Trong mấy năm qua, Đông La Mã Đế quốc không ngừng lợi dụng tôn giáo để thu phục các tín đồ thành kính. Vì thế, trên chiến trường châu Âu, dù Đại Tống không hề lép vế, nhưng nếu muốn triệt để phá vỡ Đông La Mã, chiếm đóng toàn bộ lãnh thổ châu Âu, thì vẫn cần một quá trình dài đằng đẵng.

Nhiều quan viên Đại Tống vẫn cho rằng, Đông La Mã ở Âu La Ba, người Seljuk ở Sinai, cộng thêm Đại Liêu ở ngoài Bắc Cổ Quan, cùng liên minh ba bang ở phía Tây Nam, bốn chiến trường này đã tạo thành một thế cân bằng với Đại Tống, bao gồm cả Đại Tống, các bên khó mà đạt được bước tiến đột phá nào nữa.

Thậm chí có triều quan dâng tấu, xin hãy biết đủ thì dừng, thu tay tại đây, củng cố thành quả hiện có, rồi hãy mưu tính sau này.

---❊ ❖ ❊---

Thế nhưng, người Seljuk lại làm trò này, muốn liên hợp với Liêu, Tống để phản phệ Đông La Mã......

Đường Dịch cũng thấy thắc mắc, bọn họ rốt cuộc nghĩ cái gì vậy chứ?

Đông La Mã ngày nay chiếm giữ dải lãnh thổ lớn từ Đông Bắc Âu đến bờ tây Hắc Hải, phía Tây là Đại Tống và Tây Saxons, phía Nam và phía Đông Hắc Hải là thế giới Ả Rập do người Seljuk nắm giữ.

Phía Bắc......

Phía Bắc là Đại Liêu từng quét sạch Trung Á.

Nếu ba nhà này liên thủ đối phó Đông La Mã, ha ha, vậy Đông La Mã chắc chắn bại trận không nghi ngờ gì.

Thế nhưng, nói đi cũng phải nói lại, nhanh chóng tiêu diệt Đông La Mã thực sự là chuyện tốt sao?

Cũng như việc Đại Tống cố ý không tiếp tục tiến về Thánh Thành ở Sinai, quân Tống tiến vào Constantinople thực sự chỉ có lợi chứ không có phiền toái sao?

Bất kể là Đường Dịch hay Văn Ngạn Bác, đều bắt đầu nghiền ngẫm kỹ lưỡng, làm như vậy rốt cuộc có đáng hay không?

Tất nhiên, chỗ lợi là điều hiển nhiên.

Gạt bỏ đại chiến lược của Đường Dịch sang một bên, thì trên chiến trường châu Âu, sự đối kháng giữa Đại Tống và Đông La Mã, nếu chỉ xét nguyên nhân hiện tại, thực chất chính là cuộc đối kháng về văn hóa và ý thức hệ.

Triết lý Hán học dùng đức trị thế, lấy con người làm gốc, dùng lý lẽ trị giáo, hoàn toàn đi ngược lại với giáo nghĩa của Chính giáo.

Đông La Mã dù có biết lý niệm của người Hán khai minh hơn giáo nghĩa của họ rất nhiều, dù biết văn minh người Hán thế kỷ mười một tiên tiến hơn châu Âu nhiều, thậm chí dù biết đánh không lại Đại Tống, chỉ có con đường thất bại, nhưng Chính giáo là nền tảng của Đông La Mã, họ chỉ có thể kháng cự đến cùng.

Bởi vì, một khi thần phục, thì không chỉ là mất nước, mà còn đồng nghĩa với mất đạo.

Đạo lý tương tự, Đại Tống muốn thực hiện sự kiểm soát hoàn toàn ở Âu La, thì căn bản chính là phải diệt giáo.

Điểm này chẳng cần Đường Dịch phải dùng tư duy hậu thế để tẩy não, Triệu Thự hay các vị tướng công đều nhìn thấu suốt hơn bất kỳ ai.

Nói toạc ra, căn bản của Hán học nằm ở đâu? Chính là dùng nhân đức lễ pháp thay thế cho tín ngưỡng tôn giáo.

Cái lợi hại của Nho gia, chính là hệ thống đạo đức được xây dựng sau khi vứt bỏ huyền học. Pháp để trị thân, đức để trị tâm.

Luật pháp chính là quy củ, dùng để ước thúc hành vi, điểm này bất kể cổ kim đông tây, đều là như vậy.

Thế nhưng, luật pháp luôn có những vùng xám, luôn có những nơi giáo điều không thể chạm tới, vậy phải làm sao? Dùng đức để cảnh tỉnh vậy.

Đây cũng là chân lý của thế giới đại đồng.

Chỉ có điều, đại đa số các tộc người chọn dùng thủ đoạn tôn giáo để xây dựng hệ thống đạo đức, dùng sức mạnh của niềm tin để ước thúc lòng người mà pháp lý không vươn tới được.

Hầu như không nơi nào giống người Hán, thoát ra khỏi tôn giáo, tránh được những tai hại tiêu cực do sự cuồng tín mang lại, mà kiến tạo nên một hệ thống đạo đức hợp tình hợp lý, gần như hoàn mỹ một cách kỳ diệu.

Mà khi hệ thống đạo đức hoàn toàn mới này tiến vào châu Âu, lật đổ thế giới người da trắng dưới sự thống trị của tôn giáo, thì có thể tưởng tượng được, Đông La Mã dưới sự bao phủ của Chính giáo, ngoài việc chống địch, thì càng nhiều hơn chính là sợ hãi, là tuyệt vọng!!

Những kẻ thống trị ký sinh dưới Chính giáo, làm sao có thể cho phép Hán học tồn tại được chứ?

Đạo lý tương tự, Đại Tống lấy học làm gốc, lấy binh làm khí, dù không có Đường Dịch, thì dưới cục diện này, quân thần trên dưới đều hiểu rất rõ, chỉ cần hạ được Đông La Mã, toàn bộ Âu La Ba tức như vật trong túi, dễ như trở bàn tay.

Sự cám dỗ lần này, không thể nói là không lớn!

---❊ ❖ ❊---

Triệu Thự hiểu rõ điểm này, Văn Ngạn Bác cũng hiểu rõ điểm này, thậm chí Giả Xương Triều cũng hiểu rõ điểm này.

Mà điều Đường Dịch đang do dự hiện tại, chính là việc giữ lại một tia thanh tỉnh giữa mười phần vẹn toàn, dù là sự nghi ngờ trái với bản tâm, cũng phải giữ lại một phần lý trí cho Đại Tống.

Nếu nhìn từ suy nghĩ bên trên, cử động này của người Seljuk không nghi ngờ gì là đâm trúng hạ hoài của Đại Tống, cầu còn không được, như đưa than trong ngày tuyết.

Thế nhưng, đi một bước nhìn mười bước, Đường Dịch đang nghĩ....

Năm năm!!

Trong năm năm, Đại Tống có thể nói là vững chãi, phòng Đại Liêu, ổn Tây Nam, tỏ vẻ yếu thế ở bán đảo Sinai, chỉ từ từ tiến bước ở châu Âu.

Chiến lược đối ngoại có thể nói là cẩn trọng hết mực, mọi trọng tâm đều tập trung vào cải cách nội bộ. Đột nhiên mất đi đối thủ ở châu Âu, thậm chí chiếm thêm vùng lãnh thổ rộng lớn, thực sự là chuyện tốt sao?

Cần phải biết, Đông La Mã một khi sụp đổ, đồng nghĩa với việc Đại Tống phải đầu tư nhiều nhân lực, vật lực hơn trước vào vùng lãnh thổ mới chiếm đóng, đồng hóa tôn giáo, duy trì dân sinh trăm nghề.

Thế nhưng, Đại Tống hiện tại có năng lực này để trong chớp mắt nuốt trọn nửa cái Âu La Ba hay không?

“Khoan Phu (tên tự của Văn Ngạn Bác) cho rằng, dựa vào tình hình hiện tại của triều ta, có thể nuốt trọn toàn bộ Âu La Ba hay không!?” Đường Dịch bắt đầu trưng cầu ý kiến của Văn Ngạn Bác.

Nói đến, Văn Bì (Văn Ngạn Bác) nội trị có thể an bang trị quốc, ngoại giao có thể xoay xở vạn nước, vấn đề này kết hợp với tình hình trong ngoài, ông ta hẳn là người có tiếng nói nhất.

Chỉ thấy Văn Bì trầm tư một chút, dứt khoát nói: “Khá là vất vả!”

Đừng thấy lão Văn những năm này chủ trì ngoại sự, nhưng tình hình nội chính vẫn luôn để mắt tới, đó là việc nước trong tâm, chưa bao giờ đình trệ.

“Đại Tống những năm này đang thực hiện chính sách tinh binh, nguồn binh có giảm không tăng.”

“Chiến sự bốn phương, ngoài sáu vạn quân Nhai Châu có thể cơ động ứng biến, không còn quân dư thừa nào để chi viện cho Âu La Ba.”

“Cho dù liên hợp với Seljuk và Đại Liêu hạ được Đông La Mã Đế quốc, chỉ dựa vào mấy vạn Mã Mộc Lưu Khắc, còn có Tây Saxons, phần lợi chúng ta có thể chiếm được chắc chắn là phần ít nhất trong ba nước.”

“Huống hồ......” Văn Ngạn Bác ngập ngừng một chút. “Trong cảnh nội Đại Tống đang rầm rộ thi hành quan chế tân chính, một lượng lớn quan viên nhàn rỗi đổ vào các nha môn Cửu Bộ.”

“Chiếm được Đông La Mã, chúng ta cũng không có nhân thủ để tiếp quản, càng không có năng lực để giáo hóa man chúng, thi hành Nho giáo.”

“Nhưng mà....” Chương Đôn nghe vậy, nhịn không được xen vào. “Từ bỏ cơ hội này, lại không biết phải đợi bao nhiêu năm mới có thể bình định Âu La Ba đây!”

Văn Ngạn Bác gật đầu, “Quả thực, chỗ khiến chúng ta băn khoăn chính là ở đây, bỏ lỡ thì luôn cảm thấy không cam tâm.”

Đường Dịch không khỏi im lặng, chuyện tốt, nhưng không dám nhận, chỉ có thể nói lên một vấn đề — Đại Tống vẫn chưa đủ mạnh!

“Tử Hạo và Văn Tướng có từng nghĩ tới một vấn đề khác chưa?” Chương Đôn ngắt lời hai người, đột ngột lên tiếng.

“Vấn đề gì?”

“Tại sao người Seljuk đang yên đang lành với Đông La Mã lại phải chia tay, thậm chí còn muốn quay lại cắn một miếng?”

---❊ ❖ ❊---

Văn Ngạn Bác và Đường Dịch đều không nói gì, đây cũng chính là vấn đề khiến họ nghi hoặc, cử động này của người Seljuk quả thực bất thường.

Đường Dịch nhìn Chương Đôn, biết rằng Chương Tử Hậu đã có thể đưa ra câu hỏi này, chứng tỏ trong lòng hắn chắc chắn đã có tính toán.

Lên tiếng nói: “Tử Hậu có suy đoán gì, cứ nói thẳng không sao.”

“Hê.” Chương Đôn cười một tiếng, Đường Dịch nói đúng tâm tư hắn.

Hắn quả thực có suy đoán, chỉ là, nếu không có câu hỏi này của Đường Dịch, vị phó tướng này quả thực khó mà tùy tiện đưa ra kết luận.

“Quả thực có chút suy đoán.....”

“Hai vị xem thử.”

“Người Seljuk đối đầu với Đại Tống chúng ta ở Sinai cũng đã bảy tám năm rồi phải không?”

“Thời gian dài như vậy, bọn họ chắc hẳn đã nắm rõ ý đồ của Đại Tống, cũng nên hiểu rằng, đối với Tây Á, Đại Tống coi trọng thủ hơn coi trọng công, không có ý định đột tiến, dính líu đến Thánh Thành chứ?”

“Từ điểm này mà nói, tâm thái của người Seljuk với Đông La Mã chính là khác biệt một trời một vực.”

“Đông La Mã là đang tử chiến đến cùng với Đại Tống, còn người Seljuk thì lại đang diễn kịch với Đại Tống, ngoài mặt đánh nhau nhưng thực chất là hợp tác, về căn bản không bài xích việc liên Tống.”

“Hơn nữa!”

“Chiến sự Sinai tuy không khẩn cấp, nhưng đất đai Ả Rập cằn cỗi thưa người, dù là đánh giả, thì tiêu hao bảy tám năm cũng đủ cho bọn họ chịu khổ rồi chứ?”

“Ý ngươi là....”

Trong đầu Đường Dịch lóe lên tia sáng, dường như đã có manh mối.

“Không sai!” Chương Đôn cũng không thừa nước đục thả câu.

“Theo ý của Đôn, người Seljuk đã dầu cạn đèn tắt, đây là muốn vơ vét một mẻ, để chuẩn bị quân dụng!”

Đường Dịch không nói gì, hành động mưu cầu tài lợi có vẻ nông cạn, nhưng đúng như Chương Đôn nói, thực sự có khả năng này.

Suy nghĩ kỹ lại, nguồn tài chính của thế giới Ả Rập nằm ở đâu? Chính là dựa vào Thánh Thành, lợi dụng giao thương châu Âu và Địa Trung Hải dưới danh nghĩa hành hương.

Hiện nay, con đường thương mại ở Sinai và bờ nam Địa Trung Hải chủ yếu thông qua Ai Cập đã bị Đại Tống triệt để cắt đứt, còn giao thương bờ bắc Địa Trung Hải ở bán đảo Apennine và bán đảo Balkan cũng bị Đại Tống chặn lại, người Ả Rập hoàn toàn mất đi thương mại châu Âu.

Đáng sợ hơn là, vì Đại Tống thực hiện hải mậu, lại có thêm bàn đạp Ai Cập và kênh đào Suez, ngay cả thương mại ở phương Đông người Ả Rập cũng đánh mất vinh quang ngày trước.

Có thể nói, Đại Tống đã triệt để chặn đứng con đường làm giàu của người Seljuk.

Trong hoàn cảnh này, việc họ chú ý đến Constantinople cũng không phải là điều không thể.

Thậm chí Đường Dịch cảm thấy, người Seljuk là đang mượn việc này để hòa hảo với Đại Tống, nhằm phân một miếng bánh trong hải mậu ở phương Đông và phương Tây mới là mục đích thực sự của họ.

“Nói như vậy....” Chương Đôn suy nghĩ theo hướng này, lại có chút dao động.

“Nói như vậy, thì thực sự không thể đồng ý liên minh với người Seljuk.”

Trong mắt hắn, hải mậu đông tây đã là nguồn tài chính quan trọng của Đại Tống, mấy năm nay tăng trưởng qua từng năm, của cải vận chuyển từ phương Tây về Đại Tống gần như chiếm một phần ba thu nhập hàng năm của triều đình, dù thế nào cũng không thể để người Seljuk nhúng tay vào.

“Đông La Mã có thể từ từ đánh, nhưng hải mậu nhất định phải nắm chắc!”

“Không!!”

Đường Dịch đột nhiên quát lớn một tiếng, dọa Chương Đôn giật bắn mình, ngay cả Văn Ngạn Bác cũng sửng sốt.

Tiếng phủ nhận này của Đường Dịch hoàn toàn đi ngược lại quy tắc tham lợi của kẻ điên này, chẳng lẽ......

Vì mảnh đất Đông La Mã kia, kẻ điên này muốn cắt xẻo cả hải mậu ra ngoài sao?

Hơn nữa, Văn Bì không hiểu nổi, ánh mắt Đường điên lúc này đang lóe lên tia xanh quái đản gì vậy?

Giống như lại có âm mưu gì đó, chiếm được món hời lớn vậy.

---❊ ❖ ❊---

“Đồng ý với Sa Hách!” Lời nói của Đường Dịch khiến hai người vô cùng bất ngờ.

“Nhưng, phải có điều kiện!”

“Điều kiện gì?” Văn Ngạn Bác vô thức lên tiếng.

Theo góc nhìn của Văn Ngạn Bác, nếu thực sự phán đoán như vậy, thì điều kiện này chính là không cho phép người Ả Rập nhúng tay vào hải mậu, vậy thì thống soái Seljuk cũng không cần tốn công sức làm gì nữa rồi?

Sợ Đường Dịch không nghĩ chu toàn, Văn Bì không khỏi nhắc nhở, “Nếu thực sự như dự liệu, thì hải mậu mới là mục đích cuối cùng của họ, cái điều kiện này của Tử Hạo e là Sa Hách sẽ không thể chấp nhận.”

Đường Dịch cười thản nhiên, “Bọn họ muốn hải mậu? Cho họ thì đã sao?”

“A!?” Hai người ngẩn người, Đường Dịch này lại đang giở trò quỷ gì nữa đây?

“Vậy điều kiện của ngươi là....?” Văn Bì ngơ ngác hỏi.

Theo hiểu biết của ông về Đường Dịch, tên này không bao giờ làm việc lỗ vốn, đã dám nhường một phần lợi ích khổng lồ như hải mậu, thì chắc chắn hắn có cách khác để kiếm lại.

Còn là cách gì, thì phải nghe cái gọi là “điều kiện” này của Đường Dịch là gì đã.

“Điều kiện rất đơn giản.” Giọng Đường Dịch thản nhiên, nhưng ánh mắt lại tràn đầy tham lam.

“Người Seljuk muốn liên Tống không phải là không thể, dù muốn nhúng tay vào hải mậu, cũng không có gì là không thể đồng ý.”

“Nhưng, bọn họ phải dâng nạp toàn bộ sách quý trong Trí Tuệ Quán của A Ba Tư Vương Triều cho Đại Tống!!”

“A.......” Văn Ngạn Bác chết lặng.

Cứ tưởng điều kiện của Đường điên này là khắc nghiệt cỡ nào, kết quả là......

Chỉ cần một đống sách vụn?

Cười khổ lên tiếng: “Tử Hạo, có cần suy nghĩ lại không??”

“Đại Tống chúng ta hình như không thiếu sách nhỉ?”

“Tin ta đi.....” Đường Dịch nhìn Văn Ngạn Bác không chớp mắt. “Đó là một kho báu.....”

“Giá trị của nó, dù có đổi bằng trăm năm thuế triều đình, Dịch cũng cam tâm tình nguyện!!”

“Huống hồ chỉ là chút lợi nhỏ này chứ?”

---❊ ❖ ❊---