Etta yêu dấu,
Anh có làm cho em một thứ, để dành khi em về. Giờ anh đã hiểu, tất cả những món bánh em gửi cho anh, cũ và nát được gói trong lớp giấy nâu và dây bện thô. Giờ thì em đi xa còn anh thì ở đây. Thế nên anh sẽ làm và tiếp tục làm để nhắc em, và cả chính anh, nhớ rằng: còn đó lý do để về nhà.
Người ta bắt đầu để ý đến bộ sưu tập của Otto. Lái xe ngang qua, người ta có thể thấy chúng tràn ra khỏi nhà như một cuộc bán hạ giá đồ cũ ở ga ra cỡ đại. Cái gì thế? cô bé hàng xóm hỏi khi đi ngang qua cùng bố mẹ cô trên đường đến lớp học bơi.
Trông nó như một... con sói chăng? bố cô bé nói. Ồ, và một con bò rừng nữa! mẹ cô bé nói, chỉ trỏ, và... em không biết nữa, đó có phải con mèo không? Chồn hôi chăng?
Con nghĩ chúng nó là thỏ đấy.
Phải thật không nhỉ?
Ta không đi bơi được chứ ạ?
Ta nhải đi bơi chứ con.
Bố tưởng con thích bơi mà?
Con thích, nhưng mà...
Đấy có phải cá voi không vậy?
Vào những lúc sáng ngày, xe cộ trở nên đông đúc trên con đường nhỏ hẹp, nối đuôi nhau như một cuộc diễu hành, trong khi những con vật của Otto, cùng khoác trên mình một màu trắng nhờ từ bột và nước và giấy báo, thầm lặng đứng xem. Nhưng Otto không hề nhận thấy cuộc diễu hành kia, vẫn ngủ say suốt buổi sáng mỗi ngày.
Sau năm ngày chỉ có món cá, James và Etta đến vùng ngoại ô của một thị trấn.
Tôi sẽ đi vòng qua và gặp lại bà ở phía bên kia, James nói, cậu chàng không thích khu dân cư. Tôi sẽ ngửi tìm hơi bà ở đó.
Được thôi, Etta nói, với bà viễn cảnh có bánh mì và bơ đường lúc này hấp dẫn hơn rất nhiều việc có bạn đồng hành. Mấy khu ngoại ô này hẳn phải có một tiệm tạp hóa nào đấy thôi, tao sẽ không lâu lắm đâu.
Bà dừng chân ở cửa hàng đầu tiên nhìn thấy, một trạm xăng. Bà mua bánh mì đường gói trong túi nhựa và ba túi hạt hạnh nhân cùng một lít nước cam và sáu que kẹo cam thảo xoắn đỏ với một cái bánh kẹp phô mai. Khi bà đặt từng món một lên quầy tính tiền cho người phục vụ, bà hỏi:
Có tiệm tạp hóa nào gần đây không?
Và anh chàng phục vụ nghiêng đầu rồi chỉ vào một tấm bảng dán bên cạnh máy tính tiền ghi rằng:
En français, s’il vous plaît.[1]
Nhờ đó Etta nhận ra bà đã đến được Québec.
À ừ, Etta nói. Được rồi. Ừm... pouvez vous dire moi où je trouverais une shoppe de grocerie?[2]
Tốt hơn rồi đấy, người phục vụ nói, bằng tiếng Anh. Bà biết đấy, chỉ là tôi thích người ta cố gắng một chút thôi. Càng gần biên giới, càng dễ cảm thấy bị bỏ quên, bà biết không? Vậy nên, cảm ơn Etta nhé. Và, thực ra, có một hiệu tạp hóa cách đây không tới sáu dãy nhà. Đi về phía đó hai dãy nhà, cậu chỉ về phía bên kia cửa hàng, phía Kem và thức ăn đông lạnh, và bốn dãy nhà phía kia, cậu chỉ ra sau Etta, ở bên ngoài đằng sau cửa hàng. Nó có một bảng hiệu lớn màu đỏ. Chỗ đó tên là BOUFFLE-BONNE. Người ta có bán mấy quả cà xinh lắm.
Mãi cho đến lúc Etta ngồi xuống một khoảng cỏ vuông bên ngoài, giữa hai ngôi nhà giống hệt nhau, ăn cái bánh kẹp cùng bánh mì đường và uống nước cam, bà mới bất thần nhận ra điều mình vẫn lấn cấn trong lòng về anh chàng ở trạm xăng ấy. Cậu ta gọi bà là Etta. Nhưng trước giờ bà đã gặp cậu ta đâu; bà không biết tên cậu ta. Bà cố gắng nhớ lại gương mặt cậu, những đặc điểm của cậu, nhưng chỉ có thể nhớ ra bàn tay cậu chỉ hướng này hướng kia. Bà lôi ra một mẩu giấy gấp cẩn thận trong túi:
Gia quyến:
Marta Gloria Kinnick. Mẹ. Nội trợ. (Đã mất)
Raymond Peter Kinnick. Bố. Biên tập viên. (Đã mất)
Alma Gabrielle Kinnick. Chị gái. Ma-xơ. (Đã mất)
James Peter Kinnick. Cháu trai. Em bé. (Chưa từng sống)
Otto Vogel. Chồng. Lính/Nông dân. (Còn sống)
Chẳng có gì trong số này hợp lý cả. Nhưng Russell không có trong danh sách này, và bà biết rằng mình có biết Russell. Bà lấy ra một cây bút và viết vào ngay dưới tên Otto:
Russell Palmer. Bạn. Nông dân/Nhà thám hiểm. (Còn sống).
Nhưng không, không, thằng bé này đâu phải Russell. Nhưng vẫn còn những người khác. Những người mất tích. Họ hàng chăng? Anh hay chị em dâu? Bạn bè? Những người khác? Bà ước gì có James ở đây.
BOUFFE-BONNE không quá khó tìm, giống với lời cậu kia nói, đối diện hai dãy nhà, đi lên bốn dãy nhà. Thế, Etta nghĩ, ít ra cậu ta cũng không nói dối.
Bà ních đầy túi của mình, và rồi lấy năm túi nhựa ở cửa hàng, ních đầy đồ trong một túi, và cất bốn cái còn lại đi để dành khi câu cá hay khẩn cấp. Như thế này, bà nghĩ, bà có thể mang theo một cách thoải mái nhất.
Bà đem tất cả các thứ đến quầy tính tiền thứ tư, nơi một thằng nhóc tuổi teen đang trực, mang trên người bộ đồng phục rộng thùng thình. Bonjour, bà nói.
Etta! cậu nói.
Etta dừng việc chất đồ đạc lên băng chuyền. Cả thằng nhóc này nữa. Kẻ lạ mặt gầy nhom này. Bà kéo suy nghĩ của mình lại, cố gắng tập hợp chúng, sắp xếp chúng. Bạn ư? Cậu ư? Cháu ư? Bà liếc mắt để tập trung, để ghi nhớ. Bà nhìn xuống mớ hàng tạp hóa. Vì sao bà lấy nhiều thế? Và những loại thức ăn này nữa? Bà có ăn những loại thức ăn này ư?
Etta, thằng bé tiếp, nhấn nhá từng âm tiết, Et-Ta. Cháu thực lòng nghĩ là bà rất tuyệt đấy. Cháu rất muốn nói thế. Bà thực sự rất tuyệt. Cậu vật lộn để nói được nhiều, nói nhanh, với một thứ ngôn ngữ không phải tiếng mẹ đẻ. Bà biết không? Cháu sẽ xem xem liệu ta có thể tặng bà miễn phí toàn bộ chỗ thức ăn này không nhé. Thật đấy, chúng ta nên được như thế. Sao? Không ạ? Đừng lo nhé, không có gì đâu. Bà cứ chờ đây, cháu sẽ lại ngay.
Etta vặn vẹo mó suy nghĩ của mình. Không có, không có. Bà nhìn xung quanh để tìm manh mối, khi thằng bé đã bỏ đi. Máy tính tiền, thức ăn của bà, những người mua hàng khác, những lối đi bằng thức ăn đóng hộp và túi được dán nhãn song ngữ. Anh-Pháp. Français-Anglais. Bà biết những thứ này. Bức tường bên ngoài chỗ tính tiền lắp đầy cửa sổ nhìn ra bãi giữ xe. Những ô cửa sổ và các bảng thông báo dán đầy những tin như ANNONCES LOCALES[3] và CHOSES PERDUE[4] và, nằm ở phía xa nhất, ngay cạnh cánh cửa tự động đóng mở rít lên mỗi khi có người đi qua, HÉROS D’ICI. Và trên đó, phía bên trái của mục HÉROS D’ICI[5] kia, giữa một tấm ảnh của một con chó tha mồi và một gia đình bận đồ tắm, chính là Etta. Tấm ảnh được cắt ra từ một tờ báo kèm theo một bài báo nhỏ cùng một tấm bản đồ bên cạnh,
Tin tốt lành đây! Thằng bé rảo bước trở về. Cậu xắn hai ống tay lùng thùng lên trên đường tiến lại. Quản lý của cháu nói: Miễn phí hết!
Bước đi sau lưng cậu là một người phụ nữ với mái tóc xám uốn lọn, miệng mỉm cười. Oui! C’est vrai! bà ta nói.
Cậu thấy tấm ảnh đấy ở đâu thế?
Thằng nhóc thu ngân và bà quản lý dừng bước và quay sang nhìn tấm bảng HÉROS D’ICI. Ảnh đầy trên báo ấy, Etta. Cả bài báo nữa. Và giờ mỗi ngày tờ National phát hành một mẩu bản đồ đó, ở sau lưng mục Cuộc đời & Thời đại, dự đoán vị trí hiện tại của bà. Bọn tôi cắt ra và đính lên đây mỗi ngày. Ừ thì, chính cu Janiel này làm đấy. Nó ngưỡng bộ bà lắm đấy.
Janiel đỏ mặt. Vâng thì, cậu nói, chỉ là, tuyệt ơi là tuyệt, nhỉ? Cháu nghĩ...
Ồ! Và tức là, bà quản lý cắt ngang, chúng ta có thể gọi báo vị trí rồi! Chúng tôi đã thấy bà rồi! Và người ta sẽ cảm tạ chúng tôi vì đã giúp cập nhật bản đồ!
Vậy là bọn họ không quen biết gì Etta cả. Vậy là bà không quên bọn họ. Được rồi. Được rồi. Giờ thì lại thế này. Bà hít một hơi. Chỉ là, bà nói...
Cả hai người đều quay lại, không nhìn bảng nữa, mà nhìn vào bà, thiết tha.
... đáng ra đây không phải chuyện gì to tát. Đáng ra chuyện phải... lặng lẽ.
Dĩ nhiên rồi, bà quản lý nói, hạ thấp giọng.
Dĩ nhiên rồi, Janiel nói.
Đó là lý do bọn tôi hào hứng vậy đấy.
Cả hai giúp Etta gói ghém lại mớ hàng tạp hóa miễn phí của bà. Có nhiều báo cáo về... vị trí rồi chưa? Etta hỏi, trong lúc nhét cà rốt xuống chỗ trống ở hai bên hông túi.
Ồ có chứ, nhiều lắm. Nhưng đa phần là bịa đặt cả. Như cái lão ở Vancouver báo là lão thấy bà trong một công viên ở đó này.
Và bà cô gì ở Nebraska nũa.
Và một ông ở tận mạn bắc, cái ông gì chăn nai ấy.
Russell ư? Etta nói.
Họ thường không tiết lộ tên đâu, Janiel nói.
Giờ toàn bộ đồ đã được đóng gói và Etta đã sẵn sàng lên đường, muốn được lên đường. Để tìm James và xem coi cậu chàng nghĩ gì về chuyện này và biết được những gì rồi.
Vậy, nhân tiện đây, bà quản lý nói, bà có thể cho chúng tôi chụp cùng một tấm ảnh được không? Chúng tôi có thể nhờ một khách hàng nào đó chụp giúp.
Etta bị vây quanh bởi một đám đông nhỏ những nhân viên thu ngân trong bộ đồng phục đỏ của BOUFFE-BONNE, với bà quản lý mỉm cười cạnh bên, ngay trung tâm. Người khách hàng kiêm thợ ảnh cười toe toét hơi lố và nói, Prêt? Un, deux, trois...[6]
Sau khi bà quản lý và những người thu ngân khác đã quay trở lại với công việc, Janiel dẫn Etta ra bãi giữ xe. Cậu thò tay vào túi. Etta, cậu nói, bà có muốn lấy nó không? Cậu chìa ra một con sếu bằng giấy, chỉ cỡ khoảng một đồng xu và hơi bẹp do bị nhồi trong túi. Nhỏ xíu trong bàn tay khẳng khiu của cậu. Có chứ, dĩ nhiên rồi, Etta nói, cầm lấy nó từ tay cậu và cho vào túi của bà.
Bà gặp lại James ở phía đông của thị trấn, ngay ranh giới của khu dân cư và vùng hoang dã.
Hơi bị lâu đấy.
Mọi chuyện lạ lắm. James à. Con người ta quả thật là một giống lạ lùng.
Tôi không ngửi thấy mùi ai ở quá gần cả, James nói, sau khi bà kể với nó về Janiel và bà quản lý cùng những vụ báo cáo vị trí. Nhưng giờ tôi sẽ chú ý hơn.
Tao muốn hoàn toàn tránh xa khỏi tất cả những thứ đó, Etta nói.
Không bao giờ được đâu, James nói, nhưng bà có thể ở đủ xa để vờ như không biết gì.
Còn mày thì sao? Với những con sói cỏ khác thì sao?
Sói cỏ thì cũng thế cả thôi.
Họ đi xa khỏi thị trấn hết mức có thể ngay trước cả khi ánh chiều khuất hẳn và bóng tối ngập tràn khiến hai người phải hạ trại. Mày có ngửi thấy gì không? Etta hỏi.
Không. Không có gì, James nói. Không có ai.
•••
Đoàn tàu đã lăn bánh mà họ còn không nhận ra, và trên bậc thềm giờ chỉ còn lại hai người. Chà, Etta nói, tay Otto vẫn nắm cánh tay cô, cơ thể cậu vẫn khao khát và nhích sát vào người cô. Mừng bạn về nhà.
Ừ, Otto nói. Cảm ơn nhé. Cậu hít vào và nhìn xung quanh. Mặt sàn gỗ khô nứt dưới chân họ, mùi của bầu không khí sáng sủa, mỏng manh, bảng thông báo lịch tàu và cảnh báo an toàn đường ray trên tường nhà ga, tóc và quần áo của Etta, như tóc và quần áo của mọi người khác quanh đây, tất cả đều rộn ràng: Còn nhớ không? Còn nhớ không? Còn nhớ không? Cậu nhắm mắt lại. Kéo Etta vào lòng lần nữa. Chỉ một thỉnh cầu này thôi. Mình về nhà bạn nhé? cậu nói.
Otto chờ trên bậc thềm khi Etta gọi taxi. Phải chắc chắn rằng tài xế không phải là Robert hay David McNally, cậu nói với cô. Họ là bạn của Amos, họ biết mẹ của mình.
Giờ tài xế taxi đều là phụ nữ cả, Etta nói. Nhưng mình sẽ kiểm tra, cho chắc.
Người tài xế là một phụ nữ không ai trong hai người quen biết. Cô ta im lặng trong lúc lái xe và cả hai cũng chẳng nói gì, chỉ tay nắm tay, nhớp nháp mồ hôi.
Người tài xế không chịu nhận tiền khi đến được căn nhà giáo viên, cô ta giơ cả hai cánh tay ra trước như thể muốn đẩy Otto và Etta cùng tiền của bọn họ ra thật xa vậy. Không, không, cô ta nói. Tôi không nhận đâu.
Họ vấp váp bước đi trên lối vào, qua ngôi trường chất chứa bao nỗi thân quen. Otto hít vào bụi cùng không khí, còn nhớ không, còn nhớ không, và cậu nắm tay Etta chặt hơn trong lúc cô lóng ngóng dùng bàn tay còn lại lần tìm chìa khóa nhà. Cậu hôn cánh tay cô, và vai, và cổ trong khi cô đẩy cửa vào trong và kéo cậu vào cùng.
Họ ngã xuống xô pha ở phòng ngoài; thậm chí không đến được cả phòng ngủ, thậm chí không đóng cả cửa trước. Làm ơn, Etta nói, nhớ là...
Ừ, Otto nói, mắt vẫn nhắm, ừ, ừ.
Làm ơn, Etta nói, làm ơn, làm ơn.
Otto nằm trên trường kỷ và nhìn lên những thanh xà trên trần nhà, đếm chúng theo một hướng: một, hai, ba, bốn, năm, và rồi đếm ngược lại: một, hai, ba, bốn, năm. Etta hoặc đang ngủ hoặc đang giả vờ ngủ, hơi thở cô đều đặn và nhịp nhàng, chiếc váy xanh phấn của cô bị kéo lên và nhăn nhúm nhưng vẫn còn trên người. Có phải trong phòng học cũng có những thanh xà giống hệt không? cậu nói với bản thân hoặc với cô. Anh chưa từng nhận thấy mấy thanh xà đó trước đây.
Otto, Etta nói, giọng cô nhẹ bẫng mang chút vẻ ngái ngủ. Anh có muốn nói chuyện không?
Chưa đâu. Otto nói.
Thế là họ nằm đó, không hẳn thoải mái, cũng không hẳn không thoải mái, chỉ nằm đó, bên nhau, cho đến giờ Etta phải khoác lên người bộ áo liền quần và khăn trùm đầu và đến công xưởng. Anh ở đây đến khi em quay về có được không? Otto nói. Anh sẽ ngủ. Anh sẽ không đụng vào thứ gì đâu.
Còn gia đình anh thì sao?
Để mai.
Được rồi. Dĩ nhiên, dĩ nhiên là được.
Cậu đưa Etta đến cửa, hôn cô trên trán rồi đến miệng, lên những hạt bụi bám trên môi cô. Cả trên môi mình nữa, cậu nghĩ. Rồi cậu trở vào và ngồi trên xô pha, đầu ngả ra sau, và đếm, hết lần này, đến lần khác.
Sáng ngày hôm sau khi Etta về nhà, cô kéo cậu từ trên trường kỷ nơi cậu đang ngủ vào giường, trong phòng cô. Cô tháo nút chiếc áo sơ mi sĩ quan nâu bám bụi của cậu và kéo tay cậu ra khỏi ống tay áo. Cô vấn vớ cậu xuống và tháo ra, rồi cởi áo lót của cậu ra khỏi người, kéo ra khỏi đầu. Cô hôn lên ngực cậu rồi cởi bộ áo liền quần của mình ra và để mái tóc mình xõa xuống từ bên dưới tấm khăn.
Chuyện gì xảy ra với tóc anh thế, Otto?
Lúc trên thuyền. Anh đã sợ.
Em nghĩ thế là tốt, Etta nói. Em nghĩ thế là tốt khi giờ anh trông khang khác ngày xưa.
Họ ăn trên giường. Bữa tối của cô, bữa sáng của cậu. Rồi Otto tắm và Etta ngủ. Trong phòng tắm cậu đếm từng ngón tay và ngón chân, mỗi loại mười ngón, vẫn như thế, vẫn luôn như thế, rồi cậu chuẩn bị về trang trại của gia đình, về nhà.
Grace Vogel trước nay vẫn luôn tự hào về thị lực của mình. Bà không tự hào quá mức, và chắc chắn không phải do tự nhiên mà thế, nhưng nếu có người khoe khoang gì đến mắt của họ thì bà sẽ thách thức họ ngay. Bà sẽ nói, Được rồi, thế thì màu cái nơ của con mèo nhà hàng xóm là gì ấy, hay, Nói tôi nghe người ta ghi gì trên trang nhất tờ báo ở ngoài cửa, dưới hành lang, và bên hông nhà kia, hay, Có bao nhiêu cái bánh trên tay thằng bé ấy thế, cái đứa đang chạy trên đường ấy, nó đó. Bà chưa bao giờ trả lời sai. Grace Vogel có đôi mắt tinh tường và nhìn xa và nhìn rõ và trước nay vẫn luôn như vậy. Thế nên bà biết, dù là cách xa tận một dặm rưỡi phía bên kia cánh đồng, dù là mái tóc cậu hoàn toàn khác xưa, bà biết con trai mình đã về nhà. Bà thấy cậu trước khi cậu thấy bà rất lâu. Bà gần như xô ngã cậu trong khi chạy về phía cậu.
Khi bà đến chỗ cậu, tay bà dang rộng và ôm gọn cậu vào trong. Bà không nói:
Sao con không báo nhà rằng con sắp về chứ?
Và bà cũng không nói:
Chuyện gì xảy ra với mái tóc đẹp đẽ của con thế?
Bà chỉ nói, và buông tay ra:
Bữa tối sắp xong rồi. Về và giúp mẹ nào.
Otto và mẹ cậu im lặng trên con đường về nhà. Nhưng cứ mỗi chừng mười bước chân bà lại nhìn sang cậu, chỉ để chắc rằng cậu đang ở đó. Khi hai người gần đến nhà, vẫn không ai lên tiếng, vẫn chỉ có hai người, Otto nói:
Mọi người đâu rồi ạ?
Mẹ cậu không ngừng bước. Không nhìn sang. Walter và Wiley đã lên đường rồi, con biết mà. Và Gus thì giờ ở Halifax. Và Marie đã đến nhà Clara, bởi giờ chồng con bé cũng đi rồi. Và Amos đang làm việc trong trại ở Lathbridge. Và Russell thì có trang trại riêng của nó. Và Winnie thì...
Ở nơi nào đấy an toàn.
Con biết à?
Không ạ. Nhưng chắc thế.
Và Winnie thì đang ở nơi nào đấy.
Họ bước lên bậc tam cấp trước nhà, hai bậc cao và một bậc thấp, cũng chính bậc cuối cùng, rồi bước qua ngạch cửa trước, và rẽ trái vào nhà bếp, bước vào một luồng hơi nóng từ lò sấy khô và mùi tóc cùng hơi thở bụi bặm của các chị em. Otto thấy Harriet trước tiên. Harriet xoay lưng về phía họ, đang kiểm tra tay của các em trai và em gái, nối đuôi nhau, từ nhỏ đến nhỏ hơn.
Harriet, mẹ họ nói.
Ồ! Ồ! Ồ! Josie sáu tuổi, đứng gần cuối hàng, tay lấm bẩn, thốt lên. OTTO!
Harriet quay lại. Mày... Cái thằng chó chết này, cô nói.
Harriet! mẹ họ nói.
Otto! Emmett tám tuổi nói, nhảy ra khỏi hàng chạy về phía cậu.
Mày thậm chí còn không thèm báo... Wiley và Walter còn để nhà mình đếm ngược ngày về, nhưng mày còn không thèm báo. Harriet bước lên, vượt qua Emmett.
Ot-to! Ot-to! Ellie và Benji, cặp song sinh chín tuổi, vừa nhảy vừa nói.
Đi trở vào hàng nếu mấy đứa còn muốn ăn tối, mẹ họ nói.
Tao chỉ ước gì mày chịu báo, Harriet nói, tay choàng qua vai Otto - cô dễ cao hơn cậu đến một tấc rưỡi - kéo mạnh em trai vào lòng.
Ở tít tận cuối hàng, Ted năm tuổi khóc ré lên.
Này! Nín ngay! Josie đứng ngay bên cạnh nói.
Đừng khóc Ted ơi, Harriet nói.
Ot-to! Ot-to! Ellie và Benji nói, nhảy chồm chỗm.
Chị cũng khóc mà, Ted nói. Thế nên em mới khóc.
Bố đâu? Otto nói.
Trên lầu ấy, Emmett nói.
Không phải bây giờ, mẹ cậu nói.
Ot-to! Ot-to! Ellie và Benji nói, nhảy chồm chỗm.
Đến giờ ăn, bữa tối là món canh xúp, và dù là trước đây Otto đã ăn món này biết bao nhiêu lần rồi, hôm nay mùi vị quen thuộc ấy có gì đó khác xưa, ngon hơn.
Sau bữa tối, Otto lên lầu. Mọi cánh cửa đều đóng. Cửa phòng bố mẹ. Cửa phòng em nhỏ. Cửa phòng chị em. Cửa phòng anh em. Otto gõ một cánh cửa. Bố ơi?
Otto. Ừ, vào đi. vẫn là giọng ông mọi khi, vẫn là bố qua lớp gỗ.
Otto mở cửa, cổ tay cậu co lên theo bản năng khi bước qua phần ván sàn bị vênh.
Nhìn xem, nhìn con trong bộ quân phục này. Nhìn xem. Không có lấy một mẩu bụi.
Bố Otto đang nằm co ro trên chiếc giường cũ của Wiley. Chỉ có cổ và đầu ông thò ra khỏi chăn. Tóc ông bạc trắng.
Con đánh thức bố dậy ạ? Hay để con vào lại sau nhé.
Không! Không. Lại đây, lại gần hơn. Đợi bố tắt thứ này đã. Bố Otto nhìn sang cái radio được đặt trên một cái thùng úp ngược gần cạnh giường. Otto thậm chí còn không nhận ra tiếng rì rầm đều đều của nó.
Để con tắt cho.
Rồi giờ tôi cũng không biết mình nên trông đợi gì nữa... radio nói.
Dù sao nãy giờ bố cũng không nghe, bố cậu nói.
Ừ thì, nạn đói... radio nói ngay trước khi Otto tắt nó đi. Cậu không biết mình nên ôm bố hay bắt tay ông. Quỳ gối xuống ngang tầm ông hay đứng trên ông bên chiếc giường thơ ấu. Cậu quỳ gối. Đặt một tay lên lớp chăn, nơi cậu hy vọng là có bố mình bên dưới.
Đáng ra bố nên cảnh báo con về vụ tóc, bố cậu nói. Cái đó di truyền đấy. Dù gì, con mặc bộ quân phục này cũng rất đẹp.
Cảm ơn bố, Otto nói.
Con có giết ai không?
Con không biết.
Không sao. Bố Otto nhắm mắt lại. Dù sao cũng không sao cả, ông nói. Ông không hề cử động cơ thể suốt thời gian họ trò chuyện, trừ mắt và miệng. Bố không có ngủ, ông nói. Đừng lo. Mắt bố chỉ mỏi vì cứ nhìn mãi về một hướng mà thôi.
Vâng, Otto nói.
Nếu con muốn, con có thể nhìn.
Dưới lớp chăn ạ?
Ừ.
Không cần đâu ạ.
Đi đi. Không tệ lắm đâu. Rồi con sẽ thấy đỡ hơn.
Bố chắc chứ?
Ừ.
Vâng. Otto lật chăn và tấm phủ lên quá khỏi hông bố cậu. Ông đang bận bộ pyjama của mình. Hai cánh tay ông bị buộc vào hông bằng thắt lưng da lớn. Hoặc của Amos hoặc của Walter.
Chân bố cũng thế, ông nói. Có thể con thấy làm vậy không thoải mái, nhưng bố còn không nhận thấy nữa.
Một ngày, vài tháng trước, mẹ Otto phát hiện bố cậu đang tựa người vào lớp mái ngói chuồng gà, đường vân trên đó hằn lên gương mặt và đôi tay ông. Anh không muốn ở đây, ông nói, chân anh cứ thế đi và không chịu ngừng lại.
Ngày hôm sau hai đứa song sinh tìm thấy ông ở hàng cây chắn gió, trên một cái cây có những cành nhánh to nhất, lá rậm rạp nhất. Chúng chỉ tìm thấy ông nhờ tiếng ông la hét trong lúc đôi tay ông trèo cây ngoài tầm kiểm soát, và cũng nhờ lúc đó chúng quanh quẩn gần đấy, ở Thung Lũng Đá.
Dù ông có cố gắng cách mấy, cơ thể ông cũng không còn nghe theo hiệu lệnh của ông nữa, chúng đã hoàn toàn độc lập. Ông nói chuyện đó với vợ mình trong khi nằm trên sàn nhà bếp, nơi cơ thể ông đặt ông nằm nghiêng.
Anh phải cố, thật cố gắng, bà nói. Thử nhấc tay lên xem.
Ông đã cố, nhưng cánh tay ông nằm oặt ra bên hông.
Cố đi, bà nói. Cố nữa đi. Nhắm mắt lại và cố. Nhắm chặt mắt lại và cố.
Ông nhắm mắt lại - ông vẫn còn có thể làm chủ đôi mắt, miệng và mũi, chúng vẫn còn thuộc về ông - nhắm chặt lại, và cố nhấc cánh tay lên. Ông nghĩ đến vợ mình và nghĩ đến Otto và Wiley và Walter và Winnie và Harriet và Amos và Ted và Emmett và Josie và Ellie và Benji và Clara và Marie và Gus và Addie và cố và cố nữa, nhưng cánh tay ông không nhúc nhích. Thay vào đó, chân ông bắt đầu đá ra chầm chậm, như thể ông đang bơi.
Được rồi. Không sao, Grace Vogel nói. Ngày mai ta sẽ cố tiếp.
Bố bị tai biến ạ? Ted và Josie bước vào bếp. Josie ôm một con gà con một ngày tuổi đang không ngừng cố gắng nhảy ra khỏi bàn tay cô bé.
Không con, mẹ họ đáp.
Không con, bố họ đáp. Đừng lo. Bố chỉ muốn xem thử bọn chuột thấy thế nào khi ở tít dưới này. Ted, con đi tìm Harriet được không? Josie, lại cùng xem con gà nào.
Harriet và mẹ cô cùng nhau đã đưa được Rupert Vogel đứng trở lại trên đôi chân ông, và nửa dắt, nửa cõng ông lên từng bậc thang đến phòng của mấy anh trai lớn. Anh xin lỗi, ông nói.
Không có gì đâu, bà Grace nói. Anh không nặng lắm. Em từng khuân mấy con bê nặng hơn nhiều.
Dù vậy cũng khó lòng nào nghe được bất cứ điều gì bởi mấy ngón tay của ông Vogel bắt đầu búng tách tách vào nhau, nhanh và vang.
Ông vẫn làm những gì mình có thể. Một cơ thể bất tuân không phải là cớ để trốn tránh trách nhiệm gia đình. Ban ngày, ông Vogel lắng nghe tin tức được báo trên radio, lắng nghe từng người và mọi người, suốt cả ngày trời, lắng nghe bất cứ tin gì họ cần biết, hay bất cứ cái tên nào quen thuộc. Và đến tối ông nhờ vợ cùng Harriet đưa mình xuống lầu và đặt ông lên một chiếc ghế cạnh chuồng gà. Bởi vì ông ở trên giường cả ngày, nhìn chằm chằm vào một chỗ trong phòng, ông không gặp khó khăn gì khi phải thức và canh chừng cáo hay sói cỏ. Đôi tay và đôi chân bị cột vào ghế, đôi mắt nhìn quanh, trước ra sau và sau ra trước, trên xuống dưới và dưới lên trên, thu vào trong mắt nhiều hết mức có thể.
Otto đi lên đường xe dẫn vào căn nhà mới của Russell. Cậu gõ cánh cửa trước với một nhịp gấp gáp, rồi chờ. Rồi cậu lại gõ nữa. Rồi chờ. Và thêm một đợt gõ nữa, thêm một nhịp nữa. Rồi lại đến đến ba mươi và đếm ngược trở lại. Rồi cậu đi kiểm tra chuồng bò.
Cửa chính nằm ở phía bên kia của một hàng rào gai quây gia súc, thế nên Otto đành leo vào từ cửa sổ, tì người lên khuỷu tay và gọi với vào bầu không khí ngột ngạt bên trong. Russell! Russell? Vài con bò tha thẩn đi vào tránh nắng lười nhác nhìn lên cậu, hàm chúng đánh từ bên này qua bên kia. Russell không có ở đó.
Otto thả khuỷu tay ra và nhún mình nhảy xuống khỏi chuồng bò. Cậu nhìn xung quanh. Vài cái xẻng, một đống đá, một con ngựa trên bãi cỏ, thêm mấy con bò nữa, và một con mèo lững thững tiến về phía cậu. Mèo đen chân trắng. Mày có biết Russell không? Otto hỏi.
Con mèo không đáp. Nó lướt qua cậu và tiếp tục đi, vòng qua hông căn nhà. Otto đi theo nó. Nó tiếp tục đi vòng ra sau lưng căn nhà, qua những cái đu làm bằng lốp xe và dây thừng, bị tháo xuống và chất thành đống, đi đến một chiếc máy kéo tróc sơn lỗ chỗ, gỉ sét trên mép và mui xe. Con mèo nhảy lên chỗ ngồi của nó.
Chỗ đó là ấm nhất đấy. Cô nàng sẽ ngồi đó cả ngày.
Tao không nghĩ là mày cũng biết về cơ khí.
Tao đang học. Học được nhiều. Russell nhổm người ra từ phía sau mui, chùi tay vào bộ đồ liền quần. Cậu bận áo nỉ ca rô đỏ và đen, khá nực khi mặc hôm nay, hai tay áo đều được xắn lên. Otto, cậu nói, khập khiễng vòng qua máy kéo, mày là thứ chó chết khi mà chơi trò im thin thít như vậy, lẳng lặng quay về như một con cáo, nhưng mà khốn nỗi, gặp lại mày thật là mừng chết được. Cậu mở rộng vòng tay và ôm lấy Otto. Otto không nhớ là Russell đã to lớn, mạnh mẽ nhường ấy, và cậu ta có mùi xà phòng trắng, lẫn với bụi, mùi thú, mùi cỏ. Thân thuộc. Như mình, Otto nhận ra. Như mình ngày xưa.
Mày nghĩ về cái chết thường không?
Hai người đang tản bộ ở rìa khu đất của Russell, Otto được dẫn đi tham quan.
Ý mày là ở ngoài đó ấy à? Otto nói, nhặt một viên đá chỉ to hơn nắm tay cậu và lẳng nó qua cánh đồng. Tao nghĩ về sự sống nhiều hơn. Tao nghĩ về việc sống nhiều hết mức có thể. Mày phải thấy vũ hội ở đó, Russell ạ. Cánh phụ nữ.
Ở đây cũng có vũ hội nữa.
Ừ, dĩ nhiên rồi. chỉ là... ít tương phản hơn.
Họ chìm vào yên lặng, cả hai đến được rìa xa nhất của cánh đồng và đổi hướng chín mươi độ. Những gì mày có ở đây, Otto nói, thật ấn tượng. Cả trang trại này, của riêng mày, thật khủng.
Cảm ơn nhé, Russell nói. Nó bé mà. Cái trang trại đi một vòng chỉ mất hai mươi phút à. Nhưng tao sẽ mua của nhà Perkins nữa, một khi có tiền.
Nhớ là để dành ít đất cho tao với, khi tao về.
Mày sẽ về à? Russell khựng lại, sửa câu, Ý tao là, không phải thế. Ý tao là, mày không ở lại đó à, khi chiến tranh kết thúc?
Khi chiến tranh kết thúc, tao sẽ về nhà, Russell.
Được. Được mà. Tốt. Chỉ là tao không chắc. Ở xứ này khó biết gì lắm.
Họ đến một góc nữa và lại đổi hướng chín mươi độ. Otto mở miệng định nói nhưng lại ngưng. Hít một hơi dài và thử lại. Tao cũng không chắc nữa, Russell, cậu nói. Khi tao ở đó, tao không chắc, ý tao là, tao không chắc mình có thể quay về nhà. Thật là không. Tao đã nghĩ tất cả những thứ ở kia sẽ phủ bóng che lấp mọi thứ nơi đây và không còn gì có ý nghĩa nữa, chỉ trống hoác, trống hoác thôi. Như thể nắm lấy một bóng ma. Hư vô.
Nhưng không phải thế.
Nhưng phần lớn là không phải thế.
•••
Khi Etta thức giấc Otto đã đi rồi. Cô nằm trên giường và suy nghĩ về từng phần trên cơ thể mình, kiểm tra xem có cảm thấy gì khác lạ nơi chúng không. Ấm hơn, từ bên trong, có vẻ thế. Cô muốn nói chuyện với Russell. Nhưng cô không làm thế, không thể. Có khi Russell còn chưa biết là Otto đã về. Và cô muốn nói chuyện với chị gái mình, Alma. Cô muốn đưa chị mình đến quán cà phê ở Holdfast và trả tiền cho hai phần bánh rồi để chị cô lắng nghe bình thản và im lặng, như cô ngày trước, và sẽ đưa ra những lời khuyên tỉnh táo, đơn giản cho cô. Etta đẩy tấm chăn ra và ngồi dậy, đôi chân đong đưa bên thành giường. Điều khủng khiếp nhất khi làm ca đêm chính là việc phải cố gắng ngủ vào những lúc nóng nực nhất trong ngày. Cô đạp lên bộ đồ liền quần, vứt trên sàn, mở ngăn kéo tủ thứ hai từ trên xuống, rồi lần dò qua các lớp vớ chân cho đến khi đầu ngón tay chạm thấy thứ gì đó mát, rắn và nhọn. Cô nhấc nó lên khỏi lớp vớ và áp vào tai mình rồi thì thầm, Thế này có ổn không?
Oui, oui, oui, nó thì thầm đáp lại.
Etta mang theo bánh qui xoắn, phủ đường và nhẹ như nhung, đến chỗ làm ca đêm.
Mấy thứ này là siêu khó, cô gái đội khăn chấm bi nói, cầm một viên đạn lên, gí sát vào mặt mình, nhắm một mắt lại và săm soi. Cô không nên phí phạm chúng cho tụi này.
Đêm cuối cùng của tôi rồi, Etta nói, cố gắng giữ tay cô vững vàng, phải luôn vững, như lời người phụ nữ đã tụng cho họ trong lúc huấn luyện, phải luôn vững, và chỉ vững. Tôi nghĩ ít ra ta nên kỷ niệm gì đấy.
Sao cơ? Xong rồi á? Nhanh thế. Vậy là cô bỏ chúng tôi. Cô không thích tụi này ư? Ảnh của cô gái méo mó trên mặt vỏ đạn.
Không phải vấn đề tôi thích hay không; mà là xe buýt. Xe buýt chỉ hoạt động vào ca ngày.
Vậy sao cô đến được đây hôm nay? Hôm qua?
Ngựa. Tôi mượn một con ngựa. Tôi cột nó ở sau bãi đỗ xe, trên đồng của nhà Mickleburgh.
Ồ... Tôi không nghĩ cô được làm thế.
Không, không hề.
Tôi chưa từng lên ngựa bao giờ. Tiếng nói phát ra từ cô gái có son môi đỏ tươi, đứng xa xa phía cuối hàng, nhảy vào câu chuyện.
Chưa từng?
Chưa từng?
Tôi từ trong thị trấn mà. Tôi đi xe điện. Hoặc đi bộ.
Thế thì Etta sẽ phải cho cô lên ngựa của mình rồi.
Thực ra là không phải của tôi.
Gì thì gì.
Tôi nhát động vật lắm.
Mọi con vật ư?
Ừ. Đặc biệt là những con vật lớn hơn người mình.
Sáng này tôi sẽ trả ngựa lại đấy, Etta nói. Đây là dịp duy nhất cho cô.
Làm sao cô biết mình sợ ngựa cho đến khi cô cưỡi thử một con chứ? chấm bi vàng nói. Có khi cả đời cô đều tưởng lầm thì sao.
Tôi không nghĩ vậy đâu, son môi đỏ tươi nói. Tôi khá chắc mình sẽ ngất ngay khi thấy con thú đó.
Tối nay hoặc không bao giờ, Etta nói.
Mười lăm phút nữa giải lao đó, chấm bi vàng nói.
Tối nay hoặc không bao giờ, son môi đỏ nói, gần như thì thào.
❀ ❀ ❀
[1] Làm ơn nói tiếng Pháp.
[2] Anh có thể bảo tôi chỗ nào có tiệm tạp hóa không?
[3] QUẢNG CÁO ĐỊA PHƯƠNG.
[4] TÌM ĐỒ THẤT LẠC.
[5] NGƯỜI HÙNG ĐỊA PHƯƠNG.
[6] Sẵn sàng chưa? Một, hai, ba...