Barry Lyndon

Lượt đọc: 388 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 19
Lời Kết

❊ ❊ ❊

Nếu thế gian này không phải là nơi tụ hội của một lũ vô ơn bội nghĩa – những kẻ sẵn sàng hưởng chút thịnh vượng chừng nào nó còn kéo dài, và ngay cả khi đã ních đầy thịt hươu cùng rượu vang Burgundy của bạn, vẫn quay sang nguyền rủa người chủ tiệc hào phóng – thì tôi chắc chắn mình xứng đáng có được một tiếng thơm và một vị thế hiển hách. Ít nhất là ở Ireland, nơi lòng hào phóng của tôi là vô bờ bến, và sự tráng lệ của lâu đài cùng những bữa yến tiệc do tôi tổ chức chẳng thua kém bất kỳ nhà quý tộc nào cùng thời. Chừng nào sự xa hoa của tôi còn tiếp diễn, toàn thể xứ sở đều có thể tự do đến chung vui; trong chuồng ngựa của tôi, số ngựa chiến đủ để trang bị cho một trung đoàn kỵ binh, còn dưới hầm rượu là những thùng nho có thể khiến cả một vùng say mèm trong suốt nhiều năm. Lâu đài Lyndon trở thành đại bản nghênh tiếp hàng tá kẻ tha hương khốn khó, và chưa bao giờ tôi đi săn mà không có cả tá thanh niên dòng dõi danh giá nhất trong vùng tùng giá như những người hầu cận và thị vệ của mình. Con trai tôi, cậu bé Castle Lyndon, khi ấy tựa như một vị hoàng tử; sự giáo dưỡng và cung cách của thằng bé, dẫu ở độ tuổi còn rất nhỏ, cũng đã cho thấy nó hoàn toàn xứng đáng với dòng dõi cao quý của cả hai gia tộc sinh thành. Tôi chẳng biết mình từng đặt vào đứa con trai ấy bao nhiêu kỳ vọng lớn lao, và đã nuôi dưỡng biết bao mộng tưởng ngọt ngào về tương lai huy hoàng cũng như vị thế của nó trên thế gian này. Thế nhưng, Định mệnh khắc nghiệt đã định đoạt rằng tôi không được để lại bất kỳ hậu duệ nào nối dõi tông đường, và bắt buộc tôi phải kết thúc cuộc đời mình – như tôi đang thấy nó khép lại lúc này đây – trong cảnh nghèo hèn, cô độc và không một mụn con. Tôi có thể có những lầm lỗi; nhưng không một ai dám quả quyết rằng tôi không phải là một người cha chu đáo và dịu dàng. Tôi yêu thương đứa con trai ấy bằng cả sinh mạng; có lẽ với một sự thiên vị đến mù quáng: tôi chẳng tiếc nó bất cứ thứ gì. Tôi xin thề rằng, tôi sẵn sàng, sẵn sàng chết đi biết bao nếu điều đó có thể ngăn chặn cái chết yểu định mệnh của nó. Tôi nghĩ rằng kể từ ngày mất nó, không có ngày nào mà gương mặt rạng rỡ cùng nụ cười tuyệt đẹp của con trai không nhìn tôi từ thiên đường, nơi con đang ở, và trái tim tôi lại chẳng quặn thắt vì nhớ thương. Đứa trẻ ngọt ngào ấy đã bị tước đoạt khỏi cuộc đời tôi khi mới lên chín tuổi, độ tuổi trọn vẹn vẻ đẹp và những triển vọng lớn lao; và hình bóng của con khắc sâu trong tâm trí tôi đến mức tôi chưa từng phút giây nào quên được. Linh hồn bé nhỏ của con vẫn ám ảnh tôi vào những đêm trên chiếc gối cô đơn thao thức; và rất nhiều lần, giữa hội đoàn cuồng nhiệt và điên cuồng nhất, khi chai rượu chuyền tay nhau và tiếng hát tiếng cười vang dội khắp chốn, tâm trí tôi vẫn chỉ hướng về con. Tôi vẫn đang giữ một lọn tóc nâu mềm mại của con vắt trước ngực đây: nó sẽ cùng tôi đi vào nấm mồ vô danh của kẻ khốn cùng, nơi chẳng mấy chốc nữa, chắc chắn những bộ xương già cỗi tàn tạ của Barry Lyndon sẽ được chôn vùi.

Bryan của tôi là một cậu bé có tinh thần vô cùng phơi phói (thực ra mang dòng máu ấy, làm sao nó có thể khác đi được chứ?), thậm chí còn tỏ ra bất mãn với sự quản lý của tôi, chống lại điều đó mà chú tiểu quỷ đáng yêu đôi khi vẫn hiên ngang nổi loạn; và càng hiển nhiên hơn khi đối với mẹ nó và những người phụ nữ, những kẻ mà mọi nỗ lực uốn nắn đều bị nó cười trừ khinh bỉ. Ngay cả mẹ ruột của tôi (bà cụ giờ đây tự xưng là "Bà Barry xứ Lyndon" để tỏ lòng tôn kính đối với gia đình mới của tôi) cũng hoàn toàn bất lực trong việc kìm chân nó; và từ đó bạn có thể tưởng tượng ra cái ý chí ngang tàng đến mức nào của thằng bé. Nếu không vì điều đó, có lẽ nó đã sống đến ngày hôm nay: có lẽ thế – nhưng sao lại phải phiền muộn làm gì? Chẳng phải nó đang ở một nơi tốt đẹp hơn sao? Liệu gia sản của một kẻ ăn mày có mang lại chút ích lợi nào cho nó không? Mọi chuyện thế là tốt nhất – Nguyện xin Trời Phật phù hộ cho chúng ta! – Than ôi! Tại sao tôi, thân phụ của nó, lại là kẻ phải ở lại để tiếc thương cho con mình.

Đó là vào tháng Mười, tôi đã đến Dublin để gặp một luật sư và một nhà tài phiệt vừa sang Ireland để bàn bạc với tôi về một số thương vụ đất đai và việc khai thác gỗ tại Hackton; mà vì tôi căm ghét cái nơi đó và đang cực kỳ túng tiền, tôi đã quyết định chặt trụi từng cái cây một ở đó. Đã có một vài rắc rối trong chuyện này. Người ta đồn rằng tôi không có quyền chạm tay vào số gỗ ấy. Lũ dân nghèo dốt nát quanh điền trang đã bị kích động đến mức căm hận tôi tột độ, khiến bọn khốn kiếp ấy thực sự từ chối đặt lưỡi rìu vào những thân cây; và người quản lý của tôi (tên đểu cáng Larkins) tuyên bố rằng tính mạng của hắn sẽ gặp nguy hiểm nếu hắn dám mưu toan thêm bất kỳ hành vi tàn phá nào (như chúng gọi thế) đối với điền trang. Đén lúc này, mọi món đồ đạc tráng lệ đều đã bị bán sạch, điều đó thì tôi khỏi phải nói; còn về phần đồ bạc, tôi đã cẩn thận mang theo sang Ireland, nơi nó hiện đang được bảo quản an toàn nhất – chính là tại ngân hàng của tôi, nơi đã ứng trước sáu nghìn bảng Anh trên số tài sản đó; và chẳng bao lâu sau tôi đã phải dùng đến khoản tiền này.

Thế là tôi đến Dublin để gặp thương gia người Anh; và tôi đã thành công phần nào trong việc thuyết phục ông Splint, một nhà đóng tàu lớn kiêm thương gia buôn gỗ ở Plymouth, về quyền sở hữu của tôi đối với số gỗ ở Hackton, đến mức ông ta đồng ý mua đứt ngay lập tức với giá khoảng một phần ba giá trị thực, và giao tay năm nghìn bảng Anh cho tôi: mà vì lúc bấy giờ đang ngập đầu trong nợ nần, tôi đành phải ngậm ngùi chấp nhận. Tôi dám cá là HẮN chẳng gặp chút khó khăn nào trong việc đốn hạ số gỗ đó. Ông ta đưa cả một trung đoàn thợ đóng tàu và thợ xẻ từ xưởng của chính mình lẫn xưởng của Nhà vua ở Plymouth đến, và chỉ trong vòng hai tháng, Công viên Hackton đã trơ trụi cây cộ chẳng khác gì vùng đầm lầy Bog of Allen.

Tôi gặp vận rủi cùng cực với chuyến viễn chinh và số tiền bị nguyền rủa ấy. Tôi đã thua phần lớn số tiền đó trong hai đêm sát phạt tại câu lạc bộ ‘Daly’s,’ khiến các khoản nợ của tôi vẫn y nguyên như trước; và trước khi con tàu nhổ neo đi Holyhead, chở theo tên thương gia buôn gỗ ranh ma già cả của tôi, tất cả những gì còn lại từ số tiền hắn đưa cho tôi chỉ là hai trăm bảng Anh, với số tiền đó tôi buồn bã trở về nhà; và cũng về một cách rất đột ngột, bởi vì các chủ tiệm ở Dublin đang lùng sục tôi gắt gao khi nghe tin tôi đã tiêu sạch khoản tiền vay, và hai chủ hãng rượu của tôi đã có lệnh bắt giam đòi nợ hàng ngàn bảng Anh.

Tuy nhiên, tôi vẫn mua ở Dublin, đúng như lời hứa của mình – bởi vì khi đã hứa điều gì tôi sẽ giữ lời dẫu phải hy sinh bất cứ giá nào – một chú ngựa nhỏ cho bé Bryan thân yêu của tôi; món quà này sẽ dành cho sinh nhật lần thứ mười của thằng bé sắp đến: đó là một con vật nhỏ nhắn tuyệt đẹp và ngốn của tôi một khoản tiền không nhỏ. Tôi chưa bao giờ tiếc tiền vì đứa con yêu dấu ấy. Nhưng con ngựa lại vô cùng chứng cược. Nó hất văng một trong những cậu bé dắt ngựa của tôi, người đã cưỡi nó đầu tiên, và làm gãy chân cậu thiếu niên; và dẫu cho chính tay tôi đã thuần hóa con vật trên suốt chặng đường về nhà, thì chỉ nhờ trọng lượng và tay nghề của tôi mới khuất phục được con vật bướng bỉnh ấy.

Khi về đến nhà, tôi bèn gửi con ngựa theo một tên gia nhân đến trang trại của một người nông dân để thuần hóa nó thật thuần thục, đồng thời dặn dò Bryan – kẻ đang vô cùng sốt sắng muốn ngắm chú ngựa nhỏ của mình – rằng nó sẽ về kịp dịp sinh nhật, khi ấy con bé có thể đem ra săn cùng bầy chó săn của tôi; và tôi tự thầm hứa sẽ có không ít niềm vui khi giới thiệu đứa con trai yêu quý ra trường đua vào ngày hôm đó: ngày mà tôi hy vọng sẽ thấy con mình dẫn đầu bầy săn vào một lúc nào đó thay cho người cha đáng kính của nó. Than ôi! Chẳng bao giờ cậu bé dũng cảm ấy có thể tham gia một cuộc săn cáo, hay chiếm lấy vị trí giữa những bậc quyền quý của xứ sở mà nguồn gốc và thiên tư của nó đã định sẵn!

Dẫu tôi chẳng tin vào những giấc mơ hay điềm báo, nhưng tôi không thể phủ nhận rằng khi một tai họa lớn treo lơ lửng trên đầu, con người ta thường có rất nhiều linh cảm kỳ lạ và đáng sợ về điều đó. Bây giờ ngẫm lại, tôi nghĩ mình đã có rất nhiều điềm báo như thế. Đặc biệt là Lady Lyndon, bà ấy đã mơ thấy cái chết của con trai mình tới hai lần; nhưng vì lúc bấy giờ bà ấy đã trở nên vô cùng nhạy cảm và hay hão huyền, tôi đã phớt lờ những nỗi sợ hãi ấy bằng thái độ khinh miệt, và dĩ nhiên, tôi cũng phớt lờ cả những điềm báo của chính mình. Rồi trong một phút sơ suất, bên ly rượu sau bữa tối, tôi đã kể cho tội nghiệp thằng Bryan – đứa trẻ cứ gặng hỏi tôi mãi về con ngựa nhỏ và khi nào nó về – rằng con ngựa đã đến; rằng nó đang ở trang trại của Doolan, nơi tay nài ngựa Mick đang thuần hóa nó. "Hứa với mẹ đi, Bryan," mẹ nó thét lên, "rằng con sẽ không cưỡi con ngựa đó nếu không có cha con đi cùng." Nhưng tôi chỉ đáp: "Thôi đi, phu nhân, bà đúng là một con ngốc!" vì tôi đang tức giận trước sự nhút nhát ngớ ngẩn của bà, thứ luôn bộc lộ qua hàng ngàn cách khó chịu từ trước đến nay; rồi quay sang Bryan, tôi bảo: "Ta hứa với tiểu huân tước rằng con sẽ được ăn một trận đòn nhừ tử nếu dám leo lên lưng nó mà không có sự cho phép của ta."

Tôi đoán rằng đứa tội nghiệp chẳng màng đến việc phải gánh chịu hình phạt ấy để đổi lấy niềm vui sắp có, hoặc có lẽ nó nghĩ một người cha thương con sẽ tha bổng toàn bộ; bởi vì sang sáng hôm sau, khi tôi thức dậy khá muộn do thức đêm uống rượu hôm trước, tôi phát hiện ra thằng bé đã chuồn đi từ lúc rạng sáng, lén lút qua phòng gia sư của nó (đó là Redmond Quin, người em họ mà tôi đã đùm bọc cho sống cùng), và tôi không mảy may nghi ngờ gì việc nó đã đến trang trại của Doolan.

Tôi cầm một chiếc roi ngựa lớn và phi nước đại đuổi theo nó trong cơn thịnh nộ, thề rằng tôi sẽ giữ đúng lời hứa của mình. Nhưng, xin Chúa tha thứ cho tôi! Tôi nào ngờ được điều đó khi cách nhà ba dặm, tôi bắt gặp một đoàn người tang tóc đang tiến về phía mình: những người nông dân rên rỉ và khóc lóc theo lối thảm thiết của người Ireland, con ngựa đen được dắt tay đi đầu, và trên một cánh cửa mà vài người đang khiêng, là đứa con trai nhỏ bé tội nghiệp vô cùng tội nghiệp của tôi. Thằng bé nằm đó trong đôi bốt và cựa gà nhỏ xíu, trên người khoác chiếc áo khoác nhung đỏ thêu vàng bé xíu. Gương mặt thân yêu của con trắng bệch, và nó mỉm cười khi chìa một tay về phía tôi, cất giọng đau đớn thều thào: "Cha sẽ không đánh con đâu, phải không cha?" Tôi chỉ biết bật khóc nức nở để đáp lại. Tôi đã chứng kiến rất nhiều, rất nhiều người ngã xuống trước cửa tử, và trong ánh mắt họ có một vẻ không thể nhầm lẫn được. Có một cậu bé đánh trống nhỏ mà tôi rất mực yêu mến đã bị bắn ngã trước đại đội của tôi tại Kuhnersdorf; khi tôi chạy đến cho nó chút nước, ánh mắt nó lúc ấy y hệt như ánh mắt của Bryan yêu dấu của tôi lúc bấy giờ – không thể nào nhầm lẫn được cái ánh mắt đáng sợ ấy. Chúng tôi đưa con về nhà và lùng sục khắp vùng để tìm thầy thuốc đến chữa trị vết thương cho con.

Nhưng thầy thuốc thì có ích gì trong cuộc chiến chống lại kẻ thù vô tình và bất khả chiến bại ấy? Những kẻ tới nơi chỉ có thể khoét sâu thêm sự tuyệt vọng của chúng tôi bằng lời chẩn đoán về tình trạng của đứa trẻ tội nghiệp. Nó đã leo lên lưng ngựa một cách hiên ngang, dũng cảm ngồi vững trên đó trong suốt thời gian con vật lồng lộn và đá hậu, rồi sau khi khuất phục được cơn bất kham ban đầu, nó thúc con ngựa vượt qua một hàng rào ven đường. Nhưng ở đỉnh hàng rào có những hòn đá lỏng lẻo, và chân con ngựa đã vướng vào đó, khiến cả nó và cậu kỵ mã dũng cảm lộn nhào sang bên kia. Người ta kể rằng họ thấy cậu bé quý phái đứng bật dậy sau cú ngã và chạy đi bắt con ngựa; con vật lúc ấy đã sổng ra, và có vẻ như đã đá vào lưng thằng bé khi cả hai nằm dưới đất. Bé Bryan tội nghiệp chạy được vài bước rồi ngã quỵ xuống như thể vừa trúng đạn. Gương mặt con tái mét đi, và họ tưởng rằng con đã chết. Nhưng họ đổ rượu whisky vào miệng con, và đứa trẻ tội nghiệp tỉnh lại; dẫu vậy con không thể cử động được nữa; cột sống của con đã bị tổn thương; nửa thân dưới của con đã tê liệt khi họ đặt con lên giường ở nhà. Mọi chuyện kéo dài chẳng được bao lâu, lạy Chúa phù hộ cho tôi! Con vẫn ở lại với chúng tôi thêm hai ngày nữa; và đó là một sự an ủi buồn bã khi nghĩ rằng con không phải chịu đau đớn gì.

Trong suốt khoảng thời gian ấy, tính khí của thiên thần nhỏ hình như hoàn toàn thay đổi; con cầu xin mẹ và tôi tha thứ cho bất kỳ hành vi bất tuân nào mà con từng phạm phải đối với chúng tôi; con nói rằng con rất muốn gặp lại anh trai Bullingdon của mình. "Bully đối xử tốt với con hơn cha, thưa cha," con nói; "anh ấy không bao giờ thề thốt tục tĩu như thế, và anh ấy đã kể cho con nghe cũng như dạy cho con rất nhiều điều hay khi cha vắng nhà." Và nắm lấy tay mẹ và tay tôi trong những bàn tay nhỏ bé lạnh ngát của mình, con nài nỉ chúng tôi đừng cãi vã nữa, hãy yêu thương nhau để có thể gặp lại nhau trên thiên đường, nơi Bully đã bảo rằng những kẻ hay cãi vã không bao giờ được bước chân vào. Mẹ con vô cùng xúc động trước những lời khuyên nhủ thốt ra từ miệng của thiên thần đang chịu đựng đau đớn ấy; và tôi cũng vậy. Ước gì bà ấy có thể giúp tôi gìn giữ những lời khuyên mà đứa con trai sắp chết đã trao gửi cho chúng tôi.

Cuối cùng, sau hai ngày, con đã ra đi. Thằng bé nằm đó, niềm hy vọng của gia tộc tôi, niềm kiêu hãnh của tuổi tráng niên, sợi dây gắn kết giữa tôi và Lady Lyndon. "Ôi, Redmond," nàng quỳ gối bên thi thể ngọt ngào của đứa trẻ và cất lời, "xin anh, xin anh hãy lắng nghe sự thật thốt ra từ cái miệng phước lành của con: và hãy sửa đổi cuộc đời mình, hãy đối xử với người vợ hiền thảo tội nghiệp của anh đúng như đứa con sắp chết đã dặn dò." Và tôi đã hứa sẽ làm thế; nhưng có những lời hứa vượt quá khả năng thực hiện của một người đàn ông; nhất là với một người phụ nữ như nàng. Thế nhưng chúng tôi đã xích lại gần nhau hơn sau biến cố đau thương ấy, và đã trở thành những người bạn tốt hơn trong suốt vài tháng liền.

Tôi sẽ không kể cho các bạn nghe chúng tôi đã chôn cất thằng bé với sự tráng lệ nhường nào đâu. Những chiếc lông vũ của nhà mai táng và mớ phù phiếm của viện hốt giáp thì có ích gì cơ chứ? Tôi đã xách súng ra đi và bắn chết con ngựa đen định mệnh đã giết chết con tôi ngay trước cửa hầm mộ nơi chúng tôi chôn cất thằng bé. Tôi đã cuồng loạn đến mức giá như có thể tự bắn vào mình thì tôi cũng làm rồi. Nhưng ngoại trừ tội ác đó ra, có lẽ thà tôi chết đi còn hơn; bởi vì cuộc đời tôi kể từ khi bông hoa ngọt ngào ấy bị tước khỏi lồng ngực mình là gì cơ chứ? Là một chuỗi những cay đắng, bất công, tai họa, cùng những đày đọa về thể xác lẫn tinh thần chưa từng giáng xuống bất kỳ người đàn ông nào trong thế giới Cơ Đốc giáo.

Lady Lyndon, vốn dĩ đã hay hão huyền và nhạy cảm, sau thảm kịch của đứa con trai phước lành của chúng tôi lại càng trở nên kích động hơn bao giờ hết, và đắm chìm vào sự sùng đạo với lòng nhiệt thành đến mức thỉnh thoảng bạn sẽ tưởng như nàng gần phát điên. Nàng tưởng tượng ra những ảo ảnh. Nàng bảo rằng một vị thiên sứ từ thiên đường đã hiện về báo mộng rằng cái chết của Bryan chính là hình phạt giáng xuống nàng vì tội lỗi đã lơ là đứa con đầu lòng. Rồi nàng lại quả quyết rằng Bullingdon vẫn còn sống; nàng đã nhìn thấy nó trong giấc mơ. Rồi chốc chốc nàng lại rơi vào những cơn đau buồn tột độ về cái chết của nó, khóc thương cho nó dữ dội cứ như thể đó là người con trai cuối cùng của nàng qua đời, chứ không phải là bé Bryan yêu dấu của chúng tôi; đứa trẻ mà nếu đem ra so sánh với Bullingdon, thì khác nào viên kim cương đứng cạnh một hòn sỏi tầm thường. Những cơn chập chờn tâm lý của nàng thật đau đớn khi phải chứng kiến, và vô cùng khó để kìm chế. Người ta bắt đầu xì xào khắp vùng rằng Nữ bá tước sắp phát điên rồi. Lũ kẻ thù đểu cáng của tôi không quên hùa vào thổi phồng lời đồn đại ấy, đồng thời thêm thắt rằng chính tôi là nguyên nhân gây ra cơn điên loạn của nàng: rằng tôi đã dồn nàng đến bờ vực phát cuồng, rằng tôi đã bức hại Bullingdon, rằng tôi đã sát hại chính con trai mình; tôi chẳng biết chúng còn bịa ra những gì để trút lên đầu tôi nữa. Ngay cả ở Ireland, những lời vu khống căm ghét ấy cũng lọt tới tai tôi: những người bạn bắt đầu quay lưng lại với tôi. Họ bắt đầu bỏ bê các buổi đi săn của tôi, y hệt như những gì họ đã làm ở Anh, và mỗi khi tôi đến trường đua hay khu chợ, họ đều tìm những cái cớ bất ngờ để chuồn đi khỏi khu vực tôi ở. Tôi mang cái biệt danh Barry Độc ác, Ác quỷ Lyndon, tùy các vị chọn lấy: dân làng bắt đầu thêu dệt nên những truyền thuyết kỳ quái về tôi; các linh mục thì loan tin rằng tôi đã tàn sát không biết bao nhiêu nữ tu người Đức trong Cuảy năm chiến tranh; rằng hồn ma của tên Bullingdon bị sát hại đang ám lấy ngôi nhà của tôi. Có lần tại một hội chợ ở thị trấn gần đó, khi tôi có ý định mua một chiếc áo ghi-lê cho một người tùy tùng của mình, một tên đứng cạnh liền nói: "Hắn đang mua áo khoác trói tay cho Lady Lyndon đấy." Và từ sự việc ấy đã nảy sinh truyền thuyết về sự tàn nhẫn của tôi đối với vợ mình; đồng thời vô số chi tiết tỉ mỉ được thêu dệt kể lể về phương thức cũng như sự tinh vi trong cách tôi tra tấn nàng.

Sự ra đi của đứa con trai thân yêu không chỉ đè nặng lên trái tim tôi với tư cách là một người cha, mà còn tổn hại nghiêm trọng đến lợi ích cá nhân của tôi; bởi vì giờ đây không còn người thừa kế trực tiếp nào cho điền trang nữa, trong khi sức khỏe của Lady Lyndon lại suy yếu, và người ta cho rằng nàng hoàn toàn không có khả năng sinh thêm con nối dõi, nên kẻ thừa kế tiếp theo – cái gia đình đáng ghét Tiptoff – bắt đầu tìm đủ mọi cách trăm phương ngàn kế để quấy rầy tôi, đứng đầu phe ngũ đối thủ đang tung ra những tin đồn bôi nhọ uy tín của tôi. Họ nhúng tay vào việc quản lý điền trang của tôi bằng hàng trăm cách khác nhau; la ó om sòm nếu tôi đốn một cái cây, đào một cái giếng, bán một bức tranh, hay gửi vài ounce đồ bạc đi chế tác lại. Họ khủng bố tôi bằng những vụ kiện tụng không hồi kết, xin lệnh phong tỏa từ Tòa án Khởi thẩm, gây khó dễ cho những người quản lý của tôi trong việc thực thi công việc; đến mức bạn sẽ có cảm giác điền trang của tôi không thuộc về tôi mà là của chúng, muốn làm gì thì làm. Tệ hơn thế nữa, theo những gì tôi có lý do để tin tưởng, chúng đã cấu kết và mua chuộc những người hầu hạ ngay dưới mái nhà tôi; bởi vì tôi chẳng thể nói riêng với Lady Lyndon một câu nào mà nó lại không lọt ra ngoài, và tôi cũng chẳng thể say sưa với vị tuyên úy và bạn bè mà không có lũ khốn kiếp đạo đức giả nào đó hớt tay trên thông tin, rồi ngồi tính toán từng chai rượu tôi uống cùng từng lời thề thốt chửi rủa của tôi. Rằng những thứ đó không ít chút nào, tôi xin thừa nhận. Tôi thuộc tuýp người của thời đại cũ; luôn sống và phát ngôn phóng khoáng; và ít nhất, nếu tôi làm và nói những gì mình thích, thì tôi vẫn chưa tệ bằng vô số tên đểu cáng đạo đức giả ngoài kia, những kẻ luôn che đậy những khiếm khuyết và tội lỗi của mình bằng một chiếc mặt nạ thánh thiện vô tội. Vì tôi đang dốc bầu tâm sự và không hề giả dối, tôi cũng xin thú nhận luôn rằng tôi đã tìm cách ward off những mưu mô của kẻ thù bằng một thủ pháp có lẽ không hẳn là hoàn toàn chính đáng. Mọi thứ đều phụ thuộc vào việc tôi có được một người thừa kế điền trang hay không; bởi vì nếu Lady Lyndon, người vốn có sức khỏe yếu ớt, qua đời, thì ngay ngày mai tôi sẽ trở thành một kẻ ăn mày: mọi sự hy sinh về tiền bạc của tôi và vân vân cho điền trang sẽ chẳng còn có giá trị dù chỉ là một xu dính túi; tất cả những khoản nợ sẽ trút hết lên đôi vai tôi; và kẻ thù sẽ đắc thắng trước tôi – điều mà đối với một người có tinh thần trượng nghĩa như tôi, lại là "cú đánh cay đắng nhất," như lời một nhà thơ nào đó từng nói.

Thế nên tôi thú nhận rằng, đó là mong muốn của tôi là lật đổ bọn tiểu nhân này; và vì tôi không thể làm điều đó nếu thiếu một người thừa kế gia sản, TÔI ĐÃ QUYẾT ĐỊNH TÌM MỘT NGƯỜI. Việc tôi tìm được một đứa ở gần và cùng dòng máu với mình, dẫu có mang vết nhơ con hoang đi chăng nữa, thì ở đây không phải là vấn đề cần bàn tới. Chính vào lúc ấy, tôi đã phát hiện ra những âm mưu đểu cáng của kẻ thù; bởi vì sau khi bóng gió về kế hoạch này với Lady Lyndon – người mà tôi đã buộc phải tỏ ra, ít ra là bề ngoài, là một người vợ vô cùng ngoan ngoãn – dẫu cho tôi chưa bao giờ để bất kỳ bức thư nào của nàng gửi đi hay gửi đến mà không qua kiểm tra, dẫu cho tôi không cho phép nàng gặp gỡ bất kỳ ai ngoại trừ những người mà tôi nghĩ, trong tình trạng sức khỏe mỏng manh của nàng, là những người bạn đồng hành phù hợp; thế nhưng cái lũ Tiptoff khốn kiếp ấy vẫn đánh hơi được kế hoạch của tôi, lập tức phản đối không chỉ qua thư từ mà còn trên những trang báo công khai đầy nhục mạ và vu khống, đồng thời bêu riếu tôi trước công luận là một kẻ "làm giả con cái," như chúng gọi thế. Dĩ nhiên là tôi phủ nhận cáo buộc ấy – tôi chẳng thể làm gì khác được, và ngỏ ý sẵn sàng diện kiến bất kỳ tên nhà Tiptoff nào trên trường danh dự để chứng minh hắn là một kẻ đê tiện và lừa đảo; đúng như bản chất của hắn; dẫu cho có lẽ không phải trong trường hợp này. Nhưng chúng chỉ đáp lại tôi bằng cách thuê luật sư, đồng thời từ chối lời mời mà bất kỳ người đàn ông có khí phách nào cũng sẽ chấp nhận. Hy vọng có được người thừa kế của tôi vì thế mà tiêu tan hoàn toàn; quả thực Lady Lyndon (dẫu như tôi đã nói, tôi chẳng coi sự phản đối của nàng ra gì) đã chống lại đề xuất ấy với tất cả năng lượng mà một người phụ nữ yếu đuối như nàng có thể bộc lộ; và nói rằng nàng đã phạm phải một tội ác tày trời vì tôi, nhưng thà chết chứ không chịu làm điều đó lần nữa. Tuy nhiên, tôi hoàn toàn có thể đưa phu nhân về lại với lý trí; nhưng kế hoạch của chúng tôi đã bị lộ, và giờ đây có cố gắng cũng bằng thừa. Chúng tôi có thể có cả tá con trong cuộc hôn nhân hợp pháp, thì người ta vẫn sẽ bảo rằng chúng là giả dối.

Còn về việc huy động tiền từ các khoản niên kim, tôi có thể nói rằng mình đã vắt kiệt giá trị trọn đời của nàng rồi. Vào thời của tôi, có rất ít những công ty bảo hiểm mọc lên nhan nhãn ở thành phố London sau này; các nhà bảo lãnh tự đứng ra làm ăn, và sinh mạng của vợ tôi vốn nổi tiếng trong giới ấy chẳng kém gì bất kỳ người phụ nữ nào trong thế giới Cơ Đốc giáo, tôi dám tin là thế. Về sau, khi tôi muốn vay một khoản tiền dựa trên sinh mạng của nàng, lũ khốn kiếp ấy lại dám trơ trẽn nói rằng cách đối xử của tôi với nàng không đáng giá nổi một năm tiền mua đứt – cứ như thể lợi ích của tôi nằm ở việc giết chết nàng vậy! Giả sử đứa con trai của tôi còn sống, thì mọi chuyện đã khác; nó và mẹ nó có thể cùng nhau cắt đứt quyền thừa kế phần lớn điền trang, và các vấn đề tài chính của tôi đã được giải quyết ổn thỏa hơn. Còn bây giờ, tình trạng của chúng thực sự tồi tệ. Mọi kế hoạch của tôi đều đổ sông đổ biển; những mảnh đất tôi mua bằng tiền đi vay chẳng mang lại chút lợi nhuận nào, trong khi tôi phải è cổ trả khoản lãi cắt cổ cho những số tiền đã dùng để mua chúng. Thu nhập của tôi, dẫu rất lớn, lại phải gánh hàng trăm khoản niên kim cùng hàng ngàn chi phí thuê luật sư; và tôi cảm thấy cái lưới đang siết chặt lấy mình ngày một gần hơn, không còn cách nào để thoát khỏi những cạm bẫy ấy.

Thêm vào tất cả những bề bộn ấy, hai năm sau cái chết của đứa con trai tội nghiệp, vợ tôi – người mà những trò đồng bóng tính khí cùng thói ương ngạnh vô lý tôi đã phải chịu đựng suốt mười hai năm trời – lại muốn bỏ trốn khỏi tôi, và thậm chí đã thực hiện những hành vi mà nàng gọi là trốn chạy khỏi sự bạo ngược của tôi.

Mẹ tôi, người duy nhất vẫn trung thành với tôi trong nghịch cảnh (thực ra bà luôn nhìn nhận tôi dưới ánh sáng đích thực, như một vị tử đạo trước sự khốn nạn của kẻ khác và là nạn nhân của bản tính hào phóng, dễ tin người của chính mình), đã phát hiện ra âm mưu đầu tiên đang được nhen nhóm; mà như thường lệ, những kẻ chủ mưu chính lại là cặp đôi Tiptoff xảo quyệt và độc ác kia. Quả thực, dẫu tính khí bà Barry có phần bạo liệt và cách hành xử khác thường, bà lại là một nhân vật vô giá đối với tôi trong nhà; nơi mà có lẽ đã rơi vào cảnh nát bấy từ lâu nếu không có tinh thần ngăn nắp, quản lý cùng tài năng điều hành tuyệt vời của bà đối với đại gia đình đông đúc của tôi. Còn về phần Lady Lyndon, ôi chao, con mợ tội nghiệp ấy quá ư là một phu nhân đài các để mà bận tâm đến chuyện bếp núc lặt vặt – suốt ngày chỉ quẩn quanh bên bác sĩ hay mấy cuốn sách đạo đức, và chẳng bao giờ xuất hiện trước mặt chúng tôi ngoại trừ khi có sự ép buộc của tôi; lúc đó thể nào bà và mẹ tôi cũng sẽ cãi nhau to.

Trái lại, bà Barry có năng khiếu quản lý trong mọi việc. Bà đôn đốc đám hầu gái, bắt lũ gia nhân hoàn thành nhiệm vụ; soi mói từng giọt rượu vang dưới hầm, từng giỏ yến mạch và cỏ khô trong chuồng ngựa; giám sát việc muối cá ướp thịt, khoai tây và chất than bùn, việc mổ heo nuôi gà, phòng chứa vải vóc lẫn lò bánh mì, cùng muôn vàn chi tiết lặt vặt của một cơ ngơi lớn. Nếu tất cả các bà nội trợ Ireland đều được như bà, tôi dám cá là ngọn lửa trong sảnh đường sẽ còn bùng cháy ở những nơi giờ đây chỉ toàn mạng nhện, và nhiều cánh đồng cỏ sẽ ngập tràn cừu và gia súc béo tốt thay cho những khóm ké gai đang chiếm ngự hiện tại. Nếu có thứ gì cứu vớt được tôi khỏi hậu quả từ sự độc ác của kẻ khác cùng bản tính (tôi xin thú nhận, vì tôi không ngại nhận lỗi) quá dễ dãi, hào phóng và bất cẩn của chính mình, thì đó chính là sự thận trọng tuyệt vời của người phụ nữ đáng kính ấy. Bà chưa bao giờ đi ngủ cho đến khi cả nhà đã im ắng và tắt hết nến; và bạn có thể hình dung đây là một việc khá khó khăn đối với một kẻ có thói quen sinh hoạt như tôi – người thường có cả tá bạn bè bợm nhạ (phần lớn là lũ đểu cáng xảo quyệt và bạn giả nghĩa!) tụ tập uống rượu mỗi đêm, và bản thân tôi thì hiếm khi nào đi ngủ trong trạng thái tỉnh táo. Rất nhiều, rất nhiều đêm khi tôi không hề hay biết sự chăm sóc của bà, người phụ nữ hiếm có ấy đã tự tay cởi bốt cho tôi, nhìn đám gia nhân đặt tôi lên giường thật êm ái, rồi tự tay cầm nến đi cất; và cũng chính bà là người đầu tiên vào buổi sáng mang cho tôi ly bia nhỏ giải khát. Thời của tôi không phải là thời của những kẻ yếu đuối sữa nước đâu, tôi nói cho các bạn hay. Một người quý tộc chẳng thấy xấu hổ gì khi nốc nửa tá chai rượu; còn mấy thứ cà phê hay nước lỏng bỏng của các vị thì cứ để dành cho Lady Lyndon, bác sĩ của nàng cùng mấy mụ già khác. Niềm tự hào của mẹ tôi là tôi có thể uống ác liệt hơn bất kỳ kẻ nào trong vùng – bằng chứng là lượng rượu tôi nốc chỉ kém cha tôi trước đó có đúng một pint, bà thường nói thế.

Việc Lady Lyndon căm ghét bà là điều hoàn toàn dễ hiểu. Nàng chẳng phải là người phụ nữ đầu tiên, hay con người đầu tiên trên đời này căm ghét mẹ chồng. Tôi cắt cử mẹ mình canh chừng cẩn mật mọi trò đồng bóng của phu nhân; và điều này, bạn có thể chắc chắn, là một trong những lý do khiến nàng căm ghét bà. Tuy nhiên tôi chẳng bao giờ bận tâm đến điều đó. Sự hỗ trợ và giám sát của bà Barry là vô giá đối với tôi; và nếu tôi có thuê tận hai mươi gián điệp để theo dõi Phu nhân, tôi cũng không thể được phục vụ chu đáo bằng một phần sự quan tâm và cảnh giác vô vị lợi của người mẹ tuyệt vời của mình. Bà ngủ với chùm chìa khóa nhà giấu dưới gối, và đưa mắt soi mói khắp mọi nơi. Bà bám theo mọi cử động của Nữ bá tước như hình với bóng; từ sáng đến tối, bà nắm rõ từng chân tơ kẽ tóc mọi việc Lady Lyndon làm. Nếu nàng đi dạo trong vườn, một ánh mắt cảnh giác luôn gác chung quanh cửa nhỏ; và nếu nàng muốn ra ngoài bằng xe ngựa, bà Barry sẽ đi cùng, kèm theo dăm gã mặc trang phục gia nhân của tôi phi ngựa sát bên cạnh để đảm bảo nàng không gặp nguy hiểm gì. Dù nàng phản đối và thà chịu nhốt mình trong phòng trong sự im lặng tức tối, tôi vẫn kiên quyết bắt chúng tôi phải xuất hiện cùng nhau tại nhà thờ trên chiếc xe sáu ngựa vào mỗi Chủ nhật; và rằng nàng phải tham dự các buổi khiêu vũ ở trường đua cùng tôi, bất cứ khi nào bờ cõi sạch bóng bọn chủ nợ đểu cáng đang vây hãm tôi. Điều này đã dội gáo nước lạnh vào những kẻ vu khống từng loan tin rằng tôi muốn biến vợ mình thành tù nhân. Thực tế là, vì biết rõ bản tính lỏng lẻo của nàng, và chứng kiến thái độ ác cảm điên cuồng dành cho tôi cùng gia đình tôi – thứ đã thay thế cho cái tình cảm có lẽ từng điên cuồng không kém dành cho tôi trước đây – tôi buộc phải cảnh giác để nàng không sổng chuỗi. Nếu nàng bỏ đi, tôi sẽ khánh kiệt ngay ngày mai. Điều này (mà mẹ tôi thừa hiểu) buộc chúng tôi phải kèm cặp nàng thật chặt; nhưng còn chuyện giam cầm nàng, tôi xin khinh bỉ bác bỏ lời vu khống ấy. Người đàn ông nào mà chẳng giam giữ vợ mình ở một mức độ nào đó; thế gian này sẽ loạn đến đâu nếu phụ nữ được phép rời khỏi nhà rồi quay về bất cứ khi nào họ nổi hứng chứ? Khi canh chừng vợ mình là Lady Lyndon, tôi chẳng làm gì hơn ngoài việc thực thi thẩm quyền hợp pháp vốn trao quyền tôn trọng và vâng lời cho mọi người đàn ông.

Thế nhưng, sự quỷ quyệt của đàn bà là thế đấy, bất chấp mọi sự cảnh giác của tôi trong việc phòng thủ nàng, rất có thể Lady Lyndon đã sổng mất nếu tôi không có một đồng minh sắc sảo không kém gì nàng: bởi vì như tục ngữ có câu ‘cách tốt nhất để bắt một tên trộm là thả một tên trộm khác đuổi theo nó,’ thì cách tốt nhất để trị một người phụ nữ là thuê một kẻ thuộc chính giới tính xảo quyệt của nàng để canh chừng nàng. Người ta sẽ nghĩ rằng, bị theo dõi gắt gao như thế, mọi bức thư đều bị đọc trộm, mọi mối quan hệ đều bị tôi kiểm soát nghiêm ngặt, lại sống ở một vùng hẻo lánh của Ireland xa rời gia đình, Lady Lyndon sẽ không có lấy một cơ hội liên lạc với đồng minh hay công khai những điều mà nàng thích gọi là nỗi oan ức của mình; thế nhưng trong một thời gian dài, nàng vẫn lén lút thư tín ngay dưới mũi tôi và âm mưu một cách tinh vi để trốn chạy khỏi tôi; như sẽ được kể sau đây.

Nàng vốn có niềm đam mê vô độ với váy áo, và vì nàng chưa bao giờ bị cản trở trong bất kỳ cơn hứng thú nào kiểu này (bởi tôi không tiếc tiền chiều chuộng nàng, và trong số các khoản nợ của tôi có những hóa đơn thợ may lên tới hàng ngàn bảng), những chiếc rương cứ liên tục được chuyển tới chuyển lui từ Dublin, đựng đủ loại trang phục, mũ nón, tua rua và ren rua theo sở thích của nàng. Cùng với chúng sẽ là những bức thư từ thợ may của nàng, hồi âm cho vô số yêu cầu tương tự của phu nhân; tất cả đều qua tay tôi mà không hềấy một chút nghi ngờ trong suốt một thời gian. Thế nhưng chính trong những giấy tờ ấy, bằng phương pháp đơn giản là dùng mực vô hình, lại chứa đựng toàn bộ hệ thống thư từ của phu nhân; và Chúa mới biết rõ (vì như tôi đã nói, phải mất một thời gian tôi mới phát hiện ra trò bịp này) những cáo buộc nào nhằm vào tôi đã được viết trong đó.

Nhưng bà Barry thông minh đã phát hiện ra rằng, cứ mỗi lần nàng vợ quý hóa của tôi chuẩn bị viết thư cho thợ may, nàng đều đòi chanh để pha nước uống như lời nàng nói; chi tiết này khi được kể lại đã khiến tôi bắt đầu suy ngẫm, thế là tôi hơ một trong những bức thư trước ngọn lửa, và toàn bộ âm mưu đê tiện đã bị phơi bày ra ánh sáng. Tôi sẽ dẫn ra một đoạn mẫu trong số những bức thư vô cùng xảo quyệt của người đàn bà bất hạnh này. Với nét chữ to, dòng cách xa nhau, là một loạt các chỉ dẫn gửi cho thợ may áo của nàng, nêu rõ những món đồ trang phục mà phu nhân đang cần, sự đặc biệt trong kiểu dáng, loại vải nàng chọn, v.v. Nàng sẽ lập những danh sách dài theo cách này, viết mỗi món đồ trên một dòng riêng để có thêm không gian kể lể mọi sự tàn nhẫn của tôi cùng những nỗi oan ức tày trời của nàng. Xen giữa những dòng ấy là nhật ký về những ngày tháng bị giam cầm của nàng: nó sẽ đem lại gia tài cho một nhà văn viết tiểu thuyết thời bấy giờ nếu có được một bản sao và cho xuất bản dưới tựa đề ‘Nữ tù nhân xinh đẹp, hay Người chồng dã man,’ hoặc một cái tên nào đó hấp dẫn và ngớ ngẩn tương tự. Nội dung cuốn nhật ký như sau:

‘THỨ HAI.—Hôm qua tôi bị bắt đi nhà thờ. Con mụ mẹ chồng quái vật, gớm ghiếc, thô tục, đáng ghét của tôi diện chiếc áo xa-tanh vàng thắt ruy-băng đỏ, nghễu nghện chiếm vị trí đầu tiên trên xe ngựa; lão L. cưỡi ngựa đi bên cạnh, trên con ngựa mà hắn chưa từng trả tiền cho Đại úy Hurdlestone. Tên giả hình độc ác dẫn tôi vào ghế ngồi với chiếc mũ trên tay cùng nụ cười toe toét trên môi, rồi hôn lên tay tôi khi tôi bước lên xe sau buổi lễ, lại còn vỗ về con chó săn lông xám Ý của tôi – tất cả chỉ để đám đông tụ tập ở đó nhìn thấy. Lão bắt tôi xuống lầu vào buổi tối để pha trà cho đám bạn bè của lão; mà ba phần tư số đó, tính cả bản thân lão, đều say mèm như mọi khi. Chúng bôi mặt tên mục sư thành màu đen khi lão ta đã nốc đến chai thứ bảy; và khi lão đã đạt đến trạng thái bất tỉnh quen thuộc, chúng trói lão lên con ngựa xám với tư thế mặt quay về phía đuôi ngựa. Con mụ rồng cái đọc “Bổn phận con người” suốt buổi tối cho đến giờ đi ngủ; khi mụ tống tôi về phòng, khóa trái cửa lại, rồi lật đật đi phục vụ đứa con trai ghê tởm của mụ: kẻ mà tôi nghĩ mụ tôn thờ vì sự độc ác của hắn, Y HỆT NHƯ STYCORAX ĐÃ TÔN THỜ CALIBAN.’

Lẽ ra các vị phải chứng kiến cơn thịnh nộ của mẹ tôi khi tôi đọc to đoạn này cho bà nghe! Thực ra, tôi luôn có khiếu hài hước (trò đùa quái ác thực hiện trên người lão mục sư được miêu tả ở trên, thú thật là có thật 100%), và thường cẩn trọng chọn lựa để bà Barry nghe tất cả những LỜI KHEN TẶNG mà Lady Lyndon dành cho bà. "Con rồng cái" là cái tên mà người ta biết đến bà trong tập thư từ quý giá này; hoặc đôi khi bà được gọi bằng danh hiệu "Phù thủy Ireland." Còn về phần tôi, tôi được gọi là "tên cai ngục của tôi," "tên bạo chúa của tôi," "tinh thần đen tối đã chiếm đoạt linh hồn tôi," và cứ thế; toàn là những từ ngữ ca ngợi quyền lực của tôi, dẫu chúng chẳng mấy ngợi ca sự nhã nhặn của tôi là bao. Dưới đây là một đoạn trích khác từ "Nhật ký ngục tù" của nàng, qua đó có thể thấy rằng phu nhân, dẫu ra điều thờ ơ với những hành tung của tôi, lại sở hữu một đôi mắt sắc sảo chẳng kém bất kỳ người phụ nữ nào và cũng ghen tuông chẳng thua ai:

‘THỨ TƯ.—Đúng vào ngày này hai năm trước, niềm hy vọng và niềm vui cuối cùng trong cuộc đời tôi đã bị tước đoạt, và đứa con trai bé bỏng của tôi được gọi về thiên đường. Liệu con có gặp lại người anh trai bị bỏ quên của nó ở trên đó không, người mà tôi đã để mặc lớn lên không mồi chài bên cạnh mình: và bị sự bạo ngược của con quái vật mà tôi đang chung sống đẩy vào cảnh lưu vong, và có lẽ là cả cái chết? Hay đứa trẻ vẫn còn còn sống, như trái tim si dại của tôi đôi khi thầm nghĩ? Charles Bullingdon! Hãy đến cứu giúp một người mẹ khốn khổ, kẻ đã thừa nhận tội lỗi của mình, sự lạnh nhạt đối với con, và giờ đây đang cay đắng trả giá cho sai lầm ấy! Nhưng không, nó không thể sống được! Tôi phát điên mất! Hy vọng duy nhất của tôi đặt nơi anh, người em họ của tôi – người mà tôi từng nghĩ sẽ gọi bằng một DANH HIỆU THÂN MẬT HƠN, anh George Poynings yêu dấu của tôi! Ôi, hãy làm hiệp sĩ và cứu tinh của tôi, con người trượng nghĩa đúng nghĩa hiệp sỹ mà anh vẫn luôn là, và giải cứu tôi khỏi gông cùm của tên tội phạm đê tiện đang giam cầm tôi – hãy cứu tôi khỏi hắn, và khỏi Stycorax, mụ phù thủy Ireland đê tiện, mẹ của hắn!’

*(Ở đây có vài dòng thơ, loại thơ mà phu nhân thường sáng tác theo cả tập dày cộp, trong đó nàng tự so sánh mình với Sabra trong truyện ‘Bảy nhà vô địch,’ và nài nỉ George của nàng hãy giải cứu nàng khỏi CON RỒNG CÁI, ám chỉ bà Barry. Tôi xin bỏ qua những dòng thơ này và tiếp tục:)*—

‘Ngay cả đứa con tội nghiệp của tôi, kẻ đã chết yểu vào ngày kỷ niệm buồn này, cũng đã bị tên bạo chúa cai trị tôi nhồi sọ để khinh miệt và căm ghét tôi. Chính vì trái với mệnh lệnh, với những lời cầu xin của tôi mà nó đã dấn thân vào chuyến đi định mệnh ấy. Tôi đã phải chịu đựng biết bao cay đắng, biết bao nhục nhã kể từ đó! Tôi chỉ là một tù nhân trong chính đại sảnh của mình. Lẽ ra tôi phải sợ bị đầu độc, ngặt nỗi tôi biết tên khốn ấy có vụ lợi tầm thường trong việc giữ cho tôi sống, và cái chết của tôi sẽ là hồi chuông khai tử cho cơ đồ của hắn. Nhưng tôi chẳng dám bước đi đâu nếu không có tên cai ngục đáng ghét, gớm ghiếc, thô tục của mình bên cạnh – mụ đàn bà Ireland ghê tởm, kẻ bám theo từng bước chân tôi. Tôi bị khóa nhốt trong phòng vào ban đêm như một tên tội phạm, và chỉ được phép rời khỏi phòng khi CÓ LỆNH phải có mặt trước mặt chúa tể của tôi (tôi ra lệnh!), để góp mặt vào những cuộc ăn chơi trác táng của hắn cùng lũ bạn nhậu, và phải lắng nghe những lời lẽ gớm ghiếc của hắn khi chìm đắm trong cơn điên cuồng ghê tởm của sự say xỉn! Hắn thậm chí đã vứt bỏ cả vỏ bọc chung thủy – kẻ từng thề thốt rằng chỉ có mình tôi mới có thể thu hút hoặc làm hắn say đắm! Và giờ đây hắn mang cả những ả nhân tình thô tục của mình đến ngay trước mắt tôi, và còn muốn tôi công nhận đứa con của hắn với một ả khác là người thừa kế khối tài sản của chính tôi!’

‘Không, tôi sẽ không bao giờ khuất phục! Anh, và chỉ có anh thôi, George của tôi, người bạn thuở niên thiếu của tôi, mới được làm người thừa kế điền trang Lyndon. Tại sao Định mệnh lại trói buộc tôi với anh, thay vì với kẻ gớm ghiếc đang nắm giữ tôi dưới ách thống trị của hắn, và mang lại hạnh phúc cho nàng Calista tội nghiệp?’

Những bức thư cứ thế kéo dài ròng rã hết tờ này đến trang khác với nét chữ viết tay rít chặt vào nhau; và tôi xin thách thức bất kỳ độc giả vô tư nào phán xem liệu tác giả của những tài liệu ấy có phải là một sinh vật ngốc nghếch và kiêu ngạo nhất từng tồn tại hay không, và liệu mụ ta có cần phải được quản thúc hay không? Tôi có thể chép lại cả thước những lời lải nhải gửi cho Lãnh chúa George Poynings, tình cũ của nàng, trong đó nàng gọi hắn bằng những cái tên thân mật nhất và nài nỉ hắn tìm cho mình một chốn dung thân để trốn tránh những kẻ áp bức; nhưng chúng sẽ khiến người đọc phát ngấy, cũng như tôi thấy mệt mỏi khi phải chép lại. Thực tế là, người phụ nữ bất hạnh này có tài viết lách nhiều hơn gấp bội so với những gì nàng thực sự nghĩ. Nàng lúc nào cũng đọc tiểu thuyết và sách rác; tự đặt mình vào những nhân vật tưởng tượng rồi bay bổng vào những điều anh hùng ca và cảm sướt mướt với một trái tim trống rỗng nhất mà tôi từng biết trong đời; thế nhưng lại biểu lộ khu hướng muốn yêu đương mãnh liệt nhất. Nàng luôn viết như thể mình đang chìm trong ngọn lửa đam mê. Tôi đang giữ một bài điếu văn viết cho con chó cưng của nàng, đoạn thơ dịu dàng và thảm thương nhất mà nàng từng sáng tác; cùng những bức thư phàn nàn đầy tình cảm gửi tới Betty, cô hầu gái yêu thích của nàng; gửi người quản gia khi có chuyện bất hòa với bà ta; gửi tới nửa tá người quen, mỗi người đều được nàng xưng hô là người bạn thân thiết nhất trên đời, để rồi quên béng ngay khoảnh khắc nàng vướng vào một niềm say mê mới. Còn về tình yêu của nàng dành cho các con, đoạn trích trên sẽ cho thấy nàng có khả năng bộc lộ tình mẫu tử chân chính đến mức nào: chính câu văn nàng ghi lại cái chết của đứa con trai đã vơ lấy cơ hội để bộc lộ thói ích kỷ của bản thân và trút giận lên đầu tôi; và nàng chỉ muốn gọi một đứa khác từ cõi chết trở về, cốt để nó mang lại chút lợi ích cá nhân nào đó cho nàng. Nếu TÔI thực sự đối xử khắt khe với người đàn bà này, ngăn cách nàng với lũ nịnh hót vốn chỉ chực chờ gieo rắc bất hòa giữa chúng tôi, và nhốt nàng lại để tránh gây chuyện thị phi, thì ai có thể dám nói rằng tôi đã sai? Nếu có bất kỳ người phụ nữ nào xứng đáng phải mặc áo trói tay – thì đó chính là Lady Lyndon; và trong đời mình, tôi từng chứng kiến không ít kẻ bị cùm xích, cạo đầu nằm trên đống rơm trong nhà thương điên, những kẻ còn chưa phạm đến một nửa số trò ngớ ngẩn của sinh vật dại dột, kiêu ngạo và lú lẫn ấy.

Mẹ tôi vô cùng tức giận trước những cáo buộc nhằm vào tôi và bản thân bà trong những bức thư ấy, đến mức tôi phải vất vả lắm mới ngăn được bà không vạch trần chuyện chúng tôi đã biết rõ mọi thứ trước mặt Lady Lyndon; bởi vì mục tiêu của tôi, dĩ nhiên, là giữ cho nàng ngu muội về việc chúng tôi đã thấu suốt các âm mưu của nàng: vì tôi rất háo hức muốn biết chúng tiến xa đến đâu và sự xảo quyệt của nàng có thể đẩy tới cực điểm nào. Những bức thư ngày càng trở nên hấp dẫn hơn (như người ta hay nói về tiểu thuyết) khi diễn biến tiếp tục. Những bức tranh vẽ về cách đối xử của tôi với nàng được dựng lên khiến lồng ngực người xem phải đập thình thịch. Tôi không tài nào nhớ hết nàng đã buộc tội mình phải gánh chịu những quái thai nào, cùng những khốn khổ và đón đói ra sao; trong khi suốt quãng thời gian ấy, bề ngoài nàng vẫn sống vô cùng béo tốt và mãn nguyện tại lâu đài Castle Lyndon của chúng tôi. Việc đọc tiểu thuyết và thói kiêu ngạo đã làm hỏng óc nàng mất rồi. Tôi chẳng thể thốt ra một lời thô lỗ nào với nàng (dẫu nàng xứng đáng nhận được hàng ngàn lời như thế mỗi ngày, tôi nói cho các bạn hay), là nàng lại lớn tiếng réo lên rằng tôi đang tra tấn nàng; và mẹ tôi chỉ cần phàn nàn đôi câu là nàng lăn đùng ra ngất xỉu, rồi lớn tiếng quả quyết rằng chính bà cụ đáng kính là nguyên nhân gây ra nông nỗi ấy.

Cuối cùng nàng bắt đầu đe dọa tự vẫn; và dẫu cho tôi chẳng hề dọn dẹp mấy món đồ cắt gọt đi, không hề tiếc rẻ dây nịt thắt lưng của nàng, đồng thời phó mặc cả tiệm thuốc của bác sĩ cho nàng tha hồ sử dụng – vì hiểu rõ bản chất của nàng đến tận chân tơ kẽ tóc, và thừa biết chẳng có người phụ nữ nào trong thế giới Cơ Đốc giáo lại kém phần dại dột dám tự tay kết liễu sinh mạng quý giá của mình hơn nàng; thế nhưng những lời đe dọa ấy rõ ràng vẫn có tác dụng đối với kẻ mà chúng hướng tới; bởi vì những bưu phẩm của thợ may bắt đầu được gửi đến với tần suất dày đặc, và những hóa đơn gửi cho nàng chứa đầy những lời đảm bảo về sự trợ giúp sắp tới. Lãnh chúa George Poynings trượng nghĩa đang đến để cứu nguy cho người em họ của mình, và không quên dành cho tôi lời khen ngợi rằng hắn hy vọng sẽ giải thoát người em họ thân yêu khỏi móng vuốt của tên ác nhân tồi tệ nhất từng làm nhục nhân loại; và rằng khi nàng được tự do, các biện pháp sẽ được tiến hành để ly hôn, dựa trên lý do tàn bạo cùng mọi hình thức ngược đãi từ phía tôi.

Tôi đã cẩn thận sao chép lại tất cả những tài liệu quý giá ấy từ cả hai phía, thông qua người họ hàng, con đỡ đầu kiêm thư ký của tôi đã nhắc đến ở trên – ngài Redmond Quin, hiện là người quản lý ĐÁNG KÍNH của điền trang Castle Lyndon. Đây là đứa con trai của mối tình xưa Nora, kẻ mà tôi đã mang đi trong một cơn hào phóng bộc phát; hứa hẹn lo cho việc học hành của nó tại Đại học Trinity và chu cấp cho nó suốt đời. Nhưng sau khi cậu thiếu niên đã học ở trường đại học được một năm, các gia sư từ chối không cho nó vào nhà ăn hay tham dự các buổi giảng cho đến khi học phí của nó được thanh toán đầy đủ; và cảm thấy bị xúc phạm trước cái cách đòi số tiền cỏn con ấy một cách trơ trẽn, tôi đã rút lại sự bảo trợ đối với nơi đó, đồng thời ra lệnh cho cậu quý tử về lại lâu đài Castle Lyndon; nơi tôi đã biến nó thành kẻ hữu dụng cho mình bằng hàng ngàn cách. Khi đứa con trai bé bỏng yêu dấu của tôi còn sống, nó làm gia sư cho đứa trẻ tội nghiệp chừng nào tính khí ngạo mạn của thằng bé cho phép; nhưng tôi dám cá là bé Bryan tội nghiệp chẳng bao giờ thèm bận tâm đến sách vở là mấy. Sau đó, nó giữ sổ sách cho bà Barry; chép lại hàng đống thư từ dài dằng dặc của tôi với các luật sư và người quản lý của tất cả các điền trang; đánh một ván bài phé-cơ hoặc cờ thỏ cáo vào các buổi tối cùng tôi và mẹ tôi; hoặc với tư cách là một thiếu niên khá tháo vát (dẫu mang tinh thần thô lỗ cục mịch của loài súc vật hệt như cha nó), nó đệm sáo cho Lady Lyndon chơi đàn spinet; hoặc cùng nàng đọc sách tiếng Pháp và tiếng Ý: cả hai ngôn ngữ mà phu nhân đều uyên bác, và dần dà cậu ta cũng thông thạo. Mẹ tôi, người luôn theo dõi sát sao, thường rất tức giận khi nghe họ trò chuyện bằng những thứ ngôn ngữ ấy; bởi vì chẳng hiểu nổi dù chỉ một từ, bà Barry phát điên lên mỗi khi chúng được thốt ra, và luôn miệng mắng nhiếc rằng chúng đang mưu tính trò gạt gẫm gì đây. Đó là cách mà Lady Lyndon thường dùng để chọc tức bà cụ mỗi khi ba người ở một mình: nàng cố tình bắt chuyện với Quin bằng một trong những thứ tiếng đó.

Tôi hoàn toàn yên tâm về sự trung thành của nó, bởi vì tôi đã nuôi nấng cậu thiếu niên ấy, chất chồng lên nó biết bao ơn huệ; và ngoài ra, tôi còn có nhiều minh chứng về độ tin cậy của nó. Chính hắn là người đã mang đến cho tôi ba bức thư của Lãnh chúa George, hồi âm cho một số lời phàn nàn của Lady Lyndon; chúng được giấu khéo léo giữa lớp da và bìa cứng của một cuốn sách được gửi từ thư viện cho mượn để phu nhân đọc giải trí. Hắn và Lady Lyndon cũng thường xuyên cãi vã. Nàng bắt chước dáng đi của hắn vào những lúc vui vẻ; còn trong những khoảnh khắc kiêu kỳ, nàng từ chối ngồi chung bàn với cháu nội của một gã thợ may. "Hãy tống bất cứ thứ gì vào đây làm bạn với tôi trừ cái tên Quin gớm ghiếc ấy," nàng thường thốt lên như thế mỗi khi tôi đề nghị hắn đến giải trí bằng sách vở và cây sáo của mình; bởi vì, dù chúng tôi có hay cãi vã đi chăng nữa, cũng không có nghĩa là lúc nào chúng tôi cũng đối đầu nhau: thỉnh thoảng tôi vẫn tỏ ra ân cần với nàng. Đôi khi chúng tôi làm hòa với nhau suốt cả tháng trời; rồi lại cãi nhau ròng rã hai tuần; rồi nàng tự nhốt mình trong phòng suốt một tháng trời; tất cả những tình huống gia đình ấy đều được phu nhân ghi chép lại theo cách riêng của mình vào cuốn nhật ký ngục tù, như nàng vẫn gọi nó; và đó quả là một tài liệu đẹp đẽ làm sao! Thỉnh thoảng nàng viết: "Con quái vật của tôi hôm nay có vẻ hiền lành tử tế;" hoặc "Tên côn đồ của tôi đã rủ lòng ban ơn một nụ cười." Rồi nàng lại bùng nổ thành những lời căm thù hung hãn; nhưng đối với người mẹ tội nghiệp của tôi thì LUÔN LUÔN là sự căm ghét tột cùng. Nào là: "Mụ rồng cái hôm nay đổ bệnh rồi, ước gì mụ ta chết quách đi cho rồi!" hoặc: "Mụ đàn bà chợ búa gớm ghiếc người Ireland vừa đem mớ ngôn từ chợ búa ra trút lên đầu tôi hôm nay," và cứ thế; tất cả những biểu đạt ấy, khi được đọc cho bà Barry nghe, hoặc được dịch từ tiếng Pháp và tiếng Ý – những thứ tiếng mà phần lớn chúng được viết bằng – đều không khỏi giữ cho bà cụ luôn chìm trong cơn thịnh nộ vĩnh viễn đối với người phụ trách của mình; và nhờ thế, tôi luôn có con chó canh gác của mình, theo cách gọi của tôi, lúc nào cũng trong trạng thái cảnh giác cao độ. Trong việc dịch thuật những ngôn ngữ ấy, cậu thanh niên Quin đã giúp ích cho tôi rất nhiều; vì tôi chỉ biết lõm bõm tiếng Pháp – và tiếng Đức cao nguyên khi còn trong quân đội, dĩ nhiên tôi nói rất rành – nhưng tiếng Ý thì tôi hoàn toàn mù tịt, nên vô cùng biết ơn sự phục vụ của một phiên dịch viên trung thành và rẻ mạt đến thế.

Thế nhưng, tên phiên dịch viên rẻ mạt và trung thành này, đứa con đỡ đầu kiêm họ hàng mà tôi đã chất chồng lên nó và gia đình nó biết bao ơn huệ, lại đang thực sự tìm cách phản bội tôi; và suốt ít nhất vài tháng liền, hắn đã cấu kết với kẻ thù chống lại tôi. Tôi tin rằng lý do khiến chúng không hành động sớm hơn chính là việc thiếu vắng chất xúc tác của mọi cuộc phản bội – đó là tiền bạc: thứ mà ở bất kỳ xó xỉnh nào trong cơ ngơi của tôi cũng đang rơi vào cảnh túng thiếu thảm hại; nhưng chúng cũng xoay sở để có được nguồn cung thông qua tên con đỡ đầu đểu cáng của tôi – kẻ có thể tự do ra vào mà không hề bị mỏi mòn nghi kỵ: toàn bộ kế hoạch đã được dàn xếp ngay dưới mũi chúng tôi, chiếc xe ngựa thuê đã được đặt trước, và phương tiện trốn chạy thực sự đã sẵn sàng; trong khi tôi hoàn toàn không hay biết gì về âm mưu của chúng.

Một tai nạn ngẫu nhiên đã giúp tôi biết được kế hoạch của chúng. Một trong những thợ mỏ của tôi có một cô con gái xinh xắn; và cô gái xinh xắn này có một gã người yêu – theo cách gọi của họ ở Ireland – chính là cậu thiếu niên chuyên giao túi thư cho lâu đài Castle Lyndon (và chúa ơi, có biết bao bức thư đòi nợ của tôi nằm trong đó!): cậu bé đưa thư này đã kể cho người yêu nghe về việc nó vừa mang một túi tiền từ thị trấn về cho Cậu chủ Quin; và rằng tay nài ngựa Tim đã dặn cậu ta phải đánh một chiếc xe ngựa xuống bờ sông vào một thời điểm nhất định nào đó. Cô Rooney, người chẳng giam giấu tôi điều gì, đã tuôn ra toàn bộ câu chuyện; hỏi tôi rằng tôi đang mưu tính trò quỷ quái gì, và tôi định rước cô gái bất hạnh nào đi trốn bằng chiếc xe ngựa mà tôi đã đặt và dùng số tiền moi từ thị trấn để đút lót?

Lúc đó toàn bộ bí mật mới bừng sáng trong đầu tôi, rằng kẻ mà tôi từng ấp ủ trong lồng ngực lại chuẩn bị đâm sau lưng mình. Đã có lúc tôi nghĩ đến việc tóm gọn cặp đôi này ngay tại trận trốn chạy, dìm chết nửa người chúng ở bến phà mà chúng phải băng qua để leo lên xe ngựa, đồng thời rút súng bắn gục tên phản bội trẻ tuổi ngay trước mắt Lady Lyndon; nhưng suy đi tính lại, rõ ràng tin tức về vụ trốn chạy sẽ gây náo động khắp vùng, kéo theo lũ quan tòa phiền phức bủa vây xung quanh tôi, và cuối cùng chẳng mang lại chút lợi ích nào. Thế nên tôi buộc phải nén giận, và tự mãn nguyện với việc bóp nát âm mưu đê tiện ấy ngay tại thời điểm nó chuẩn bị lọt lòng.

Tôi phi nước đại về nhà, và chỉ trong nửa giờ đồng hồ với vài cái liếc nhìn đầy sát khí, tôi đã bắt Lady Lyndon phải quỳ gối van xin sự tha thứ từ tôi; thú nhận tất cả và mọi thứ; sẵn sàng thề thốt rằng nàng sẽ không bao giờ dám tái diễn một âm mưu nào như thế nữa; đồng thời tuyên bố rằng đã có năm mươi lần nàng định thú nhận hết mọi thứ với tôi, ngặt nỗi nàng quá sợ hãi cơn thịnh nộ của tôi đối với cậu thanh niên tội nghiệp – kẻ đồng lõa đồng thời là tác giả kiêm nhà phát minh ra toàn bộ mớ rắc rối này. Lời khai này – dù tôi thừa biết nó dối trá đến mức nào – tôi vẫn đành vờ như tin tưởng; thế nên tôi bắt nàng viết thư cho người anh họ, Lãnh chúa George – kẻ đã cung cấp tiền bạc cho nàng như nàng thừa nhận, và là người cùng nàng bàn bạc kế hoạch – với nội dung ngắn gọn rằng nàng đã thay đổi ý định về chuyến đi vùng quê đã đề xuất; và vì người chồng thân yêu của nàng đang có sức khỏe tương đối mong manh, nàng thích ở nhà để chăm sóc ông xã hơn. Tôi thêm vào một dòng tái bút khô khan, trong đó tôi tuyên bố rằng tôi sẽ vô cùng hân hạnh nếu Lãnh chúa đến thăm chúng tôi tại lâu đài Castle Lyndon, và tôi rất khao khát được nối lại mối quan hệ quen biết từng mang lại cho tôi vô cùng nhiều sự thỏa mãn trong quá khứ. "Tôi sẽ tìm gặp ngài ấy," tôi viết thêm, "ngay khi tôi đặt chân đến vùng của ngài ấy, và háo hức mong đợi niềm vui được hội ngộ." Tôi nghĩ chắc chắn hắn phải hiểu rõ ý nghĩa của tôi; đó là tôi sẽ xiên một nhát kiếm xuyên qua người hắn ngay tại cơ hội đầu tiên tôi chạm mặt hắn.

Sau đó tôi có một trận lôi đình với tên cháu trai phản trắc của mình; trong đó tên tiểu yêu ranh ma này đã thể hiện một sự táo tợn và gan góc khiến tôi hoàn toàn bất ngờ. Khi tôi chì trích sự vô ơn của nó, "Tôi nợ ông cái gì chứ?" hắn thu lại. "Tôi đã lao động vất vả vì ông như chưa từng có ai làm cho người khác, và làm việc không một đồng tiền công. Chính ông là người đã đẩy tôi vào thế đối đầu với ông, bằng cách giao cho tôi một nhiệm vụ mà tâm hồn tôi phải gớm ghiếc – bằng cách biến tôi thành kẻ gián điệp theo dõi người vợ bất hạnh của ông, kẻ có sự yếu đuối đáng thương hại chẳng kém gì những bất hạnh của nàng và cách xử sự đểu cáng của ông đối với nàng. Da thịt nào chịu nổi cái cách ông đối xử với nàng chứ. Tôi đã cố gắng giúp nàng trốn chạy khỏi ông; và tôi sẽ làm lại điều đó lần nữa, nếu cơ hội xuất hiện, và tôi nói thẳng điều đó vào mặt ông đấy!" Khi tôi định nã đạn vào đầu nó vì sự xấc láo ấy, "Thôi đi!" nó cười nhạt – "giết kẻ từng cứu mạng con trai ông một lần, và là kẻ đã cố gắng ngăn cản đứa trẻ khỏi sự lụi tàn cùng diệt vong mà một người cha độc ác đang đẩy nó tới, cho đến khi một Đấng Tối Cao Nhân Từ can thiệp và bứt nó khỏi ngôi nhà tội ác này ư? Lẽ ra tôi đã rời bỏ ông từ nhiều tháng trước, nhưng tôi vẫn hy vọng có cơ hội giải cứu người phụ nữ bất hạnh này. Tôi đã thề là sẽ thử, ngay ngày tôi thấy ông đánh đập nàng. Giết tôi đi, tên côn đồ chuyên hiếp đáp phụ nữ! Lời thách ông dám làm đấy; nhưng ông chẳng có gan đâu. Ngay cả lũ gia nhân của ông còn quý mến tôi hơn ông. Động vào tôi xem, chúng sẽ nổi dậy và tống cổ ông lên giá treo cổ mà ông đáng phải nhận!"

Tôi cắt ngang bài diễn văn gọn ghẽ ấy bằng cách phóng thẳng một bình nước vào đầu cậu quý tử, khiến hắn ngã lăn kề ra đất; rồi tôi bước ra để suy ngẫm về những gì hắn vừa tuôn ra với mình. Đúng là gã này từng cứu mạng bé Bryan tội nghiệp, và thằng bé cho đến ngày nhắm mắt xuôi tay vẫn dành cho hắn một tình cảm vô cùng sâu sắc. "Hãy đối xử tốt với Redmond nhé cha," đó là gần như những lời cuối cùng mà con thốt ra; và tôi đã hứa với đứa trẻ tội nghiệp trên giường bệnh rằng tôi sẽ làm đúng như lời con nài nỉ. Cũng đúng là việc đối xử thô bạo với hắn sẽ không được lòng đám gia nhân của tôi, những kẻ mà hắn đã xoay sở lấy lòng được rất nhiều: bởi vì, chẳng hiểu sao, dù tôi thường xuyên uống say mèm với lũ khốn kiếp đó và thân mật hơn mức bình thường của một kẻ mang tước vị như tôi, tôi vẫn thừa biết mình hoàn toàn không được chúng ưa thích; và lũ tiểu nhân vẫn luôn mồm lầm bầm phàn nàn về tôi không dứt.

Nhưng lẽ ra tôi đã có thể tiết kiệm thời gian suy tính số phận của hắn sẽ ra sao, bởi vì cậu quý tử đã tự tước đoạt đi quyền định đoạt đó khỏi tay tôi theo cách đơn giản nhất trên đời: nghĩa là tự rửa sạch và băng bó vết thương trên đầu ngay khi vừa tỉnh lại; dắt con ngựa của mình ra khỏi chuồng; và vì hắn được tự do ra vào nhà cửa lẫn công viên theo ý thích, hắn đã biến mất không một chút cản trở hay vướng bận; bỏ lại con ngựa ở bến phà để chuồn đi trên chính chiếc xe ngựa thuê đang đợi sẵn Lady Lyndon. Tôi không hề nhìn thấy hay nghe tin gì về hắn trong một thời gian khá dài; và giờ đây khi hắn đã cút khỏi nhà, tôi không còn coi hắn là một mối họa phiền phức nữa.

Thế nhưng sự xảo quyệt của phụ nữ vốn là thế đấy, tôi nghĩ rằng về lâu về dài, chẳng có người đàn ông nào, dẫu có là Machiavelli đi chăng nữa, có thể trốn thoát khỏi nó; và dẫu tôi đã có đầy đủ bằng chứng trong vụ việc vừa rồi (nơi những âm mưu phản trắc của vợ tôi bị phơi bày nhờ sự cẩn trọng của tôi), lại thêm chính nét chữ của nàng vạch trần bản chất dối trá cùng lòng căm thù dành cho tôi, thế nhưng nàng vẫn thực sự xoay sở để lừa gạt tôi, bất chấp mọi sự đề phòng của tôi cùng lòng cảnh giác hết mực của mẹ tôi. Giả sử tôi chịu nghe theo lời khuyên của bà cụ, người đã đánh hơi thấy hiểm họa từ đằng xa như thể thế, tôi đã không bao giờ sập bẫy được giăng sẵn cho mình; một cái bẫy được thiết kế vừa thành công lại vừa đơn giản.

Mối quan hệ của Lady Lyndon với tôi thực sự rất kỳ lạ. Cuộc đời nàng trôi qua trong một thứ trạng thái tâm lý chập chờn đan xen giữa tình yêu và lòng căm ghét đối với tôi. Nếu tôi tỏ ra vui vẻ với nàng (điều thỉnh thoảng vẫn xảy ra), nàng sẽ làm mọi thứ để lấy lòng tôi sâu sắc hơn; và nàng sẽ trở nên ngớ ngẩn cũng như bạo liệt trong những biểu đạt tình cảm y hệt như những khoảnh khắc nàng tỏ thái độ căm thù. Theo kinh nghiệm của tôi về thế gian này, những người chồng yếu đuối dễ dãi không phải là những kẻ được yêu thương nhiều nhất đâu. Thực tình tôi nghĩ phụ nữ thích một chút bùng nổ tính khí, và chẳng đời nào nghĩ xấu về một người chồng biết thực thi uy quyền của mình một cách dứt khoát. Tôi đã huấn luyện Lady Lyndon đến mức nàng phải khiếp sợ tôi, thế nên mỗi khi tôi cười, đó là một kỷ nguyên hạnh phúc đối với nàng; và nếu tôi ra hiệu gọi, nàng sẽ cun cút chạy lại nịnh nọt tôi như một con chó. Tôi nhớ lại những ngày ngắn ngủi khi còn đi học, lũ học trò hèn nhát thiếu can đảm sẽ cười hô hố mỗi khi thầy giáo chơi chữ. Tình hình trong trung đoàn cũng y chang như vậy, hễ tay trung sĩ côn đồ nào nổi hứng pha trò – không một tân binh nào dám không nhe răng cười toác mồm. Vâng, một người chồng khôn ngoan và quyết đoán sẽ đưa vợ mình vào khuôn phép kỷ luật ấy; và tôi đã khiến người vợ dòng dõi cao quý của mình phải cúi đầu hôn tay tôi, cởi bốt cho tôi, sai vặt phục dịch tôi như một người hầu, và luôn coi đó là một ngày hội mỗi khi tôi giữ được tâm trạng vui vẻ. Có lẽ tôi đã quá tin tưởng vào độ bền của thứ kỷ luật được rèn giũa ấy, và quên mất rằng chính sự giả hình vốn là một phần của nó (tất cả những kẻ nhát gan đều là những kẻ dối trá trong tâm can) có thể được trỗi dậy theo cách hoàn toàn bất ngờ và khó chịu, cốt để lừa gạt bạn.

Sau thất bại trong cuộc phiêu lưu cuối cùng – thứ mang lại cho tôi vô số cơ hội để châm chọc nàng – người ta sẽ tưởng rằng tôi phải cảnh giác hơn với những ý đồ thực sự của nàng; thế nhưng nàng vẫn xoay sở để đánh lừa tôi bằng một thứ nghệ thuật ngụy trang vô cùng đáng khâm phục, và ru ngủ tôi vào một cảm giác an toàn chết người đối với tâm can nàng: bởi vì vào một ngày nọ, khi tôi đang đùa cợt trêu chọc nàng, hỏi xem nàng có định xuống nước lần nữa không, có tìm được tình nhân mới nào chưa, v.v., nàng bỗng dưng bật khóc nức nở, chộp lấy tay tôi và cất giọng thiết tha kêu lên:

‘Ôi, Barry, thừa biết rằng chưa bao giờ em yêu ai ngoài anh! Có bao giờ em khốn khổ đến mức một lời tử tế từ anh không làm em hạnh phúc! Có bao giờ em giận dữ đến mức dù chỉ một chút thiện chí từ phía anh cũng không thể kéo em về bên anh? Chẳng lẽ em chưa từng chứng minh đầy đủ tình cảm của mình dành cho anh, khi trao trọn một trong những khối tài sản lớn nhất nước Anh vào tay anh sao? Em có từng cằn nhằn hay quở trách cách anh nướng sạch nó hay không? Không, em đã yêu anh quá nhiều và quá sâu sắc; em vẫn luôn yêu anh từ khoảnh khắc đầu tiên nhìn thấy anh, em đã cảm thấy bị cuốn hút không cưỡng lại được về phía anh. Em nhìn thấy những thói hư tật xấu của anh, và run sợ trước sự bạo ngược của anh; nhưng em chẳng thể ngăn mình yêu anh. Em đã kết hôn với anh, dù biết rằng mình đang niêm phong số phận chính mình khi làm điều đó; và bất chấp cả lý trí lẫn bổn phận. Anh còn muốn sự hy sinh nào từ em nữa? Em sẵn sàng đánh đổi tất cả, miễn là anh yêu em; hoặc nếu không, ít ra anh cũng đối xử dịu dàng với em.’

Hôm đó tâm trạng tôi cực kỳ vui vẻ, và chúng tôi đã có một màn làm hòa kiểu như thế: dẫu cho mẹ tôi khi nghe thấy câu nói đó, và nhìn thấy tôi mềm lòng trước phu nhân, đã cảnh cáo tôi một cách trang nghiêm và nói rằng: ‘Hãy tin tôi đi, con mụ xảo quyệt đó đang ủ mưu trò gì khác trong đầu rồi đấy.’ Bà cụ đã nói đúng; và tôi đã nuốt trọn cái bẫy mà phu nhân giăng sẵn để lừa gạt mình một cách ngây thơ chẳng khác gì một con cá mè đớp mồi.

Tôi đã và đang cố gắng thương lượng với một người để vay ít tiền, thứ mà tôi đang có nhu cầu cấp bách; thế nhưng kể từ vụ tranh chấp về quyền thừa kế, Lady Lyndon kiên quyết từ chối ký kết bất kỳ giấy tờ nào mang lại lợi ích cho tôi: và ngặt nỗi nếu thiếu chữ ký của nàng, tên tuổi của tôi chẳng có giá trị là bao trên thị trường, khiến tôi không thể moi nổi dù chỉ một đồng guinea từ bất kỳ tay buôn tiền nào ở London hay Dublin. Tôi cũng chẳng thể dụ dỗ lũ khốn kiếp ở thành phố thứ hai ghé thăm lâu đài Castle Lyndon: bởi vì hệ quả từ vụ rắc rối xui xẻo giữa tôi với Luật sư Sharp khi tôi ép hắn cho vay số tiền hắn mang tới, cùng việc lão Do Thái Salmon bị cướp mất giấy nợ sau khi rời khỏi nhà tôi, [[Chú thích: Những chiến tích này của ông Lyndon không được kể lại trong phần tường thuật. Có lẽ trong các trường hợp được ám chỉ ở trên, ông ta đã tự mình đứng ra giải quyết theo luật riêng.]] người ta không còn dám dấn thân bước qua cánh cổng nhà tôi thêm lần nào nữa. Tiền thuê đất của chúng tôi vào thời điểm này cũng đã lọt vào tay những kẻ quản lý thu hộ, và tôi phải trầy trật lắm mới moi đủ ít tiền từ bọn chúng để trả hóa đơn cho các chủ hãng rượu. Điền trang ở Anh của chúng tôi, như tôi đã nói, cũng rơi vào tình trạng ngập ngụa khó khăn tương tự; và cứ mỗi lần tôi nài nỉ các luật sư cùng người quản lý cấp tiền, sẽ lại có một bức thư hồi âm đòi tiền tôi ngược lại, viện cớ những khoản nợ và yêu sách giả mạo mà lũ khốn kiếp tham lam đó tuyên bố chúng đang nắm giữ đối với tôi.

Thế nên, việc nhận được một bức thư từ người quản lý đáng tin cậy của tôi tại Gray’s Inn, London, báo rằng (đáp lại lời đòi nợ lần thứ chín mươi chín của tôi) ông ta nghĩ mình có thể xoay xở cho tôi ít tiền, kèm theo thư từ một hãng uy tín ở thành phố London liên quan đến ngành khai khoáng – đơn vị ngỏ ý muốn chuộc lại khoản thế chấp bằng cách thuê dài hạn một số tài sản của chúng tôi vốn vẫn còn khá thảnh thơi, dựa trên chữ ký của Nữ bá tước; và với điều kiện họ phải được đảm bảo về sự tự nguyện của nàng khi đặt bút ký – đã mang lại cho tôi những cảm giác phấn khích vô bờ. Họ cho biết họ nghe đồn nàng sống trong sự kinh hoàng trước tính mạng của mình do tôi đe dọa, và đang ấp ủ ý định ly thân; trong trường hợp đó nàng có thể chối bỏ bất kỳ văn bản nào do nàng ký kết trong thời gian bị giam cầm, qua đó đẩy họ vào một vụ kiện tụng rắc rối và tốn kém; vì thế họ yêu cầu phải được đảm bảo chắc chắn về sự hoàn toàn tự nguyện của phu nhân trong thương vụ này trước khi họ giải ngân bất kỳ xu nào từ nguồn vốn của mình.

Các điều kiện của họ ngất ngưởng đến mức tôi nhận ra ngay lập tức lời đề nghị của họ phải là thật lòng; và vì phu nhân đang trong tâm trạng dễ dãi, tôi không gặp chút khó khăn nào trong việc thuyết phục nàng viết một bức thư bằng chính tay mình, tuyên bố rằng những lời đồn về sự bất hòa của chúng tôi hoàn toàn là vu khống; rằng chúng tôi đang sống trong sự gắn kết hoàn hảo, và nàng hoàn toàn sẵn sàng thực thi bất kỳ văn bản nào mà người chồng yêu cầu ký tên.

Lời đề nghị này đến vô cùng đúng lúc và thắp lên trong tôi những hy vọng lớn lao. Tôi đã không làm phiền độc giả bằng quá nhiều câu chuyện về các khoản nợ và vụ kiện tụng của mình; vốn vào thời điểm này đã trở nên quá khổng lồ và phức tạp đến mức chính tôi cũng không bao giờ nắm rõ nổi, và suýt phát điên vì sự thúc bách của chúng. Chỉ cần nói tóm lại rằng, tiền bạc của tôi đã cạn sạch – tín dụng của tôi đã chấm dứt. Tôi sống tại lâu đài Castle Lyndon bằng thịt bò thịt cừu của chính mình, cùng bánh mỳ, than bùn và khoai tây thu hoạch từ điền trang của mình: tôi phải canh chừng Lady Lyndon bên trong, và canh chừng bọn chủ nợ bên ngoài. Suốt hai năm qua, kể từ lần tôi tới Dublin để nhận tiền (thứ mà tôi xui xẻo thua sạch ở sòng bạc tại đó, để lại sự thất vọng tràn trề cho các chủ nợ), tôi không dám bén mảng xuất hiện tại thành phố đó nữa; và chỉ có thể lộ diện tại thị trấn quê nhà vào những khoảng thời gian hiếm hoi, chỉ vì tôi nắm thóp được các cảnh sát trưởng: những kẻ mà tôi thề sẽ cho ăn đạn nếu có bất kỳ rủi ro nào giáng xuống đầu tôi. Cơ hội nhận được một khoản vay lớn, vì thế, trở thành triển vọng đáng hoan nghênh nhất đối với tôi, và tôi chào đón nó bằng tất cả sự háo hức tưởng tượng được.

Đổi lại bức thư của Lady Lyndon, đúng hạn đã có hồi âm từ lũ thương gia London chết tiệt, tuyên bố rằng nếu phu nhân chịu xác nhận bằng lời nói tại văn phòng giao dịch của họ ở Birchin Lane, London, về những nội dung trong bức thư của nàng, họ sau khi khảo sát điền trang sẽ chắc chắn đi đến thỏa thuận; tuy nhiên họ từ chối mạo hiểm đến tận lâu đài Castle Lyndon để thương lượng, bởi vì họ thừa biết những bên uy tín khác như hai ông Sharp và Salmon ở Dublin đã từng bị đối xử ra sao tại đó. Đây là một cú đấm nhắm vào tôi; nhưng có những hoàn cảnh mà con người ta chẳng thể ra điều kiện cho riêng mình: và, thề có Chúa, lúc đó tôi đang túng quẫn tiền bạc đến mức có thể ký hợp đồng với cả Lão Quỷ Xứ nếu hắn chịu mang đến một khoản tiền xông xênh kha khá.

Tôi quyết định lên đường đưa Nữ bá tước đến London. Mẹ tôi đã vô cùng vô ích khi cầu xin và cảnh cáo tôi. ‘Hãy tin tôi đi,’ bà nói, ‘đang có âm mưu gì đó ở đây. Một khi con đặt chân vào cái thị trấn quỷ quái đó, con sẽ không còn được an toàn đâu. Ở đây con có thể sống năm này qua năm khác trong sự xa hoa và tráng lệ, ngoại trừ việc thiếu rượu vang và mấy cái cửa sổ bị đập vỡ; nhưng ngay khi chúng tóm được con ở London, chúng sẽ qua mặt đứa con trai ngây thơ tội nghiệp của tôi; và tin tức đầu tiên tao nghe về mày sẽ là việc mày đã vướng vào rắc rối.’

‘Sao cứ phải đi hả Redmond?’ vợ tôi cất lời. ‘Em vẫn hạnh phúc ở đây, chừng nào anh còn đối xử tử tế với em như bây giờ. Chúng ta không thể xuất hiện ở London như những người khác; chút tiền ít ỏi anh kiếm được rồi cũng sẽ bị nướng sạch như tất cả những gì đã qua thôi. Chi bằng chúng ta cứ làm người chăn cừu cô gái chăn cừu, chăm sóc bầy cừu của mình và an phận thủ thường.’ Và nàng cầm tay tôi hôn nhẹ; trong khi mẹ tôi chỉ thầm lầm bầm: ‘Hừ! Tao tin chắc con mụ ĐÀN BÀ GIAN XẢO đó đang nhúng tay vào chuyện này!’

Tôi mắng vợ mình là con ngốc; bảo bà Barry đừng lo lắng, và nằng nặc đòi đi: tôi không chấp nhận lời từ chối từ bất kỳ phía nào. Làm sao để có tiền lên đường là vấn đề nan giải; nhưng điều đó đã được giải quyết bởi người mẹ tuyệt vời của tôi, người luôn sẵn sàng cứu nguy cho tôi trong cơn hoạn nạn, và moi ra sáu mươi đồng guinea từ trong một chiếc bít tất. Đó là toàn bộ số tiền mặt mà Barry Lyndon xứ Lyndon, người kết hôn với một khối tài sản trị giá bốn mươi ngàn bảng một năm, có thể huy động nổi: thảm họa gây ra cho khối tài sản kếch xù này chủ yếu do chính thói hoang phí của tôi (tôi phải thừa nhận điều đó), nhưng phần lớn là do sự cả tin đặt sai chỗ cùng sự đểu cáng của kẻ khác.

Chúng tôi không khởi hành trong cảnh phô trương hào nhoáng, điều đó các bạn có thể chắc chắn. Chúng tôi không cho cả vùng biết mình đang đi, hay để lại lời từ biệt với hàng xóm láng giềng. Ngài Barry Lyndon lừng lẫy và người vợ quý tộc của ông ta đã di chuyển trên một chiếc xe ngựa thuê hai ngựa kéo đến Waterford, dưới cái tên ông bà Jones, và từ đó lên tàu đi Bristol, nơi chúng tôi đặt chân đến hoàn toàn bình an vô sự. Khi một người đàn ông chuẩn bị đi xuống địa ngục, hành trình mới dễ chịu và sung sướng làm sao! Ý nghĩ về số tiền sắp nhận được thực sự đưa tôi vào tâm trạng phấn chấn, và vợ tôi, khi nằm cuộn tròn trên vai tôi trong chiếc xe ngựa trên đường đến London, đã bảo rằng đó là chuyến đi hạnh phúc nhất kể từ ngày cưới của chúng tôi.

Chúng tôi dừng chân lại Reading một đêm, từ đó tôi gửi một bức thư ngắn cho người quản lý của tôi ở Gray’s Inn, báo rằng tôi sẽ có mặt trong ngày hôm nay, đồng thời nài nỉ ông ta lo cho chúng tôi một chỗ trọ và đẩy nhanh khâu chuẩn bị cho khoản vay. Lady Lyndon và tôi thống nhất rằng chúng tôi sẽ sang Pháp, chờ đợi thời cơ tốt đẹp hơn ở đó; và tối hôm đó, bên bữa tối, chúng tôi đã vạch ra cả tá kế hoạch vừa để giải trí vừa để thắt lưng buộc bụng. Bạn sẽ tưởng tượng đó là cặp đôi già Darby và Joan đang sum vầy bên nhau trong bữa tối. Ôi phụ nữ! Phụ nữ ơi! Khi tôi nhớ lại những nụ cười và lời nịnh nọt của Lady Lyndon – nàng đã hạnh phúc nhường nào vào đêm hôm đó! – cái vẻ tự tin ngây thơ toát lên từ cách cư xử của nàng, cùng những cái tên thân mật mà nàng gọi tôi! – tôi hoàn toàn chìm đắm trong sự kinh ngạc trước độ sâu thẳm của sự giả hình ở nàng. Ai có thể ngạc nhiên khi một kẻ ngây thơ như tôi lại trở thành nạn nhân của một kẻ lừa đảo tinh vi tột độ như thế chứ!

Chúng tôi có mặt ở London vào lúc ba giờ chiều, và nửa tiếng trước thời gian hẹn, chiếc xe ngựa đã đỗ xịch trước tòa nhà Gray’s Inn. Tôi dễ dàng tìm ra căn hộ của ngài Tapewell – một hang ổ âm u làm sao, và tôi đã bước chân vào nó trong một giờ khắc xui xẻo làm sao! Khi chúng tôi bước lên chiếc cầu thang tối tăm dơ bẩn, được thắp sáng bởi một ngọn đèn lầy lội cùng bầu trời mờ đục của một buổi chiều London ảm đạm, vợ tôi bỗng tỏ ra hoảng hốt và lả đi.

‘Redmond,’ nàng thốt lên khi chúng tôi lên tới cửa, ‘đừng vào trong: em chắc chắn có hiểm nguy đang chờ đấy. Vẫn còn kịp mà; chúng ta quay về thôi – về Ireland – đi bất cứ đâu đi!’ Và nàng chắn trước cửa, tạo dáng theo một trong những điệu bộ kịch nghệ của mình, rồi chộp lấy tay tôi.

Tôi chỉ việc đẩy nàng sang một bên. ‘Lady Lyndon,’ tôi nói, ‘bà đúng là một con ngốc già!’

‘Con ngốc già!’ nàng thét lên; rồi chồm tới bấm chuông, thứ được đáp trả nhanh chóng bởi một quý ông trông mốc meo với mái tóc giả chưa thoa phấn, người mà nàng gào lên rằng: ‘Hãy nói Lady Lyndon đã đến đây;’ rồi sải bước dọc hành hành lang lầm bầm ‘Con ngốc già.’ Chính từ ‘GIÀ’ mới là từ ngữ chạm vào nỗi đau của nàng. Tôi có thể gọi nàng là gì đi nữa trừ từ đó ra.

Ngài Tapewell đang ở trong căn phòng mốc meo của mình, xung quanh chất đầy những văn bản da cừu và hộp thiếc. Ông ta tiến đến cúi đầu; nài nỉ phu nhân ngồi xuống; chỉ tay về phía chiếc ghế dành cho tôi – thứ tôi lập tức ngồi lên, có chút kinh ngạc trước sự xấc láo của hắn; rồi lùi về phía cánh cửa phụ, nói rằng ông ta sẽ quay lại ngay tức khắc.

Và hắn ĐÃ quay lại ngay tức khắc, mang theo cùng hắn – các vị đoán thử xem là ai nào? Một tên luật sư khác, sáu viên cảnh sát mặc áo gi-lê đỏ mang gậy cùn và súng lục, Lãnh chúa George Poynings, và bà cô của hắn, Lady Jane Peckover.

Khi Lady Lyndon nhìn thấy tình cũ của mình, nàng lao thẳng vào vòng tay hắn trong một cơn kích động cuồng loạn. Nàng gọi hắn là cứu tinh của mình, là người bảo bọc, là hiệp sĩ dũng cảm; rồi quay ngoắt lại phía tôi, tuôn ra một tràng những lời lăng mạ khiến tôi hoàn toàn sững sờ.

‘Con ngốc già như tôi đây,’ nàng rít lên, ‘đã lừa gạt được con quái vật xảo quyệt và phản trắc nhất dưới mặt trời này. Phải, tôi ĐÃ là một con ngốc khi kết hôn với anh và từ bỏ những trái tim cao quý khác vì anh – phải, tôi đã là một con ngốc khi quên đi tên tuổi dòng giống của mình để gắn kết bản thân với một kẻ phiêu lưu hạ tiện – một con ngốc khi phải gặm nhấm sự bạo ngược quái dị nhất mà một người phụ nữ từng chịu đựng không một lời oán thán; để mặc cơ ngơi của mình bị tusng quế ném qua cửa sổ; để chứng kiến những ả đàn bà đê tiện hạ tiện hệt như anh’—

‘Vì Chúa, xin hãy bình tĩnh!’ tên luật sư la lên; rồi lùi phắt ra sau đám cảnh sát khi bắt gặp ánh nhìn đe dọa từ đôi mắt tôi khiến gã này thấy gai người. Quả thực, tôi có thể xé xác hắn ra thành trăm mảnh nếu hắn dám bén mảng lại gần. Trong khi đó, phu nhân vẫn tiếp tục tràng giang đại hải trong cơn thịnh nộ lắp bắp hỗn loạn; réo tên tôi và đặc biệt là mẹ tôi ra để mắng mỏ, trút lên đầu bà những ngôn từ tục tĩu chẳng khác gì chợ búa, và luôn bắt đầu lẫn kết thúc câu nói bằng từ ‘ngốc.’

‘Bà khai chưa hết đâu, thưa phu nhân,’ tôi cay đắng xen vào; ‘tôi nói là ngốc GIÀ cơ mà.’

‘Tôi chắc chắn ông đã nói và làm mọi thứ mà một tên vô loại có thể nói và làm, thưa ngài,’ tiểu quý tộc Poynings chen ngang. ‘Người phụ nữ này giờ đây đã được an toàn dưới sự bảo vệ của gia tộc và luật pháp, và không cần phải sợ hãi những cuộc khủng bố đê tiện của ông thêm nữa.’

‘Nhưng ANH thì không an toàn đâu,’ tôi gầm lên; ‘và chắc chắn như việc tôi là một người đàn ông trượng nghĩa và từng nếm máu anh, tôi sẽ moi tim anh ra ngay lúc này.’

‘Ghi lại lời nói của hắn đi, cảnh sát: lập biên bản bảo vệ hòa bình chống lại hắn!’ tên luật sư lùn tịt rống lên từ phía sau lưng đám trùm bắt giam.

‘Tôi sẽ không vấy bẩn thanh kiếm của mình bằng máu của một tên côn đồ như thế,’ Lãnh chúa lớn giọng, cậy nhờ vào sự bảo hộ hèn nhát tương tự. ‘Nếu tên tiểu nhân còn dám ở lại London thêm một ngày nữa, hắn sẽ bị tóm cổ như một tên lừa đảo tầm thường.’ Và lời đe dọa này quả thực đã khiến tôi chột dạ; bởi vì tôi thừa biết có hàng tá lệnh bắt giữ đang treo lơ lửng đối với tôi ở thị trấn này, và một khi đã lọt vào ngục tối thì vụ án của tôi xem như vô vọng.

‘Kẻ nào dám tóm cổ tao nào!’ tôi hét lên, rút kiếm ra và thủ thế quay lưng vào cửa. ‘Hãy bảo tên khốn đó bước ra đây. Mày... cái thói khoác lác hèn nhát đó, bước ra đây trước nếu mày có gan của một người đàn ông!’

‘Chúng tôi không định tóm cổ ông đâu!’ tên luật sư lên tiếng; phu nhân, người cô cùng một tiểu đội canh gác tản ra xa khi hắn vừa nói. ‘Thưa ngài kính mến, chúng tôi không muốn bắt ông: chúng tôi sẽ trả ông một khoản kha khá để rời khỏi đất nước này; chỉ xin hãy để phu nhân được yên bình!’

‘Và đất nước này sẽ được một mẻ tống khứ sạch sẽ khỏi tên ác ôn như thế!’ Lãnh chúa cũng thối lui, tỏ ra không buồn giấu vẻ mừng rỡ khi thoát khỏi tầm với của tôi: và tên luật sư đểu cáng nối gót theo sau hắn, để lại tôi một mình chiếm trọn căn phòng, đối mặt với lũ côn đồ từ đồn cảnh sát – những kẻ vũ trang tận răng. Tôi không còn là gã đàn ông của tuổi hai mươi nữa, kẻ từng có thể xông pha vào giữa đám tiểu nhân với thanh kiếm gươm trên tay và tiễn ít nhất một tên về chầu diêm vương. Tinh thần tôi đã suy sụp; hoàn toàn lọt thỏm vào tròng bẫy: bị đánh bại và khuất phục hoàn toàn bởi người đàn bà đó. Phải chăng nàng đã chùng lòng ở ngưỡng cửa khi dừng lại và nài nỉ tôi quay đầu? Phải chăng nàng vẫn còn vương vấn một chút tình cảm với tôi? Hành động của nàng đã chứng minh điều đó, khi tôi ngẫm nghĩ lại. Đó là cơ hội duy nhất còn sót lại trên đời của tôi lúc này, thế nên tôi hạ thanh kiếm xuống chiếc bàn làm việc của luật sư.

‘Thưa các ngài,’ tôi nói, ‘tôi sẽ không dùng bạo lực đâu; các vị có thể nhắn với ngài Tapewell rằng tôi hoàn toàn sẵn sàng nói chuyện với ông ta bất cứ khi nào ông ta rảnh rỗi!’ Và tôi ngồi xuống, khoanh tay lại một cách vô cùng bình hòa. Thật là một sự thay đổi chóng mặt so với Barry Lyndon của những ngày xưa cũ! Nhưng như tôi từng đọc được trong một cuốn sách cũ viết về vị tướng quân người Carthage Hannibal khi ông xâm lược người La Mã, quân đội của ông – vốn là những chiến binh dũng mãnh nhất thế giới và quét sạch mọi chướng ngại trên đường đi – đã rúc vào đóng quân tại một thành phố nào đó và sa đà vào những xa hoa nhục dục của cuộc đời đến mức dễ dàng bị đánh bại trong chiến dịch tiếp theo. Mọi chuyện đối với tôi bây giờ cũng y như thế. Thể chất và tinh thần của tôi không còn là của cậu thanh niên dũng cảm từng bắn hạ kẻ thù năm mười lăm tuổi và chiến đấu qua hàng chục trận chiến chỉ trong vòng sáu năm sau đó. Bây giờ, trong nhà tù Fleet nơi tôi đang đặt bút viết những dòng này, có một gã lùn luôn châm chọc và chế nhạo tôi; hắn thách thức tôi đấu kiếm, nhưng tôi chẳng còn chút can đảm nào để chạm vào hắn. Tuy nhiên, tôi đang đi trước thời gian khi kể về những sự kiện u ám và khốn cùng trong lịch sử nhục nhã của mình, chi bằng cứ tiếp tục theo đúng trình tự.

Tôi thuê một phòng trọ tại một quán cà phê gần Gray’s Inn; cẩn thận thông báo cho ngài Tapewell biết chỗ ở của mình, đồng thời ngóng trông một chuyến viếng thăm từ ông ta. Hắn đã đến và mang theo các điều kiện do bạn bè của Lady Lyndon đề xuất – một khoản niên kim bèo bọt 300 bảng Anh một năm; được chi trả với điều kiện tôi phải ở lại nước ngoài, ngoài phạm vi ba vương quốc, và sẽ bị cắt đứt ngay tức khắc nếu tôi bén mảng quay về. Hắn nói cho tôi biết điều mà tôi thừa rõ, rằng việc tôi ở lại London sẽ không thể tránh khỏi việc tống tôi vào ngục; rằng có vô số trát đòi nợ đang chờ sẵn tôi ở thị trấn này cũng như miền Tây nước Anh; rằng uy tín của tôi đã thối nát đến mức tôi không thể hy vọng vay nổi dù chỉ một xu; và hắn cho tôi một thời hạn một đêm để cân nhắc đề xuất của mình; tuyên bố rằng nếu tôi từ chối, gia tộc sẽ tiến hành các bước kiện tụng tiếp theo; còn nếu tôi đồng ý, phần lương theo quý sẽ được thanh toán tại bất kỳ cảng nước ngoài nào tôi muốn.

Một kẻ khốn khổ, cô đơn và tan nát cõi lòng như tôi thì có thể làm gì hơn chứ? Tôi đành chấp nhận khoản niên kim đó, và bị tuyên bố là kẻ ngoài vòng pháp luật vào tuần tiếp theo. Hóa ra tên đểu cáng Quin chính là cội nguồn đẩy tôi đến bờ vực lụi bại. Chính hắn là kẻ đã vạch ra kế hoạch dụ dỗ tôi lên London; niêm phong bức thư của luật sư bằng một con dấu từng được thỏa thuận giữa hắn và Nữ bá tước trước đó: thực ra hắn luôn là kẻ ủng hộ thử nghiệm kế hoạch này và đã đề xuất nó từ đầu; ngặt nỗi phu nhân, với niềm đam mê tiểu thuyết lãng mạn vô độ của mình, lại thích dự án trốn chạy hơn. Về những điểm này, mẹ tôi đã viết thư thông báo cho tôi trong cảnh lưu vong cô độc, đồng thời ngỏ ý muốn sang chia sẻ cùng tôi; đề xuất mà tôi đã từ chối. Bà rời khỏi lâu đài Castle Lyndon chỉ một thời gian rất ngắn sau khi tôi rời đi; và sự im lặng bao trùm lên sảnh đường nơi từng chứng kiến biết bao sự hiếu khách và tráng lệ dưới uy quyền của tôi. Bà nghĩ rằng mình sẽ chẳng bao giờ gặp lại tôi nữa, và cay đắng trách mắng tôi vì đã bỏ rơi bà; nhưng bà đã lầm trong chuyện đó, cũng như trong cách nhìn nhận về tôi. Bà đã rất già, và hiện đang ngồi ngay cạnh tôi trong ngục tù lúc này, đang cặm cụi may vá: bà có một phòng ngủ ở khu chợ Fleet ngay bên kia đường; và với khoản tiền niên kim năm mươi bảng Anh mà bà giữ lại bằng sự khôn ngoan thận trọng, chúng tôi xoay sở qua ngày qua quýt để duy trì một sự tồn tại khốn khổ, hoàn toàn không xứng tầm với một Barry Lyndon lừng lẫy và thời thượng.

Phần tường thuật cá nhân của ngài Barry Lyndon kết thúc tại đây, bởi vì bàn tay của thần chết đã cướp đi tác giả tài hoa chẳng lâu sau khoảng thời gian cuốn hồi ký được biên soạn; sau khi ông sống mười chín năm với tư cách là một tù nhân trong Nhà tù Fleet, nơi theo hồ sơ nhà tù ghi chép, ông đã qua đời vì chứng sảng rượu cấp tính (delirium tremens). Mẹ của ông thọ đến độ tuổi kinh ngạc, và những cư dân sống ở khu vực đó vào thời của bà có thể ghi lại chính xác những cuộc cãi vã diễn ra hàng ngày giữa hai mẹ con; cho đến khi người con trai, vì thói quen nghiện ngượu trượt dài vào trạng thái gần như mất trí, được chăm sóc bởi người mẹ già dai sức của mình y như một đứa trẻ sơ sinh, và sẽ khóc ré lên nếu bị tước mất ly brandy quen thuộc.

Cuộc đời ông ở lục địa châu Âu không có nguồn tài liệu nào ghi chép lại một cách chính xác; nhưng có vẻ như ông đã quay lại nghề nghiệp cờ bạc cũ của mình, mà không còn gặt hái được những thành công như trước.

Ông lén lút trở về Anh sau một thời gian, và thực hiện một nỗ lực tuyệt vọng nhằm tống tiền Lãnh chúa George Poynings, dưới lời đe dọa sẽ công bố toàn bộ thư từ giữa ông ta và Lady Lyndon, qua đó ngăn cản cuộc hôn nhân của Lãnh chúa với cô Driver, một tiểu thư thừa kế tài sản khổng lồ với những nguyên tắc nghiêm ngặt cùng khối tài sản nô lệ kếch xù ở Tây Ấn. Barry suýt soát thoát khỏi việc bị tóm cổ bởi đám cảnh sát được phái đi săn lùng ông theo lệnh của vị lãnh chúa – kẻ đáng lẽ đã cắt đứt khoản lương hưu của ông; nhưng Lady Lyndon không bao giờ đồng ý với hành động bất công đó, và thực ra đã cắt đứt quan hệ với Lãnh chúa George ngay khoảnh khắc hắn kết hôn với người phụ nữ Tây Ấn kia.

Thực tế là, Nữ bá tước già nghĩ rằng sự quyến rũ của mình là vĩnh cửu, và chưa bao giờ nguôi ngoai tình yêu dành cho người chồng của mình. Bà sống tại Bath; tài sản được chăm sóc cẩn thận bởi các họ hàng quý tộc Tiptoff – những kẻ sẽ được thừa kế nó trong trường hợp không có người thừa kế trực tiếp; và sự khéo léo của Barry cùng uy quyền mà ông vẫn nắm giữ đối với người phụ nữ ấy lớn đến mức ông suýt chút nữa đã thuyết phục được bà đến sống cùng ông một lần nữa; thì kế hoạch của ông và bà lại bị gián đoạn bởi sự xuất hiện của một nhân vật từng được cho là đã chết từ nhiều năm trước.

Không ai khác chính là Tử tước Bullingdon, người đã đột ngột xuất hiện trước sự ngỡ ngàng của tất cả mọi người; đặc biệt là của người họ hàng thuộc dòng tộc Tiptoff. Vị quý tộc trẻ tuổi này xuất hiện tại Bath với bức thư của Barry gửi cho Lãnh chúa George trên tay; trong đó tên trước đe dọa sẽ phơi bày mối quan hệ của hắn với Lady Lyndon – một mối quan hệ, chúng ta không cần phải khẳng định lại, không hề làm vấy bẩn chút danh dự nào đối với cả hai bên, và chỉ cho thấy phu nhân có thói quen viết những bức thư vô cùng ngớ ngẩn; như rất nhiều phu nhân, thậm chí cả các quý ông, từng làm trước đây. Vì dám đặt dấu hỏi về danh dự của mẫu thân, Lãnh chúa Bullingdon đã tấn công cha dượng của mình (kẻ đang sống tại Bath dưới cái tên ông Jones), và giáng cho ông ta một trận đòn tơi bời ngay tại Phòng Bơm Nước (Pump-Room).

Lịch sử của vị Tử tước kể từ khi rời đi là một câu chuyện lãng mạn mà chúng tôi không thấy cần thiết phải thuật lại chi tiết. Ông từng bị thương trong Chiến tranh Mỹ, được thông báo là đã tử trận, bị bắt làm tù binh và trốn thoát. Những khoản tiền trợ cấp hứa hẹn gửi cho ông chưa bao giờ thành hiện thực; ý nghĩ về sự bỏ bê ấy suýt làm tan nát trái tim của chàng thanh niên hoang dã và lãng mạn, và ông quyết định tiếp tục ‘chết’ đối với thế giới này ít nhất là đối với người mẹ từng chối bỏ mình. Chính trong những khu rừng ở Canada, ba năm sau khi sự kiện xảy ra, ông đọc được tin cái chết của người em trai cùng cha khác mẹ được ghi chép lại trên Tạp chí Gentleman’s Magazine, dưới dòng tiêu đề ‘Tai nạn tử vong của Ngài Tử tước Castle Lyndon;’ từ đó ông quyết định trở về Anh: nơi dẫu đã công khai thân phận, ông vẫn phải trải qua vô vàn khó khăn mới thuyết phục được Lãnh chúa Tiptoff tin vào tính xác thực của yêu sách thừa kế. Ông đang chuẩn bị đến thăm người mẹ quý phái của mình tại Bath thì nhận ra gương mặt quen thuộc của ngài Barry Lyndon, bất chấp lớp ngụy trang khiêm tốn mà quý ông đó đang mặc, và đã trả thù những lăng nhục trong quá khứ lên thân xác ông ta.

Lady Lyndon phát điên khi nghe tin về cuộc chạm trán; từ chối gặp con trai mình và suýt chút nữa đã lao thẳng vào vòng tay của Barry đáng kính; ngặt nỗi người đàn ông đó đã bị kéo lê từ nhà tù này sang nhà tù khác trong lúc ấy, cho đến khi bị tống vào tay ngài Bendigo ở Chancery Lane, một nhân viên phụ tá cho Cảnh sát trưởng hạt Middlesex; từ ngôi nhà đó ông được chuyển thẳng vào Nhà tù Fleet. Cả Cảnh sát trưởng lẫn phụ tá của ông ta, người tù nhân, và thậm chí cả nhà tù ấy giờ đây cũng đã lùi vào dĩ vãng.

Chừng nào Lady Lyndon còn sống, Barry vẫn hưởng thụ khoản thu nhập của mình và có lẽ hạnh phúc trong ngục tù chẳng kém bất kỳ giai đoạn nào trong đời; khi Nữ bá tước qua đời, người kế nhiệm bà đã lạnh lùng cắt đứt khoản niên kim, chuyển phỏm số tiền đó vào các hoạt động từ thiện: mà theo ông ta, sẽ sử dụng nó vào những mục đích cao cả hơn cái tên đểu cáng từng tận hưởng nó từ trước đến nay. Khi vị Lãnh chúa qua đời trong chiến dịch Tây Ban Nha vào năm 1811, điền trang rơi vào tay gia tộc Tiptoff và tước hiệu của ông được sáp nhập vào bậc tước vị cao hơn của họ; nhưng có vẻ như Hầu tước Tiptoff (Lãnh chúa George kế vị tước hiệu sau khi anh trai qua đời) không hề khôi phục lại khoản lương hưu cho ngài Barry cũng như những quỹ từ thiện mà vị lãnh chúa quá cố từng tài trợ. Điền trang đã khởi sắc vô cùng dưới sự quản lý cẩn trọng của vị Hầu tước. Những thân cây trong Công viên Hackton đều đã khoảng bốn mươi tuổi, và bất động sản ở Ireland được cho thuê lại dưới dạng những mảnh trang trại cực nhỏ cho nông dân; những người vẫn say sưa kể cho người lữ khách nghe những câu chuyện về sự táo bạo, tính côn đồ, sự độc ác cùng cú ngã định mệnh của Barry Lyndon.

HẾT

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 16 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.