Đường Dịch vẫn chưa hay biết, một âm mưu nhắm vào Đại Tống đang nhen nhóm. Giờ phút này, hắn đang phải "đấu võ mồm" với Phạm lão gia.
“Thầy, không thể là ai khác ngoài thầy.”
Phạm Trọng Yêm vẻ mặt vô cảm đáp: “Đệ tử phò tá quốc gia, việc đầu tiên là đưa sư phụ lên vị trí này, chuyện này không hợp lẽ.”
Đường Dịch không nói nên lời: “Lúc này rồi, thầy đừng câu nệ như vậy nữa.”
Phú Bật đi Nhai Châu đã là chuyện đinh đóng cột, đó là di chiếu của tiên đế, ngoài Đường Dịch ra, không ai dám làm trái.
Thế nhưng, giao quốc gia cho Văn Ngạn Bác và lão Tướng công? Đường Dịch thật sự không yên tâm, hai kẻ không có tiết tháo này mà chụm lại với nhau, tuyệt đối chẳng phải chuyện tốt lành gì.
Cho nên, lúc này người có thể trấn giữ cục diện chỉ có Phạm Trọng Yêm mà thôi.
---❊ ❖ ❊---
Thực ra, Đường Dịch cũng không muốn để thầy xuất sơn, dù sao Phạm sư phụ đã bảy mươi tư tuổi, tuy cơ thể vẫn coi là tạm ổn, nhưng xuất sơn nhậm chức vẫn là quá lao tâm khổ tứ.
“Một năm...” Đường Dịch cam đoan với Phạm Trọng Yêm: “Nhiều nhất là một năm, con sẽ điều Phú Bật về kinh. Đến lúc đó, người có thể an tâm nghỉ ngơi rồi.”
---❊ ❖ ❊---
Phạm Trọng Yêm trầm mặc một hồi. Nói thật, từ mười sáu năm trước từ quan rời triều, Phạm Hy Văn chưa từng nghĩ mình còn có ngày được mời xuất sơn. Dẫu sao tình thế khi ấy, Phạm Trọng Yêm hắn không phải là bảo vật, mà là tai họa.
Huống hồ, đệ tử phò chính, thầy lại lập tức xuất tướng nhập triều, chuyện này truyền ra ngoài thì thanh danh chẳng mấy êm tai.
---❊ ❖ ❊---
Thế nhưng, Phạm Trọng Yêm không ngờ tới, triều đình Đại Tống nhìn thì như nhân tài đông đúc, vậy mà lại rơi vào cảnh không người để dùng.
Nhìn triều đình hiện tại xem, Phú Bật mang tội bị đi đày; Văn Ngạn Bác thì mãi chẳng buông bỏ được tư lợi của bản thân; Giả Xương Triều tuy là năng thần, nhưng một cây làm chẳng nên non.
Tống Tương ở Ai Cập, Vương Đức Dụng bị biếm, Ngô Dục đã già, Bàng Tịch, Đinh Độ lại khó gánh vác trọng trách, khó khăn lắm mới bồi dưỡng được một Vương An Thạch, vậy mà còn làm ra cái chuyện hồ đồ là giả truyền thánh ý.
Còn như Hàn Kỳ thì khỏi phải bàn. Di chiếu tiên đế công bố thiên hạ, Hàn què lập tức dâng tấu từ quan, chẳng đợi phê chuẩn, cùng Ngụy Quốc công rời kinh trong đêm, trốn về Tây Bắc rồi.
“Thôi vậy....” Phạm Trọng Yêm thở dài.
Nghiêm túc nhìn Đường Dịch: “Một năm, vi sư chỉ giúp con gánh vác một năm thôi.”
“Hoặc là, con đưa Phú Ngạn Quốc về.”
“Hoặc là, để Tư Mã Quân Thực sớm ngày nên người!”
Đường Dịch nghe vậy vui mừng khôn xiết: “Mọi việc đều cậy nhờ thầy!”
“Bớt nói nhảm đi!” Phạm lão gia trong lòng vẫn còn chút không cam tâm: “Nói đi, cục diện hiện giờ có ổn định không, con đã sắp xếp ra sao?”
Đường Dịch biết thầy đã nhập tâm rồi, cũng không nói thừa: “Trong kinh đã ổn, không cần lo lắng.”
“Bách quan cũng an phận với chính sự của mình, tạm thời vẫn ổn, vấn đề duy nhất hiện nay là phải đề phòng Đại Liêu!”
“Tuy nhiên, Nhai Châu quân đã chỉnh đốn xong xuôi, ngày mai Thạch Toàn Hải và Thạch Toàn An sẽ lên đường tới Cổ Bắc Quan, để phòng bất trắc!”
“Ừ.” Phạm Trọng Yêm gật đầu.
Có Nhai Châu quân Bắc thượng, Yên Vân có thể bảo đảm vạn vô nhất thất.
Phải biết rằng, trong tình thế giữ quan, chỉ cần đặt Hỏa Thần Pháo lên, sáu vạn quân có thể dùng như sáu mươi vạn.
“Tây Bắc thì sao?” Phạm Trọng Yêm đột ngột hỏi: “Con tin tưởng gã Lý Kiệt Ngọa kia đến vậy sao?”
“Nhân tâm khó dò...”
“......” Đường Dịch không đáp.
Nói thật, Lý Kiệt Ngọa hiện giờ, rất khó nói.
Độc chiếm đại quyền Tây Hạ, lại còn là người Đảng Hạng, không ai dám chắc Lý Kiệt Ngọa hiện giờ có còn là Lý Kiệt Ngọa của ngày trước hay không.
“Sẽ không đâu!!!” Cuối cùng, Đường Dịch vẫn kiên định lắc đầu.
“Chỉ riêng việc trước khi rời kinh hắn đã nói với con những lời đó, con tin là hắn sẽ không làm vậy!”
“......” Phạm Trọng Yêm không nói gì.
Chẳng phải ông không tán đồng phán đoán của Đường Dịch, mà là hiện giờ quả thực không rảnh bận tâm đến Tây Bắc, cũng chỉ có thể chọn cách tin tưởng.
“Được thôi....”
Phạm Trọng Yêm thở dài thườn thượt, Đại Tống giống như một con cự long lâm bệnh lâu ngày, dẫu bề ngoài phồn hoa gấm vóc, nhưng bên trong mục nát bao nhiêu vấn đề, cũng chỉ có Đại Tống mới biết.
“Con hãy tấu xin Quan gia, hôm nay hạ chiếu, sáng mai thiết triều, lão phu sẽ lên điện đăng triều!”
“Được.” Đường Dịch nhận lời ngay tắp lự, thầy xuất sơn sớm một ngày, triều đình Đại Tống sẽ bình ổn sớm một ngày.
“Vậy cứ thế đi.” Phạm Trọng Yêm đứng dậy, chuẩn bị rời cung: “Lão phu về Quan Lan, đợi tiếp chỉ.”
“Ư....”
Nhắc đến Quan Lan....
“Còn một việc nữa.”
“Việc gì?” Phạm Trọng Yêm cau mày, nhận thấy có điều bất thường.
Lúc cầu ông xuất sơn cũng chưa thấy thằng nhãi này xoắn xuýt đến mức này.
“Chuyện này...” Đường Dịch ấp úng: “Con muốn Quan Lan... cải tổ một chút.”
“!!!”
Phạm lão gia không bình tĩnh nổi nữa, ngươi thật là dám nghĩ quá nhỉ, Quan Lan của lão phu mà ngươi cũng dám đụng vào?
“Cải tổ thế nào?”
“Từ nay về sau... không dạy Nho sinh nữa.”
Phạm Trọng Yêm lập tức trợn mắt: “Không dạy học thì còn gọi là thư viện gì nữa.”
“Người đừng vội, người nghe con nói đã.” Đường Dịch cố gắng giải thích với Phạm lão gia.
Nói thật, hắn thật sự không giải thích nổi, thứ này chính hắn cũng không quá hiểu, thuần túy là "ý nghĩ viển vông".
Bởi vì, Đường Dịch muốn biến Quan Lan thư viện thành....
Sự kết hợp giữa Trường Đảng Trung ương, Viện nghiên cứu chính sách và Ủy ban Phát triển Cải cách.
---❊ ❖ ❊---
Thực ra, Đại Tống cũng có những cơ quan tương tự, ví dụ như Tam quán Tam các. Công dụng của chúng là bồi dưỡng quan viên mới, tổng hợp sử liệu, hiến kế cho sự phát triển của quốc gia.
Thế nhưng, chức năng của Tam quán trong mắt Đường Dịch vẫn chưa đủ cụ thể, cũng chưa đủ chi tiết.
Cho nên, ý tưởng hiện tại của hắn là biến Quan Lan thành "Trường Đảng Trung ương" của Đại Tống.
Dẫu sao, dù là Tiến sĩ hay người nhờ ân ấm nhập sĩ (bổ quan), bất kể tài học cao thấp, nhận thức về việc trị quốc vẫn còn rất nông cạn.
Cứ như Nho sinh của Quan Lan bước ra ngoài, tại sao lại mạnh hơn các cử tử khác? Tại sao triều đình lại thích tuyển dụng Nho sinh của Quan Lan? Chẳng phải chính vì Quan Lan ngay từ giai đoạn họ đang đọc sách đã chú trọng bồi dưỡng năng lực trị quốc cho các Nho sinh rồi sao?
Huống hồ, Đại Tống thừa thãi quan lại, nói trắng ra là "quan giả" khoác áo quan quá nhiều, quan viên thực sự có năng lực, có việc để làm không hề tràn lan, đa số đều là hưởng lương quan chức, ở nhà ăn không ngồi rồi.
Suy cho cùng, không phải triều đình không có việc cho họ làm, mà là năng lực họ không đủ, không dám để họ làm.
Trong số này, bao gồm cả những người mới đỗ Tiến sĩ, còn chưa hiểu đạo làm quan hành chính.
Họ cần một cơ quan đào tạo, vừa có thể tăng cường giáo dục lòng trung quân ái quốc, vừa có thể học tập các kỹ năng chuyên môn, tại sao không làm?
Còn về việc nghiên cứu chính sử, và Ủy ban Phát triển Cải cách....
Đường Dịch thì xuất phát từ một khía cạnh khác.
---❊ ❖ ❊---
Hắn, Đường Dịch, không phải là vạn năng, trong hoàn cảnh to lớn và phức tạp như vậy, chẳng ai dám đảm bảo hắn có thể tự tay làm hết mọi việc, chu toàn mọi bề.
Hắn cần một cơ quan tập hợp trí tuệ của mọi người, ý kiến của các bên, lòng dân thiên hạ, để hiến kế cho sự đổi mới của Đại Tống, để điều phối bàn cờ lớn mang tên Đại Tống này.
Đường Dịch giải thích một hồi lâu, cuối cùng Phạm Trọng Yêm cũng đã hiểu, nhưng Phạm lão gia không nói được, cũng không nói không.
Ngẩng đầu nhìn Đường Dịch: “Con có biết bản chất việc con làm là gì không?”
“Đây là phân quyền, rất nhiều người sẽ không đồng ý.”
Cái gọi là đào tạo quan viên, đây là đang phân chia chức quyền của Tam quán; nghiên cứu chính sử, vẫn là đang phân quyền của Tam quán; nghiên cứu chính sách, đây là phân quyền của các vị Tướng công.
Phạm Trọng Yêm từng chịu thiệt, ông biết rõ, lực cản của việc này chắc chắn không nhỏ.
“Thầy nói không sai!” Đường Dịch thầm nghĩ, không hổ là thầy của mình, chỉ điểm một cái là hiểu ngay.
Ánh mắt Đường Dịch rực lửa: “Chính là muốn phân quyền!!”
“Trong mắt con, Đại Tống không phải là quan quá nhiều, mà là quan quá ít! Không phải chức vụ quá tạp nham, mà là chức vụ quá đơn giản!”
“Phân công chi tiết, không nhất định sẽ làm chậm hiệu suất, mà còn có thể nâng cao hiệu suất.”
Là một người đến từ tương lai, quan viên Đại Tống có nhiều bằng hậu thế không? Chức vụ bổng lộc rắc rối của Đại Tống có rườm rà bằng hậu thế không? Chắc chắn là không rồi.
Chỉ cần thứ "Thuận Phong Nhĩ" trong miệng Giả Tướng công Nhai Châu ra đời, giải quyết được vấn đề thông tin liên lạc, thì dù cơ quan quan viên có rườm rà tinh vi đến mấy cũng sẽ không gây ra vấn đề thừa thãi quan lại.
Đây là điều tất yếu, ví dụ như, huyện phủ địa phương của Đại Tống.
Huyện lệnh, Chủ bộ, Thông phán, chỉ có ba vị quan chủ chốt, quản lý trị an, luật pháp, đồn điền, cơ sở hạ tầng, dân sinh, thuế khóa, thủy lợi, đường xá cầu cống.
Tất nhiên, trong số thuế khóa này còn bao gồm cả thương thuế và nông thuế.
Dù sao cũng là một vùng đất cấp huyện, từ việc lớn đến việc nhỏ, chuyện gì cũng là ba vị quan này lo.
Cái gọi là "Phụ mẫu quan" nghĩa là gì? Đó là giống như cha mẹ vậy, ngoài chuyện cưới vợ không cần quan huyện lo, còn lại cái gì cũng phải hỏi qua.
Quan viên có năng lực đến mấy cũng không lo xuể phải không?
Thế nhưng hậu thế thì sao?
Trị an có Công an cục, luật pháp có Tòa án và Viện kiểm sát, có Cục đất đai, Cục dân chính, Thuế vụ, Thủy lợi giao thông, mỗi bên chia một phần, mỗi bên phụ trách một mảng.
Hiệu suất làm sao mà không cao được? Chính sách thực thi đến đâu là đến đó, làm sao mà không nhanh được?
Đừng có xem thường những cơ quan này, một đạo thánh chỉ, thực thi trong nửa năm và thực thi trong một tháng có bản chất khác nhau. Một đạo chính lệnh của triều đình, có người chuyên trách tuyên truyền đốc thúc và không có người chuyên trách thực thi mạnh mẽ, hiệu suất sẽ khác nhau.
“Hóa ra cái đầu tiên cần động đến là quan chế, chứ không phải quân chế.”
Phạm Trọng Yêm đã hiểu hết, chiêu thức này của Đường Dịch có bản chất khác biệt với phương pháp cũ của họ.
Thời Khánh Lịch, ông nghĩ đến chuyện cắt giảm quan lại thừa thãi, nhưng thằng nhãi này lại chọn lối đi riêng. Hắn dự định làm cho đám quan lại thừa thãi ấy phải chuyển động.
Biến thừa thãi, thành thiếu hụt!!
Có khả thi không??
Khả thi! Đại Tống hiện nay không thiếu tiền nữa, có giống lương thực mới, chúng ta nuôi nổi nhiều quan viên như vậy.
Hơn nữa, nếu làm đúng theo những gì Đường Dịch nói, thực sự làm thành công, thì chút tiền bỏ ra thêm đó, so với việc nâng cao trình độ quản trị của Đại Tống, căn bản chẳng đáng nhắc tới.
“Thế nhưng....” Phạm Trọng Yêm vẫn còn một chỗ không nắm chắc: “Ý tưởng là tốt, nhưng thực thi thì khó khăn lắm!”
Phạm Trọng Yêm nhìn Đường Dịch: “Xét từ gốc rễ, con vẫn là đang phân chia quyền lực của các Tể tướng, pháp trị quan thừa thãi này, rất có thể còn chưa ra khỏi triều đình đâu!”
“Hì hì.” Đường Dịch cười gian xảo: “Không sao, có cách!!”
“Cách gì?”
“Phân quyền nhưng không phân người!”
“Phân quyền nhưng không phân....” Phạm Trọng Yêm chìm vào suy tư: “!!!”
Chợt chấn động: “Ý con là....”
“Kiêm nhiệm!?”
“Đúng.” Đường Dịch gật đầu: “Kiêm nhiệm!”
Nội tướng, Đồng chương sự, Tham tri chính sự đều kiêm chức Phó viện trưởng Quan Lan, có thời gian thì đến giảng bài, không có thời gian thì vẫn ở Chính sự đường thảo luận chính sách của các người, nhưng trên danh nghĩa vẫn là đang thảo luận tại "Ủy ban cải cách" của Quan Lan.
Quyền vẫn nằm trong tay họ, chỉ là đổi một thân phận thôi, có khác biệt gì không?
Không khác biệt.
“Khả thi!” Phạm Trọng Yêm cuối cùng cũng lộ ra nụ cười: “Được!”
“Thằng nhãi con, đầu óc linh hoạt thật!”
“Hì hì.” Đường Dịch cười bồi: “Thầy đồng ý rồi phải không?”
Phạm Trọng Yêm vỗ đùi: “Đồng ý!”
“Lát nữa lão phu sẽ đi nói với Văn Ngạn Bác và những người khác.”
“Vậy....” Đường Dịch được đà lấn tới: “Vậy nếu con lập thêm một Võ học viện ở Quan Lan......”
“Thầy cũng sẽ không phản đối chứ?”
---❊ ❖ ❊---
