Được rồi, đầu óc bị nhét xi măng vào rồi, làm sai bối phận của Triệu Thự.

Đa tạ các bạn đọc đã nhắc nhở, sau này sẽ chú ý.

---❊ ❖ ❊---

---❊ ❖ ❊---

Đứa thiếu niên lỗ mãng nào mà không muốn nhanh chóng trưởng thành?

Mà sau khi lớn lên, lại có ai không muốn quay lại thời thiếu niên chứ?

"Thế nào mới là đàn ông?" Đây có lẽ là vấn đề mà năm cậu bé đang hứng thú nhất lúc này.

Thế nhưng, nói thật lòng, Đường Dịch cũng không muốn làm vậy.

Y là người từng trải, mặc dù kiếp trước có một thời thiếu niên vô câu vô thúc, thiên mã hành không, nhưng kiếp này, từ năm mười ba mười bốn tuổi, y đã phải suy nghĩ như một người trưởng thành, phải làm một người trưởng thành.

Chính vì như vậy, cách Đường Dịch lý giải về thời thơ ấu không chỉ đơn thuần là hoài niệm, mà còn là nuối tiếc.

Những năm này, tuy rằng có nguyên nhân do việc vặt quấn thân, nhưng quan trọng hơn, y muốn để con cái mình không phải để lại nuối tiếc khi đang ở độ tuổi mười mấy.

Tự do tự tại, điên cuồng vui chơi, sai lầm rồi lại phạm phải mà không màng hậu quả, có những tri kỷ hảo hữu không chút giữ lại, có thể không báo trước mà lên kế hoạch cho một chuyến viễn du...

Dám yêu, dám hận, dám nghĩ, dám gánh vác.

Những thứ này, đối với kiếp nhân sinh trăm năm mà nói, không phải là tì vết, trái lại chính là tài sản.

Suy cho cùng, y không muốn để bọn trẻ bước vào thế giới người lớn phức tạp, u ám quá sớm.

Đáng tiếc, không được.

Chúng là con trai của Đường Tử Hạo, có quá nhiều nỗi bất đắc dĩ mà chúng buộc phải chấp nhận, quá nhiều quá nhiều những toan tính mà ngay cả người lớn cũng không thể phòng bị hết.

Thế là, liền có cuộc nói chuyện thẳng thắn, không chút giấu giếm đầu tiên giữa cha và con.

"Thế nào là đàn ông?"

Có rượu bầu bạn, bầu không khí trở nên nặng nề.

Năm chàng trai trẻ từ khi Đường Dịch hỏi câu này, dường như cảm thấy bản thân thực sự đã là đàn ông, đã bắt đầu suy nghĩ theo cách của "đàn ông".

Phạm Chính Bình trong mấy người tuổi lớn nhất, lên tiếng trước: "Giống như Đường thúc vậy, đầu đội trời chân đạp đất, danh tiếng lẫy lừng thiên hạ, đó mới là đàn ông."

Đường Dịch cười nhạt: "Thằng cháu ngốc, thiên địa rộng lớn như vậy, lại có mấy người có thể đầu đội trời chân đạp đất, danh tiếng lẫy lừng thiên hạ chứ?"

Đường Tụng thì nói: "Con cảm thấy, không sợ hãi điều gì, cương nghị không khuất phục, mới được gọi là đàn ông."

Đường Ngâm cũng tiếp lời, giành nói: "Có hoài bão, với người thân thì nhân ái, với người sơ thì giữ chữ tín, trọng tình trọng nghĩa, biết..."

Nói được một nửa, Đường Ngâm bị khựng lại, cuối cùng vung tay đầy vô lại: "Nói tóm lại giống như cha thế này, chính là đàn ông."

"Thằng nhóc thối!!" Đường Dịch cười mắng. "Trước đây sao không thấy các con khen lão tử vậy?"

Nhìn về phía năm đứa trẻ: "Ta có thể khẳng định nói với các con, ta không tính là đàn ông, hoặc nói cách khác, không tính là một người đàn ông tốt."

"Nhiều nhất cũng chỉ là một thằng con trai, một kẻ giảo hoạt dùng cách của con trai để xử lý chuyện của người lớn."

"Tính ra thì, cũng không trưởng thành hơn các con là bao!"

Vừa nói, Đường Dịch vừa rót rượu cho bọn trẻ, vừa bắt đầu nói về cách hiểu của y đối với đàn ông, đối với "đấng nam nhi".

Tào Quốc Cữu và Phan Phong bên cạnh nhìn mà nhếch mép, hình ảnh Đường Dịch tụ tập cùng năm đứa trẻ đâu giống cảnh cha dạy dỗ con, mẹ nó trông giống như huynh đệ đang chém gió tán gẫu thì đúng hơn.

---❊ ❖ ❊---

"Vừa rồi Đường Ngâm có nhắc đến đối với người thân thì nhân ái, đối với người sơ thì giữ chữ tín, trọng tình trọng nghĩa..."

Đường Dịch uống một ngụm rượu: "Vậy chúng ta hãy bắt đầu từ Ngũ Thường của Nho gia đi."

"Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín."

"Thế nào là Nhân?"

"Nhân, chính là đức tính trong tâm mỗi người. Tâm đức chính là lương tâm, lương tâm chính là thiên lý, là ý tứ suy bụng ta ra bụng người vậy!"

"Nói cách khác, kính trọng người lớn là Hiếu, giáo dưỡng trẻ nhỏ là Trách nhiệm, coi trọng gia đình quốc gia là Mệnh, biết mình biết người chính là Quân tử."

"Thế nào là Nghĩa?"

"Nghĩa, chính là..."

"Thôi bỏ đi." Đường Dịch cũng lười nói chuyện sách vở. "Nói trắng ra, chính là có việc nên làm, có việc không nên làm, biết ơn báo đáp, trọng tình trọng hữu mà thôi."

"Vậy còn Lý thì sao?"

"Lý chính là quy tắc của thiên địa, đạo lý của nhân gian!"

"Trí."

"Là cái nhìn, tâm đắc về việc quan sát bản thân, quan sát người khác, quan sát thiên hạ, hơn nữa còn là sách lược biến thông, phương pháp sinh tồn."

"Tín, chính là gốc rễ để lập thân, là đạo để tồn chân."

"Những đạo lý này, không cần ta nói, Phạm gia gia của các con sớm đã giảng cho các con rồi chứ?"

"Giảng rồi ạ." Mấy đứa trẻ đáp lời, nghe rất chăm chú.

Tuy từng nghe qua, nhưng từ trong miệng Đường Dịch nói ra, lại có một cảm giác khác lạ.

"Ừ." Đường Dịch gật đầu. "Vậy chúng ta quay lại nhìn xem, cái thứ Nhân, Nghĩa, Lễ, Trí, Tín này rốt cuộc là cái thứ gì."

"Thật ra..." Đường Dịch nhìn bọn trẻ, thừa nước đục thả câu.

"Thật ra năm chữ này, nói về cùng một đạo lý."

"Hả?" Không chỉ bọn trẻ sững sờ, người lớn cũng có chút mơ hồ.

Năm chữ này, năm loại ý nghĩa, năm đại mở rộng, sao đến chỗ Đường Dịch, lại thành một đạo lý?

Chỉ có Phúc Khang và Quân Hân Trác suýt chút nữa bật cười thành tiếng, họ quá hiểu phu quân của mình, tám chín phần mười là lại sắp giảng đạo lý vẹo vọ gì rồi.

Chỉ thấy Đường Dịch vẻ mặt thần bí nhướng nhướng mày: "Có biết là đạo lý gì không?"

"Không biết ạ." Năm đứa trẻ vắt óc cũng không nghĩ ra, sao lại thành một đạo lý được.

"Không biết chứ gì?" Đường Dịch đắc ý. "Nếu không thì sao bảo ta là cha các con, là Đường thúc của các con chứ?"

"Ôi chao!!" Đường Vũ không nhìn nổi nữa. "Cha, cha mau nói đi, là đạo lý gì?"

"Được." Đường Dịch sảng khoái đáp ứng. "Đạo lý này chính là... Trách nhiệm!"

"Trách nhiệm?" Mọi người ngẩn ra, như có điều suy nghĩ.

"Đúng! Chính là trách nhiệm!"

Đường Dịch gật đầu thật mạnh, vẻ mặt nghiêm nghị: "Nhân, chính là trách nhiệm đối với người lớn, người nhỏ, gia đình, quốc gia, thiên hạ."

"Nói trắng ra, cho dù ngươi có đầu đội trời chân đạp đất, không sợ hãi điều gì, nhưng nếu không có tinh thần trách nhiệm, thì chẳng qua cũng chỉ là sự bạo ngược như Tùy Dạng Đế mà thôi."

"Vậy Nghĩa thì sao? Nghĩa nhỏ là trách nhiệm đối với bằng hữu huynh đệ, đại nghĩa là trách nhiệm đối với quốc gia thiên hạ."

"Lễ, chỉnh đốn quy tắc thiên địa nhân gian, trách nhiệm càng lớn."

"Trí, quan sát mình, quan sát người, là chịu trách nhiệm với bản thân."

"Tín, là chịu trách nhiệm với lương tâm, chịu trách nhiệm với sự vật."

"Quy kết lại, Nho gia Ngũ Thường nói chính là một chữ Trách nhiệm!"

"Chính là cái tâm niệm quân tử lấy thiên hạ làm trách nhiệm của mình, tu thân, tề gia, trị quốc, bình thiên hạ!"

"......"

Trong sân lặng ngắt như tờ, tất cả mọi người đều nghe đến ngẩn người.

Tào Dật thầm nghĩ: Lão tử đọc sách ít, ngươi mẹ nó đừng có lừa ta nha! Thế mẹ nó cũng được hả??

Tam cương ngũ thường, bị tên này vòng vo một hồi, thế mà lại vòng tròn lại được.

Tào Quốc Cữu thậm chí đang nghĩ, nếu đưa Đường Dịch đến Nhai Châu giúp Nhị Trình cải cách Nho gia, biết đâu sớm đã làm xong rồi, cũng không cần tốn mười năm công phu mà vẫn chưa thấy hiệu quả.

Đáng tiếc, một đám trẻ con lại không nghĩ như vậy, dù sao cũng đều là trẻ con, thực sự thuận theo lời Đường Dịch mà khắc ghi vào lòng.

"Vậy nên..." Đường Ngâm lên tiếng trước. "Đàn ông chính là trách nhiệm?"

Chẳng ngờ, Đường Dịch lắc đầu: "Không hẳn."

"Không hẳn?"

Mọi người thật là xoắn xuýt, không hẳn mà ông lảm nhảm lâu như vậy làm gì.

"Chúng ta hãy lại tách hai chữ 'trách nhiệm' ra xem sao."

"......"

Được rồi, mọi người hoàn toàn phục, năm chữ Nho gia Ngũ Thường bị ông tách thành hai chữ "trách nhiệm", còn có thể tách nữa hả?

Tào Dật thậm chí có chút mong chờ, muốn xem Đường Dịch sẽ tách như thế nào, xem y có thể tách ra trò trống gì.

---❊ ❖ ❊---

---❊ ❖ ❊---