữa."
Sau khi vây nhốt Chương Thái Viêm, có người cười nhạo Lục Kiến Chương: "Ông đường đường là Phó tư lệnh Tổng bộ giới nghiêm, lại đi mở đường cho một gã điên, không thấy mất mặt à?"
Lục Kiến Chương cười nói: "Ngươi biết cái gì, Chương Thái Viêm lão tiên sinh, học vấn cao siêu, tạo hóa thần kỳ, một bài văn của ông ta có thể địch triệu hùng binh. Thế nhân đều ví Chương Thái Viêm lão tiên sinh như đại kinh học gia Trịnh Huyền thời Đông Hán, nhưng khi khởi nghĩa Khăn Vàng nổ ra, quân Khăn Vàng đi qua quê nhà Trịnh Huyền, không dám đi ngang qua, chỉ có thể vòng đường mà đi. Chúng ta mấy người này dù sao cũng không đến nỗi nào, lẽ nào còn không bằng quân Khăn Vàng sao?"
Nghe Lục Kiến Chương nói vậy, người này quả là kẻ hiểu chuyện.
Lục Kiến Chương hiểu đạo lý, đó là vì Viên Thế Khải càng hiểu rõ hơn. Viên Thế Khải từng đích thân dặn dò Lục Kiến Chương về "tám điều lưu ý" đối với Chương Thái Viêm, lưu truyền đến tận ngày nay:
Một, ăn uống sinh hoạt chi phí bao nhiêu không tính;
Hai, văn chương giảng kinh, không cấm truyền chép. Văn chương về thời cuộc, không được truyền ra ngoài, tìm cách tiêu hủy;
Ba, đập đồ chửi người, cứ để ông ta tự nhiên, đập xong lại mua, chửi thì cứ nghe;
Bốn, người ra vào, nghiêm cấm kẻ kích động;
Năm, ai thân thiết với ông ta nhất, mà không cản trở chính phủ, mặc ý qua lại;
Sáu, sáng tối tất phải phái người tuần tra, sợ xảy ra bất ngờ;
Bảy, người cầu kiến tất phải có giấy phép;
Tám, bảo vệ toàn quyền giao cho ngươi.
Người thời đó có câu, tám điều này, khiến người ta nảy sinh sự kính trọng từ trong lòng. Nếu cuộc đời nhất định phải có một kẻ thù, thì thà là Viên Thế Khải.
Lục Kiến Chương nghiêm ngặt làm theo "tám điều lưu ý" này, Chương Thái Viêm náo thì cứ mặc ông náo, điên thì cứ mặc ông điên. Không còn cách nào khác, Trung Quốc khó có được đại sư trọng lượng cấp như Chương Thái Viêm, điên một chút náo một chút, bình thường, quá bình thường.
Phát hiện đập phá không giải quyết được vấn đề, Chương Thái Viêm hiểu ra, nhất định phải tìm ra một cách khác hiệu quả hơn, mới có thể xử lý Viên Thế Khải.
Cách nào tốt nhất nhỉ?
Tuyệt thực, đương nhiên là tuyệt thực!
Quả nhiên, Chương Thái Viêm bắt đầu tuyệt thực. Chiêu bài này khiến Viên Thế Khải lâm vào thế cưỡi hổ khó xuống, nếu thực sự để Chương lão tiên sinh nhịn đói ra nông nỗi gì thì biết làm sao?
Không còn cách nào khác, Viên Thế Khải triệu tập môn nhân mưu sĩ, bàn bạc cách giải quyết vấn đề này. Nhưng Chương lão tiên sinh không coi ai ra gì, học vấn của ông quá cao, có ai có bản lĩnh này, có thể khuyên nhủ Chương lão tiên sinh, xóa bỏ ý niệm tuyệt thực chứ?
Đúng lúc mọi người đang tuyệt vọng, bỗng có một người vượt đám đông bước ra, cười lớn nói: "Việc này dễ ợt, để ta đi gặp Chương thầy, chỉ cần dùng ba tấc lưỡi không xương, chắc chắn thuyết phục được Chương thầy cầm bát cơm lên, ăn ngấu nghiến."
Viên Thế Khải nhìn kỹ người này, lập tức mừng rỡ: "Việc này không thể không nhờ ngươi."
Tiết 11: Có chuyện gì thì giận xong rồi tính sau
Người tự tiến cử, chủ động xin đi đó, họ Vương, tên Ấp Đường, là học trò những năm đầu của Chương Thái Viêm. Người này sau khi giặc Nhật xâm lược Trung Hoa, đã trở thành đại Hán gian hạng nhất trong chính quyền bù nhìn Nhật.
Có thể xếp đầu bảng đại Hán gian, dù chỉ số IQ thấp một chút thôi cũng không được. Vương Ấp Đường này, là một kẻ cực kỳ thông minh. Sau khi nhận lệnh, hắn tới Long Tuyền Tự, bái kiến Chương Thái Viêm. Thấy hắn bước vào, Chương Thái Viêm nổi giận, quay mặt đi không thèm đếm xỉa, thể hiện mình thực sự đang rất giận.
Thực ra đối với Chương Thái Viêm, Vương Ấp Đường dù sao cũng là học trò của mình, lòng quan tâm vẫn còn. Chỉ là học trò của mình theo Viên Thế Khải, khiến ông rất tức giận. Nhưng nói đi cũng phải nói lại, học trò Vương Ấp Đường ở chỗ Viên Thế Khải, dù sao cũng là nhân vật có mặt mũi, thế là nội tâm Chương Thái Viêm lại rất mãn nguyện. Nhiều cảm xúc mâu thuẫn đan xen vào nhau, khiến Chương Thái Viêm nhìn thấy Vương Ấp Đường cũng không biết nên biểu hiện thế nào, đành phải giận trước đã, có chuyện gì thì giận xong rồi tính sau.
Vương Ấp Đường bước vào, trước hết hành đại lễ dập đầu với thầy, mông chổng lên trời, đầu dán xuống đất, gào khóc nức nở, khóc đủ nửa canh giờ, mới nín khóc, một câu cũng không nói, bò dậy liền đi. Lần này đến lượt Chương Thái Viêm cuống lên: "Cái thằng khốn kia, quay lại đây cho ta, có ai làm học trò như ngươi không? Thấy thầy mà không nói lấy một câu, khóc xong là đi, ngươi tưởng ngươi là ai hả?"
Vương Ấp Đường nói: "Thầy ơi, con khóc, là vì con hận thầy của con quá ngu ngốc, mắc mưu Viên Thế Khải mà không tự biết, thầy bảo con sao không khóc cho được?"
"Hồ ngôn loạn ngữ!" Chương Thái Viêm giận không kìm được: "Ta là ai chứ? Viên Thế Khải là cái thứ gì? Ngươi lại dám nói ta mắc mưu Viên Thế Khải? Đây là sự sỉ nhục lớn nhất đối với thầy ngươi. Vương Ấp Đường, hôm nay ngươi phải nói ra cho ta một đạo lý, nếu không nói ra được, ta đánh chết ngươi."
Vương Ấp Đường quay người, nghiêm mặt nói: "Thầy ơi, thầy nghĩ Viên Thế Khải đó, là hạng người nào? Hắn là Tào Tháo đương thời, là Giả Tự Đạo đương thời, là Nghiêm Tung đương thời, là... cái người đó, tóm lại, tất cả đại gian thần từ xưa đến nay cộng lại, chính là Viên Thế Khải. Kẻ giặc trong loạn thế như vậy, thầy đoán hắn sợ nhất là hạng người nào? Là cách mạng đảng Tôn Văn ư? Không phải! Là liệt cường đế quốc ư? Không phải! Là người Nhật ư? Không phải! Là vợ hắn ư? Không phải! Kẻ giặc loạn thần tặc tử Viên Thế Khải, hắn trời không sợ, đất không sợ, thứ duy nhất trên đời khiến hắn sợ hãi, chính là thầy đấy ạ. Thầy có biết chăng, Viên Thế Khải kia ngay cả nằm mơ buổi tối, cũng nghiến răng nghiến lợi, một lòng muốn giết thầy rồi mới hả dạ. Nhưng thầy học vấn cao siêu, độc bộ thiên hạ, Viên Thế Khải hắn không dám ra tay ạ."
Nói đến đây, Vương Ấp Đường đột ngột nâng cao giọng: "Thầy ơi, Viên Thế Khải kia muốn giết thầy mà lại không dám giết, cũng như Tào A Man đối với Nễ Chính Bình, sở dĩ không dám, là không muốn mang danh giết sĩ nghìn đời sau! Cho nên tên gian hùng Viên Thế Khải kia, bày ra cạm bẫy hiểm ác, hắn không đích thân ra lệnh giết thầy, mà cố tình giam lỏng thầy ở đây, khơi gợi lửa giận của thầy, khiến thầy tự tuyệt thực. Thầy tuyệt thực mà chết, đó là thầy tự muốn chết, đúng ý gian hùng Viên Thế Khải, chỉ khiến người thân đau đớn mà kẻ thù hả hê, đối với mình thì có lợi gì? Con khóc, là khóc vì thầy của con lại ngu ngốc đến thế, mắc mưu gian của Viên Thế Khải, tuyệt thực tìm chết mà không tự biết, đây là chuyện bi thảm biết bao... bi thảm, thật quá bi thảm, hu hu..."
Vương Ấp Đường nói một tràng, chỉ làm Chương Thái Viêm rơi lệ lã chã, mồ hôi đầm đìa. Ông suy nghĩ kỹ, đúng rồi, Vương Ấp Đường nói đúng rồi. Mình mà tự bỏ đói chết mình, thì có liên quan gì đến Viên Thế Khải kia chứ? Mình sao lại thiếu tâm trí thế này? Mình nên sống, sống mới có thể gây khó dễ cho Viên Thế Khải, khiến hắn mỗi khi nghĩ đến trên đời còn có người như thế này, thì có khóc cũng chẳng ra tiếng.
Đúng, cứ làm thế đi!
Ngay lập tức Chương Thái Viêm hét lớn: "Người đâu, mang chân giò lại cho lão gia, lão gia ta đói rồi!"
Đám hiến binh bên ngoài rối rít, lần lượt chạy tới nhà bếp, hấp chân giò cho Chương lão tiên sinh. Vương Ấp Đường thì cười ha hả, quay về báo cáo công việc với Viên Thế Khải.
Tiết 12: Hắn còn điên hơn cả biểu muội
Sau khi Vương Ấp Đường đi, đệ tử đắc ý nhất của Chương lão tiên sinh là Hoàng Khản chạy tới.
Nói đến người tên Hoàng Khản này, thực sự là yêu nghiệt trời sinh, khiến vô số học tử trên đời phải phát điên phát cuồng vì hắn. Những năm đầu, Chương Thái Viêm lão tiên sinh vượt biển sang Nhật Bản, thề lật đổ chính phủ nhà Thanh, để cứu vãn Trung Quốc trong cơn nguy vong, lúc đó môi trường sống cực kỳ khắc nghiệt, lão tiên sinh ở trong căn phòng nhỏ, một ánh nến, mấy cuốn sách tàn, mấy ngày mới gặm được vài miếng bánh quy yến mạch, nhưng vẫn kiên trì đấu tranh.
Ngày hôm đó, lão tiên sinh đang ở trong căn phòng nhỏ, cầm cuốn sách, gặm bánh quy yến mạch đấu tranh, bỗng dưng nghe thấy rào rào rào, một dòng chất lỏng màu vàng đục, từ trên trời đổ xuống, tưới lên đầu lão tiên sinh. Chương Thái Viêm lão tiên sinh đưa ngón tay lên chóp mũi ngửi một cái, ừm, tanh tanh, đây là nước tiểu người.
Nước tiểu người sao lại tưới từ trên trời xuống?
Chương Thái Viêm lão tiên sinh bừng tỉnh đại ngộ, là có kẻ vô đạo đức nào đó, đứng trên lầu tưới xuống. Lão tiên sinh giận không kìm được, chỉ vào lầu trên chửi bới ầm ĩ. Liền thấy một thanh niên, từ trên lầu lao xuống, chỉ vào mũi Chương Thái Viêm mắng lại, ý là mình rất có học vấn, tưới nước tiểu lên đầu Chương Thái Viêm lão tiên sinh, thực ra là vinh hạnh của Chương Thái Viêm ông, ông mắng bậy là không đúng.
Thái Viêm lão tiên sinh bị chọc tức đến bốc hỏa, ông vốn có biệt danh là Chương Điên, không ngờ lại gặp phải một kẻ còn điên hơn cả mình, ngay lập tức hai người cãi nhau, vừa mắng vừa vắt óc lôi trích dẫn sách vở ra, nhất định phải mắng ra được học vấn, mới không phụ biệt danh "Quốc học đại sư". Hai người mắng đến cuối cùng, Thái Viêm lão tiên sinh càng mắng càng hăng, càng mắng càng có linh cảm, đối phương lại vì còn trẻ, cuối cùng bại trận, và nói: "Lão tiên sinh, học vấn của ngài sâu hơn tôi, biết mắng người hơn tôi, tôi Hoàng Khản tâm phục khẩu phục, nguyện bái ngài làm thầy."
Nói xong, Hoàng Khản quỳ xuống dập đầu, trở thành đại đệ tử dưới trướng Chương Thái Viêm lão tiên sinh, cũng là đệ tử có tiền đồ nhất.
Thế nhưng học vấn hại người, nhất là gặp phải loại dị loại như tiên sinh Hoàng Khản, kẻ có học vấn tỷ lệ nghịch với nhân phẩm, đó mới thực sự là hại chết người không đền mạng.
Những năm đầu, Hoàng Khản có một người biểu muội, tên là Hoàng Thiệu Lan, là nữ tài tử nổi tiếng thời bấy giờ. Hoàng Khản chạy tới theo đuổi cô, Hoàng Thiệu Lan nói: "Biểu ca à, anh có nhầm không đấy? Anh là người đã có vợ rồi, hiện tại lại chưa ly hôn với vợ, anh sắp xếp em vào đâu hả?"
Hoàng Khản cười bảo: "Biểu muội đừng sợ, anh có một kế diệu. Chúng ta cùng nhau đi làm giấy kết hôn, trên giấy kết hôn, không viết tên thật của anh, viết một cái tên giả. Như thế thì vợ anh sẽ không biết. Đợi khi anh và cô ta ly hôn, chúng ta lại khôi phục tên thật, em thấy thế nào?"
Cô biểu muội nhỏ Hoàng Thiệu Lan khờ dại, liền tin lời biểu ca, để Hoàng Khản dùng tên giả đăng ký kết hôn với cô. Sau khi cưới hai người nồng nàn tình cảm, không cần phải nói. Thế nhưng có một buổi sáng nọ Hoàng Khản ngủ dậy, nói với cô biểu muội nhỏ Hoàng Thiệu Lan: "Biểu muội à, em đợi trên giường nhé, anh đi vệ sinh lát rồi quay lại." Nói xong câu đó hắn liền ra khỏi cửa, từ đó về sau không bao giờ quay lại nữa.
Trong lúc tân hôn, chồng mất tích không dấu vết, Hoàng Thiệu Lan trong lòng thắc mắc, liền đi khắp nơi tìm kiếm. Cuối cùng nghe nói chồng đã sớm tới Đại học Nữ Sư phạm Bắc Kinh, lại kết hôn với một cô gái Tô Châu dịu dàng. Hoàng Thiệu Lan kinh ngạc đuổi tới Bắc Kinh, yêu cầu Hoàng Khản giải thích, nhưng Hoàng Khản lại nói: "Biểu muội à, em có nhầm không đấy, trên giấy kết hôn của em, viết tên của một người khác, chẳng liên quan gì đến anh cả, sao em lại đến tìm anh?"
Nghe Hoàng Khản nói vậy, cô biểu muội nhỏ Hoàng Thiệu Lan lập tức phát điên luôn.
Không điên không được, anh nói xem việc Hoàng Khản làm này có phải là việc con người không?
Nhưng Hoàng Khản không cho rằng mình có gì không đúng, biểu muội thích điên thì cứ đi đi, hắn còn điên hơn cả biểu muội, liền chạy tới tìm thầy Chương Thái Viêm tán gẫu. Đến nơi, phát hiện Chương Thái Viêm rỗi việc quá, chỉ lấy việc trêu chọc đám hiến binh cảnh sát canh giữ mình làm niềm vui. Ông ra lệnh cho đám hiến binh cảnh sát này, đối với mình phải xưng "đại nhân", đối với khách cũng phải xưng "đại nhân", "lão gia", gặp ngày lễ tết, còn phải vào dập đầu, nếu ai vi phạm, nhẹ thì phạt quỳ, nặng thì phạt tiền.
Hoàng Khản thấy cảnh này, rất vui, nhưng khi hắn cầm đũa ăn đồ ăn, lại cau mày.
Hóa ra, tiên sinh Hoàng Khản thứ nhất thích mỹ sắc, ngủ xong là quần áo chỉnh tề bỏ đi, tuyệt đối không chịu trách nhiệm. Thứ hai là thích ăn, nhưng đầu bếp này của Chương Thái Viêm lão tiên sinh, trình độ quá kém, thế là hắn yêu cầu lão tiên sinh lập tức phát điên, không đổi lấy một đầu bếp Tứ Xuyên, bệnh điên này không thể tốt được.
Không còn cách nào khác, Tổng bộ giới nghiêm đành phải đổi cho Thái Viêm lão tiên sinh một đầu bếp khác.
Nhưng người đầu bếp bị đổi đi kia lại bị chọc tức, thế là ngầm giở trò, đuổi Hoàng Khản đi. Việc này lại gây ra đợt tuyệt thực nữa của Thái Viêm lão tiên sinh.
Có hai kẻ điên là Chương Thái Viêm, Hoàng Khản nằm ngang tại kinh sư, có thể tưởng tượng, cuộc sống của Viên Thế Khải khó khăn đến nhường nào. Nhưng nhân tính có một đặc điểm quan trọng, chính là không chịu rút kinh nghiệm. Đáng lẽ Viên Thế Khải gặp Chương Thái Viêm và Hoàng Khản, thì nên biết những đại sư quốc học này là không thể đắc tội. Bất kể nam nữ, không phân già trẻ, đụng phải những đại sư quốc học này, thần kinh tất sẽ phân liệt, tinh thần tất sẽ thất thường. Thế mà Viên Thế Khải lại não nề chập mạch, lại đem một đại sư quốc học cùng đẳng cấp khác là Vương Khải Vận, tới thành Bắc Kinh.
Tiết 13: Chỉ số EQ của ông ấy hơi lệch
Nói đến người tên Vương Khải Vận này, thì không thể không nhắc tới một sự kiện nghi án bí ẩn nhất, bí ẩn nhất trong lịch sử cuối thời Thanh.
Ngay từ năm Hàm Phong thứ mười, tức là năm 1860, đúng lúc Hồng Tú Toàn phát động phong trào Thái Bình Thiên Quốc, khuấy đảo giang sơn nhà Đại Thanh vỡ vụn, mưa gió lung lay. Hàm Phong hoàng đế để xử lý Hồng Tú Toàn, liền bổ nhiệm Tăng Quốc Phiên làm Lưỡng Giang Tổng Đốc, Khâm sai đại thần, đóng quân tại Kỳ Môn, An Huy, để chuẩn bị dùng binh.
Đúng vào năm này, lúc đó vẫn còn là một chàng trai khôi ngô Vương Khải Vận, đích thân tới tìm Tăng Quốc Phiên, và lưu lại trong quân doanh của ông ba tháng.
Thế là trên nhật ký của Tăng Quốc Phiên, xuất hiện hai dòng ghi chép kỳ quái như thế này.
Dòng thứ nhất ghi ngày mười sáu tháng bảy: "Buổi chiều cùng Vương Nhâm Thu đàm đạo lâu, đêm không ngủ được."
Dòng thứ hai ghi ngày mồng bốn tháng tám: "Vương Nhâm Thu tới, đàm đạo lâu cùng, đêm cực mệt."
Vương Nhâm Thu được nhắc tới trong nhật ký của Tăng Quốc Phiên, chính là Vương Khải Vận, người trẻ hơn Tăng Quốc Phiên hai mươi hai tuổi. Trước đó từng có vô số sử gia ngồi xổm ở vị trí này, túm tóc đi chân trần, trà không buồn uống cơm không buồn ăn, khổ sở đoán mò: Vương Khải Vận này, rốt cuộc đã nói những gì với Tăng Quốc Phiên, mà khiến Tăng Quốc Phiên đêm đêm mất ngủ?
Nhưng câu hỏi này, chỉ dựa vào sử gia là không giải mã nổi. Câu hỏi này phải do... do tạp gia giải mã, bởi vì đáp án không nằm trong nhật ký của Tăng Quốc Phiên, Vương Khải Vận cũng âm thầm tiêu hủy tất cả tư liệu văn tự. Muốn tìm thấy đáp án, ngươi phải tới một nơi khác, một nơi ngươi không ngờ tới.
Nơi nào nhỉ?
Nơi lũ thi nhân tụ tập ngâm nga.
Nếu ngươi tình cờ là một thi nhân, hoặc là có cái thói xấu thích đọc cổ thi, thì sớm muộn gì ngươi cũng sẽ đọc được một bài thơ quái dị, tên là "Hồ Nam Thiếu Niên Ca", ca rằng:
---❊ ❖ ❊---
Hơn nữa Tương Đàm Vương tiên sinh,
Thiếu niên kích kiếm học tung hoành.
Du thuyết chư hầu thành cát cứ,
Đông Nam đái giáp vi liên hoành.
Tăng Hồ dục cố hàm tương tạ,
Tiên sinh tiếu khởi phi y hạ.
Bài thơ này, chính là do Dương Độ, đệ tử môn hạ của nhân vật quái dị số một dân quốc, Vương Khải Vận, viết. Trong bài thơ, Dương Độ phóng túng ca ngợi học vấn bất phàm của thầy Vương Khải Vận, và chỉ rõ Vương Khải Vận du thuyết Tăng Quốc Phiên, dùng chính là tung hoành thuật.
Cái gì gọi là tung hoành thuật nhỉ?
Cái thứ tung hoành thuật này, nói ra thì cũng có thâm niên rồi. Ngay từ thời Chiến Quốc, đã có mười nhà học thuyết, trong mười nhà này tung hoành gia có tên trên bảng. Cái thứ tung hoành thuật này, dùng ngôn ngữ hiện tại để diễn đạt, chính là lập kế hoạch, nói khó nghe một chút gọi là lừa phỉnh. Nhưng lừa phỉnh cũng phải có vốn liếng lừa phỉnh. Thời Chiến Quốc, đại tung hoành gia Tô Tần, hai bàn tay trắng, chỉ dựa vào một cái miệng, đã thuyết phục các nước gật đầu, lần lượt giao ấn tướng, thế là Tô Tần với thân phận áo vải đã đeo ấn tướng sáu nước, trở thành tiếng vang nghìn thu trong lịch sử Trung Quốc, cũng khiến vô số kẻ mọt sách, ngồi trong nhà ngẩn ngơ ngơ ngác, ài, nếu ai ai cũng dễ bị lừa như vậy, thì tốt biết bao.
Trong cổ thư có một câu chuyện, nói có một người thuộc giới tung hoành, đi ra ngoài lừa người, kết quả chẳng những không lừa thành công, ngược lại còn bị người ta đánh gần chết, tống về nhà. Khi người khác đang thương cảm cho hắn, người anh này lại thè lưỡi ra, hỏi người ta: "Lưỡi của ta còn không?" Đối phương trả lời: "Vẫn còn." Tung hoành gia cười lớn: "Lưỡi còn là được, có lưỡi ở đây, không lo không lừa được họ."
Cho nên nói, phàm là tung hoành gia thời cổ, bắt buộc phải có chỉ số EQ siêu phàm, cộng với chỉ số IQ siêu phàm, cộng thêm tư tưởng và kiến thức siêu phàm, những thứ này thiếu một thứ cũng không được. Thử nghĩ, ngươi hai bàn tay trắng, lừa người ta một hồi, ngay lập tức khiến người ta đưa tiền cho ngươi, trong quá trình này, EQ, IQ, tư tưởng cộng kiến thức, thiếu một thứ người ta cũng không mua tài.
Nói như vậy, Vương Khải Vận đã chuyên tu tung hoành thuật, thì EQ phải là siêu cao chứ?
Cái này... hình như là hoàn toàn ngược lại.
Thực tế, EQ của Vương Khải Vận, không thích hợp để dùng những khái niệm như cao hay thấp để diễn đạt. EQ của ông cần phải dùng hai chỉ số đo lường là hẹp hay rộng. Ý muốn nói, EQ cá nhân của Vương Khải Vận, không nằm trên cùng một quỹ đạo với nhận thức của công chúng, nói lệch cũng không đúng, dù sao cũng là xe chạy trên hai con đường, khiến người ta không thể diễn tả.
Tung hoành gia Vương Khải Vận vào kinh, mang theo bà giúp việc chuyên lo việc ngủ nghỉ của mình, Chu ma.
Tiết 14: Kẻ tồi tệ ở Quốc Sử Quán
Nói đến Vương Khải Vận đó, sau khi du thuyết Tăng Quốc Phiên không thành, bỗng chốc tâm lạnh ý nguội, nói: "Dùng thân hữu dụng, dấn thân vào cõi vô tận, làm nhọc thân hình, sai khiến vật chất, kẻ đạt giả chê cười; thế mà còn tự kiêu căng, thực là sai lầm vậy!" Thế là Vương Khải Vận tuổi đang độ tráng kiện, một niệm Bồ Đề, từ đó quy ẩn.
Ẩn này, là gần sáu mươi năm, lúc này Vương Khải Vận, trong việc theo đuổi học vấn, đã càng nghiên cứu càng sâu, có thể nói là ngước nhìn càng cao, đào sâu càng kiên cố; trông ở phía trước, bỗng chốc lại ở phía sau. Có học vấn rồi, làm cái gì đây? Vương Khải Vận nghĩ, hay là đem bà giúp việc rót trà đổ nước Chu ma, làm cái chuyện đó đi... Thế là Vương Khải Vận lao tới, không nói không rằng, đè Chu ma đang rót trà đổ nước xuống, từ đó, một giai thoại khiến sĩ lâm dân quốc buồn lòng, cứ thế màức muộn truyền tụng đi.
Làm xong bà giúp việc, Vương Khải Vận cảm thấy rất có thành tựu, liền đi khắp nơi rêu rao, sợ người khác không biết. Sau đó, dù hắn đi tới đâu, Chu ma nhất định phải mang theo. Người khác trong lòng khó chịu, thế là Vương Khải Vận liền giải thích nói: "Chu ma này, là đôi giày bông chăn lớn của ta, lẽ nào có lý nào rời thân?"
Lần này vào kinh, Chu ma đương nhiên là hình bóng không rời. Dọc đường sớm đã có quan chức quân chính địa phương đón tiếp, mời đại nho Vương Khải Vận vào tiệc, Vương Khải Vận liền mang theo Chu ma thướt tha tới, hai người sát cánh ngồi bên bàn rượu, người cấu đùi ta một cái, ta véo mông người một cái, nhìn thẳng vào các quan chức quân chính đối diện, dở khóc dở cười.
Cứ thế phô trương suốt dọc đường, cuối cùng cũng tới Bắc Kinh. Viên Thế Khải phái xe tới, đón Vương Khải Vận vào Đại Tổng Thống phủ diện đàm. Khi vào Tân Hoa Môn, Vương Khải Vận chỉ vào ba chữ "Tân Hoa Môn", thất thanh hỏi: "Có phải là Tân Mãng Môn không?"
Mãng, Mãng của Vương Mãng. Ý của Vương Khải Vận là nói, Viên Thế Khải, ngươi muốn học Vương Mãng làm hoàng đế, phải không?
Sau đó Vương Khải Vận làm một đôi câu đối cho Đại Tổng Thống phủ.
Vế trên là: "Dân do thị dã, quốc do thị dã." (Dân vẫn là thế, nước vẫn là thế).
Vế dưới là: "Tổng nhi ngôn chi, thống nhi ngôn chi." (Tóm lại mà nói, thống nhất mà nói).
Hoành phi: "Bàng quan giả thanh." (Người ngoài cuộc tỉnh táo).
Ý nghĩa của đôi câu đối này là nói, Tổng thống dân quốc Viên Thế Khải, không phải là thứ gì tốt đẹp.
Không phải thì không phải thôi, việc này chẳng ai làm gì được. Thế là Vương Khải Vận và Viên Thế Khải tán gẫu xong, liền nhậm chức Viện trưởng Quốc Sử Quán dân quốc. Quốc Sử Quán khai trương rồi, mọi người bàn bạc viết sử dân quốc. Vương Khải Vận nghe thấy lấn cấn, liền ôm đôi giày bông chăn lớn Chu ma, hỏi: "Dân quốc này mới thành lập hai năm, có cái rắm lịch sử gì mà viết hả?"
Thế nhưng, mọi người không viết sử, tụ tập ở Quốc Sử Quán thì làm cái gì đây?
Thế là, nhân viên nghiên cứu của Quốc Sử Quán liền họp bàn chuyện này, không có lịch sử để viết, mọi người nên làm cái gì đây? Cuối cùng vẫn là đệ tử xuất sắc nhất của Vương Khải Vận, biên tu Quốc Sử Quán Tống Dục Nhân, nghiên cứu ra vấn đề này. Ông ta nói: "Chuyện này không đúng, chúng ta là người viết lịch sử, nhưng dân quốc quá ngắn, không có gì để viết, muốn viết chỉ có thể viết tiền Thanh, nhưng triều Thanh đã diệt vong rồi, trừ khi chúng ta lập tức khôi phục đế chế, trả lại chính quyền cho triều đình Thanh, để gia đình Ái Tân Giác La lại ra làm hoàng đế, thì chúng ta mới có lịch sử để viết. Các vị thầy, các vị xem tư duy nghiên cứu này của tôi đúng hay không đúng?"
"Đúng, đúng, quá đúng." Nhân viên nghiên cứu của Quốc Sử Quán như chợt tỉnh giấc: "Quả nhiên là tư duy quyết định lối thoát, nhanh lên, đừng chậm trễ, lập tức viết thư cho chính phủ, yêu cầu trả lại chính quyền cho triều đình Thanh, khôi phục đế chế."
Thư ngỏ viết xong, mọi người lần lượt ký tên, chữ ký của Vương Khải Vận ở phía trước, bên dưới chính là đệ tử đắc ý Tống Dục Nhân. Không ngờ bức thư này đưa lên, lập tức gây ra sự xôn xao lớn trong toàn quốc. Mọi người phổ biến cho rằng đám học giả cũ của Quốc Sử Quán này não chập mạch, mọi người đã đổ bao nhiêu máu, chết bao nhiêu người, khó khăn lắm mới lật đổ được đế chế, Quốc Sử Quán này hay thật, lại còn nghĩ đến phục tịch.
Dư luận ầm ĩ, yêu cầu nghiêm trị đám kẻ tồi tệ ở Quốc Sử Quán.
Điều tra ra, phát hiện việc này là Tống Dục Nhân chập mạch, bày đặt ra. Thế là cơ quan có thẩm quyền đệ trình phương án trừng trị lên Viên Thế Khải phê duyệt, trên phương án nói: "...(Tống Dục Nhân) nghị luận hoang đường, tinh thần mê loạn, nên đưa về nguyên quán, giao cho quan địa phương giám sát."
Viên Thế Khải sửa "nên đưa về nguyên quán" thành "khuyên đưa về nguyên quán nghỉ ngơi", và gửi cho Tống Dục Nhân ba nghìn đại dương. Thế là Tống Dục Nhân oai phong lẫm liệt ngồi xe ngựa, xuất kinh mà đi. Chưa tới Hán Khẩu, đã có đại tướng Bắc Dương Đoàn Chi Quý, phái tám người khiêng kiệu, cung kính khiêng Tống Dục Nhân về phủ.
Tiết 15: Đôi giày bông chăn lớn bà giúp việc
Tống Dục Nhân tuy làm hỏng việc, nhưng kết quả lại phong quang vô hạn, khoe hết sự nổi bật, điều này khiến thầy của ông ta là Vương Khải Vận, nhìn vào vừa ngưỡng mộ vừa ghen tị.
Đúng như câu nói danh sĩ phong lưu, nói đến Vương Khải Vận đó, lý do ông đại trương kỳ cổ về đôi giày bông chăn lớn Chu ma, mục đích nói toạc ra thực sự rất đơn giản, chính là muốn tạo chút đề tài, để mình nổi tiếng. Dùng ngôn ngữ hiện nay mà gọi chính là marketing đề tài, xào nấu ác ý. Năm đó, người có bản lĩnh quá nhiều, không thêm chút tư liệu xào nấu ác ý, thì bản lĩnh có lớn đến mấy cũng khó trở thành tâm điểm tin tức.
Cho nên Tống Dục Nhân một trận thành danh, tiếng truyền thiên hạ, khiến nội tâm Vương Khải Vận rất an ủi, cho rằng dù sao cũng là đệ tử của mình, có một bộ, có một tay. Sau đó Vương Khải Vận rơi vào trạng thái tiêu trầm đê mê, học trò đã khoe đủ sự nổi bật, đến lượt mình là thầy, liệu có cần thêm chút sáng tạo nào không?
Có rồi, trong đầu Vương Khải Vận lóe lên tia sáng, nghĩ ra một cách, liền viết một lá đơn từ chức, công khai phát biểu, rồi ôm Chu ma, rũ áo mà đi, phiêu nhiên trở về.
Quả nhiên, sau khi lá đơn từ chức của Vương Khải Vận được công bố, lập tức thiên hạ xôn xao, nhân dân quần chúng chạy tới báo tin cho nhau, nhắc đến chuyện này không ai là không đầy mặt kinh hãi, sau đó là cười nghiêng ngả.
Vậy lá đơn từ chức của Vương Khải Vận, viết như thế nào? Tại sao lại gây ra hiệu ứng chấn động như vậy?
...Dâng lên vì màn trướng không sửa, phụ nữ can chính, không ích gì cho Sử Quán, làm bẩn quan châm, nên tự xin xử phân, cầu bãi miễn bản chức, kiêm các chức sự...
Đoạn này của Vương Khải Vận, ý là: Không chịu nổi nữa, thực sự không chịu nổi nữa, các người biết đôi giày bông chăn lớn Chu ma của ta chứ? Nghe nói về bà ta chưa? Người đàn bà đó, thực sự là không dễ đắc tội đâu, quá không ra gì. Từ khi ta làm Viện trưởng Quốc Sử Quán, bà ta liền tự nhậm chức Giám đốc nhân sự Quốc Sử Quán, từ đó việc sắp xếp nhân sự của Quốc Sử Quán, đều do một tay bà ta che trời. Phàm là đồng hương bà ta quen biết, bất kể là mù chữ hay thiểu năng trí tuệ, tính một được một, bà ta đều sắp xếp vào Quốc Sử Quán làm nghiên cứu viên. Ta không đồng ý thì bà ta không làm đôi giày bông chăn lớn của ta nữa, không cho mặc không cho đắp, không được mặc đắp thì sao được, cái này không được, nhất định phải mặc phải đắp. Nhưng mặc đắp bà ta rồi, bà ta lại làm bậy cho ngươi xem. Hiện tại ta thực sự là đắp thì lo mà không đắp cũng lo, việc nhà việc nước, khó cả đôi đường. Cho nên ta suy nghĩ, không bằng từ chức thôi, ta từ chức rồi, Chu ma còn có thể sắp xếp người mù chữ vào Quốc Sử Quán không? Chắc là không thể đâu nhỉ...
Tóm lại, trong lịch sử từ chức của nhân loại, lá đơn từ chức này của Vương Khải Vận, cuối cùng đã đạt đến một đỉnh cao, hoàn toàn cướp mất sự nổi bật của Chương Thái Viêm lão tiên sinh đang bị giam lỏng ở Bắc Kinh, đến mức Chương Thái Viêm không thể không buông việc của mình xuống, để ca tụng Vương Khải Vận, với thân phận fan hâm mộ trọng lượng cấp, bày tỏ rằng:
Lá đơn này của Tương Ỷ (tên khác của Vương Khải Vận), bề ngoài thì cười cợt mắng chửi, ý trong thì đấu đá tranh giành. Không ngờ ông lão tám mươi, lại giảo hoạt như thế. Người như Chu ma, thực sự là bùa hộ mệnh của lão già Tương Ỷ.
Chu ma, một người phụ nữ lao động lương thiện chất phác, cứ thế đi vào lịch sử.
Những chuyện kỳ dị cổ quái này, đều chất đống trên bàn làm việc của Viên Thế Khải. Lúc đó Viên Thế Khải lắc đầu liên tục, nói: "Cái này làm cái gì thế này, không thể làm được rồi, cái gọi là quân chủ lập hiến chế đó, tạm thời bỏ qua đi."
Đoàn tàu đế chế, dưới sự phá đám của hai kẻ tà môn Chương Thái Viêm và Vương Khải Vận này, không thể không phanh lại rầm một tiếng.