Lý Nghị không nóng không vội, anh hiểu một đạo lý, muốn khiến người khác thay đổi tư duy cố hữu là chuyện rất khó, nhưng anh có lòng tin, có thể thuyết phục được mọi người.

Trương Quảng Minh nói: "Hủy bỏ phí quản lý công thương, việc này hệ trọng lắm đó! Trung ương cũng không có văn kiện tương ứng, chúng ta ở cấp tỉnh mà tự ý hủy bỏ thì cũng không đúng với chính sách đâu!"

Lý Nghị nói: "Chính sách là chết, con người mới là sống. Cải cách mở cửa chính là mò đá qua sông, thời đại đang phát triển, cuộc sống đang tiến bộ, chúng ta không thể cứ giữ khư khư những thứ cũ kỹ, không thay đổi. Muốn phát triển thì bắt buộc phải không ngừng cải cách và tiến bộ."

Trương Quảng Minh nói: "Nhưng cải cách cũng cần phải từng bước hoàn thành, đột ngột hủy bỏ phí quản lý công thương của tỉnh, việc này liệu có gây ra chuyện lớn không? Nhỡ trung ương trách tội xuống thì làm sao?"

Lý Nghị nói: "Các đồng chí, tôi muốn hỏi mọi người một câu, chính phủ tại sao lại phải thu phí quản lý công thương?"

Đái Bằng Phi nói: "Tại sao phải thu? Cái này còn cần hỏi tại sao à? Thu thì cứ thu thôi!"

Trương Quảng Minh nói: "Trạm công thương phải quản lý hộ kinh doanh cá thể, tự nhiên là phải thu một khoản phí thích hợp."

Lý Nghị nói: "Vậy có phải mỗi bộ phận đều phải thu một khoản phí quản lý nhất định không? Các đồng chí ở Sở Nông nghiệp có thể tìm nông dân thu phí, các đồng chí ở Sở Giáo dục có thể tìm học sinh thu phí không?"

Trương Quảng Minh sửng sốt, lắc đầu nói: "Đương nhiên là không được rồi. Bách tính đã nộp thuế, thì không thể thu thêm các loại phí quản lý khác nữa."

Lý Nghị cười nói: "Vậy hộ kinh doanh cá thể cũng nộp thuế mà! Họ nộp thuế quốc gia và thuế địa phương, đâu có ít hơn nông dân và công nhân? Vậy tại sao lại còn phải thu phí quản lý của họ?"

Trương Quảng Minh nói: "Cái này, cái này thì..." lại không trả lời được nữa.

Đái Bằng Phi nói: "Cái này là quy định của nhà nước bắt phải thu! Chúng tôi cũng chịu thôi!"

Lý Nghị nói: "Vậy, khoản tiền này sau khi thu lên thì đã dùng vào mục đích gì?"

Trương Quảng Minh và Đái Bằng Phi đều không thể trả lời.

Lý Nghị chậm rãi nói: "Theo tôi được biết, điều thứ ba trong "Quy định tạm thời về thu chi phí quản lý hộ công thương cá thể" do Tổng cục Quản lý Công thương Nhà nước và Bộ Tài liên hợp phát bố ngày 25 tháng 6 năm 1983 đã quy định rõ ràng về mục đích sử dụng sau khi thu phí quản lý: Phí quản lý hộ công thương cá thể nên được dùng vào việc quản lý hộ công thương cá thể."

"Cụ thể mà nói, bao gồm hai phương diện mục đích sử dụng sau: Thứ nhất, chi phí hoạt động của Hiệp hội Người lao động cá thể, bao gồm lương, phúc lợi, phí văn phòng và phí tư vấn pháp luật cho nhân viên các cơ quan thường trực; Thứ hai, chi phí phục vụ cho các hộ công thương cá thể, bao gồm tuyên truyền giáo dục, đào tạo kỹ thuật, trợ cấp nghỉ việc, khen thưởng, v.v..."

"Thực tế thì sao? Khoản phí này có được mấy đồng dùng vào những việc đó? Hộ kinh doanh cá thể nào được hưởng những dịch vụ này? Theo tôi biết, trong các cơ quan quản lý công thương, phần lớn khoản phí quản lý nói trên được dùng làm "kho quỹ nhỏ" của các cơ quan quản lý công thương các cấp, một số cơ quan quản lý công thương còn xuất hiện hiện tượng "nuôi người để thu phí, lại vì nuôi người mà thu phí". Đây là một vòng tuần hoàn ác tính, không có lợi cho sự tiến bộ và phát triển của xã hội."

"Trong thực tế, các khoản phí quản lý nói trên về cơ bản đều được dùng làm chi phí đầu người cho các cơ quan quản lý hành chính công thương các cấp trên toàn quốc. Tôi cho rằng, phí quản lý hộ công thương cá thể hiện nay đã hoàn toàn đi ngược lại mục đích sử dụng theo luật định và tôn chỉ thu phí ban đầu, nên được hủy bỏ. Tôi cho rằng, có thể bãi bỏ rồi!"

Lý Nghị nói một tràng dài, thao thao bất tuyệt.

Đái Bằng Phi nói: "Anh nói nhiều hơn nữa cũng vô dụng thôi, cái này không phải chúng ta muốn thu là thu, muốn phế là phế. Đây là quy định của nhà nước."

Lý Nghị nói: "Nhà nước quy định rõ ràng ở điều nào? Hay là luật nào quy định?"

Đái Bằng Phi nghĩ ngợi một lát, không trả lời được, lập tức đỏ mặt.

Trương Quảng Minh và những người khác cũng chỉ biết là phải thu phí quản lý công thương, chứ chưa từng nghĩ đến việc khoản thu phí này dựa trên văn bản pháp quy nào.

Lý Nghị đợi một lát, thấy không có ai trả lời, liền cười nói: "Tôi trước kia cũng không biết, nhưng vì vấn đề này, tôi đã cố ý tìm hiểu một chút. Văn bản pháp luật duy nhất hiện tại hỗ trợ cơ quan công thương thu phí quản lý hộ công thương cá thể chính là điều 13 của "Điều lệ tạm thời về quản lý hộ công thương cá thể thành thị và nông thôn" do Quốc vụ viện ban hành năm 1987: Hộ công thương cá thể phải nộp phí đăng ký và phí quản lý theo quy định."

Đái Bằng Phi lập tức nói: "Đúng. Chính là cái điều lệ này! Tôi đã sớm biết, chỉ là nhất thời không nhớ ra. Anh xem, đây là có pháp luật để dựa vào mà. Cả nước đều đang thu khoản phí này, không thể nào là trái pháp luật được?"

Lý Nghị nói: "Việc đa số người đều đang làm, cũng chưa chắc đã là đúng. Cái điều khoản "tạm thời" đã kéo dài gần 20 năm này sớm đã nên bãi bỏ rồi."

Đái Bằng Phi nói: "Trung ương chưa thu hồi, cũng không có điều lệ mới thay thế, đây không phải chuyện chúng ta có quyền thu hồi."

Lý Nghị nói: "Cái khiến cho điều lệ này phát huy tác dụng chính là "Thông báo về việc ban hành các hạng mục và tiêu chuẩn thu phí sự nghiệp hành chính của hệ thống quản lý hành chính công thương" do Cục Vật giá Nhà nước và Bộ Tài chính ban hành ngày 11 tháng 8 năm 1992, "Điều lệ chi tiết thực hiện tạm thời về quản lý hộ công thương cá thể thành thị và nông thôn" điều 22, cũng như "Quy định tạm thời về thu chi phí quản lý hộ công thương cá thể" của nguyên Tổng cục Quản lý Công thương Nhà nước và Bộ Tài chính ngày 25 tháng 6 năm 1983."

"Trong đó, "Thông báo" không phù hợp với yêu cầu về chủ thể soạn thảo được quy định tại điều 13 của "Điều lệ tạm thời về quản lý hộ công thương cá thể thành thị và nông thôn", chủ thể soạn thảo của nó là Cục Vật giá và Bộ Tài chính, chứ không phải Cục Công thương Nhà nước và Bộ Tài chính như điều 13 của "Điều lệ" yêu cầu. Nghĩa là, "Thông báo" không có sự ủy quyền về mặt pháp luật."

" "Quy định tạm thời về thu chi phí quản lý hộ công thương cá thể" cũng đã bị Tổng cục Quản lý Công thương Nhà nước ra lệnh bãi bỏ vào năm 1998. "Điều lệ chi tiết" quy định, phương pháp quản lý phí quản lý hộ công thương cá thể dựa theo "Quy định tạm thời" sau đó, vì vậy, theo sự bãi bỏ của "Quy định tạm thời", "Điều lệ chi tiết" cũng đồng thời mất hiệu lực. Từ đó, phí quản lý hộ công thương cá thể đã mất đi mọi căn cứ pháp lý."

Trương Quảng Minh và Đái Bằng Phi cùng những người khác nhìn nhau, hồi lâu sau mới hiểu rõ hàm ý trong đoạn dài của Lý Nghị.

Đái Bằng Phi nói: "Dù quy định tạm thời đã bãi bỏ, nhưng nhà nước cũng không có văn bản quy định rõ ràng là phải dừng thu phí. Đã như vậy, tại sao chúng ta phải bãi bỏ trước? Một năm thu thêm được mấy tỷ, chẳng lẽ không tốt sao?"

Lý Nghị lắc đầu, nói: "Bài toán không phải tính như vậy."

Đái Bằng Phi cười lạnh một tiếng: "Thu thêm hơn hai mươi tỷ, bài toán này còn khó tính sao?"

Lý Nghị nói: "Nếu chúng ta chỉ đứng trên lập trường của chính phủ thì thu thêm tiền chắc chắn là có chỗ tốt. Nhưng đứng trên lập trường của hộ kinh doanh cá thể thì sao? Tôi cho rằng, phí quản lý công thương cá thể là hạng mục thu phí mang tính phân biệt đối xử! Các chủ thể thị trường khác, sao không thu phí quản lý? Cách làm này rõ ràng đi ngược lại nguyên tắc cạnh tranh công bằng của chủ thể thị trường."

Đái Bằng Phi nói: "Anh đây là đang lý sự cùn!"

Lý Nghị nói: "Các loại công ty, doanh nghiệp ở vị thế mạnh không cần nộp phí quản lý công thương, các hộ công thương cá thể ở vị thế yếu lại cần nộp khoản phí quản lý không rõ ràng, vô hình trung tăng thêm gánh nặng cho người kinh doanh. Chẳng lẽ, đây không phải là đạo lý sao?"

Dừng một chút, Lý Nghị lại nói: "Tôi quen một bà chủ tiệm hoa, tiệm nhỏ của cô ấy diện tích kinh doanh chỉ có 20 mét vuông, tiền thuê mặt bằng 1200 tệ một tháng, ngoài ra, phí quản lý công thương cá thể phải 300 tệ một tháng, thuế địa phương 200 tệ một tháng, thuế quốc gia 200 tệ một tháng, ngoài ra còn phải trả tiền điện nước, phí xử lý rác thải, những chi phí như vậy liệu có thể giúp cô ấy phát triển được không?"

Đái Bằng Phi há miệng, dường như muốn nói gì đó, nhưng lại thôi, rút thuốc lá ra, châm một điếu.

Lý Nghị nói: "Hộ cá thể bản thân họ vốn là nhóm người yếu thế, đa số họ đều là công nhân mất việc, hoặc là người từ nông thôn lên, dựa vào đôi bàn tay cần cù của mình, phiêu bạt bên ngoài, ở không tốt, ăn không ngon, chỉ vì muốn kiếm chút tiền lẻ nuôi gia đình, cũng là đang đóng góp cho đất nước này. Ai có công việc đàng hoàng, thu nhập bình thường thì đi làm kinh tế cá thể làm gì? Chúng ta làm chính phủ, tại sao không thể quan tâm đến nhóm người yếu thế này một chút?"

Sắc mặt Trương Quảng Minh có chút thả lỏng, dường như bị lời nói của Lý Nghị làm lay động.

Các đồng chí khác cũng không ngừng gật đầu, tỏ ý lời của Lý Nghị rất có đạo lý.

Lý Nghị lại nói: "Kinh tế tư nhân cá thể đã giải quyết hơn 70% việc làm mới tại thành thị, hơn 70% việc làm lại tại thành thị và hơn 80% việc làm cho nông dân vào thành phố làm việc. Hộ công thương cá thể ở các thị trấn không chỉ giảm bớt áp lực việc làm tại địa phương, mà còn đóng vai trò thúc đẩy quan trọng đối với việc phát triển kinh tế nông thôn, cải thiện cuộc sống của bách tính. Thế nhưng, phí công thương quá tải đã khiến nhiều hộ công thương cá thể đáng lẽ có thể tồn tại và phát triển lại không chịu nổi gánh nặng mà rơi vào cảnh đóng cửa phá sản. Một mặt, nhiều hộ công thương cá thể rơi vào cảnh thất nghiệp lần nữa, mặt khác, một lượng lớn nhân viên vốn làm việc ở các hộ công thương cá thể lại đối mặt với tình trạng thất nghiệp mới."

"Tóm lại, phí công thương đã cản trở rất lớn đến việc cải thiện môi trường việc làm vốn đang nghiêm trọng của nước ta hiện nay. Vì vậy, tôi đề nghị, hủy bỏ khoản phí này, trả tiền lại cho dân, dân giàu thì nước mạnh!"

"Đề nghị lần này, tôi xuất phát từ việc thúc đẩy sự phát triển kinh tế cá thể, thúc đẩy chính phủ hạ quyết tâm hủy bỏ phí quản lý hộ công thương cá thể. Đồng thời, tôi nhấn mạnh lần nữa, nội dung tôi nói trọng tâm là nói lý, tuyệt đối không có ý tấn công bất kỳ bộ phận quản lý công thương nào cả. Lời tôi đã nói hết, xin các đồng chí xem xét kỹ lưỡng."

"Nói hay lắm!" Phó tỉnh trưởng Cao Kiệt đồng chí đi đầu vỗ tay, cảm khái muôn vàn nói: "Trước đây, tôi cũng cho rằng hủy bỏ phí quản lý công thương là việc không khả thi, nhưng sau khi nghe xong lời của đồng chí Lý Nghị, tôi cho rằng cậu ấy nói đúng, có lý có pháp, tôi ủng hộ ý kiến của cậu ấy!"

Phó tỉnh trưởng Quách Văn Hạo nói: "Đồng chí Lý Nghị nói quá hay, dân giàu thì nước mạnh, chúng ta chấp chính vì dân, là để phục vụ nhân dân, đã như vậy thì tại sao còn phải thu phí quản lý? Điều này là không hợp lý. Tôi tán thành, hủy bỏ khoản phí này."

Đảng ủy viên Tống Húc Đông nói: "Hơn hai mươi tỷ tuy không ít, nhưng đặt vào tài chính của tỉnh ta thì cũng không tính là nhiều, nhưng nếu trả tiền lại cho dân, hộ cá thể sẽ có thêm hơn hai mươi tỷ thu nhập, tôi cho rằng bài toán này vẫn là tính được. Tôi tán thành, hủy bỏ khoản phí này."

Nghe thấy hết tiếng tán thành này đến tiếng tán thành khác, Trương Quảng Minh và Đái Bằng Phi không khỏi nhìn nhau, nhất thời không nói nên lời.