Điều Nhỏ Nhặt Tạo Nên Số Phận

Định dạng khác: 📖 Chữ 📕 Epub
Lượt đọc: 116 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Hai - Gulf Shores, Alabama Tháng Mười Một, Ba Mươi Hai Năm Trước

❊ ❊ ❊

ĐÓ LÀ MỘT ĐÊM LẠNH GIÁ ở Gulf Coast, và tôi đang mặc trên người tất cả những gì mình có, bao gồm cả chiếc áo khoác bò vừa nhặt được trong thùng rác. Lúc đó đã gần nửa đêm, và tôi đang trở về sau một ngày hối hả làm cá cho cửa hàng Jeannie’s Seafood ở ngã tư giữa quốc lộ 59 và đường ra biển. Tôi đang quay về dưới gầm cầu Gulf State Park, kiệt sức và lạnh run, thiết tha muốn trèo vào cái hốc dưới chân cầu và đánh một giấc.

Như một thói quen, tôi rời khỏi con đường chính rồi đi dọc phía sau các dãy nhà và cửa hàng trên bãi biển. Tôi làm thế để tránh sự chú ý của bất kỳ ai thắc mắc việc một cậu nhóc lang thang trên đường một mình vào ban đêm. Khi tôi đang lê bước qua các cọc đỡ bê tông dưới quán rượu Pink Pony, Jones xuất hiện bên cạnh tôi.

Nhưng đó không phải điều ngạc nhiên gì. Tôi đã bắt đầu quen với cách xuất hiện không bình thường của ông. Đêm đó, ông chỉ tình cờ gặp và đi cùng tôi. Như thường lệ, người đàn ông đó vẫn mặc quần jeans và áo thun. “Sao ông có thể chịu được giá lạnh với trang phục này?” Tôi cất tiếng hỏi.

“Với ta thế là đủ ấm rồi,” Jones trả lời, trước khi thốt lên, “Chà! Cháu có mùi cá.”

Vẫn tiếp tục bước đi dọc bãi cát với đầu cúi thấp và tay thọc túi quần, tôi nói, “Vâng, hãy vùi tay sâu tới khuỷu vào hơn một tấn cá cả ngày trời, và chúng ta sẽ biết người ông bốc mùi thế nào.”

Jones im lặng trong chốc lát. Tôi ngờ rằng ông đã cảm nhận được tâm trạng của tôi lúc này và trở nên thận trọng hơn. Tôi đang trong tình trạng khó ở, điều đó rõ ràng đến mức ai thoáng nhìn cũng có thể biết. Jones cũng vậy, ông biết tôi có thể trở nên giận dữ, hay khóc lóc, hoặc đay nghiến người khác bằng lời nói bất cứ lúc nào. Gần đây tình trạng điên rồ đó xảy ra thường xuyên, và đôi khi còn diễn ra trước mắt người khác. Tôi không muốn mình cư xử như thế, nhưng chắc rằng việc đó nằm ngoài khả năng kiểm soát của bản thân. Tôi có thể làm gì? Tôi thường nghĩ. Đây là chính tôi. Đây là cách tôi cảm nhận. Đây là con người tôi thực sự…

Tôi rời mắt khỏi người bạn đồng hành già và tiếp tục bước đi. Dường như mỗi khi cảm thấy tôi mệt mỏi, chán chường hoặc giận dữ, ông thường biến mất. Rồi khi đang lau dọn một chiếc thuyền hoặc nghỉ tay chốc lát để giãn gân cốt khi đang rửa cá, tôi ngước mắt nhìn lên và sẽ thấy ông ở đó, cách xa vài mét từ phía đối diện, dõi ánh nhìn về phía tôi. Ông sẽ mỉm cười khi bị tôi bắt gặp như thế, nhưng tôi chẳng mấy bận tâm. Rốt cuộc, ông chỉ là người có chút hứng thú với một cậu thanh niên trẻ vô gia cư sống ven bờ biển.

Ông ấy có thể khiến tôi cười, khá nhiều lần; nhưng phần lớn thời gian ông khiến tôi suy nghĩ. Không nhất thiết về một việc nào đó… Ông khiến tôi suy nghĩ theo những cách mà tôi chưa từng cân nhắc đến. Jones có khả năng lật ngược hoặc thay đổi góc nhìn một tình huống hay niềm tin đã ăn sâu vào suy nghĩ của mọi người theo một hướng hoàn toàn rõ ràng và có nghĩa.

Tôi không nhìn lại, nhưng vẫn có thể nghe rõ tiếng cát lạo xạo dưới từng bước chân Jones. Ông chỉ lặng yên làm bạn đồng hành với một cậu thanh niên trẻ cô độc, và tôi không tránh được cảm giác áy náy vì lối cư xử với ông. Tôi thường cảm thấy chán nản với người bạn già này, đôi khi còn nổi giận, rồi lại cảm thấy hối hận vì những lời nói khó nghe đã tuôn ra nhằm trút sự chán nản lên ông. Những lúc lý trí tỉnh táo, tôi tự hỏi liệu sự chán nản quá mức mà tôi cảm thấy đó có thực sự gắn với mình không. Chắc chắn, tôi đã cố gắng suy nghĩ theo cách mà ông suy nghĩ.

“Ông không thể tìm ra câu trả lời cho mọi thứ được,” tôi đã từng nói với ông vài đêm trước. Với một giọng điệu khó nghe, tôi đã buông lời chế nhạo, “Ông cư xử như thể câu trả lời đã có sẵn ở đâu đó và khi ông tìm thấy nó – bùm! – vấn đề được giải quyết, như thể ai đó vừa vung cây đũa thần màu nhiệm lên vậy!” Tôi còn nhớ mình đã bước đến gần ông để kết thúc câu nói ấn tượng hơn. Với sự khinh thường trong giọng nói, tôi tiếp tục, “Mọi việc chẳng hề đơn giản như thế.”

Jones nhún vai và, với một nụ cười mỉm, ông đáp, “Dường như với ta, khi câu trả lời xuất hiện, vấn đề đã được giải quyết rồi. Cháu có thể sợ hãi, chán nản hoặc thoái chí, hay cả ba, nhưng khi cháu tìm ra câu trả lời, cuộc sống sẽ không bao giờ còn giống trước nữa. Vậy nên thực ra, con trai à… mọi việc không phức tạp như thế đâu.”

Lúc bấy giờ, tôi đã muốn hét lên thật to.

Gần đến Holiday Inn, chúng tôi thấy từng cuộn sóng lớn đang dồn dập xô vào bức tường bao quanh hồ bơi của khu nghỉ mát. Chỉ một bức tường bê tông bảo vệ khách sạn sang trọng khỏi những đợt sóng thật sự; đó cũng là nơi duy nhất trong quãng đường mà chúng tôi không thể đặt chân lên cát. Tôi thường xuyên qua đoạn đường này, và biết cần phải băng qua khu hồ bơi đó để tránh phải lội bì bõm trong những con sóng. Cùng nhau trong màn đêm cô độc, Jones và tôi bước băng qua dãy các băng ghế dài, vòng theo hồ bơi và ra khỏi đó bằng lối cầu thang ở phía ngược lại.

Tôi không quá lo sợ dù bảo vệ vẫn đi tuần quanh khách sạn hằng đêm. Người trực ca đêm ở bàn tiếp tân – một phụ nữ trung niên người Mỹ gốc Phi tên là Beverly. Cô ấy cũng là một người bạn của tôi. Tôi thường gọi Quý cô Beverly và thi thoảng lại biếu cá tươi như một phần của thỏa thuận ngầm rằng cô sẽ ngó lơ khi tôi sử dụng tiện nghi của khách sạn. Nhưng tôi vẫn thận trọng. Tôi không muốn bất kỳ ai gặp rắc rối với người quản lý khách sạn. Đặc biệt là chính tôi.

Tôi cúi thấp người và băng qua bức tường ngăn. Được nửa đường, tôi quay lại để nhắc Jones làm theo tương tự. Tôi đỏ mặt vì tức giận khi thấy ông không cúi người và cũng không tỏ vẻ gì vội vã. Ông vẫn đang bước như bình thường, với dáng đi thẳng, tay đút trong túi quần, và đôi xăng đan quai da bước trên nền bê tông đầy cát. Đã bao lần tự nhủ bản thân nên tránh sự chú ý và các rắc rối liên quan, tôi cố gắng giữ im lặng, còn đôi xăng đan của người đàn ông đó cứ vô tư vang tiếng như thể một chiếc que sắt cời than đang được kéo lê trên lớp đá sỏi.

Tôi bực tức rít lên, ra hiệu cho ông đi thật nhanh, cúi thấp người xuống và giữ yên lặng. Nhưng trước khi tôi bước tiếp, Jones nở một nụ cười ngọt ngào khó hiểu và tiến đến gần như thể muốn đặt tay lên vai tôi nhưng thay vào đó… ông đẩy tôi vào hồ bơi lạnh cóng.

Người tôi đã ngập trong nước trước khi kịp hiểu chuyện gì vừa xảy ra. Nhiều năm sau tôi vẫn nhớ mãi hình ảnh ông già kỳ quặc, điên rồ trong giây phút đặc biệt đó. Tôi nhìn Jones qua mặt nước hồ bơi, đang cúi người về phía tôi và mái tóc trắng bay phất phơ trong làn gió lạnh. Khi tôi ngoi lên mặt nước và thở hổn hển, Jones đang cười. Không phải kiểu cười phá lên mà chỉ mỉm cười như thể ông cảm thấy tò mò, mong đợi hoặc thích thú với vật thể trước mắt mình – dĩ nhiên, đó chính là tôi.

Tôi bám lấy thành bể bơi ngay dưới chân ông. Tất cả giận dữ, chán nản tôi vẫn thường cảm thấy đột nhiên biến mất. Tôi dùng tay dụi mắt, ngước lên nhìn và hỏi, “Ông làm vậy để làm gì?” ngay khi Jones đến gần để giúp tôi ra khỏi bể bơi.

Không lâu sau, tôi được quấn trong cả chục chiếc khăn tắm từ phòng giặt ủi và uống một tách cà phê lớn ở hành lang. Chúng tôi đang ngồi trên sàn, ngay bên cánh cửa dẫn ra sân quần vợt của khách sạn. Tuy không thoải mái, nhưng nơi này tránh được gió và tôi khá chắc rằng mình sẽ không bị đuổi đi.

Sau khi cho ông một khoảng thời gian yên lặng – một việc làm không có tác dụng gì – tôi chăm chú nhìn ông và nói, “Jones. Cháu không thể hiểu được. Ông làm việc đó vì cái quái gì vậy?”

Ông nhìn lên trần nhà, hít một hơi thật sâu và khoanh tay thoải mái. “Chà,” ông liếc nhìn tôi trong giây lát, rồi lại nhìn lên trần nhà. “Cháu đang ở trong một cuộc chiến lớn. Tuy rất bối rối, nhưng cháu đang đấu tranh vì con người mà cháu sẽ trở thành trong tương lai. Có những thế lực đối nghịch đang tranh giành vị trí trong đầu mà cháu không hề nhận ra, không nhìn thấy và không hiểu được cho đến khi cháu có thể nhìn lại và xâu chuỗi tất cả các sự việc đã xảy ra.”

“Rất nhiều người nói với cháu rằng những điều nhỏ bé không quan trọng.” Ông nhìn thoáng qua tôi rồi nói tiếp, “Tốt hơn hết cháu nên ghi nhớ điều này. Những điều nhỏ bé có quan trọng. Đôi khi, những điều nhỏ bé lại quan trọng nhất. Mọi người thường chú ý đến những điều lớn lao, nhưng dường như không mấy ai hiểu được rằng những điều lớn lao đó luôn được tạo nên từ những điều nhỏ bé. Khi bỏ qua chúng, mọi việc sẽ trở nên khó giải quyết hơn.”

“Đừng bận tâm vào những điều nhỏ nhặt,” Jones nói với vẻ khinh thường. “Lời nói dối đó sẽ hủy hoại cuộc đời cháu.” Ông nhìn sang, đáp trả cái nhìn của tôi. “Tất cả những lựa chọn, lời nói và hành động của cháu là điều bất biến. Cuộc sống là một vết mực không thể tẩy sạch, con trai. Hãy tỉnh táo nào. Cháu đang bôi những nét mực nhỏ với mỗi phút giây cháu bước đi lên trái đất này. Và bằng những nét mực nhỏ đó, cháu tạo ra một bức tranh cuộc sống của mình sau này – một kiệt tác hoặc một thảm họa.”

Jones khẽ xoay người để dễ chịu hơn và ngồi đối diện với tôi khi ông nói tiếp. “Được rồi, trở lại với câu hỏi của cháu…” Ông già khẽ nghiêng đầu.

“Ta không thể luôn ở bên để giúp cháu. Nên ta quyết định, cháu cần hiểu một sự thật rất quan trọng về sự tồn tại của mình. Đó là: Mỗi ngày trong đời, đều có ai đó định đẩy cháu vào một cái hồ. Và tốt hơn hết cháu nên quyết định ngay lúc này cháu sẽ phản ứng ra sao khi việc đó xảy ra.”

Jones cúi hẳn người về phía tôi. “Liệu cháu sẽ ra khỏi hồ nước và rên rỉ? Hay khóc lóc và phàn nàn? Hay sẽ giận dữ mà thách thức, đe dọa mọi người? Sẽ tung nắm đấm hoặc thậm chí còn tệ hơn? Hay cháu sẽ ra khỏi hồ bơi với một nụ cười? Xem cháu có thể học được gì… cháu có thể giúp đỡ ai? Liệu cháu có cư xử một cách vui vẻ dù đang cảm thấy ngập ngừng, do dự hay không?”

Ông nhìn thẳng vào tôi trong khoảnh khắc trước khi hạ thấp cằm và nghiêm túc nói. “Đã đến lúc quyết định rồi, con trai,” ông tiếp tục. “Hầu như kết quả mọi việc mà cháu làm nên kể từ thời khắc này trở đi – dù tốt hay xấu – sẽ phụ thuộc vào cách cháu lựa chọn. Mỗi ngày, theo cách này hoặc cách khác, dù cháu có thích hay không, cháu vẫn sẽ bị đẩy vào hồ nước. Cháu có thể quyết định ngay lúc này mình sẽ cư xử thế nào khi điều đó xảy ra.”

Dứt lời, Jones đứng dậy và bỏ đi.

Lúc này tôi đã kiệt sức, vô cùng mệt mỏi, và biết mình cần phải rời đi ngay. Trước khi lại đối mặt với đêm lạnh, tôi chợp mắt nghỉ ngơi trong giây lát, trôi theo dòng suy nghĩ vẩn vơ về Jones. Tôi nghĩ về lý do tại sao ông không bao giờ mặc áo khoác. Tôi nghĩ về nơi ông ngủ hàng đêm, về vẻ kỳ lạ của ông. Tôi nghĩ về cuộc đời mình. Tôi nghĩ về những lời nói khó hiểu của Jones. Và tôi băn khoăn liệu mình sẽ làm gì trong thế giới này.

Nguồn: TVE-4U
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

1 Trong Tổng Số 2 tác phẩm của Andy Andrews

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.