Anh tuấn. Anh tên là Điền Vân Ngọc, khi nói chuyện mang theo giọng vùng Đông Bắc thoang thoảng——
Lần đó, Chủ tịch đi Hồ Nam. Chuyến tàu chuyên lướt vào chốn sơn dã hoang vu, ông đột nhiên ra lệnh dừng tàu.
Chủ tịch đi tuần thị bên ngoài, thường hay có kiểu dừng tàu lâm thời tùy hứng như vậy. Ông bước xuống tàu, hít sâu bầu không khí trong lành của núi rừng, có thể nghe rõ cả tiếng hít thở. Đầu từ từ quay sang trái sang phải. Tập trung nhìn tứ phía, ánh mắt dừng lại trên một gò đá. Trên gò có thông, có thể nghe thấy tiếng chim hót lanh lảnh. Ông bước về phía gò đá nhỏ ấy. Ông yêu cây tùng, thích tản bộ. Ông đi rất nhanh.
Dưới nền đường sắt có một con đường nhỏ, uốn lượn ngoằn ngoèo sang phải hướng về gò đá. Ông không đi con đường ấy, mà rẽ xuống nền đường từ trước, dẫm lên cỏ xanh và sỏi vụn đi từ bên trái về phía gò đá. Chúng tôi những vệ sĩ và nhân viên cảnh vệ đi theo sát phía sau Chủ tịch, một số nhân viên công tác khác thì chọn con đường nhỏ kia. Chúng tôi phát hiện, con đường Chủ tịch đi càng lúc càng khó đi, bắt đầu thì chỉ gập ghềnh hơn đôi chút. Dần dần, xuất hiện những bụi cây có gai và cỏ cao ngập gối, thế là có người tiếc chiếc quần đẹp của mình, do dự không bước tiếp nổi. Nhìn lại những người đi con đường nhỏ, đã sắp lên đến lưng gò rồi.
"Chủ tịch, đằng kia có đường, đi con đường đằng kia đi?" Hồ Sự Vân của tổ nhiếp ảnh dừng bước đề nghị.
"Đường là do người đi ra." Chủ tịch di chuyển vòng vèo một cách khó khăn giữa các bụi cây và cỏ dại, đầy hứng khởi. Thế nhưng, trước mặt ông lại chắn ngang một con hào.
"Chủ tịch, quay lại đi, hay là vòng theo con đường kia vậy. Anh nhìn kìa bọn họ sắp lên đến đỉnh rồi kìa." Hồ Sự Vân chỉ lên gò gọi lớn.
Chủ tịch đứng lại thở dốc, nhìn những người trên gò, lắc đầu: "Tôi ấy mà, từ xưa nay chưa từng chịu đi đường vòng lại."
Hồ Sự Vân khôn ngoan vòng trở lại con đường nhỏ kia, hướng về phía lưng gò. Chủ tịch nhìn bóng dáng uyển chuyển thanh thoát của cô ấy, mỉm cười hỏi tôi: "Cậu đuổi theo cô ấy hay là đi theo tôi?"
Mặt tôi đỏ bừng. Hồi đó, tôi và Hồ Sự Vân tuy chưa bắt đầu yêu nhau, nhưng đã có chút "nhạy cảm". Tôi nói: "Tôi đi theo Chủ tịch."
Chủ tịch lại nhìn mọi người: "Còn các cậu thì sao?"
"Chúng tôi đi theo Chủ tịch."
"Vậy tốt. Chúng ta hãy thử xem sao." Chủ tịch vừa nói vừa vung tay vạch một đường chéo, như thể tóm lược tất cả những ý nghĩa khó diễn đạt bằng lời. Mấy người vệ sĩ chúng tôi đỡ lấy ông, dò dẫm, thám thảm, vượt qua hào sâu, vòng qua vách đá dựng đứng, dùng hơn chục đôi chân dẫm bẹp cỏ dại, vạt tung bụi gai, cuối cùng cũng lên tới đỉnh gò. Chúng tôi đổ mồ hôi, thở hồng hộc từng ngụm lớn. Thế nhưng, chúng tôi lập tức quên đi sự mệt nhọc. Trước mắt chúng tôi, bày ra một thế giới bao la rực rỡ. Những cánh đồng lớn trải dài tận chân trời bị mây mù bao phủ, các con sông hồ ao giống như những hạt ngọc trai sáng lấp lánh được xâu lại bằng sợi chỉ bạc. Những ngôi làng lấp ló sau bụi tre, điểm xuyết trong thế giới màu xanh, làn khói bếp nhẹ nhàng lững lờ trôi phía trên ngôi làng. Chúng tôi lắng nghe âm thanh quyến rũ của gió và tiếng xào xạc của lá cây, lồng ngực đập thình thịch vì vui sướng. Có người nhịn không được cất tiếng hú về phía chân trời xa xăm: Ô hô hô……
Những người đến từ sáng sớm nay đã mất hết hứng thú, nói: "Chúng tôi lên trước các cậu, nhanh hơn gấp đôi."
Chủ tịch hỏi tôi: "Cậu nói xem lần này ai thu hoạch lớn hơn?"
Tôi nói: "Thu hoạch của chúng ta lớn hơn."
Chủ tịch đưa tay vòng chỉ những người đã lên gò từ trước nói: "Các cậu đấy, không biết hưởng thụ."
Sự việc này đã qua đi hai mươi tám năm, đối với tôi mà nói thì giống như vừa mới xảy ra ngày hôm qua vậy. Điền Vân Ngọc mang theo vẻ mặt hồi tưởng suy ngẫm, hít sâu một hơi. Lại nói: Tôi cho rằng tiểu tiết này phản ánh tính cách của Mao Trạch Đông, thậm chí phản ánh nhiều hơn và sâu sắc hơn những nội dung không thể nói hết trong chốc lát……
Tôi là người huyện Song Thành, tỉnh Hắc Long Giang. Tháng 7 năm 1952, tôi mười hai tuổi, tốt nghiệp tiểu học, không muốn đi làm kế toán. Nghe nói Thẩm Dương đến tuyển công nhân, đi làm nhân viên tiếp đãi cho chuyên gia Liên Xô. Hồi đó, chúng tôi gọi Thẩm Dương là Phụng Thiên. Cứ nghĩ cả nước không còn thành phố nào lớn như thế tốt như thế nữa, liền chạy đi đăng ký. Chen chúc giữa những người đăng ký chưa kịp lên tới trước, người tuyển công nhân đã phát hiện ra tôi trước: "Thằng nhóc này được đấy. Cậu qua đây, qua đây nào!"
Tôi chen lên phía trước, ông ấy hỏi qua loa mấy câu rồi nói: "Mau về chuẩn bị hành lý đi, hôm nay sẽ đưa cậu đi luôn."
Gánh nặng gia đình lớn, cha mẹ đã giục tôi sớm ra ngoài kiếm tiền. Xách một bọc hành lý nhỏ lên là tôi lên tàu hỏa.
Làm việc tại xứ vụ chuyên gia Ủy ban Hành chính Đông Bắc ở Thẩm Dương được một năm, Văn phòng Trung ương lại đến Đông Bắc tuyển nhân viên phục vụ, đã chọn trúng tôi. Sau này mới biết, khi Mao Trạch Đông đi thăm Mát-xcơ-va, đã từng dừng chân nghỉ ngơi tại xứ vụ giao lưu Đông Bắc, nói các thanh niên trai tráng Đông Bắc thật thà và thông minh. Cho nên Diệp Tử Long, Uông Đông Hưng, Lý Ngân Kiều liền điều một loạt thanh niên từ Đông Bắc đến Trung Nam Hải phục vụ.
Chúng tôi tập trung huấn luyện một tháng ở Hương Sơn, rồi bước vào Hồng tường, đi vào Trung Nam Hải. Không ít đồng chí được phân công về bên cạnh các vị thủ trưởng, tôi lại ở lại khoa tiếp đãi Trung Nam Hải làm nhân viên tiếp đãi. Tôi không phục. Tại sao tôi không thể đến bên cạnh thủ trưởng? Lén lút nghe ngóng, hóa ra lãnh đạo có lời rằng: Thằng nhóc Điền Vân Ngọc kia hoạt bát thì thừa, vững vàng chưa đủ, vẫn còn là một đứa trẻ con cơ mà. Rèn luyện rèn luyện rồi hãy hay.
Thế là tôi học cách điềm tĩnh. Nhìn vào gương luyện biểu cảm, cố gắng tỏ ra giống người lớn. Đáng tiếc là, khi ấy tôi vẫn chưa phát triển, thân hình gầy gò, có giả vờ già dặn đến mấy cũng chẳng giống người lớn.
Thế nhưng, cơ hội tôi gặp thủ trưởng không hề ít. Hồi đó, Mao Trạch Đông triệu tập hội nghị phần lớn ở Diên Năm Đường, Lưu Thiếu Ký và Chu Đức triệu tập hội nghị phần lớn ở đại sảnh Tây Lâu, Ủy ban Trung ương, Ban Bí thư và Bộ Chính trị họp thường ở Hoài Nhân Đường, phụ trách công tác tiếp đãi đều có mặt tôi. Xem ra các vị lãnh đạo đối với tôi vẫn là tín nhiệm. Tôi tự an ủi mình như thế.
Người đầu tiên có hứng thú với tôi là Bành Đức Hoài. Trong một lần nghỉ giải lao cuộc họp, ông đột nhiên bước đến trước mặt tôi, hai chân dang rộng, hai tay chống hông, trước mặt tôi lập tức như dựng lên một nửa cái tháp, khiến người ta không thể không kính cẩn. Tôi khép chặt hai chân, đứng nghiêm. Đồng thời nghe thấy giọng nói rất lớn hỏi: "Nhóc con, tên gì thế?"
"Báo cáo thủ trưởng, cháu tên là Điền Vân Ngọc."
"Mấy tuổi rồi?"
"Mười sáu."
"Mười sáu không nhỏ đâu. Hồi đó tôi có mấy trăm đứa nhóc, mười một mười hai tuổi đã đi hết Vạn lý Trường chinh rồi."
Trong lòng tôi vô cùng ấm áp, ông là vị thủ trưởng đầu tiên coi tôi là người lớn. Tôi trang trọng tuyên bố với lãnh đạo: "Mười sáu không nhỏ đâu. Đây là Bành lão tổng nói đấy!"
Nếu tôi có thể đến bên cạnh Bành Đức Hoài làm việc thì tốt biết mấy nhỉ? Tôi rất ngưỡng mộ người đồng hương Hà Ngọc Quý đó, anh ấy đã được phân công về bên cạnh Bành Đức Hoài. Tuy nhiên, số phận đã lặng lẽ sắp đặt cho tôi một ngã rẽ khác.
Giang Thanh thường xem phim ở Hàm Hòa Đường phía sau Diên Năm Đường, lãnh đạo phái tôi đến phục vụ. Tôi dâng trà cho bà ấy, cảm nhận được ánh mắt bà ấy chú mục vào mình. Khi tôi nhẹ nhàng lui xuống, bằng trực giác tôi biết bà ấy vẫn đang chú ý đến mình, và còn tìm hiểu về tôi với những người bên cạnh. Sau này tôi phát hiện, khi tôi làm công tác phục vụ, Giang Thanh dẫn theo vệ sĩ Trương Tiên Bằng quan sát tôi từ một bên. Thế là, tôi nhận thức được số phận sắp có thay đổi. Trực giác của tôi rất ít khi lừa gạt tôi.
Quả nhiên, ngay vào cuối năm 1953, Trưởng khoa nói chuyện với tôi, chuẩn bị điều tôi đến làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông. Tôi tự nhiên vui mừng kích động. Sau buổi nói chuyện, Trương Tiên Bằng liền dẫn tôi đi yết kiến Trưởng vệ sĩ của Mao Trạch Đông là Lý Ngân Kiều. Lý Ngân Kiều lại nói chuyện với tôi: "Hoan nghênh cậu đến tổ một của chúng tôi làm việc. Trước tiên trực ca phụ, làm quen tình hình trước, để các đồng chí cũ dẫn dắt, sau này mới trực ca chính."
Hồi đó, trực ban bên cạnh Mao Trạch Đông gọi là ca chính, nghe lệnh ở chỗ Giang Thanh gọi là ca phụ. Ca phụ chủ yếu là hỗ trợ ca chính làm việc, điều phối các hoạt động của Mao Trạch Đông và Giang Thanh. Ví dụ như Mao Trạch Đông muốn tìm Giang Thanh và các con cùng ăn cơm hoặc tìm hiểu tình hình sinh hoạt học tập của họ, ca phụ phải báo cáo lại cho chính xác.
Việc của Giang Thanh chủ yếu do y tá của bà ấy chăm sóc, vệ sĩ chỉ phụ trách việc ăn uống và hoạt động bên ngoài của bà ấy, đồng thờitùy thời báo cáo hành động sinh hoạt hằng ngày của Mao Trạch Đông với bà ấy.
Trước khi tôi trực ban, Uông Đông Hưng lại nói chuyện với tôi một lần nữa. Chủ yếu là nhấn mạnh ý nghĩa và tầm quan trọng của công việc, căn dặn tôi đừng phụ lòng mong đợi của tổ chức. Sau buổi nói chuyện, tôi bắt đầu trực ban, và do vệ sĩ cũ Lý Gia Dực dẫn ca.
Buổi sáng, Lý Gia Dực bảo tôi cầm hộp cơm, đi theo anh ấy bước vào phòng ngủ của Giang Thanh. Giang Thanh chưa dậy, mặc một bộ đồ ngủ. Lúc đó bà ấy vẫn còn trẻ, tóc đen nhánh dày dặn, da trắng mịn không tì vết, lười biếng tựa vào gối ôm, một vẻ uy nghiêm u buồn bao trùm toàn bộ tư thế của bà ấy.
"Đồng chí Giang Thanh, cơm xong rồi." Lý Gia Dực nói nhỏ, nhẹ bước đến cuối giường. Ở đó có một cái tay quay. Anh ấy thuần thục quay. Đầu giường từ từ nâng cao lên. Thân trên của Giang Thanh theo đầu giường cùng nâng cao lên, ngồi dậy. Lý Gia Dực lại mang một chiếc bàn gỗ chuyên dụng tới, chèn tới phía trên giường, khảm vào giường, mặt bàn vừa vặn trước ngực Giang Thanh. Bà ấy chống tay phải lên mặt bàn, nhìn tôi. Thế là, tôi bỗng nhiên run rẩy không rõ lý do.
"Cậu tên gì thế?" Giọng bà ấy giống như đang hỏi chuyện trẻ con, nhưng âm điệu hơi sắc nhọn, giống như bị ai bóp cổ vậy.
"Cháu tên là Điền Vân Ngọc." Giọng tôi lạc đi, có chút không thở nổi.
"Mười... mười sáu tuổi." Tôi run lẩy bẩy, bát đĩa trong hộp cơm kêu lảng choảng, thế nhưng mãi không tài nào khống chế được. Tôi muốn qua đó bày biện cơm nước thay cho bà ấy, lại dứt khoát không bước chân đi nổi. Tôi sắp ngất đến nơi rồi, như cầu cứu mà nhìn Lý Gia Dực.
Lý Gia Dực nhận lấy hộp cơm, bày biện cơm thức ăn trước mặt Giang Thanh.
"Cậu đừng căng thẳng, nhóc con." Giang Thanh mỉm cười, cầm đũa lên, nói: "Cậu tạm thời làm việc ở chỗ tôi mấy ngày đi, làm quen tình hình trước đã."
Tôi gật đầu, dường như đã mất đi khả năng nói chuyện. Giang Thanh chú ý đến dáng vẻ chật vật của tôi, vung đũa một cái: "Được rồi, cậu đi trước đi. Sau này từ từ sẽ quen, quen rồi sẽ không căng thẳng nữa."
Tôi không biết mình đã lui khỏi phòng như thế nào nữa, đến khi khôi phục trạng thái bình thường mới phát hiện ra, đồ lót đã ướt đẫm mồ hôi.
Thế nhưng, ba ngày sau cảm giác căng thẳng ấy liền biến mất hoàn toàn. Tôi cũng có thể thuần thục quay giường, chèn bàn, bày cơm nước cho bà ấy rồi.
Bữa sáng của Giang Thanh đều ăn trên giường, giống như những gì diễn ra trong một số bộ phim nước ngoài vậy. Cuộc sống của bà ấy rất chú trọng quy tắc, ba bữa một ngày. Không giống như Mao Trạch Đông, ăn cơm không có giờ giấc cố định, tùy hứng muốn làm gì thì làm. Bữa sáng của ông là bánh mỳ, bơ, đôi khi cũng ăn nửa cái bánh bao nhỏ. Uống cháo loãng. Trộn mấy món dưa muối nhỏ: rau cải xanh bẹ, đậu mặn, dưa chuột thái lát, đậu phụ nhự. Bữa trưa và bữa tối món Tây phải có mấy món ra trò. Bà ấy thích ăn rau cải bẹ xanh, rau muống, cải trắng rộng bản, cần tây, cải ngọt và cải thảo. Xơ rau được thái rất ngắn, xào với thịt lợn thái sợi hoặc thịt băm. Thỉnh thoảng cũng cho thêm mộc nhĩ nấm hương, rau xào phải thanh đạm. Nếu cơ thể không thoải mái, bà ấy sẽ nghiền rau xanh thành dạng bùn để ăn, mỗi ngày không thể thiếu rau xanh.
Bà ấy thích ăn sườn nướng, đặc biệt thích ăn cá. Bữa trưa nếu không có cá, bữa tối nhất định phải có. Bà ấy thích ăn cá diếc, cá mè, cá mè hoa và các loại cá nhiều xương thịt mềm khác, không hay ăn cá chép. Cá hồi chum muối làm dưa muối để ăn. Thỉnh thoảng kiếm được cá trây, tự nhiên bà ấy ăn càng thấy ngon miệng hơn. Cả hai bữa trưa tối đều có canh thố đất, thông thường là canh sườn hoặc canh cá.
Giang Thanh còn thích ăn gà tơ nhỏ, làm món om đỏ, to không hơn chim bồ câu là bao, một chiếc bát nhỏ là đựng vừa, lúc ăn thì nhai kỹ nuốt chậm, thưởng thức thật tỉ mỉ. Chế độ ăn uống của bà ấy so với thân phận mà nói, không tính là quá đáng. Chỉ là khẩu vị khắt khe, có chút dáng vẻ của một "chuyên gia ẩm thực", đầu bếp bình thường không phục vụ nổi. Đầu bếp của Mao Trạch Đông liền không phục vụ nổi bà ấy, chỉ có sư phụ Liêu Bính Phúc mới nấu được các món ăn của bà ấy.
Giang Thanh ăn cơm ở phòng làm việc hoặc phòng ngủ của mình. Mao Trạch Đông ăn cơm cũng ở phòng làm việc hoặc phòng ngủ của chính ông. Thỉnh thoảng đến cùng một bàn ăn cơm, thì món ăn của ai người nấy tự ăn. Món ăn của Mao Trạch Đông thô ráp đơn giản, chỉ cần cay chỉ cần mặn là được. Thường là xào cả cây rau to lên ăn. Món ăn ngon của ông chẳng qua chỉ là nhiều dầu mỡ hơn một chút, ví dụ như làm một bát thịt kho tàu. Mọi người đều nói ông là thói quen nông dân không sửa được, chính ông cũng thừa nhận. Trong thời gian tôi làm việc ở Trung Nam Hải, Mao Trạch Đông hầu như chưa từng động một đũa món ăn nào của Giang Thanh. Ngược lại Giang Thanh thì hay gắp một đũa món ăn của Mao Trạch Đông để nếm thử. Bởi vì Mao Trạch Đông thích gắn liền ớt với tính cách mạng. Giang Thanh trước mặt ông nhất định phải cay một chút. Bà ấy từng mưu toan thay đổi thói quen ăn uống của Mao Trạch Đông, nhưng cuối cùng không thành công, còn gây ra không ít phong ba bão táp. Mao Trạch Đông là người không cho phép kẻ khác trói buộc hạn chế ông.
Sự thật chứng minh, làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông không hề dễ dàng. Thích ứng với Mao Trạch Đông mà không thích ứng với Giang Thanh thì làm không thọ, thích ứng với Giang Thanh mà không thích ứng với Mao Trạch Đông cũng làm chẳng được lâu. Mà tính khí, bản tính và lối sống của hai người họ lại khác nhau như vậy, độ khó trong công việc tự nhiên sẽ lớn hơn. Ví dụ như bác sĩ Từ Đào, vệ sĩ Lý Liên Thành chính là thích ứng với Mao Trạch Đông mà không thích ứng với Giang Thanh, sau đó đành phải rời đi. Lại như Chung Thuận Thông, làm việc ở chỗ Giang Thanh rất có năng lực, nhưng ở chỗ Mao Trạch Đông thì lại không thông. Mao Trạch Đông luôn nói: "Lớn tuổi rồi, lớn tuổi quá rồi." Tôi thắc mắc, lớn tuổi thì có thể tính là vấn đề gì chứ? Sau này mới dần dần hiểu được tâm trạng của Mao Trạch Đông. Giấc ngủ sinh hoạt hằng ngày của ông đều do vệ sĩ phụ trách, nếu vệ sĩ lớn tuổi rồi, một số việc bên cạnh ông vệ sĩ sẽ thấy ngượng ngùng không tiện làm. Ông chỉ thích nhóc con. Cho dù là xoa bóp, lau người hay tháo thụt tràng, gọi nhóc con đến giúp thì trong lòng ông cũng không cảm thấy gượng gạo.
Hồi đó tôi ngây thơ hoạt bát, đầu óc đơn giản, toàn thân mang tính trẻ con, nhưng khi làm việc thì xem như lanh lẹ tháo vát. Giang Thanh khá hài lòng về tôi, liền bảo Lý Ngân Kiều dẫn tôi đi yết kiến Mao Trạch Đông.
Hôm đó, Mao Trạch Đông đang ở trong phòng ngủ, dựa vào giường đọc báo. Nghe thấy động tĩnh, ông ngẩng đầu lên. Có lẽ vì đã làm việc ở chỗ Giang Thanh mấy ngày, lá gan lớn lên, tôi vậy mà hoàn toàn không hề căng thẳng, đứng trước mặt Mao Trạch Đông, còn dám tủm tỉm nhìn ông.
Thế là, Mao Trạch Đông không hề lên tiếng, trên mặt nở nụ cười. Tôi nhìn ra từ ánh mắt của ông, ông vừa nhìn đã thích tôi.
"Nhóc con, tên gì thế?"
"Cháu tên là Điền Vân Ngọc."
"Viết thế nào?"
"Chữ điền trong ruộng đồng, chữ vân trong mây, chữ ngọc trong ngọc thạch."
"Cái tên này của cậu không tồi nha. Có trời có đất, ngọc thạch lại quý giá như vậy. Giữa trời đất con người là quý giá nhất. Cậu là người nơi nào?"
"Hắc Long Giang huyện Song Thành."
"Trong nhà còn những ai?"
"Có bố mẹ, có ông nội, anh chị em cháu sáu người."
"Ồ, là một gia đình lớn rồi đây." Mao Trạch Đông gật đầu, lại hỏi: "Đến chỗ tôi làm việc có bằng lòng hay không nào?"
"Bằng lòng." Tôi dùng sức gật mạnh một cái.
"Vậy được rồi, cậu cứ làm việc ở đây đi." Mao Trạch Đông cầm lại tờ báo đọc tiếp, Lý Ngân Kiều liền dẫn tôi lui ra.
Tôi vẫn do Lý Gia Dực dẫn ca. Anh ấy trực ca chính, tôi đi theo bên cạnh, xem anh ấy bưng cơm, lau người, xoa bóp, tháo thụt tràng cho Mao Trạch Đông như thế nào. Xem trên ca rồi, xuống dưới thì luyện tập. Bưng cơm, lau người nhìn là biết ngay, xoa bóp thì phải học. Mùa hè Mao Trạch Đông đắp một lớp chăn đơn hoặc đắp một chiếc khăn tắm lông, mùa đông phải đắp ba chiếc khăn tắm lông. Khi tôi đến bên cạnh ông, ông đắp hai chiếc khăn tắm lông. Khi xoa bóp thì luồn tay vào trong khăn tắm lông, chủ yếu là xoa bóp hai chân. Tay áp chặt, năm ngón tay xòe rộng, dùng lực nắm của lòng bàn tay để thúc đẩy tuần hoàn máu. Lấy cái này làm chủ, kết hợp với các thủ pháp như xoa, vò, ấn, bóp, nắn v.v., thông thường đều theo thứ tự từ bàn chân đến gốc đùi, lặp đi lặp lại tuần hoàn.
Thứ thực sự khó học, khiến tôi phải tốn không ít công sức chính là tháo thụt tràng.
Mao Trạch Đông bị chứng táo bón kinh niên. Thế nhưng năng lực tiêu hóa hấp thu của ông lại quá mạnh, thường mấy ngày không đại tiện. Mỗi lần đại tiện lượng cũng rất ít. Nghe các đồng chí cũ kể lại, hồi Trường chinh Mao Trạch Đông thường xuyên một tuần mới đại tiện một lần, đến Diên An cũng thế. Mấy năm trước khi tôi đến bên cạnh Mao Trạch Đông, ông vẫn luôn thụt tràng, cho đến trước sau thời gian Đại nhảy vọt, thụt tràng mấy lần mới giảm xuống."
Lần đầu tiên tôi độc lập trực ca chính, công việc vô cùng suôn sẻ. Đặc biệt là thụt tràng, một phát đã đưa được nút gỗ nối ống cao su vào đúng vị trí. Khi Mao Trạch Đông chuẩn bị đi ngủ, tôi chăm sóc ông uống liều thuốc ngủ thứ nhất, rồi bắt đầu xoa bóp cho ông. Lúc này, Mao Trạch Đông nhìn tôi, đem câu hỏi vừa mới hỏi cách đây mấy ngày hỏi lại lần nữa: "Cậu năm nay bao nhiêu tuổi rồi?"
"Mười sáu... sắp tròn mười sáu tuổi ạ."
"Trong nhà cậu có những ai?"
"Bố mẹ, còn có ông nội..."
"Bố cậu làm nghề gì?"
"Thợ rèn rèn sắt ạ."
"Ồ, cậu là con trai thợ rèn cơ à. Cậu có biết rèn sắt không?"
"Không biết ạ."
"Vậy cậu không thể kế nghiệp cha rồi, đến chỗ tôi làm gì?"
"Vẫn là phục vụ Chủ tịch tốt hơn ạ."
"Chưa chắc đâu nhỉ?" Lúc Mao Trạch Đông nhìn tôi, ánh mắt có chút khác lạ. Cho đến sau này khi ông liên tục muốn đưa tôi đi học, tôi mới hiểu hết tâm tư và tình cảm chứa đựng trong ánh mắt đó. Trí nhớ của ông đối với một số tiểu tiết không được tốt cho lắm, lại hỏi câu hỏi mà ông từng hỏi: "Nhà cậu ở nơi nào?"
"Tỉnh Hắc Long Giang huyện Song Thành."
"Huyện Song Thành, sao lại gọi là huyện Song Thành thế?"
"Cháu cũng không rõ lắm ạ."
"Hay là còn có huyện Đơn Thành nữa hả?"
"Không có ạ, chưa từng nghe nói tới."
"Không đúng, nhất định có. Có Song tất phải có Đơn, hơn nữa còn là láng giềng gần, không tin cậu về hỏi mà xem."
"Tôi nghe xong thì ngẩn người, cứ tưởng Mao Trạch Đông đoán mò. Nhưng cũng để tâm vào chuyện đó. Sau này về thăm nhà hỏi các cụ già, bố và ông nội đều nói chỉ có huyện Song Thành, không có huyện Đơn Thành. Tôi đem lời này kể cho Mao Trạch Đông nghe, Mao Trạch Đông lắc đầu nguầy nguậy, cố chấp bảo thủ: "Có, nhất định có huyện Đơn Thành, bố và ông nội cậu đều nói sai rồi." Tôi nói: "Họ sinh ra đã là người ở đó, lẽ nào còn không biết?" Mao Trạch Đông cực kỳ tự tin, dùng giọng điệu không cho phép nghi ngờ mà nói: "Huyện Song Thành xây dựng đã mấy trăm năm? Ông nội cậu mới sống được mấy chục năm, ông ấy kiến thức nông cạn thôi." Tôi không dám tranh cãi với Chủ tịch, chỉ thầm nghĩ trong lòng là ông ấy cố chấp tự cho mình là đúng. Thế nhưng, đến thập niên 70, khi tôi đến cục phát thanh huyện nhà, vô tình hỏi một câu với cục trưởng: "Trước kia Chủ tịch hỏi tôi một câu mà tôi mãi không trả lời được, không biết trong lịch sử vùng này có huyện Đơn Thành nào không?" Cục trưởng nói: "Có chứ lớn ấy chứ. Bây giờ công xã Đơn Thành trước kia chính là huyện Đơn Thành, sau đó mới sáp nhập vào huyện Song Thành." Vừa nói, ông ấy còn tìm cả chí huyện ra xem. Quả nhiên là vậy! Lúc ấy tôi cảm thán vô cùng: Mao Trạch Đông quả thực rất giỏi phân tích vấn đề để đưa ra phán đoán chính xác.
Trải qua nửa năm, tôi đã rất quen thuộc với Mao Trạch Đông và Giang Thanh, lời ăn tiếng nói hành động cử chỉ cũng trở nên tùy tiện, bản tính cũng lộp độp phơi bày không sót chút nào: tính khí trẻ con, đơn thuần ngây thơ, nghĩ thế nào nói thế ấy, hoàn toàn không có gánh nặng tinh thần. Ăn được làm được, dám khóc dám cười, biết cãi lại cũng biết nhận lỗi. Mao Trạch Đông có một lần nhịn không được vỗ đầu tôi nói: "Tiểu Điền, tôi hợp cạ với cậu lắm, tôi rất thích cậu."
Đại cục đã định. Uông Đông Hưng và Lý Ngân Kiều đến thăm dò ý kiến của Mao Trạch Đông và Giang Thanh về tôi, Mao Trạch Đông và Giang Thanh đều nói: "Không tồi, nhóc con làm việc ở đây rất được."
Mao Trạch Đông đối với chúng tôi những "người bên cạnh" đều rất quan tâm, nhưng cụ thể đối với từng người lại không giống nhau. Ví dụ như đối với các đồng chí lớn tuổi, quan tâm về mặt chính trị nhiều hơn, nói chuyện nội dung chính diện cũng nhiều hơn. Đối với Lý Ngân Kiều yêu cầu đặc biệt nghiêm ngặt, đôi khi phê bình cũng nhiều hơn, mang theo một thứ quan hệ "kiểu đồng chí". Đối với tri thức như Từ Đào, thái độ lại khác. Lúc nói chuyện mang giọng điệu thảo luận là nhiều, lúc tranh cãi về một vấn đề nào đó mang theo bầu không khí bình đẳng, và chưa từng nổi giận với Từ Đào bao giờ. Đối với vệ sĩ ít nói thật thà chăm chỉ, ông nói chuyện cũng ít theo, ba hoa hai ba câu nói rõ ý nghĩa là được, lời thừa thãi không nói. Còn nói chuyện với tôi thì nhiều lắm. Hầu như mỗi lần xoa bóp cho ông đều trò chuyện nửa tiếng đồng hồ, hơn nữa chuyện gì cũng nói, chẳng có gì phải kiêng dè cả. Tôi có thể cảm nhận được, Mao Trạch Đông đối với tôi gần như là một sự cưng chiều. Điều này khiến tôi sau đó trở nên kiêu ngạo, thường hay ra oai với người khác. Có một lần tôi muốn nếm thử món ăn mà đầu bếp xào cho Mao Trạch Đông; đầu bếp ngăn cản không cho tôi nhúng tay vào, thế là cãi nhau to. Tôi ném thẳng quả cà chua vào mặt anh ta, trúng ngay khuôn mặt, nước đỏ chảy ròng ròng xuống tận áo, vì thế mà tôi bị phê bình nghiêm khắc. Những chuyện thế này xảy ra không ít, Giang Thanh đã nhiều lần nói: "Đều là chúng ta cưng chiều cậu hư rồi!"
Quả thực, Mao Trạch Đông và Giang Thanh đối với tôi có chút "cưng chiều", ngay cả các vệ sĩ và nhân viên y tế khác cũng có cảm giác này. Cùng một sự việc, người khác làm sai thì phải chịu phê bình, tôi làm sai thì cười tủm tỉm một cái là cho qua. Người khác nghe phê bình, ít nói, nhưng nghiêm túc đến mức khó lòng chịu nổi. Tôi chịu phê bình, nghe tiếng thì rất to, nhưng trong đó rõ ràng thiếu đi sự nghiêm túc, thế nên lộ ra một vẻ thân mật, không làm cho người ta căng thẳng. Đôi khi, Mao Trạch Đông nói chuyện với tôi thoải mái tùy tiện giống như cha đối với con trai vậy.
Hôm đó, tôi xoa bóp cho Mao Trạch Đông, ông lại nhìn chằm chằm tôi đánh giá, đột nhiên hỏi: "Tiểu Điền, cậu năm nay bao nhiêu tuổi rồi?"
"Mười sáu rồi ạ."
"Á chà, cái trí nhớ này của tôi!" Ông vỗ vỗ vầng trán đầy đặn của mình, lại nói: "Cậu còn nhỏ thế này mà ở lại đây, chẳng phải làm lỡ dở cậu rồi sao? Tôi đưa cậu đi học trường lớp có được không?"
"Không ạ." Tôi lắc đầu, "Vẫn ở chỗ ngài là tốt nhất ạ."
"Đồ không nên thân!" Mao Trạch Đông nhíu mày, "Sao lại không muốn đi học? Cậu chẳng có chút chí khí nào à?"
"Cháu lớn tuổi rồi ạ."
"Cậu vẫn còn nhỏ, mới mười sáu tuổi cơ mà."
"Mười sáu tuổi học đại học thì còn nhỏ, học tiểu học thì già quá rồi ạ."
"Cậu đã tốt nghiệp tiểu học rồi cơ mà, có thể học trung học cấp tốc cơ mà."
"Đợi thêm hai năm nữa đi..." Tôi nói ấp úng.
"Cậu đấy." Mao Trạch Đông chỉ tay vào tôi lắc đầu thở dài, "Cậu không thể học tập Trương Bảo Kim hay sao? Cậu ấy có chí khí có triển vọng đấy. Cậu thì cứ giống như Lý Ngân Kiều ấy, không chịu đi học!"
Trương Bảo Kim từng là vệ sĩ của Mao Trạch Đông, công việc bình thường. Lúc ở Hương Sơn, bổ củi làm Mao Trạch Đông thức giấc, Mao Trạch Đông nổi giận mắng mỏ anh ta, phạt đứng phạt. Nhưng anh ta ham học văn hóa, Mao Trạch Đông cực kỳ thích điểm này ở anh ta, sau khi phạt đứng liền đưa anh ta đi học đại học. Mao Trạch Đông thường khoe Trương Bảo Kim với chúng tôi những vệ sĩ và nhân viên cảnh vệ, hầu như cứ trò chuyện là nhắc đến anh ta, bảo chúng tôi học tập anh ta. Khi Trương Bảo Kim nghỉ ngơi đến thăm Mao Trạch Đông, lần nào Mao Trạch Đông cũng gặp, dù bận đến mấy cũng phải trò chuyện với anh ta một lúc. Vệ sĩ cũ của ông đến rất ít người có thể hưởng thụ sự ưu đãi này.
Mấy hôm sau, Mao Trạch Đông nhắc lại chuyện cũ, rõ ràng là đã suy nghĩ kỹ càng rồi: "Thế này đi, cậu không muốn rời khỏi tôi, vậy chúng ta ký một thỏa thuận, cậu đi học, chủ nhật và ngày nghỉ đều về chỗ tôi."
Tôi ậm ừ không biểu thái.
Mao Trạch Đông nhíu mày, giọng điệu có chút bất mãn: "Cậu đúng là đồ vô tích sự! Cậu bây giờ tuổi còn nhỏ, đúng là thời điểm tốt để đi học, học tập văn hóa để làm nhiều việc hơn cho nhân dân. Ngay cả đạo lý cỏn con này cũng không nghĩ thông suốt sao?"
Tôi cúi đầu không nói, tôi là thực sự không muốn đi học.
"Không cần cậu xoa bóp nữa!" Mao Trạch Đông giận rồi, giống như cha đang giận con trai vậy, đá duỗi chân một cái, tôi liền dừng xoa bóp trượt khỏi giường. Ông lớn tiếng nói: "Cậu về suy nghĩ lại đi, nghĩ kỹ rồi hãy đến gặp tôi!"
Hai ngày sau, lại đến lượt tôi trực ca chính. Mao Trạch Đông đang nằm trên giường đọc sách, chuẩn bị đi ngủ. Tôi vừa bước vào cửa, ông liền đặt sách xuống, hai mắt nhìn chằm chằm vào tôi. Ánh mắt đó đến bây giờ tôi vẫn nhớ rõ mồn một, vừa sắc bén vừa nhân từ, ẩn giấu sâu trong sự tức giận là sự kỳ vọng.
Tôi ngượng ngùng cười cười, dò dẫm tiến lại xoa bóp cho ông. Ông không từ chối. Nhưng không nói năng gì, cứ nhìn tôi như thế.
Lúc xoa bóp lúc thì tôi ngồi, lúc thì tôi quỳ, bởi vì cứ giữ nguyên một tư thế rất dễ mỏi. Hôm nay không nói chuyện, lại dưới sự chăm chú nhìn của Mao Trạch Đông, đặc biệt là mỏi rất nhanh. Tôi chốc chốc lại đổi tư thế, tay chân lúc nào cũng cảm thấy không được tự nhiên.
"Đã suy nghĩ xong chưa?" Mao Trạch Đông cuối cùng cũng cất lời, trong lòng tôi thấy nhẹ nhõm hơn một chút. Ông nói: "Tôi vẫn muốn đưa cậu đi học trường lớp. Đồng chí Trương Bảo Kim này là người rất có ý chí vươn lên, sau khi học tập, kiến thức có rồi, tầm mắt rộng mở rồi, biết suy nghĩ rồi, kinh nghiệm xã hội cũng nhiều hơn. Cậu phải hạ quyết tâm học tập anh ta."
"Cháu sắp mười tám rồi..."
"Ngụy biện!" Mao Trạch Đông thở dốc một hơi thật sâu, làm dịu giọng điệu: "Lý Thế Dân cậu có biết hay không? Lý Thế Dân là một vị tướng lĩnh thanh niên thời cổ đại, mười tám tuổi dẫn binh đánh trận, sau này làm Hoàng đế nhà Đường. Cậu cũng mười tám tuổi rồi, mà đến đại học cũng không dám học á?"
Tôi không dám kiên trì nữa, nhỏ giọng nói: "Chủ tịch đã nói thế, vậy thì cháu đi vậy... cháu nghe lời ngài."
"Thế mới phải chứ." Trên mặt Mao Trạch Đông lộ ra ý cười, "Vậy tốt, sau khi tôi ngủ dậy cậu gọi Uông Đông Hưng đến đây, tôi giao phó việc này với anh ấy." Mao Trạch Đông giống như vừa làm xong một việc đại sự, tủm tỉm gật đầu với tôi, rồi sau đó cầm sách lên đọc. Ông thực sự vui rồi, động đậy cẳng chân nói: "Được, rất tốt. Dùng sức một chút, bắp chân chỗ đó bóp nhiều hơn chút."
Tôi vẫn cứ xoa bóp cho đến khi Mao Trạch Đông chìm vào giấc ngủ. Tôi hiểu rõ, đây rất có khả năng là lần cuối cùng phục vụ Chủ tịch rồi.
Tôi lui khỏi phòng ngủ của Mao Trạch Đông, lập tức báo cáo với Uông Đông Hưng, Lý Ngân Kiều. Uông Đông Hưng nhíu mày hỏi: "Cậu rất muốn đi học à?" Tôi lắc đầu, ậm ừ nói: "Cháu cũng hết cách rồi. Học tiểu học cháu toàn ham chơi. Ngữ văn còn tạm được, toán học thì trượt điểm..." Uông Đông Hưng đã quyết định rồi, nhưng không nói rõ, vòng vo nhắc nhở: "Bồi dưỡng một người phục vụ bên cạnh Chủ tịch cũng không dễ dàng gì đâu." Tôi nói: "Không phải cháu muốn đi, là Mao Chủ tịch cứ hết lần này đến lần khác bảo cháu đi học." Uông Đông Hưng gật đầu: "Vậy được rồi, tôi biết rồi."
Tôi và Uông Đông Hưng cùng nhau túc trực ở phòng trực ban. Bốn tiếng sau, chuông điện reo. Tôi vội vã bước vào phòng ngủ của Mao Trạch Đông.
Mao Trạch Đông đang đọc báo, vừa nhìn thấy tôi liền hỏi: "Đã nói với Uông Đông Hưng chưa?"
"Đã nói rồi ạ."
"Cậu gọi anh ấy đến đây."
"Không vội đâu ạ." Tôi đi nhúng chiếc khăn mặt bảo ngài lau mặt, rồi sau đó chăm sóc ngài đánh răng súc miệng. Mao Trạch Đông mỗi lần tỉnh dậy đều là lau mặt súc miệng trên giường, chứ không lập tức mặc quần áo xuống đất, ông có thói quen đọc báo các nơi trên giường. Tôi pha sẵn nước trà, thật đặc, đặt trên tủ đầu giường, rồi sau đó mới đi gọi Uông Đông Hưng.
Uông Đông Hưng đến phòng, Mao Trạch Đông đặt tờ báo xuống nói: "Tôi đã nói chuyện với Tiểu Điền rồi, cậu ấy đã đồng ý, đưa cậu ấy đến trường học tập. Cậu cụ thể đi mà làm thủ tục."
Uông Đông Hưng không trả lời "Vâng" như mọi khi. Anh ấy lắc đầu thái độ vô cùng kiên quyết: "Không được đâu. Chủ tịch, tôi không đồng ý." Mao Trạch Đông có chút ngạc nhiên nhìn Uông Đông Hưng. Uông Đông Hưng có lúc sẽ kiên trì giữ vững ý kiến cá nhân, nhưng chưa từng dùng thứ giọng điệu không có chỗ để thương lượng này để nói chuyện bao giờ, đặc biệt là trước mặt Mao Trạch Đông! Anh ấy càu nhàu nói: "Bồi dưỡng một người ở đây phục vụ không dễ dàng gì. Cậu ấy vừa mới quen thuộc rồi, hơn nữa làm việc lại rất tốt, lập tức đi thì sao mà được? Hơn nữa, tìm người bồi dưỡng thay thế tạm thời cũng là điều không thể."
"Bảo cậu ấy đi." Mao Trạch Đông lộ vẻ không vui, "Chẳng lẽ thiếu một mình cậu ấy thì không được sao? Không thể vì tôi mà làm lỡ dở cả đời cậu ấy!"
"Cậu ấy không chỉ phục vụ một mình Chủ tịch, mà cũng là làm công tác cho Đảng, tôi không đồng ý cho cậu ấy đi." Uông Đông Hưng một khi đã cố chấp thì cũng ra phết đấy chứ. Anh ấy lại lôi tôi ra làm bình phong cản giá: "Hơn nữa, Tiểu Điền cũng nói với tôi là hy vọng được tiếp tục làm việc bên cạnh Chủ tịch thêm mấy năm nữa."
"Sao lại thế này?" Mao Trạch Đông bỗng chốc nhìn chằm chằm vào tôi. Tôi lập tức cúi đầu. Kỳ thực tôi chẳng có chủ kiến gì cả, chính bản thân tôi cũng không biết nên làm thế nào cho phải. Mao Trạch Đông vẫn đang quở trách: "Sao mới ngủ một giấc đã thay đổi ý kiến rồi?" Tôi liếc mắt nhìn Uông Đông Hưng, vừa không tiện thừa nhận là đã thay đổi ý kiến, lại vừa không tiện nói là không thay đổi, đành im thin thít không hó hé nửa lời.
"Cậu đúng là cái con người này," Mao Trạch Đông ném tờ báo đi, châm một điếu thuốc, quay đầu sang một bên, không nhìn chúng tôi nữa. Thở dài một tiếng, "Ầy, cái đồng chí này cậu!"
Uông Đông Hưng lại báo cáo hai việc rồi lui ra ngoài. Tôi nhìn đồng hồ, đến giờ giao ca rồi. Không dám đi ngay, muốn dò xét xem Chủ tịch có còn giận nữa không? Đợi ngài hút xong điếu thuốc, tôi liền cầm quần áo sang thưa mời ngài xỏ tay vào. Ngài liếc tôi một cái, ngừng lại một lát, cuối cùng vẫn xỏ cánh tay vào ống tay áo. Thế là, tôi thở phào nhẹ nhõm.
"Chúng ta bàn bạc với nhau ngon lành rồi, sao lại lật lọng thế hả?" Mao Trạch Đông sau khi xuống đất, dùng giọng điệu trách cứ nói: "Làm tôi cũng bị rơi vào thế bị động!"
Tôi biết cơn giận của ngài đã qua rồi, liền không nói nhiều nữa, cười xòa cho qua chuyện, lui khỏi phòng đi giao ca cho Tiểu Phong.
Thế nhưng. Sự việc không hề kết thúc ở đây. Mao Trạch Đông gọi Lý Ngân Kiều đến, nói: "Các cậu những người này thiếu kiến thức văn hóa, thiếu kinh nghiệm xã hội, không học tập thì không được. Cậu phải làm đầu tàu dẫn dắt, đẩy mạnh việc học tập lên." Không lâu sau, ông lại gọi Uông Đông Hưng đến, bàn bạc tổ chức trường học nghiệp dư cơ quan Trung Nam Hải. Để toàn bộ trung đội một phụ trách công tác cảnh vệ cho ông và chúng tôi những vệ sĩ này đều đi học cả. Trong Trung Nam Hải chỉ có Mao Trạch Đông là mở trường học này cho các nhân viên công tác bên cạnh ông, do Lý Ngân Kiều trích tiền từ tiền lương và tiền nhuận bút của ông ra, mời giáo viên cho chúng tôi, mua sắm một bộ sách vở và dụng cụ học tập. Phòng học đặt ngay tại Tây uyển nơi Mao Trạch Đông cư trú hoặc khu đóng quân của trung đội một. Trải qua mấy năm học tập, chúng tôi lần lượt đạt trình độ văn hóa tốt nghiệp trung học cơ sở và trung học phổ thông. Có đồng chí còn học cả chương trình đại học.
Mao Trạch Đông từ đầu đến cuối chưa từng quên việc đưa tôi vào trường học chính quy để học tập. Đến năm 1960 ông đưa tôi vào lớp dự bị Đại học Nhân dân, đó là chuyện sau này. Mao Trạch Đông chính là người như vậy: hễ là việc ông muốn làm, cho dù nghe thấy bao nhiêu chữ "không" đi chăng nữa, cuối cùng thì thế nào cũng vẫn cứ làm, hơn nữa kiên quyết phải làm cho bằng được.
Năm 1956, Nhà nước điều chỉnh tiền lương, tôi đã dồn rất nhiều tâm sức, ôm ấp hy vọng rất lớn.
Ở trong tổ một, tiền lương của tôi là thấp nhất. Ba mươi sáu đồng rưỡi. Lý Liên Thành và tôi thời gian tham gia công tác xấp xỉ nhau. Cao hơn tôi ba bậc. Phong Diệu Tùng vào Trung Nam Hải muộn hơn tôi, cũng cao hơn tôi một bậc. Không so sánh thì không tức giận, càng so sánh càng tức tối. Lúc tổ một thảo luận việc điều chỉnh cấp bậc, Trưởng vệ sĩ Lý Ngân Kiều và toàn thể vệ sĩ trong tổ đều đồng ý tăng cho tôi hai bậc, hơn nữa còn báo cáo lên Cục Cảnh vệ.
Tôi mừng rỡ khôn xiết, các đồng chí trong tổ thật là biết điều! Lại vừa nơm nớp lo sợ —— tiền chưa cầm được trong tay thì chưa tính là xong đâu, tuyệt đối đừng có sinh chuyện rẽ ngang gì đấy.
Cứ sợ ma thì ma lại hiện hồn. Lãnh đạo cấp trên không đồng ý tăng cho tôi hai bậc. Lý Ngân Kiều làm công tác tư tưởng cho tôi, nói lãnh đạo sau khi điều tra, nhân viên công tác bên cạnh các vị thủ trưởng khác có hoàn cảnh giống như tôi vẫn còn không ít. Cấp trên nắm bắt cân bằng, chỉ đồng ý tăng cho tôi một bậc.
Tôi nghe xong câu đầu tiên liền bắt đầu rơi nước mắt, thở hổn hển. Về sau càng nghĩ càng tức, càng nghĩ càng đau lòng, liền òa khóc rống lên, làm ầm ĩ náo loạn cả lên. Lãnh đạo nói rất gay gắt, làm ầm ĩ đến cuối cùng cũng không thể tăng thêm một bậc nào nữa, ngược lại còn để lại rắc rối to.
Năm 1957 phát động đấu tranh chống hữu khuynh, cơ quan Trung Nam Hải dán đại tự báo, trong đó có một tờ của tôi. Tiêu đề lớn: Một bước lên mây thân giá tăng gấp bội. Tiêu đề nhỏ: Điền Vân Ngọc khóc lóc đòi tăng hai bậc.
Điều tồi tệ là Mao Trạch Đông đến xem đại tự báo rồi!
Tôi đi sát phía sau Mao Trạch Đông, nơm nớp lo sợ, thầm cầu nguyện: A di đà Phật, ngàn vạn lần đừng để Mao Chủ tịch nhìn thấy tấm đại tự báo xấu xa mất mặt đó...
Thế nhưng, trong cõi u minh dường như có oan hồn nào đó đang chống đối với tôi. Mao Trạch Đông vừa xem vừa đi. Lúc dừng lúc đi, trái không rẽ phải không ngoặt, đi thẳng tắp về phía tấm đại tự báo phê phán tôi. Tim tôi sắp nhảy ngược lên tận cổ họng rồi!
"Chủ tịch, xem đằng kia kìa, đại tự báo đằng kia nhiều lắm..." Giọng tôi có chút run rẩy, thực sự rất muốn kéo giật Mao Trạch Đông lại một cái.
"Xem bên này xong rồi hẵng xem bên kia." Mao Trạch Đông đang xem rất nhập tâm; hoàn toàn không hề biết rằng tôi đang chịu khổ sở. Hai bước. Ba bước... Ầm một tiếng, toàn bộ xương cốt trong người tôi như rời rã mềm nhũn ra. Mao Trạch Đông đã đứng trước tấm đại tự báo phê phán tôi rồi. May là biểu cảm của ngài hoàn toàn không thay đổi, cũng không thèm quay đầu nhìn tôi, cứ thế lẳng lặng đọc đại tự báo, đọc qua một lượt lại đọc lượt thứ hai. Có lẽ đã vượt qua "điểm tới hạn" rồi, tôi ngược lại không còn căng thẳng chật vật như ban đầu nữa. Sự việc có khả năng xảy ra thì đã xảy ra rồi, vậy thì cứ dày mặt đối mặt với hiện thực thôi!
"Ừm," Mao Trạch Đông trĩu hai vai xuống, phát ra một tiếng "hừ". Đầu từ từ quay lại, không hề có vẻ nổi giận, thậm chí còn rất ôn hòa. Nhìn tôi kéo dài giọng nói: "Nam nhi có lệ không dễ rơi, chỉ là chưa đến lúc được tăng lương mà thôi!"
Chỉ nói đúng một câu như vậy, rồi lại tiếp tục dịch chuyển về phía trước xem đại tự báo. Mặt tôi vẫn còn nóng ran lên. Trên người đã trút bỏ được gánh nặng ngàn cân. Sau đó, tôi nhìn thấy trong các bài viết của Mao Trạch Đông được quần chúng chép tay truyền nhau trong "Đại cách mạng văn hóa" cũng xuất hiện câu nói này.
Không lâu sau, trong một lần trực ban, Mao Trạch Đông hút thuốc lá đánh giá tôi, có vẻ đăm chiêu suy nghĩ. Đột nhiên lên tiếng: "Tiểu Điền, tôi thương lượng với cậu một việc, cậu thấy có được hay không?"
Tôi nhìn ngài, ngẩn người gật đầu.
vTôi chuẩn bị trích tiền từ tiền lương của mình ra để phát lương cho cậu. Tiền lương của cậu không cần Nhà nước gánh vác, để tôi gánh vác. Cậu thấy bao nhiêu tiền thì hợp lý?"
Tôi bắt đầu thấy ngẩn ngơ, ngay lập tức mặt đỏ bừng lên, tim cũng đập thình thịch. Không nói ra được lời nào, trong đầu chỉ toàn quay mòng mòng tấm đại tự báo kia, cảm giác vô cùng xấu hổ.
"Bây giờ cậu nhận bao nhiêu tiền lương?"
Cổ họng tôi co thắt nuốt khan một cái, ấp úng: "Bốn mươi ba đồng."
"Anh chị em cậu bảy người cơ à?"
"Dạ."
"Cậu là cả."
"Dạ."
"Cuộc sống chắc là khó khăn lắm nhỉ?"
Tôi im lặng gật đầu.
Mao Trạch Đông vươn đầu sát lại gần tôi, hạ thấp giọng: "Tôi cho cậu sáu mươi đồng có được hay không?"
Một đốm lửa nhỏ đột ngột bùng lên trong lồng ngực, nhanh chóng lan tỏa khắp toàn thân. Sáu mươi đồng! Cái này còn cao hơn cả tăng hai bậc ấy chứ! Toàn thân tôi bắt đầu nóng bừng lên, hơi thở trở nên dồn dập, đôi môi động đậy, từ "Được" kia suýt chút nữa thì thốt ra khỏi miệng. Thế nhưng, ngọn lửa chớp mắt lại lụi tàn. Sao lại có thể để Chủ tịch bỏ tiền ra được chứ?
"Cậu vẫn cảm thấy ít à?"
"Không, không không!" Tôi đột nhiên tỉnh ngộ, cái miệng không còn chịu sự chi phối của đại não nữa, hoàn toàn là tuân theo sự sai khiến của bản năng, gấp gáp nói: "Việc này không được, cháu là cán bộ Nhà nước, sao có thể nhận tiền lương của ngài được chứ? Cứ như thế, chẳng phải cháu biến thành người của riêng ngài rồi sao?"
Mao Trạch Đông sửng sốt, lộ ra biểu cảm không thể ngờ tới. Trầm ngâm một lát, gật đầu: "Ừm —— cậu nói cũng có lý. Cứ thế đi vậy."
Lúc này, tôi lại cảm thấy hụt hẫng, vô cùng hối hận — cơ hội đã mất rồi! Hai mươi năm sau, sự hối hận ấy lại càng lớn hơn. Ban đầu nếu mà nhận tiền lương của Mao Trạch Đông, lúc tôi điều chuyển rời khỏi bên cạnh ngài, nhất định sẽ không bị giảm lương. Đây là chính sách của Đảng Cộng sản. Thế thì, tiền lương của tôi sẽ không thấp như bây giờ đâu...
Tâm trạng hối hận kiểu này vô cùng dằn vặt con người ta, tôi bắt đầu mất ngủ. May mà hai ngày sau lại có một sự việc khác xảy ra đã làm phai mờ sự hối hận ấy; khiến tôi có thể chìm vào giấc ngủ trở lại.
Sáng hôm đó, Mao Trạch Đông chuẩn bị đi ngủ.
Đúng vào giữa hè. Thời tiết oi bức, tiếng ve kêu phiền phức. Cứ đến mùa này, tấm chiếu trúc vá chằng vá đụp của Mao Trạch Đông không đủ độ mát nữa, cách làm của ngài là đặt mấy tờ báo đã đọc qua lên trên chiếu trúc. Hồi đó chúng tôi không hiểu mực chữ chì có hại cho cơ thể con người.
Mao Trạch Đông uống thuốc ngủ xong một lần, tôi liền bắt đầu xoa bóp hai chân thay cho ngài. Ngài lười biếng phất phẩy tay: "Trời nóng quá, đừng làm nữa. Trò chuyện với tôi một lúc đi."
Tôi ngồi xuống đầu giường ngài, phát hiện tờ báo ngài dùng làm gối đã ướt rồi, liền thay thế mấy tờ khác cho ngài.
"Tiểu Điền này, bốn mươi hai đồng đúng là ít hơn một chút thật. Thế nhưng, so với tôi hồi trước thì khá hơn nhiều rồi. Trước kia khi tôi làm việc ở Bắc Kinh, tiền lương chỉ có tám đồng. Tôi ra phố ăn một lần bánh bao, cái bánh bao ấy ngon tuyệt cú mèo..." Ngài vừa hồi tưởng vừa mút mút môi dưới, lại nói: "Bây giờ các cậu thường xuyên được ăn bánh bao ăn thịt rồi chứ nhỉ?"
Tôi ngượng ngùng gật đầu.
Mao Trạch Đông liếc mắt chớp chớp mấy cái nhìn lên trần nhà, lại nói: "Có một lần tôi mượn tiền của người ta ngồi tàu hỏa đi Thượng Hải, kết quả là ngủ gật trên tàu, đánh mất một đôi giày."
Giày đi trên chân mà cũng mất được á?
"Không phải đã nói là giày đi rồi, co chân trần lên ghế ngồi sao." Mao Trạch Đông cười lên.
Thế là, trong đầu tôi liền xuất hiện hình ảnh một thanh niên tri thức nông thôn đầy hoài bão, ngồi trên chuyến tàu đang lao đi, hai tay ôm đầu gối, chân trần ngồi xổm trên chiếc ghế dài. Cậu ấy mệt mỏi quá rồi, cơ thể đung đưa theo thân tàu, từ từ khép hai mắt lại đi vào giấc ngủ. Đương nhiên là tiếng ngáy như sấm. Thế là có một tên trộm hoặc hành khách ngồi ghế bên cạnh, cẩn thận nhặt đôi giày vải đen dưới ghế lên, lặng như tờ chuồn mất...
"Vậy, sau đó thì sao ạ?"
"Đến Phố Khẩu xuống tàu, tôi mới biết giày đã mất rồi. Đi chân trần vào Thượng Hải thì không ổn lắm. Thành phố không giống nông thôn. May mà gặp được người quen, lại mượn được tiền, mua giày mua vé, cứ thế mới đến được Thượng Hải."
Tôi chăm sóc Mao Trạch Đông uống liều thuốc ngủ thứ hai, ngài liền không hồi tưởng chuyện cũ nữa, tiện miệng nói mấy câu chuyện phím: "Kẻ an phận nghèo khó mới làm nên đại sự, nhai được rễ rau thì việc gì cũng làm được. Mấy đứa con của tôi như Lý Mẫn Lý Nột, sau này chắc chắn không bằng các cậu đâu, chúng nó không chịu khổ nhiều bằng các cậu."
Thế là, tôi liền hiểu được tại sao Mao Trạch Đông lại yêu cầu các con nghiêm khắc đến vậy. Lý Mẫn Lý Nột từ nhỏ đã ăn cơm ở đại sảnh ăn lớn của Tây Lâu rồi. Lớn hơn một chút nữa, lại bị đưa đến đại sảnh ăn lớn của Đông Bát Sở có điều kiện khắc khổ hơn chút để dùng bữa. Lớn thêm chút nữa, liền ở nội trú ăn cơm nhà ăn học sinh. Sau khi Lý Mẫn kết hôn, dọn khỏi Trung Nam Hải, liền ở ngay tòa nhà gia thuộc của nhân viên công vụ bình thường chúng tôi. Sau khi tôi kết hôn, ở sát vách với cô ấy, điều kiện nhà ở đều giống nhau y đúc. Mao Trạch Đông từng nhiều lần hỏi tôi: "Các cậu thấy Lý Mẫn giỏi hay Lý Nột giỏi?" Tôi luôn trả lời: "Lý Mẫn Lý Nột đều rất giỏi. Đối với chúng tôi đều rất tôn trọng." Mao Trạch Đông liền gật đầu: "Biết tôn trọng người khác mới có thể tôn trọng chính mình. Chúng nó kẹp đuôi làm người. Tôi mới yên tâm."
Mùa hè năm 1956, Mao Trạch Đông đến Quảng Châu, ở trên một hòn đảo nhỏ. Vừa vào cửa chính là cầu, qua cầu xong thì có hai tòa viện. Mao Trạch Đông ở một tòa viện, các vị thủ trưởng khác cùng nhân viên công tác ở một tòa viện khác.
Thời tiết oi bức, sự bứt rứt không yên của Mao Trạch Đông là điều có thể nhìn thấy rõ rành rành. Tư duy của ông đặc biệt hoạt bát, thích kích động, thường xuyên đột nhiên nảy ra một số ý tưởng khiến người ta giật mình. Ông gọi Trưởng vệ sĩ Lý Ngân Kiều tới, dặn dò: Chúng ta đi thôi, đến bờ sông Trường Giang, chúng ta đi bơi sông Trường Giang.
Mệnh lệnh này không khác gì tiếng sét đánh, chấn động tất cả nhân viên tùy giá. Bơi sông Trường Giang? Thế này sao được cơ chứ! Xảy ra chuyện gì thì không xong đâu, không thể ăn nói với Trung ương và nhân dân toàn quốc được đâu! Lúc bấy giờ, La Thụy Khanh, Uông Đông Hưng, Vương Nhậm Trọng cùng bác sĩ chăm sóc sức khỏe đều kiên quyết phản đối, dùng lời của Mao Trạch Đông mà nói: lực cản rất lớn.
La Thụy Khanh thường hay kể với chúng tôi, ông ấy là đại cảnh vệ viên của Mao Trạch Đông. Ông ấy phụ trách sự an toàn của Mao Trạch Đông, quả thực có thể nói là dốc tâm dốc sức, chu đáo đến từng chi tiết. Mỗi khi Mao Trạch Đông bị quần chúng vây quanh, ông ấy luôn cùng với chúng tôi những vệ sĩ tay trong tay mở đường phía trước, hộ tống trái phải, "bảo vệ" Mao Trạch Đông thoát khỏi vòng vây.
La Thụy Khanh vội vã đến khuyên can Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông không nghe, kiên quyết đòi bơi. La Thụy Khanh không đồng ý, nói đây không phải là việc cá nhân của Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông lớn tiếng nói: "Chẳng qua các cậu chỉ sợ tôi chết ở cái xó xỉnh chỗ các cậu mà thôi chứ gì! Làm sao cậu biết tôi sẽ chết đuối?" La Thụy Khanh giật nảy mình, có chút bất an. Sao ông ấy dám nghĩ đến chuyện Mao Trạch Đông bị chết đuối cơ chứ? Ông ấy ngượng ngùng giải thích: "Chủ tịch, không phải ý đó đâu. Bảo vệ sự an toàn của ngài là trách nhiệm mà Đảng và nhân dân giao phó cho tôi. Tôi là không đồng ý để ngài mạo hiểm. Dù chỉ là một chút mạo hiểm cũng không cho phép." Mao Trạch Đông cười lạnh: "Chỗ nào mà không có một chút mạo hiểm chứ? Ngồi ở nhà, nhà còn có thể sụp nữa là?"
La Thụy Khanh thấy Mao Trạch Đông nổi giận thật rồi, liền lui ra. Lui ra rồi cũng không cho thông qua. Trong một số trường hợp, ông ấy không nhả ra thì Mao Trạch Đông không thể hành động được. Thế là, một số đồng chí phụ trách khác lại luân phiên khuyên can. Sự thật chứng minh, một khi đã thực sự hình thành thế giằng co đối đầu, Mao Trạch Đông tuyệt đối sẽ không nhượng bộ. Hễ có sự đối lập, ngài nhất định sẽ thắng, không thắng không chịu thôi. Ngài nổi giận rồi. Mao Trạch Đông một khi nổi giận, rất thích nói: "Cậu ngu ngốc!" "Cậu biết cái thá gì chứ!"
Giằng co không phân thắng bại, Mao Trạch Đông liền dùng sách lược, ra lệnh cho Trội trưởng Hàn của trung đội một đi khảo sát thực tế, sông Trường Giang rốt cuộc có bơi được hay không?
Đội trưởng Hàn cũng là người phản đối Mao Trạch Đông bơi sông Trường Giang. Anh ta đi dọc sông Trường Giang điều tra một số người, những người này đều nói không thể bơi được, xoáy nước lớn lắm dữ lắm. Anh ta có được bằng chứng rồi, liền vội vã chạy về báo cáo, đem lời của quần chúng ven sông thuật lại một lượt.
Mao Trạch Đông sớm đã sầm mặt xuống, nhíu mày hỏi: "Cậu đã xuống nước chưa?"
Đội trưởng Hàn giật mình, mặt đỏ bừng lên, ấp úng: "Cháu không xuống nước ạ."
Mao Trạch Đông giận dữ nói: "Không xuống nước sao cậu biết không thể bơi? Cậu đừng nói nữa. Đừng giải thích nữa!"
Đội trưởng Hàn há miệng vẫn muốn giải thích.
"Không cần cậu nói nữa, cậu đi đi!" Mao Trạch Đông quay người phân phó tôi: "Cậu gọi Tôn Dũng đến đây cho tôi."
Tôn Dũng là Phó trưởng vệ sĩ phụ trách công tác cảnh vệ. Mao Trạch Đông chỉ vào Tôn Dũng nói: "Cậu lại đi đi, cậu tự mình xem xem sông Trường Giang rốt cuộc có bơi được hay không?"
Tôn Dũng mang theo ý định của Mao Trạch Đông để đi điều tra, tự nhiên vừa đi là xuống nước ngay. Bơi một vòng về, báo cáo với Mao Trạch Đông: "Hoàn toàn không có vấn đề gì, có thể bơi."
"Thế này mới phải chứ, muốn biết mùi vị quả lê thế nào, thì phải tự mình nếm thử." Mao Trạch Đông cố tình nói cho những kẻ tạo "lực cản" kia nghe: "Ai nói sông Trường Giang không thể bơi? Tôn Dũng chẳng phải đã bơi rồi đó sao?"
Mao Trạch Đông có được bằng chứng thực tế, tình thế rõ ràng trở nên không thể ngăn cản. Vương Nhậm Trọng vội vã quay về Vũ Hán, tự mình tổ chức tuyển thủ bơi lội hộ tống, đồng thời thám thính tình hình nước, chọn địa điểm.
Trước lúc xuất phát, Mao Trạch Đông nói với tôi: "Cái lão Hàn này ấy mà, không nói sự thật. Cậu ta không xuống nước trải nghiệm mà cậu ta đã nói không thể bơi. Chúng ta đi bơi đừng gọi cậu ta đi, bảo cậu ta rời khỏi đây đi."
Thế là, đội trưởng Hàn liền rời khỏi trung đội một, không cho cậu ta gặp Mao Trạch Đông nữa. Qua một thời gian, Mao Trạch Đông tiêu tan cơn giận, lại nói với tôi: "Lão Hàn là người tốt, trung tâm tuyệt đối, cẩn trọng tận tụy. Ài, chỉ có mỗi chuyện này là làm không đúng..." Ngài có vẻ hơi hối hận vì đã đuổi đội trưởng Hàn đi. Thế nhưng, đội trưởng Hàn đã bị điều đi rồi. Mao Trạch Đông một khi đã làm việc gì rồi, cho dù có hơi hối hận đi chăng nữa, cũng sẽ không dễ dàng thay đổi lại lần nữa.
Mao Trạch Đông đi máy bay từ Quảng Châu đến Trường Sa, bơi sông Tương Giang, coi như là hoạt động chuẩn bị đi. Lại đi máy bay bay đến Vũ Hán. "Lực cản" đã được loại bỏ, Mao Trạch Đông lộ vẻ hứng khởi ngút trời, vô cùng nóng lòng muốn thử. Ngài cười nói vui vẻ bước lên con tàu khách bình thường. Trước kia khi ngài tuần thị Tam Hiệp sông Trường Giang, cũng từng ngồi con tàu khách này đi từ Trùng Khánh xuôi dòng nước xuống dưới.
Khuôn mặt của Vương Nhậm Trọng bị phơi nắng đen nhánh, cổ họng hơi khàn khàn, mấy ngày nay đã làm anh ta bận rộn phờ phạc cả người. Anh ta đứng trên boong tàu chỉ huy điều động nhân mã: Bốn chiếc thuyền gỗ nhỏ vây quanh lại, trên thuyền dưới nước đều có người, chuẩn bị sẵn phao cứu sinh. Trên tàu khách, nhân viên công tác thả thang mềm xuống nước. Tôn Dũng lắc lư thân hình vạm vỡ, đi ở phía trước Mao Trạch Đông, quay đầu lại đợi Mao Trạch Đông xuống nước, Tôn Dũng trèo qua thang mềm xuống dưới, đồng thời giúp Mao Trạch Đông bám chặt bước vững trên thang mềm.
"Tránh ra, đều tránh ra, không cho phép mấy chiếc thuyền đó đến gần." Mao Trạch Đông chỉ vào những chiếc thuyền gỗ nhỏ đang vây quanh ra lệnh.
Người phụ trách liên quan không dám chọc cho Mao Trạch Đông giận nữa, bằng không niềm vui bơi lội sẽ không còn nữa. Bàn bạc với nhau, để thuyền nhỏ chèo đi, chỉ giữ lại một chiếc thuyền của bác sĩ chăm sóc sức khỏe, cách một khoảng không gần không xa lặng lẽ bám theo sau.
Tôn Dũng đã xuống nước, vừa đạp nước vừa vươn hai tay ra, đón Mao Trạch Đông xuống dòng nước sông. Địa điểm chính là ngay tại trụ cầu chuẩn bị xây dựng cầu lớn sông Trường Giang Vũ Hán.
Hôm đó, bởi vì tôi mọc đầy rôm sẩy, dính nước xót đau, cho nên không xuống nước, ở lại trên tàu khách nhìn Mao Trạch Đông bơi. Mao Trạch Đông bơi lội nhẹ nhàng tự tại giống như tản bộ vậy, vừa trò chuyện vui vẻ với các nhân viên cảnh vệ và vận động viên hộ tống bên cạnh, vừa xuôi theo dòng nước bơi đi mười sáu mười bảy dặm. Tàu khách từ từ theo sát phía sau, khi Mao Trạch Đông bơi đã thỏa thích rồi, liền tiến lại gần, đón ngài lên tàu.
Tôi vội vàng cầm khăn mặt nghênh đón lên.
Mao Trạch Đông vừa trèo thang mềm lên tàu, liền nở đầy nụ cười hô lớn với tôi: "Ai nói sông Trường Giang không thể bơi lội? A, sao cậu lại không xuống?"
Tôi vừa lau người cho ngài, vừa giải thích: "Cháu cũng muốn bơi chứ bộ, nhưng mà cháu mọc rôm sẩy rồi, để lần sau bơi vậy."
“Được rồi, được rồi. Đây chính là sông Trường Giang đấy!” Mao Trạch Đông mặc áo choàng tắm, bước vào cabin. Tôi giúp ông lau mặt, thay quần áo. Trông ông vô cùng rạng rỡ, bước ra khỏi cabin.
Vương Nhậm Trọng đang đợi ở phòng khách. Mao Trạch Đông trò chuyện với ông ấy, tôi mang trà nước tới. Mao Trạch Đông chỉ vào tôi và nói với Vương Nhậm Trọng: “Cậu ấy tên là Tiểu Điền. Người này ủng hộ tôi bơi đấy.”
Tôi cười với Vương Nhậm Trọng, Vương Nhậm Trọng vươn tay bắt tay tôi.
Mao Trạch Đông bước lên boong tàu, người ở trên rất đông, các lãnh đạo Tỉnh ủy Hồ Bắc tranh nhau bắt tay Mao Trạch Đông. Thấy họ chen lấn dữ dội, trong đó có một cán bộ liều mạng muốn chen một khe hở từ đám đông để được bắt tay Mao Trạch Đông một cái. Tôi cau mày, túm chặt lấy anh ta, giật mạnh một cái, hất anh ta lảo đảo sang một bên. Vị cán bộ lãnh đạo kia vô cùng lúng túng, len lén liếc nhìn tôi, rồi lại nhìn về phía Mao Trạch Đông. Anh ta khao khát được bắt tay Mao Trạch Đông một cái, lại sợ tôi cản ở đó. Lúc này tôi bỗng thấy hơi mềm lòng, hỏi người khác mới biết đó là Tổng thư ký Tỉnh ủy Hồ Bắc. Dẫu sao anh ta cũng không dám tiến lên nữa, xoa tay đi lại ở phía sau.
Trở về nơi đóng quân Đông Hồ Khách quán, Mao Trạch Đông triệu tập Kha Khánh Thi, Vương Nhậm Trọng, Tăng Hy Thánh và một số bí thư tỉnh ủy khác họp ở phòng họp tầng một, sau đó vội vã trở về Bắc Kinh tiếp khách nước ngoài. Trước khi tiếp khách, Mao Trạch Đông phấn khởi tự đắc chẳng khác nào một thiếu niên bướng bỉnh, ông nói: “Bộ trưởng La không cho tôi bơi, tôi cứ đi đấy. Chẳng phải đã đi rồi sao? Mỗi lần bơi là mười sáu, mười bảy dặm! Tháng sáu năm sau tôi vẫn sẽ đi, kéo cả hắn xuống nước luôn.” Vẻ phấn khởi đắc ý ấy kéo dài cho đến khi buổi tiếp kiến bắt đầu. Khi khách nước ngoài xuất hiện trước mặt, ông mới khôi phục lại phong thái trang nghiêm thường thấy trong các dịp công khai.
Đầu tháng 8 năm 1957, Mao Trạch Đông đi Thanh Đảo thị sát, ở tại Vụ Giao tế Thanh Đảo. Vụ Giao tế nằm ở khu đô thị, trước cửa là một quảng trường. Khi nghỉ ngơi, Mao Trạch Đông thường ra bãi tắm số một để bơi. Ông cực kỳ yêu thích việc bơi lội trong tự nhiên. Nghe nói khi còn trẻ, ông vẫn luôn kiên trì bốn phép: tắm nước, tức là đến sông ngòi hồ ao bơi lội, hoặc để mưa lớn tắm gội; tắm gió, phải cởi trần để gió lạnh thổi cơ thể; tắm nắng, thường xuyên để da thịt phơi dưới ánh mặt trời; tắm sương, ngủ ngoài đồng vào những đêm có sương vào cuối thu. Đây chính là “rèn luyện thể phơ”. Nhờ vậy mà sau này Mao Trạch Đông trải qua muôn vàn hiểm nguy nhưng cơ thể vẫn khỏe mạnh bình an. Khi về già, ông vẫn kiên trì mỗi ngày lau người một lần, chưa từng gián đoạn.
Lúc đó, Mao Ngạn Thanh đang điều dưỡng tại bệnh viện Thanh Đảo. Nghe nói bệnh viện có một nữ y tá quan hệ khá tốt với Mao Ngạn Thanh, chuẩn bị kết hôn. Mao Trạch Đông phái nhân viên cảnh vệ Từ Vĩnh Phúc đến bệnh viện tìm hiểu toàn bộ tình hình của con trai. Sau khi tìm hiểu, Từ Vĩnh Phúc viết một bản báo cáo gửi về, Mao Trạch Đông đọc xong tỏ ý hài lòng, bảo tôi chuyển lời giúp Từ Vĩnh Phúc: “Cảm ơn cậu ấy.”
Trong khoảng thời gian này, Mao Trạch Đông đã gặp Mao Ngạn Thanh một lần. Lúc tôi mang trà vào, thấy tình trạng thể chất và tinh thần của Mao Ngạn Thanh đều rất tốt. Anh ấy trông rất giống Mao Trạch Đông, hai cha con nhỏ giọng trò chuyện với nhau, không khí thân thiết và thoải mái.
Lùi ra ngoài, nhân viên phục vụ đưa cho tôi một bức điện báo: Mẹ bệnh nặng, về gấp. Tôi lập tức hoảng hốt, trong lòng có chút nôn nóng. Tôi có sáu anh chị em, từ nhỏ cuộc sống gia đình đã gian khổ, mẹ vất vả cả đời, kéo chúng tôi khôn lớn không dễ dàng gì. Bây giờ trong nhà đánh điện báo tới, chắc chắn mẹ bệnh không hề nhẹ. Tôi rời nhà từ năm mười hai tuổi, chưa từng làm tròn chữ hiếu, mẹ bệnh nặng mà không về nữa thì cả về lý lẫn về tình đều không nên.
Thế nhưng, lần này Mao Trạch Đông đến Thanh Đảo, cảnh vệ chỉ dẫn theo tôi và Phong Diệu Tùng. Mỗi người trực mười hai tiếng một ngày. Nếu tôi đi, chỉ còn một mình Phong Diệu Tùng, công việc ở đây phải giải quyết thế nào?
Trong lòng nôn nóng, tôi quên mất việc xin phép và báo cáo với đội trưởng cảnh vệ, thêm nữa là làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông đã lâu, bình thường có chuyện khó khăn gì cũng thích trò chuyện với ông, nhờ ông giúp đỡ nghĩ mưu tính kế, thế là tôi cầm bức điện trực tiếp mang đến đưa cho Mao Trạch Đông xem.
“Vậy, cậu định tính thế nào đây?” Mao Trạch Đông xem điện báo xong, ngước nhìn tôi hỏi.
“Em cũng chưa nghĩ ra.” Tôi khó xử cau chặt mày.
“Ngày thường sức khỏe của mẹ cậu thế nào?”
“Ngày thường rất tốt.”
“Làm tròn chữ hiếu là nên làm, là việc bắt buộc. Cậu vẫn nên về thăm đi, cậu đi chuẩn bị một chút đi.”
“Nhưng mà… bên cạnh Chủ tịch không có ai cả.”
“Ở đây lúc nào cũng có cách, cậu cứ yên tâm về thăm người lớn đi. Cậu gọi thư ký vào đây.”
Tôi lùi ra khỏi phòng, bảo Thư ký La vào gặp Mao Trạch Đông. Chốc lát sau, Thư ký La gọi tôi vào.
Mao Trạch Đông dùng giọng nói ôn hòa nói: “Cậu cứ về đi, nghe nói có máy bay đưa công văn của Bắc Kinh, có thể đi máy bay về Bắc Kinh, sau đó chuyển sang đi tàu hỏa về nhà. Mang cho cậu hai trăm đồng tiền mặt làm lộ phí, cũng có thể cho mẹ chữa bệnh.”
Tim tôi nóng bừng lên, đập thình thịch. Hai trăm đồng! Những năm 50, đây quả là một con số không nhỏ đấy!
Mao Trạch Đông quay đầu nhìn Thư ký La: “Hả?”
“Một trăm đồng đã không ít rồi, mang nhiều hơn nữa cũng không cần thiết, người bên cạnh Chủ tịch… chú ý một chút thì tốt hơn.”
Tôi thầm hận Thư ký La nhiều lời, nhưng lại không thể mở miệng đòi tiền. Chỉ thấy Mao Trạch Đông trầm ngâm một lát rồi nói: “Đã vậy thì cậu mang một trăm đồng về đi. Nếu lại có khó khăn thì có thể viết thư ra.”
Từ chỗ Mao Trạch Đông đi ra, tôi cằn nhằn với Phong Diệu Tùng: “Mẹ kiếp, Thư ký La thật chẳng ra gì, bớt mất của tao một trăm đồng!”
Thư ký La nghe thấy, có chút không vui, nói: “Một trăm đồng là xấp xỉ rồi, cậu cũng đừng tham lam quá.”
Tôi đi máy bay về Bắc Kinh, lại mua vé tàu hỏa ngồi về huyện Song Thành, không nỡ mua vé nằm.
Về đến nhà nhìn lại, mẹ hồng hào phơi phới, làm việc cực kỳ hăng hái, hoàn toàn không giống dáng vẻ có bệnh. Tôi kinh ngạc hỏi: “Mẹ, mẹ khỏi bệnh rồi sao?” Vốn dĩ mẹ đang nắm lấy người tôi săm soi lên xuống, nghe tôi hỏi vậy thì hoàn toàn không để ý nói: “Không bệnh, mẹ không bệnh. Mẹ chỉ nhớ con thôi.” Tôi cau mày trách móc: “Mẹ xem kìa, người ta đang bận công việc thế mà mẹ lại đi đánh điện báo giả…” Mẹ nói: “Sao thế? Sức khỏe ông nội con không tốt, ông sợ không gặp được con nữa.” Tôi đành chịu không nói gì, vội đi thăm ông nội.
Sau khi kết hôn, bố tôi đã ra ở riêng phân chia tài sản với ông nội. Bố có nhiều con, cuộc sống vất vả, cuộc sống của ông nội tốt hơn bố rất nhiều. Ông nội có nhà, có lò rèn, lúc tôi sinh ra chưa lâu, còn chưa biết đứng, ông nội đã đón tôi đi, sau đó vẫn luôn lớn lên bên cạnh ông, tình cảm vô cùng sâu đậm, thậm chí còn sâu đậm hơn tình cảm dành cho bố. Ông nội vừa nhìn thấy tôi liền òa khóc, ôm chầm lấy tôi săm soi đủ điều không chán, sờ soạng mãi không thôi. Sức khỏe ông rất tệ, tâm trạng cũng không tốt. Lúc bấy giờ thành lập tổ đổi công, về mặt chính sách nói là tự nguyện tham gia, thực chất thì bằng với ép buộc. Ông nội không tự nguyện, nông cụ đều bị tổ dân phố thu đi, không tham gia cũng phải tham gia.
Lúc đó tôi hãy còn trẻ, mặc chiếc áo Trung Sơn bằng lụa tằm do Trung Nam Hải phát, tiểu tử trông rất phong độ tinh thần phấn chấn, đi trên phố đặc biệt nổi bật. Bà con lối xóm và bạn học cũ nghe tin tôi từ Bắc Kinh trở về thì bàn tán xôn xao, đều đổ xô đến thăm hỏi. Tôi có một trăm đồng của Mao Trạch Đông cho làm chỗ dựa tinh thần, ra chợ tiện tay vung ra một đồng, mua về một gánh dưa thơm, biếu nhà một giỏ, biếu hàng xóm một giỏ. Hành động này khiến những người hàng xóm sống tằn tiện vô cùng kinh ngạc, ngưỡng mộ và cảm kích. Mọi người càng bàn tán nhiệt tình hơn, nịnh nọt nhiều hơn.
Bác gái nói: “Từ nhỏ tao đã thấy đứa bé này không tầm thường, có triển vọng. Là người sẽ đi nơi lớn làm quan đấy.”
Bác trai nói: “Tao sớm đã nói rồi, con trai Vân Ngọc là số uống rượu mừng, đội mão mang đai gánh vác uy danh.”
Các bạn học nói: “Vân Ngọc tuổi Tý, không phải chuột thường, là chuột đỏ, sẽ có vận mệnh phi thường.”
Tôi nghe xong vô cùng vui vẻ, cố lắm mới nhịn được không nói chuyện mình đang làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông. Bởi vì nói ra sẽ vi phạm kỷ luật, vận mệnh phi thường kia sẽ chấm dứt. Tuy nhiên, tôi vẫn vô tình hay cố ý mà lộ ra vẻ đắc ý vênh váo. Quãng thời gian về thăm thân ấy, tôi luôn ở vào một vị trí ưu việt, là tâm điểm chú ý của bà con chòm xóm. Sự hư vinh của tôi được thỏa mãn rất lớn.
Trở lại bên cạnh Mao Trạch Đông, tôi đem tình hình ở nhà báo cáo lại sự thật. Mao Trạch Đông nghe nói mẹ tôi không bệnh, mà là đánh điện báo giả, liền cảm thán nói: “Bây giờ cậu nên hiểu rồi chứ? Con đi ngàn dặm mẹ lo lắng mà! Tình mẫu tử là thứ tình cảm khác không thể sánh bằng.” Khi tôi kể về những lời bàn tán của bà con lối xóm dành cho mình, Mao Trạch Đông mỉm cười, trêu chọc nói: “Đúng vậy, chuột đỏ, quan của cậu không lớn nhưng địa vị thì không thấp đâu nhé.”
Tiếp theo, tôi kể về tình hình tổ đổi công. Tôi nói, bố tôi ngoài một đôi tay thợ rèn ra thì chẳng có gì cả, cho nên rất tích cực tham gia tổ đổi công. Ông nội tôi có xưởng thủ công, tự mình làm ăn rất khá. Ông không muốn tham gia tổ đổi công, người ta liền lấy đi dụng cụ của ông, không tham gia thì không có đường sống.
Mao Trạch Đông không cười nữa, nghiêm túc nhìn tôi hỏi: “Cậu đứng trên lập trường của ông nội cậu hay là đứng trên lập trường của bố cậu?”
Tôi cúi đầu nhỏ giọng nói: “Dù thế nào thì không được sự đồng ý của bản thân mà thu hồi dụng cụ của ông nội em là không đúng. Chính sách chẳng phải nói là tự nguyện sao?”
“Vậy là cậu đứng về phía ông nội cậu rồi?”
Tôi cúi đầu im lặng hồi lâu.
“Ừ,” Mao Trạch Đông hừ một tiếng từ tận sâu trong cổ họng, thong thả nói, “Tạm thời không bàn đến lập trường của cậu, cậu dám nói lời thật lòng thì tôi vẫn thích. Tôi thấy chúng ta rất hợp nhau.”
Cảnh vệ trực ban chia làm ban chính và ban phó. Trong phòng trực có một cuốn sổ tay, chính là nhật ký giao ban. Ban chính ghi chép các hoạt động sinh hoạt hỏa của Mao Trạch Đông, ban phó ghi chép các hoạt động sinh hoạt của Giang Thanh. Trong đó, nhân viên trực ban rất chú ý dặn dò tình hình giấc ngủ của Mao Trạch Đông.
Mao Trạch Đông rất khó ngủ, vẫn luôn phải uống thuốc ngủ. Có lúc uống một lần là có thể ngủ thiếp đi, có lúc phải uống hai lần. Quy luật đó là: Sau khi uống thuốc lần đầu, lau người rồi lên giường, tiếp tục đọc sách nhưng không xem công văn nữa. Cảnh vệ ở bên cạnh xoa bóp thay ông. Đây cũng là lúc ông trò chuyện cùng cảnh vệ. Có trò chuyện hay không, trò chuyện nhiều hay ít tùy thuộc vào từng người. Nếu một tiếng sau vẫn chưa ngủ được thì uống thuốc lần thứ hai, đồng thời ăn một ít khoai môn hoặc khoai lang. Sau khi uống thuốc lần thứ hai thì thông thường có thể ngủ thiếp đi. Nếu vẫn không thể ngủ được, ông bắt đầu biểu hiện bứt rứt không yên. Thế là bác sĩ chăm sóc sức khỏe sẽ tùy theo tình hình mà quyết định cho ông uống phần thuốc ngủ thứ ba.
Chúng tôi rất chú ý chăm sóc giấc ngủ của Mao Trạch Đông. Mùa hè trời nóng, đôi khi đến cả tấm vải trắng đơn cũng không đắp nổi. Chúng tôi thường đợi ông ngủ say rồi mới đắp tấm vải trắng lên bụng ông, để đề phòng bị lạnh bụng. Trên gối tuy có chiếu mát nhưng ông vẫn thấy nóng, thường dùng cách lót báo. Chúng tôi quen rồi thì sẽ lót sẵn cho ông từ trước.
Giường của Mao Trạch Đông rộng năm thước, thế nhưng hơn một nửa đã bị sách chiếm chỗ. Có lần tôi phát hiện chăn của ông rơi xuống đất, nảy sinh ý hay bèn tự ý tìm thợ mộc đóng thêm một thanh gỗ di động rộng nửa thước vào thành giường của ông, lúc ngủ thì dựng lên, lúc dậy thì hạ xuống. Chăn từ đó sẽ không rơi xuống đất nữa. Mao Trạch Đông rất vui, khen ngợi tôi: “Cậu rất biết động não đấy, điều này chứng tỏ cậu làm việc rất cẩn thận.”
Một số người quen ở Trung Nam Hải thường nói: “Tiểu Điền rất có mánh khóe trước mặt Chủ tịch Mao và Giang Thanh.” Bây giờ nghĩ lại, thực ra công việc của tôi không hề xuất sắc hơn các cảnh vệ khác. Nguyên nhân đó đại khái phản ánh trong một đoạn mà Mao Trạch Đông nói với tôi: “Tiểu Điền, giữa chúng ta không có khoảng cách. Tôi rất sẵn lòng trò chuyện tâm sự với cậu, tôi thích nhất việc cậu dám nói lời thật lòng.”
Lúc tôi đến bên cạnh Mao Trạch Đông vẫn chỉ là một thiếu niên. Các cảnh vệ lớn tuổi nói chuyện đều rất thận trọng. Điều gì nên nói, điều gì không nên nói, chú ý lập trường, thái độ và đại cục. Tuổi tác và tính cách của tôi quyết định việc tôi nói năng tùy tiện, điều nên nói hay không nên nói đều nói tuốt, lời chính diện hay phản diện đều nói hết. Sau này thành thói quen có sửa cũng không sửa được. Cố tình điểm này lại rất được Mao Trạch Đông đánh giá cao. Ông từng xoa đầu tôi nói: “Tiểu Điền này, cậu là một người tốt. Tôi thực sự mong cậu có thể ở lại chỗ tôi cả đời. Nhưng điều này là không thể. Tôi sẽ nhớ cậu đấy.”
Được Mao Trạch Đông yêu mến, tôi không tránh khỏi có chút kiêu ngạo, đôi khi liền tỏ ra trịch thượng. Có lần Mao Trạch Đông ra ngoài thị sát, ở trên tàu hỏa, tiếp viên tàu Diيو Thục Hiền mở cửa muộn một chút, tôi liền giở thái độ, cãi nhau với cô ấy, thậm chí còn mắng rất nhiều câu khó nghe. Sự việc qua đi cũng hoàn toàn không để vào tâm trí.
Thế nhưng, Diêu Thục Hiền lại đẫm nước mắt đi kiện Mao Trạch Đông.
Đó là lần duy nhất Mao Trạch Đông nổi giận với tôi, chỉ thẳng vào mũi tôi trách mắng: “Sao cậu lại tỏ thái độ với Tiểu Diêu?”
Vẻ mặt nghiêm khắc của Mao Trạch Đông khiến tôi giật mình, thu lại cái vẻ nghênh ngang bất cần đời thường ngày, ngoan ngoãn đứng nghiêm ngay ngắn.
“Càng ngày càng quá thể!” Ánh mắt Mao Trạch Đông khiến tôi run rẩy. “Cậu đi xin lỗi cô ấy đi. Phải kiểm điểm trực tiếp, kiểm điểm không tốt thì đừng đến gặp tôi.”
Vụ này khiến oai phong của tôi quét sạch đất cát, liên tiếp mấy ngày không ngẩng nổi đầu lên.
Mao Trạch Đông nổi giận dẫu sao cũng đơn giản rõ ràng, qua đi là thôi, không cần nghĩ nhiều. Còn Giang Thanh nổi giận thì không giống vậy. Hồi đó, các cảnh vệ của các vị thủ trưởng gặp nhau đều nói: Thủ trưởng dễ hầu, phu nhân khó đối phó. Trong gia đình của Mao Trạch Đông cũng không ngoại lệ.
Đó là ở Bắc Đới Hà, tôi mâu thuẫn với y tá của Giang Thanh, mắng cô ấy đến phát khóc. Tôi giở thái độ ra thì vô cùng hung dữ, cuồng ngạo, thế nhưng hễ nhìn thấy cô ấy đi về phía phòng Giang Thanh là lại có chút chột dạ. Mặc dù miệng vẫn cứng cỏi: “Cứ đi kiện đi, mẹ kiếp, có kiện lên tận trời ông đây cũng không sợ!”
Một khi cảnh vệ ban phó gọi tôi đi gặp Giang Thanh, tim liền đập thình thịch, mặt nóng tay lạnh, hai chân run lẩy bẩy. Nhưng tôi vẫn ra vẻ trấn định, làm bộ làm tịch hừ một tiếng thật mạnh qua mũi: “Đi thì đi!”
Khoảnh khắc bước chân qua cửa phòng, cái vẻ kiêu ngạo cuồng vọng mà tôi cố gắng giả vờ liền tan thành mây khói, thay vào đó là vẻ mặt hoảng sợ tủi thân, cứ như thể bị oan uổng và tổn thương vậy. Tôi buông thõng tay đứng nghiêm, trề môi cúi gằm đầu.
“Cậu đừng có giở cái vẻ đáng thương này ra trước mặt tôi, tôi còn lạ gì cậu?” Giang Thanh lớn tiếng nói. “Cậu cuồng lắm cơ mà, cậu lại dám cả gan khi dễ lên đầu tôi cơ à!”
Tôi hiểu rằng, cách tốt nhất lúc này chính là im thin thít.
Thế nhưng, dự tính của tôi đã phá sản, Giang Thanh ra lệnh: “Cậu ngẩng đầu lên cho tôi.”
Thật là khó coi làm sao. Tôi miễn cưỡng nâng cao đầu một chút, nhìn thấy Giang Thanh đang nổi cơn lôi đình và nữ y tá đang đứng sau lưng cô ấy lau nước mắt.
“Cậu muốn làm gì? Ở đây không dung chứa nổi cậu nữa chắc? Cậu xin lỗi cô ấy đi, xin lỗi ngay bây giờ.”
Ôi trời ơi, thà sau sự việc bắt tôi quỳ gối riêng với y tá còn dễ chịu hơn thế này nhiều. Tôi xấu hổ cụp mi lầm bầm: “Xin, xin lỗi…”
“Một câu xin lỗi là xong chuyện chắc… Cái khí thế mắng người vừa nãy đâu rồi?” Giang Thanh không chịu bỏ qua, cứ nắm chặt lấy tôi không buông, “Cậu kiểm điểm lại đi, sự tự phê bình của cậu đâu rồi?”
Trong mắt tôi rưng rưng ngấn lệ, thực sự hận không thể tìm một cái lỗ nào mà chui xuống. Không phải vì nhận thức được mình sai, mà là vì lòng tự trọng đã chịu phải tổn thương không thể chịu nổi.
“Xin lỗi. Em, em không nên giở thái độ. Em, em kiêu ngạo, em sai, sai rồi…” Những giọt nước mắt to tướng phá vỡ bờ đê lăn dài xuống má.
“Đều là chúng tôi chiều hư cậu rồi!” Giang Thanh dịu giọng ngồi xuống. “Tôi xem cậu còn dám vênh váo nữa không? Cậu đi đi.”
Tôi quay người bước ra ngoài, liên tiếp mấy ngày không cách nào ngẩng mặt lên nhìn người khác được. Hầy, tôi coi như mất hết cả thể diện rồi, sau này còn làm việc kiểu gì nữa chứ? Tôi nhạy cảm với ánh mắt của người khác, nhạy cảm với nụ cười của người khác, nhạy cảm với những lời thì thầm to nhỏ của người khác. Tôi dứt khoát chui tọt vào phòng nằm dài trên phản…
Thế nhưng, Giang Thanh lại phái người tới gọi tôi. Tôi cúi gằm đầu bước vào phòng cô ấy.
“Tiểu Điền, cậu thấy cuộn len này thế nào?” Giang Thanh mặt mày tươi cười, dùng giọng điệu eo éo thân thiết vui vẻ gọi tôi, giống như chưa từng có chuyện gì xảy ra, hoặc là cô ấy đã sớm quên mất rồi? “Cậu qua đây, sang bên này đi.”
Tôi ngẩn người, cứ như đang nằm mơ, máy móc bước đến bên cạnh cô ấy.
“Thế nào, được chứ?”
“Được.” Tôi miễn cưỡng thốt ra một tiếng.
“Màu sắc này cậu có thích không?”
Tôi gật đầu.
“Cái này là tôi đặc biệt mua cho cậu đấy, lại đây, ướm thử xem nào, bảo Tiểu Ân đan cho cậu một chiếc áo ba lỗ.” Thái độ của Giang Thanh mới thân thiết cảm động làm sao, cô ấy bảo y tá đo kích thước, đan cho tôi một chiếc áo len ba lỗ. Khi tôi mặc chiếc áo len đó lên người, Giang Thanh hài lòng ngắm nghía, nói: “Thật không tệ, có thích không?”
Tôi ngượng ngùng gật đầu.
“Đi, chọn một khung cảnh, tôi chụp cho cậu một tấm ảnh.”
Kỹ thuật chụp ảnh của Giang Thanh quả thực rất tốt. Tấm ảnh đó chụp có trình độ nghệ thuật rất cao, được đặt rất nổi bật trong album ảnh. Cô ấy nói: “Giữ cho cẩn thận vào, để làm kỷ niệm.”
Thế là, tôi quên đi nỗi nhục nhã từng chịu đựng, vô cùng cảm kích Giang Thanh, làm việc cũng tràn đầy hăng hái.
Tôi dần dần khôi phục lại sự hoạt bát và tự tin, cũng khôi phục lại lòng tự trọng, lại có thể tự do tự tại cười đùa náo nhiệt trong đám đông. Dám vui dám giận, dường như đã trút bỏ được gánh nặng trên người.
Chiều hôm đó, tôi thay ca cho Phong Diệu Tùng, đến ca trực của Giang Thanh. Vừa mới tiếp ca thì đúng lúc Giang Thanh muốn ra ngoài.
Đi ra ngoài Giang Thanh có mấy món đồ vật bắt buộc phải mang theo: Kính mắt, áo khoác, khăn choàng cổ và gối tựa dùng khi ngồi ô tô. Vì vừa mới tiếp ca nên tôi có chút luống cuống tay chân. Chuẩn bị xong kính mắt, áo khoác, khăn choàng cổ nhưng vẫn chưa tìm thấy gối tựa thì Giang Thanh đã ra khỏi cửa lên xe rồi. Tôi tưởng gối tựa ở trên xe, liền vội vã đuổi theo lên xe.
Giang Thanh đã ngồi cạnh tài xế, thế nhưng gối tựa lại không ở trên xe. Tôi hoảng hốt, quay đầu chạy về phòng tìm, càng hoảng thì lại càng không tìm thấy, đành phải chạy về phía ô tô lần nữa. Giang Thanh đang xem đồng hồ, vừa thấy tôi tay không đi tới liền nổi giận đùng đùng: “Cậu làm ăn cái kiểu gì thế? Đồ ranh con! Cậu xuống đi, không cần cậu đi nữa!”
Cô ấy gọi đội trưởng cảnh vệ Lý Ngân Kiều thay thế tôi lên xe. Ô tô vút bay đi mất, trong lòng tôi từng trận xót xa, nước mắt lại ngấn đầy khóe mi.
Đồ ranh con, tiếng chửi này đã tổn thương sâu sắc đến tôi. Tôi héo rũ như bị sương muối tạt, tôi nghĩ đến chuyện rời đi, trong lòng lẩm bẩm tìm kiếm cơ hội xin điều chuyển.
Đơn xin chưa kịp đưa ra thì lại đến lượt tôi trực ban phó. Giang Thanh nhìn thấy tôi, vẫn cười tủm tỉm, vẫn là cái giọng điệu eo éo vui vẻ đó, cứ như thể chưa từng mắng tôi là “đồ ranh con” vậy.
“Tiểu Điền, mấy cuốn sách này cậu mang về mà đọc. Sách lịch sử thế này phải đọc nhiều vào, không hiểu lịch sử thì không hiểu dân tộc chúng ta, cũng không thể thực sự nhận thức được xã hội.”
Tôi nhận sách, thực sự có chút choáng váng. Rốt cuộc đây là chuyện thế nào?
“Có một vài chữ có lẽ cậu đọc không hiểu, vậy thì tra từ điển. Muốn nâng cao văn hóa chủ yếu phải dựa vào bản thân.” Giọng điệu của Giang Thanh trở nên thân thiết hơn, “Biết tra từ điển chứ?”
Tôi gật đầu, sự ấm ức và đau đớn trong lòng lại tan biến. Ngược lại còn trách mắng bản thân: Hầy, chắc là do tôi cả nghĩ rồi. Xem người ta Giang Thanh là tấm lòng gì chứ? Chuyện nhỏ thế này chưa từng để trong lòng. Công việc làm không tốt, nói vài câu là tôi đã chịu không nổi, đúng là kém dưỡng tu quá…
Thế nhưng, chưa qua hai tháng, tôi lại bị mắng. Hơn nữa, cô ấy còn nhắc lại chuyện cũ. Xem ra cô ấy không hề không để trong lòng. Tôi nản lòng thoái chí, cảm thấy bản thân chẳng có tương lai gì nữa. Lúc này, cô ấy lại biểu hiện sự quan tâm và yêu mến đối với tôi, khiến trái tim đã nguội lạnh của tôi lại ấm lên lần nữa… Cuối cùng, tôi nhận được một thứ khải thị nào đó từ những cuốn sách lịch sử cô ấy tặng: Đại khái đây gọi là ân uy song toàn chăng?
Bác sĩ có lời giải thích khác, nói Giang Thanh đang ở độ tuổi tiền mãn kinh, biểu hiện cảm xúc bất ổn, nôn nóng, tính khí lớn. Tôi còn trẻ, nào hiểu thế nào là tiền mãn kinh, tưởng tượng đó là một căn bệnh quái ác, cho nên hễ đến bên cạnh cô ấy là lại có chút căng thẳng, cẩn thận từng chút một. Không được thoải mái tự tại như khi trực ban bên cạnh Mao Trạch Đông. Tôi chưa từng nói gì với Mao Trạch Đông, nhưng Mao Trạch Đông vẫn lờ mờ nhận ra. Có lần trước khi đi ngủ, ông nhỏ giọng nói với tôi: “Tiểu Điền này, thời gian này sức khỏe Giang Thanh không tốt, hay nổi nóng. Các cậu hãy nể mặt tôi, cho tôi một mặt mũi, đừng quá so đo. Cũng chỉ mấy năm nay thôi, qua đi rồi sẽ khá hơn một chút.” Tôi tò mò hỏi: “Chủ tịch, tiền mãn kinh là bệnh gì vậy?” Mao Trạch Đông cười, vỗ vỗ đầu tôi: “Cậu còn nhỏ, sau này lớn lên sẽ hiểu.”
Đội trưởng cảnh vệ Lý Ngân Kiều không giống như tôi, anh ấy cãi nhau với Giang Thanh. Chính là lần ở Bắc Đới Hà đó, vì đánh bài mà họ cãi nhau, cãi đến mức sau đó biến thành khóc lóc la hét, chuyện cũ từ đời nào đều lôi tuột ra hết, giống hệt như người trong một gia đình cãi nhau vậy. Hai người tranh nhau đến chỗ Mao Trạch Đông để cáo trạng, giống như người nhà mâu thuẫn đến tìm gia trưởng vậy, khóc lóc chỉ trích lẫn nhau trước mặt Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông đang phê duyệt công văn, đành phải buông bút xuống, đứng vào giữa hai bên để khuyên can. Khuyên thế nào cũng không khuyên nổi, khiến tôi kinh ngạc đến ngây người.
“Không được cãi nữa, tôi xem các người còn cãi nữa không!” Mao Trạch Đông hét lên ở giữa, “Các người có còn bắt tôi làm việc nữa không? Ra ngoài, mấy người cút ra ngoài trước cho tôi!”
Mao Trạch Đông bảo Giang Thanh đi ra, Giang Thanh vẫn còn cãi. Mao Trạch Đông quát: “Câm miệng! Bớt nói một câu không được à?”
Giang Thanh không nói nữa, đứng ở đó lau nước mắt. Thế nhưng Lý Ngân Kiều không câm miệng, lại nói thêm hai câu. Thế là Giang Thanh không chịu nổi nữa. Vừa mới ra cửa lại bước vào chỉ vào Lý Ngân Kiều hét lớn. Mao Trạch Đông đẩy Giang Thanh ra ngoài, tiếp theo lại đẩy Lý Ngân Kiều vào trong: “Cậu bị làm sao thế? Người ta không nói nữa mà cậu vẫn còn nói à? Câm miệng lại cho tôi!”
Lặp đi lặp lại mấy lần, ai cũng muốn nói thêm một câu. Cho đến khi Mao Trạch Đông nổi giận, hai người mới cùng nhau im bặt.
Sau sự việc lần này, Chủ nhiệm Dương Thượng Côn và Bộ trưởng La Thụy Khanh đến, mở một cuộc họp cho chúng tôi, điểm danh phê bình rất nhiều người. Bầu không khí hoàn toàn không nghiêm trọng, giống như hòa giải tranh chấp gia đình vậy. Bản thân Lý Ngân Kiều cũng không có áp lực gì lớn. Khi cuộc họp kết thúc, Dương Thượng Côn nói: “Chủ tịch Mao gánh vác nhiệm vụ giải phóng nhân dân toàn quốc và nhân dân toàn thế giới, các cậu đừng gây phiền phức cho Người, phải cố gắng hết sức phục vụ Chủ tịch cho tốt, đây cũng là cống hiến cho đảng và đất nước.” Ông chỉ vào Trương Tiên Bằng hỏi: “Tiểu Trương. Thế nào, làm được không?” Trương Tiên Bằng đáp: “Làm được.” Chúng tôi hiểu rằng, đây cũng là câu hỏi và câu trả lời dành cho tất cả nhân viên công tác.
Thông qua chuyện này cũng chứng minh rằng, nhân viên công tác bên cạnh Mao Trạch Đông quả thực giống như sống trong một đại gia đình, những nhân viên trong gia đình này đều bình đẳng với nhau.
Năm 1957, tôi hai mươi mốt tuổi. Hồi đó chưa hiểu gì về việc kết hôn muộn sinh con muộn, tôi bắt đầu yêu đương.
Năm đó, Mao Trạch Đông và Giang Thanh đến Hàng Châu điều dưỡng, ở tại nhà khách Lưu Trang. Ngôi nhà cũ mang phong cách cổ kính, Tỉnh ủy Chiết Giang tổ chức khiêu vũ cho Mao Trạch Đông ở khách sạn Đại Hoa. Gặp những dịp thế này, chúng tôi dù có trực ban hay không cũng đều đi theo. Chúng tôi còn trẻ, đều thích khiêu vũ.
Nếu một mình Mao Trạch Đông tham gia khiêu vũ thì bầu không khí sẽ trở nên hoạt bát, thoải mái, phóng khoáng. Nếu Giang Thanh cũng tham gia theo, sàn nhảy sẽ không hiểu sao lại trở nên câu nệ hẳn. Bạn nhảy dù nam hay nữ đều có chút căng thẳng, những tiếng cười đùa thường ngày lại càng không xuất hiện. Sau lưng Mao Trạch Đông cũng cằn nhằn với chúng tôi: “Con người Giang Thanh đi đến đâu là làm mất hứng đến đấy.”
Thực ra, Giang Thanh khiêu vũ rất giỏi. Có lẽ cái nụ cười trang nghiêm bẩm sinh của cô ấy (cô ấy rất ít khi cười tùy tiện) khiến người ta nhìn vào là sinh lòng kính sợ chăng? Hoặc là ánh mắt soi mói của cô ấy thường đảo qua đảo lại, khiến người ta không thể không tự kiểm điểm xem mình đã xảy ra vấn đề gì? Bất kỳ ai muốn mời cô ấy nhảy đều không được, mà không ai mời cô ấy nhảy cũng không xong. Cảnh vệ chúng tôi buộc phải chú ý bất cứ lúc nào.
Mao Trạch Đông đệm nhảy điệu đầu tiên cùng Giang Thanh. Khi khúc nhạc vang lên lần nữa, Mao Trạch Đông liếc nhìn tôi một cái. Tôi lập tức đứng dậy, đi mời Giang Thanh nhảy, để thay thế Mao Trạch Đông ra chọn bạn nhảy khác.
Thế nhưng, Giang Thanh lớn tiếng gọi ban nhạc: “Khúc nhạc này không được, đổi khúc khác đi.” Ban nhạc tấu lại từ đầu, Giang Thanh lại nói: “Không hay, khúc này cũng không hay.” Ban nhạc bắt đầu căng thẳng, người khiêu vũ cũng có chút không biết phải làm sao. Cuối cùng cũng chọn được khúc nhạc, chúng tôi bắt đầu nhảy.
Bước nhảy của Giang Thanh thong thả, trang nghiêm, không thiếu vẻ tao nhã nhưng lại thiếu đi sự nhiệt tình. Khi chúng tôi khiêu vũ đến gần ban nhạc, một sự việc bất ngờ đã xảy ra. Cô ấy bỗng nhiên dừng lại, dùng hai tay bịt tai, cau mày nói: “Âm nhạc chói tai quá. Các người vặn nhỏ âm lượng lại một chút không được sao?” Cứ như vậy, khiêu vũ tuyệt đối không thể sôi nổi được nữa, biến thành một vẻ tĩnh lặng mang chút lúng túng.
Bầu không khí tĩnh lặng rất dễ dẫn đến rất nhiều cử chỉ nhỏ. Khi Lý Liên Thành đang cùng Giang Thanh khiêu vũ, tôi được giải thoát, quen biết một bạn nhảy mới. Chúng tôi không dám cười đùa, anh nhìn em, em nhìn anh, dùng ánh mắt giao lưu. Kết quả là, một cảm giác hoàn toàn mới mẻ tự nhiên sinh ra, trong lòng tôi bắt đầu nóng lên. Khi khiêu vũ nghỉ ngơi, chúng tôi ngồi lại với nhau. Lúc nhảy lại, đã có những lời thì thầm to nhỏ. Một khi đã nói chuyện thì thầm thì thứ gọi là tình ý liền nảy sinh. Chúng tôi đã có sự hiểu biết cơ bản về đối phương. Người đẹp Tây Tử này là diễn viên múa của đoàn văn công tỉnh Chiết Giang.
Mấy ngày sau, tại buổi khiêu vũ ở khách sạn Hàng Châu, chúng tôi lại gặp nhau một lần nữa, lần khiêu vũ này, chúng tôi đã để lại địa chỉ liên lạc cho nhau. Tức là chúng tôi có ý với nhau, sẵn sàng tiếp tục phát triển quan hệ. Tôi không để lại địa chỉ liên lạc của bản thân, mà bảo cô ấy gửi thư cho Vương Huệ ở trung đội một, đó là người bạn chí cốt của tôi. Sau đó Vương Huệ sẽ chuyển thư cho tôi. Cứ như vậy, chúng tôi thư tín qua lại hơn một năm, giữ bí mật hơn một năm.
Chuyện thế này mà có thể giữ bí mật ở Trung Nam Hải hơn một năm cũng đã không dễ dàng gì. Sau đó, cuối cùng sự việc cũng bị phơi bày, hơn nữa còn nhanh chóng truyền đến tai Mao Trạch Đông và Giang Thanh.
Có một hôm, tôi trực ban phó. Lúc mang bữa sáng cho Giang Thanh, cô ấy bỗng nhiên hỏi: “Tiểu Điền, nghe nói cậu có bạn gái ở đoàn văn công à?” Tôi đỏ mặt, gật đầu mặc nhận. Giang Thanh ăn hai miếng cơm, lại hỏi: “Quen nhau qua khiêu vũ à?” Tôi khẽ “hừ” một tiếng. Giang Thanh hỏi: “Người thế nào? Lần tới đi Hàng Châu thì dẫn đến cho tôi xem thử xem nào, tôi có thể giúp cậu tham mưu tham mưu.”
Đã công khai rồi thì tôi liền chủ động. Đến ca trực ban chính, tôi mang tất cả thư của nữ diễn viên đưa cho Mao Trạch Đông xem, đồng thời báo cáo quá trình quen biết và qua lại. Mao Trạch Đông nhìn tôi, giống như người cha nhìn đứa con, bỗng nhiên gật đầu cảm thán: “Lớn rồi, nhanh thật đấy, cậu đã thành người lớn rồi!”
Tiếp theo, Mao Trạch Đông liền cầm bức thư của nữ diễn viên lên đọc, vừa đọc vừa sửa chữ sai chính tả, có những chữ viết sai còn hỏi tôi đã phát hiện ra chưa? Đúng ra phải viết thế nào? Đọc đến mấy bức thư cuối cùng, Mao Trạch Đông dừng lại một chút: “Đây đã là thư tình rồi cơ à, còn muốn đưa cho tôi xem nữa sao?”
Tôi nói: “Em lớn lên bên cạnh Chủ tịch, còn có bí mật gì không thể để Chủ tịch biết nữa ạ?”
Mao Trạch Đông lộ ra nụ cười hiền từ của người già, đọc hết tất cả các bức thư của nữ diễn viên. Sau đó, tôi lại đưa bức thư hồi âm mà mình vừa viết xong cho ông, nhờ ông giúp đỡ sửa chữa. Mao Trạch Đông phì cười: “Ha ha, bắt tôi viết thư tình giúp cậu à? Thế này chẳng phải lừa người ta sao? Tôi chỉ có thể giúp cậu sửa chữ viết sai chính tả thôi.”
Sau này, hễ tôi viết thư tình là đều phải nhờ Mao Trạch Đông sửa trước, rồi mới chép lại cho sạch sẽ rồi gửi đi. Trong thư còn phải chỉ ra những chữ sai chính tả và câu cú lủng củng trong thư của nữ diễn viên. Nữ diễn viên nhận được thư thì kinh ngạc cảm thán: “Cậu tiến bộ nhanh thật, không ngờ lại có trình độ văn hóa cao thế này…”
Năm 1959, tôi cùng Mao Trạch Đông, Giang Thanh lại đến Hàng Châu. Nhà khách Lưu Trang đang được cải tạo, lần này ở Vương Trang. Tôi và nữ diễn viên hẹn hò ở Tây Hồ mấy lần, liền dẫn cô ấy đến Vương Trang để ra mắt Mao Trạch Đông. Lần gặp mặt đó vô cùng thoải mái vui vẻ, tiếng cười vang lên liên tục. Sau buổi gặp, tôi tự tay làm một bát mì nước ở phòng mình mời cô ấy ăn, nhân cơ hội trốn sang chỗ Mao Trạch Đông, nhỏ giọng hỏi: “Chủ tịch, Người thấy cô ấy thế nào ạ?”
Mao Trạch Đông mỉm cười gật đầu: “Ôn hòa thông minh, là một đứa trẻ tốt.”
“Vậy, chúng em có thể xác định quan hệ chưa ạ?”
Mao Trạch Đông lại gật đầu: “Tôi đồng ý.”
Tôi chạy ào về ký túc xá, nữ diễn viên đã ăn xong bát mì. Tôi lại dẫn cô ấy đi gặp Giang Thanh.
Đúng lúc Giang Thanh dẫn theo mấy nhân viên công tác bước ra khỏi tiểu viện, chúng tôi tiến lên đón. Tôi giới thiệu bạn gái với Giang Thanh. Nữ diễn viên tỏ ra câu nệ thẹn thùng, trả lời câu hỏi của Giang Thanh. Bởi vì đã quen biết những nhân viên công tác đó ở buổi khiêu vũ rồi, cô ấy liền lùi sang một bên trò chuyện với nhân viên công tác. Bên cạnh Giang Thanh chỉ còn lại một mình tôi.
“Hai người xác định rồi chứ?” Giang Thanh quan sát nữ diễn viên từ góc nghiêng, nhỏ giọng hỏi tôi.
“Vâng, xác định rồi ạ.”
“Trông xinh xắn, vóc dáng cũng đẹp.” Giang Thanh vừa ngắm nghía vừa đánh giá, “Thế nhưng, không có hồn, đúng là một con búp bê gỗ.”
Tôi có chút khó xử, không nói nên lời.
Giang Thanh thu hồi ánh mắt nhìn chằm chằm vào tôi, dừng lại một lúc rồi bỗng nhiên nói: “Tìm hiểu cho kỹ vào, đừng để bị lừa đấy.”
Tôi giật mình, đại não lập tức chấn động hỗn loạn lên. Bởi vì tôi thực sự hoài nghi cô ấy quá xinh đẹp, đàn ông theo đuổi cô ấy chắc chắn sẽ không ít.
Tôi giấu nữ diễn viên đến đoàn văn công tìm hiểu tình hình của cô ấy. Trong đoàn có một cô gái chơi đàn tỳ bà là đồng hương cũng là bạn thân của cô ấy. Cô ấy đã nói rất nhiều lời vạch trần khuyết điểm của bạn mình: Tiểu thư cải, thích chưng diện không thích học tập, thiếu tư duy, từng đến xưởng phim Thượng Hải học tập, giảng viên hướng dẫn là một nam diễn viên, đến nay vẫn còn qua lại…
Tôi ghen tuông rồi, bắt đầu tra hỏi nữ diễn viên. Dù cô ấy có giải thích thế nào đi nữa tôi cũng không thể xóa bỏ nghi ngờ, bèn hạn chế nghiêm ngặt việc cô ấy qua lại với nam giới. Tôi nói tôi sẽtùy thời hướng văn công đoàn hiểu tha biểu hiện。ngã dã xác thực giá dạng tác liễu。nữ diễn viên rất phẫn nộ,thuyết ngã tự tư,man hoành,bất đổng cảm tình。ngã thuyết:“nhĩ tựu đắc thính ngã đích!”
Cô ấy khóc, quay người bỏ đi. Giữa chúng tôi đã xuất hiện rạn nứt.
Hồi đó, do tính chất công việc nên cơ hội tiếp xúc của chúng tôi rất ít, ngay cả khi tôi theo Mao Trạch Đông đến Hàng Châu thì việc gặp mặt cũng khó khăn. Cứ thế, những lời oán trách lẫn nhau lại càng nhiều thêm. Mà đánh giá “búp bê gỗ” của Giang Thanh đã khắc sâu vào tâm trí tôi, mãi mãi không thể xóa bỏ được.
Những năm 50, năm nào Mao Trạch Đông cũng đến Hàng Châu ở một khoảng thời gian, có lúc ở hai, ba mươi ngày. Do tôi ghen tuông, quan hệ giữa tôi và nữ diễn viên không những không tiếp tục phát triển tiến lên mà ngược lại còn thụt lùi.
Đầu năm 1960, tôi lại đi theo Mao Trạch Đông đến Hàng Châu. Mao Trạch Đông ân cần hỏi: “Gặp bạn gái của cậu chưa?” Tôi cúi đầu nói: “Chưa gặp ạ.” Mao Trạch Đông hỏi: “Cãi nhau à?” Tôi nói: “Vẫn chưa sắp xếp được thời gian ạ.” Mao Trạch Đông nói: “Tôi sắp đi ngủ rồi. Sau khi tôi ngủ dậy nếu cậu không có việc gì thì đón cô ấy đến đây trò chuyện cho đàng hoàng, phải trân trọng tình cảm đã gầy dựng được chứ.”
Tôi động lòng. Chờ sau khi Mao Trạch Đông ngủ say, tôi mượn một chiếc ô tô từ phòng cảnh vệ đến đoàn văn công đón nữ diễn viên đến nơi ở. Thế nhưng, lãnh đạo cho rằng tôi tự ý rời bỏ vị trí công tác. Theo quy định kỷ luật, thời gian trực ban chính không được phép rời đi, nhưng lần này là do Mao Trạch Đông phê chuẩn cơ mà! Lúc đó tôi không muốn đẩy trách nhiệm lên người Chủ tịch, đành ngậm tăm nghe mắng hai ngày, trong lòng vô cùng uất ức. Không có chỗ xả nên trút hết lên người nữ diễn viên. Nữ diễn viên không hiểu được ngọn lửa vô cớ của tôi, liền cãi nhau với tôi. Thế là, tôi lại cho rằng cô ấy không linh hoạt, không biết thấu hiểu lòng người, không biết thông cảm, đúng là một “búp bê gỗ”. Quan hệ của chúng tôi càng trở nên căng thẳng hơn.
Trở về Bắc Kinh, nữ diễn viên gửi tới một bức thư, nói yêu cầu tình cảm của tôi đối với cô ấy quá khắc nghiệt. Trong đó có một câu: “Con người anh quá ích kỷ, chưa từng nghĩ cho người khác lấy một chút.”
Lòng tự trọng của tôi đã chịu tổn thương. Mao Trạch Đông và Giang Thanh còn chưa từng nói tôi như vậy cơ mà! Tôi viết thư hồi âm, trong đó có đoạn thế này: “Cô cho rằng tôi quá ích kỷ, cái này không tốt cái kia không tốt, nếu không thích hợp thì thôi vậy.”
Tôi đem bức thư của cô ấy và bức thư hồi âm của tôi cùng đưa cho Mao Trạch Đông xem. Sau khi xem xong, Mao Trạch Đông phê bình tôi phong kiến, đại nam tử chủ nghĩa, đúng là có hơi ích kỷ quá. Cuối cùng lại khuyên rằng: “Thư này đừng gửi đi. Mấy hôm nữa chúng ta lại đi Hàng Châu, đến Hàng Châu gặp mặt nói chuyện rồi hãy tính tiếp.”
Đúng vào lúc này, cô gái chơi tỳ bà ở đoàn văn công Chiết Giang lại gửi thư đến vạch trần “bạn thân” của mình vẫn còn qua lại với nam diễn viên Thượng Hải. Tôi liền đinh ninh rằng nữ diễn viên không chung thủy trong tình cảm. Trong cơn phẫn nộ, tôi đã không nghe lời Mao Trạch Đông, gửi bức thư tuyệt tình đó đi.
Qua dịp lễ “1 tháng 5”, chúng tôi quả nhiên lại đến Hàng Châu, vẫn ở Vương Trang. Mao Trạch Đông khuyên tôi đi gặp nữ diễn viên, tôi kiên quyết không chịu gặp. Mao Trạch Đông bèn gọi tôi đi khiêu vũ cùng ông. Tôi hiểu rằng đi khiêu vũ chắc chắn sẽ gặp nữ diễn viên đó, liền thoái thác là cơ thể không thoải mái nên không đi.
Lúc khiêu vũ, Mao Trạch Đông chuyên tâm khiêu vũ mấy bài liền với nữ diễn viên đó, nhân cơ hội khuyên cô ấy gặp mặt tôi một lần. Nữ diễn viên đang lúc tức giận lại đau lòng, kiên quyết không chịu chủ động đến gặp tôi. Cứ thế, quan hệ của chúng tôi hoàn toàn tan vỡ.
Cuộc sống gia đình tôi khó khăn, rất coi trọng tiền bạc và đồ vật. Đã cắt đứt quan hệ rồi, tôi liền nhớ đến chiếc đồng hồ và vải vóc đã tặng cho nữ diễn viên. Tôi tìm đồng chí ở phân cục cảnh vệ sở công an tỉnh Chiết Giang, nhờ họ giúp đỡ đòi lại đồ vật.
Đồng chí phân cục cảnh vệ nhận lời gửi gắm của người khác, liền nói với nữ diễn viên ngay tại buổi khiêu vũ. Nữ diễn viên lại kể chuyện này với Mao Trạch Đông khi đang khiêu vũ, cô nói: “Anh ta chính là loại người như thế đấy!”
Mao Trạch Đông cảm thấy vô cùng bẽ mặt vì những việc mà người bên cạnh mình làm, vừa về đến nơi liền phê bình tôi. Ông vẫn hy vọng chúng tôi làm hòa với nhau.
“Hai người nên nói chuyện cho đàng hoàng, đồ đạc đừng vội đòi lại, trước tiên hãy nghĩ xem bản thân có sai ở đâu không? Giữa hai người có hiểu lầm gì không?”
Tôi nói: “Em không phải vì chuyện cụ thể nào đâu, tư tưởng tính cách của chúng em không hợp nhau.”
Mao Trạch Đông cau mày hút thuốc, một lát sau mới nói: “Cho dù không thể làm hòa đi nữa, những đồ vật đó còn cần nó làm gì chứ? Cậu đừng đòi lại nữa. Một thanh niên trai tráng, đã qua lại với người ta một phen, đã tặng cho người ta rồi mà lại đòi về, việc này không hay chút nào, không thích hợp chút nào!”
Tôi cúi đầu không nói. Trở về phòng mình, nghĩ trước nghĩ sau, tôi vẫn tiếc nuối chiếc đồng hồ và vải vóc. Thế là tôi lén lút sau lưng Mao Trạch Đông, nhờ người đòi lại đồ vật. Còn tôi và nữ diễn viên kia, từ đó mãi mãi không bao giờ gặp lại nữa.
Trong khoảng thời gian thất tình đó, Hồ Tú Vân bên tổ nhiếp ảnh rất quan tâm đến tôi. Cô ấy cũng quen biết nữ diễn viên đó, hơn nữa ba chúng tôi còn từng chụp ảnh chung. Hồ Tú Vân trước đây vốn đã rất tốt và rất quan tâm đến tôi, khi tôi và nữ diễn viên cắt đứt quan hệ, cô ấy thường đến khuyên giải an ủi tôi, tình cảm của chúng tôi nhanh chóng được vun đắp và phát triển.
Hồ Tú Vân đi theo Mao Trạch Đông cũng không phải thời gian ngắn, Mao Trạch Đông từng biểu dương cô ấy ham học hỏi. Tôi và Hồ Tú Vân quen nhau, Mao Trạch Đông cũng rất vui mừng, chỉ là nhắc nhở tôi vài câu: “Phải rút ra bài học, trong vấn đề tình cảm không thể quá ích kỷ. Phải tôn trọng đối phương, phàm là chuyện gì cũng phải nghĩ nhiều hơn cho đối phương, như vậy mới có thể thực sự vun đắp được tình cảm.”
Khi tôi và Hồ Tú Vân kết hôn, Mao Trạch Đông gửi tặng chúng tôi năm trăm đồng, lại tiễn hai chúng tôi đến học tại lớp dự bị của Đại học Nhân dân, đây đều là chuyện về sau.
Mùa hè năm 1958, tôi theo Mao Trạch Đông đi Bắc Đới Hà. Tôi phát hiện một cuốn sách do Tiêu Nhị viết mang tên 《Thời niên thiếu của đồng chí Mao Trạch Đông》 ở hiệu sách. Tôi đi theo Mao Trạch Đông nhiều năm, tuy từng nghe ông kể một chút chuyện thời niên thiếu nhưng chỉ là mấy chuyện rời rạc đơn lẻ, không có nhận thức hoàn chỉnh và hệ thống. So sánh mà nói, tôi càng muốn tìm hiểu quá khứ của Mao Trạch Đông hơn người bình thường. Cho nên, tôi lập tức mua ngay một cuốn mang về, vừa về đến nhà là lật ra đọc, muốn đọc một mạch cho xong.
Thế nhưng, đến ca trực ban chính của tôi, tôi nhét sách vào túi áo rồi đi nhận ca. Mao Trạch Đông đang đọc công văn. Tôi đổi cho ông một cốc nước trà, thấy không có việc gì liền lặng lẽ lùi ra ngoài, tiếp tục đọc sách ở hành lang nơi ở của Mao Trạch Đông.
Có lẽ đã bị cuốn sách thu hút, tôi cũng không biết đã qua bao nhiêu thời gian. Mao Trạch Đông đi từ trong phòng ra, đi đến bên cạnh tôi thì tôi mới phát hiện ra, vội vàng nhét sách vào túi áo, hoảng hốt hỏi: “Chủ tịch có việc gì ạ?”
Mao Trạch Đông lắc đầu, đưa tay ra: “Đọc sách gì thế?”
“Đọc, đọc…” Tôi đưa sách cho ông. Mao Trạch Đông nhìn lướt qua tên sách, lại lật xem nội dung mấy trang, ánh mắt lướt qua những dòng chữ với tốc độ cực nhanh, sau đó trả sách lại cho tôi, nói: “Cuốn sách này viết cơ bản là sự thật. Thế hệ các cậu ấy à, nhất định phải vượt qua thế hệ chúng tôi.”
Tôi nói: “Chủ tịch, từ nhỏ Người đã rất có hoài bão rồi ạ.”
Mao Trạch Đông nói: “Các cậu cũng nên có hoài bão chứ. Cậu còn phải đọc nhiều sách khác nữa, đừng chỉ đọc sách viết về tôi. Kiến thức xã hội này, kiến thức tự nhiên này, đều phải xem nhiều vào. Cũng đừng chỉ nhìn mỗi sách do tôi viết.”
Tôi nói: “Em thích đọc văn học và lịch sử, chỉ là không thích toán lý hóa.”
Mao Trạch Đông nói: “Chỉ đọc sách không thôi thì cũng không được, còn phải thực tiễn nữa. Sau này các cậu phải dành ra ba năm thời gian để học công nghiệp, học nông nghiệp, còn phải tiến hành điều tra xã hội. Mấy ngày tới tôi muốn đi thị sát, các cậu đi theo cùng, phải chú ý tiến hành điều tra.”
Chúng tôi theo chân Mao Trạch Đông thị sát dọc đường, tiến vào tỉnh Hà Nam. Hồi đó, Văn phòng Trung ương điều xuống dưới cán bộ đến đoàn công tác Vinh Dương, cục cảnh vệ và phòng cơ yếu của chúng tôi nằm chung một phân đoàn. Hồ Tú Vân chính là nhân viên công tác trong phân đoàn này.
Hôm đó, Hồ Tú Vân đang cùng các đồng nghiệp hì hục làm lò cao luyện thép ở ngoài đồng. Đàn ông chui ra chui vào trong lò, phụ nữ đứng bên cạnh phụ tay, trên người trên mặt đầy nhọ nồi và bụi quặng.
Bỗng nhiên, một đoàn tàu dừng lại trên tuyến đường sắt. Mọi người đều thắc mắc: Không phải ga tàu mà sao tàu lại dừng thế này?
Chỉ thấy một người từ trên tàu bước xuống, nhìn kỹ lại, đó là Diệp Tử Long. Mọi người liền có chút kích động: Chắc chắn là Chủ tịch Mao đến thăm chúng ta rồi.
Mao Trạch Đông không đến, Diệp Tử Long bảo mọi người đến Trịnh Châu, các đồng chí lãnh đạo Trung ương muốn tìm mọi người để nói chuyện. Trong lòng mọi người đều ngầm hiểu: Không sai, chắc chắn là Chủ tịch Mao muốn nói chuyện với các thành viên đội công tác.
Hồ Tú Vân nói: “Trên người bẩn thế này, cũng phải tắm rửa, thay chiếc quần áo chứ nhỉ?”
Diệp Tử Long nói: “Không sao đâu, cứ thế này mà đi đi.”
Mấy chục thành viên đội công tác lên tàu hỏa, đi đến nhà khách Trịnh Châu. Chờ đợi chốc lát, lại có ô tô đến đón mọi người đi đến đoàn tàu chuyên dụng đang đỗ. Mọi người vừa ngồi xuống chưa lâu, Mao Trạch Đông, Đàm Chấn Lâm, Liêu Lỗ Ngôn cùng rất nhiều thư ký đi vào. Thật là trùng hợp, Mao Trạch Đông lại ngồi ngay cạnh Hồ Tú Vân.
Bí thư tỉnh ủy Hà Nam và các đồng chí dẫn đầu đoàn công tác báo cáo tình hình Đại nhảy vọt và việc thành lập công xã nhân dân ở Hà Nam. Mao Trạch Đông dường như không yên tâm, lúc nghe báo cáo luôn miệng hỏi: Có vấn đề gì không? Hỏi đến bảy, tám lần, không có bất kỳ ai phản ánh vấn đề gì, toàn là nói tốt.
Mao Trạch Đông nghe báo cáo xong, quay đầu chằm chằm nhìn Hồ Tú Vân: “Tiểu Hồ, cô nói xem, có vấn đề gì không?”
Hồ Tú Vân nói: “Dù sao tôi thấy phụ nữ rất vui mừng. Trước kia cứ xoay quanh cái bếp lò, bây giờ ăn đại thực đường, được giải phóng rồi.”
Mao Trạch Đông cười hỏi: “Cô đang khoác lác phải không? Món ăn đại oa nấu ra làm sao thơm ngon bằng món ăn nhỏ nấu ra được chứ.”
Hồ Tú Vân ngẩn người. Tôi hiểu cô ấy. Hồi đó cả nước dấy lên một phong trào, những lời Mao Trạch Đông nói nếu đổi lại là người khác nói ra thì chắc chắn sẽ bị phê bình, sẽ bị đội chiếc mũ “hữu khuynh”.
Hồ Tú Vân không biết chịu sự cổ vũ nào, bỗng nhiên thốt ra một câu: “Tôi cứ thấy thắc mắc, sao tối qua sản lượng mỗi mẫu là bốn trăm cân, mà sáng ra đã thành một nghìn cân rồi? Có cán bộ cứ khoác lác nối tiếp nhau.”
Lúc đó sắc mặt của rất nhiều người đều thay đổi, tôi cũng thấy lo thay cho Hồ Tú Vân. Thế nhưng, lời đã thốt ra thì không thu lại được nữa. Hồ Tú Vân lại chẳng bận tâm chút nào. Trước khi đi Hà Nam, cô ấy cầm một cuốn sách đi qua Cúc Hương thư ốc, vừa vặn chạm mặt Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông hỏi: “Cô đang đọc gì thế?” Hồ Tú Vân nói: “《Mâu thuẫn luận》. Tôi thích triết học.” Mao Trạch Đông nói: “Cô vẫn còn đọc nữa à? Bản thân tôi còn chưa thấy hài lòng đâu. Tôi còn muốn viết thêm nữa cơ.” Tiếp theo lại nói: “Học lý thuyết không được quên thực tiễn, điểm cốt lõi nhất vẫn là cầu thị thực tế, bằng không thì chính là chủ nghĩa giáo điều.” Hồ Tú Vân đại khái cho rằng đây là cô ấy đang kiên trì cầu thị thực tế rồi.
Mao Trạch Đông mang vẻ mặt hoàn toàn không hề tức giận, nhìn bí thư tỉnh ủy Hà Nam, lại nhìn Đàm Chấn Lâm và Liêu Lỗ Ngôn, hỏi: “Rốt cuộc các cậu đang phóng vệ tinh hay là đang phóng đại thế?”
Không một ai trả lời câu hỏi này. Có người cầm bánh mì do nhà ăn công cộng làm ra mời Mao Trạch Đông và các đồng chí lãnh đạo Trung ương nếm thử, thế là bầu không khí lúng túng liền được hóa giải. Bánh mì đó được làm bằng cách trộn bột mì và bột ngô lại rồi nướng lên, ai nấy đều khen ngon.
Năm 1959, các khẩu hiệu ca ngợi ba ngọn cờ hồng có thể bắt gặp ở khắp mọi nơi, các bài ca dao mang đầy hào khí viết kín các bức tường ở thành thị và nông thôn, lò cao luyện thép nhiều như những di tích văn hóa bị người ta vứt bỏ có thể nhặt được ở khắp nơi. Nạn đói đã âm thầm lan tràn khắp cả nước.
Lần đó, Mao Trạch Đông xuất phát từ Hàng Châu đi Vũ Hán, lần thứ hai bơi dọc sông Trường Giang. Sau đó đi thuyền đến Nam Xương, rồi lại từ Nam Xương đến Cửu Giang. Tại thành phố Cửu Giang, Mao Trạch Đông triệu tập hội nghị có sự tham gia của một số lãnh đạo Trung ương và bí thư tỉnh ủy ngay trên tàu.
Giữa giờ họp, Bành Đức Hoai một mình bước ra khỏi cabin, đón gió sông hít sâu một hơi. Lúc bấy giờ tôi đang tựa người vào lan can tàu, phát hiện sắc mặt ông ấy không được tốt lắm, ánh mắt u sug, miệng hơi hé mở nhìn bầu trời, lại nhìn dòng sông, sau đó ánh mắt từ từ dịch chuyển sang người tôi. Ông ấy chẳng có biểu cảm gì cả, cứ như thể chưa từng quen biết tôi vậy. Thực ra ông ấy quen, năm năm trước thường hay trò chuyện vài câu với tôi. Ông ấy từng bước đi đến bên cạnh tôi, bước chân nặng nề như leo núi.
Ông ấy tựa vào lan can tàu nhìn sông nước, một mình thẫn thờ, từ đầu đến cuối không nói với tôi câu nào, chỉ hỏi một câu: “Cậu được điều đến bên cạnh Chủ tịch từ bao giờ thế?” Tôi không biết vì sao tâm tư ông ấy lại nặng trĩu ưu sầu như vậy, bèn cẩn thận đáp: “Được điều đến hơn sáu năm rồi ạ.”
Ông ấy không thèm để ý đến tôi nữa, hai tay chống lên lan can đứng thẳng người dậy, thở dốc một hơi, rồi quay lại cabin tiếp tục tham gia hội nghị.
Ngày hôm sau, chúng tôi đi theo Mao Trạch Đông, ngồi ô tô từ Cửu Giang lên Lư Sơn. Qua những lời nói vụn vặt nghe được từ cuộc trò chuyện của Mao Trạch Đông, có vẻ như không ít cán bộ lãnh đạo và quần chúng cả trong lẫn ngoài đảng đều có chút nóng vội. Mở hội nghị vừa phải bảo vệ nhiệt tình cách mạng và tính tích cực xây dựng của quần chúng trong và ngoài đảng, lại vừa phải dội gáo nước lạnh thích đáng, chấn chỉnh khuynh hướng tả.
Hội nghị vừa bắt đầu được hai ngày, tâm trạng của Mao Trạch Đông rất tốt, lúc nghỉ ngơi chúng tôi trò chuyện đùa giỡn trời đất, còn nhờ phu nhân bí thư tỉnh ủy Giang Tây giới thiệu đối tượng cho cảnh vệ Phong Diệu Tùng. Thế nhưng, có một hôm Mao Trạch Đông từ cuộc họp trở về, tâm trạng có chút bất thường, uống ba liều thuốc ngủ mà vẫn không thể ngủ được. Đặc biệt là sau khi mấy vị thủ trưởng Trung ương đến báo cáo chuyện gì đó, Mao Trạch Đông lại càng lộ rõ vẻ bứt rứt. Tuy nằm trên giường nhưng vẫn cứ đọc sách, xem tài liệu; không thể chợp mắt nổi. Bỗng nhiên, ông hỏi tôi: “Cậu có biết trước đây Bành Đức Hoai tên là gì không?”
Tôi ngơ ngác lắc đầu.
“Bành Đức Hoai trước đây tên là Bành Đắc Hoa, chính là muốn chiếm đoạt Trung Hoa.”
Tôi cả kinh thất sắc, không kìm được mà rùng mình một cái. Mặc dù tôi ở bên cạnh Mao Trạch Đông nhiều năm nhưng thực ra vẫn còn rất ngây thơ, hoàn toàn không thể tưởng tượng nổi những đại sự chính trị thế này, cứ như đang nằm mơ vậy.
“Cậu có biết hội nghị Lư Sơn đã xảy ra chuyện gì không?” Mao Trạch Đông lại hỏi.
Tôi vẫn lắc đầu. Thế nhưng tôi nhìn ra từ vẻ mặt của Mao Trạch Đông rằng ông tưởng là tôi đã nghe ngóng được chuyện gì rồi.
Mao Trạch Đông không nói gì nữa, tiếp tục đọc sách của ông. Thế là, tôi có cơ hội hồi tưởng và suy ngẫm, từ biểu cảm của Bành Đức Hoai trên con tàu ở Cửu Giang liên tưởng đến báo cáo của mấy vị thủ trưởng Trung ương vừa rồi…
Ngày hôm sau, tôi báo cáo với đội trưởng cảnh vệ chuyện Mao Trạch Đông uống ba liều thuốc ngủ mà vẫn không ngủ được, báo cáo chuyện sau khi mấy vị thủ trưởng Trung ương đến nói chuyện với Chủ tịch thì Chủ tịch đã nói Bành Đức Hoai trước đây tên là Bành Đắc Hoa.
Lúc này Lý Ngân Kiều mới nói cho tôi biết, Mao Trạch Đông nói: Giải phóng quân đi theo tôi hay đi theo Bành Đức Hoai? Ông nói chuyện xảy ra rất nhiều, hội nghị tiến hành khá căng thẳng, bảo tôi đừng hỏi nhiều, chú ý làm tốt công việc, cố gắng chăm sóc cho Chủ tịch nghỉ ngơi thật tốt.
Đáng lẽ ra, hội nghị Lư Sơn là để chống tả, nhưng không lâu sau khi bắt đầu lại thành ra chống hữu. Chúng tôi từng tưởng rằng hội nghị sắp kết thúc rồi, đã nghe thấy những lời dọn dẹp đồ đạc chuẩn bị xuống núi. Sau khi xảy ra chuyện này thì lại ở lại, hội nghị bắt đầu với một khí thế mới. Vốn dĩ chỉ là hội nghị công tác của một số Ủy viên Bộ Chính trị, Ủy viên Trung ương và phụ trách các tỉnh.
Lúc này, các Ủy viên Bộ Chính trị và Ủy viên Trung ương khác cũng lần lượt được triệu tập lên núi. Ngay cả Lâm Bích vốn lâu ngày dưỡng bệnh rất ít khi tham gia các loại hội nghị, sau đó cũng lên núi. Thư ký tiếng Anh của Mao Trạch Đông là Lâm Khắc còn làm một bài báo cáo tình hình chính trị cho nhân viên công tác chúng tôi nghe.
Đến cuối Hội nghị Lư Sơn Sơn, tình hình đã rõ ràng. Bành Đức Hoài đến xin Mao Trạch Đông tiếp kiến. Lần đó tôi trực ban, nhận được báo cáo của nhân viên cảnh vệ, tôi liền đi mở cửa, đón Bành Đức Hoài vào. Ông không có biểu cảm gì, thậm chí không nhìn tôi. Tôi cũng chẳng thể nói gì, cứ thế im lặng dẫn ông lên lầu hai.
Mao Trạch Đông ở trong một căn hộ trên lầu hai, gian ngoài là phòng khách, gian trong là phòng ngủ. Đi xuyên qua phòng khách, tôi liếc nhìn Bành Đức Hoài. Ông vẫn sầm mặt, cực kỳ nghiêm nghị.
Tôi khẽ đẩy cửa: "Chủ tịch, ông ấy đã đến."
Mao Trạch Đông ngồi trên ghế sô-pha hút thuốc, trong phòng khói mịt mù. Ông ra hiệu một cái, tôi dẫn Bành Đức Hoài vào phòng. Mao Trạch Đông biểu cảm nghiêm nghị, ra hiệu về phía chiếc ghế sô-pha bên cạnh: "Ngồi đi."
Bành Đức Hoài ngồi xuống ghế sô-pha, thân hình thẳng tắp, tư thế quân nhân, nét mặt đầy vẻ khó chịu. Các vệ sĩ chúng tôi từ lâu đã biết rằng, trong số các cán bộ lãnh đạo Đảng, chính, quân, Bành Đức Hoài là người duy nhất dám cáu kỉnh với Mao Trạch Đông. Tôi pha trà xong liền lặng lẽ lui ra, khép cửa lại.
Không nghe rõ họ nói gì. Trước đó, khi các vệ sĩ khác trực ban, Bành Đức Hoài cũng từng có một lần nói chuyện với Mao Trạch Đông, lần đó cãi nhau rất dữ dội, vệ sĩ vừa không thể vào trong lại vừa phải luôn chú ý đến sự an toàn của Mao Trạch Đông, khiến tình hình vô cùng căng thẳng. Lần nói chuyện này thì bình lặng và trầm buồn. Nửa tiếng sau, Bành Đức Hoài đi ra. Mao Trạch Đông không tiễn.
Bành Đức Hoài vẫn một mực nghiêm nghị, chẳng thèm nhìn tôi lấy một cái, cứ thế im lặng bước qua phòng khách rồi đi xuống cầu thang. Tôi quay người bước vào phòng, Mao Trạch Đông vẫn đang hút hết điếu này đến điếu khác. Sau này Trưởng vệ sĩ kể cho tôi nghe, Mao Trạch Đông đối với Bành Đức Hoài vẫn có tình cảm. Có một số người có thái độ vô cùng gay gắt với Bành Đức Hoài, ý kiến xử lý cũng rất nặng. Mao Trạch Đông không đồng ý. Ngoại trừ việc bãi miễn chức vụ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, ông vẫn kiên quyết giữ lại tư cách Ủy viên Bộ Chính trị và các đãi ngộ khác, đồng thời còn làm công tác tư tưởng đối với những người có thái độ gay gắt đó.
Cách đó một ngày, thư ký của Mao Trạch Đông là Điền Gia Anh xin kiến giá Chủ tịch. Lại đến phiên tôi trực. Mao Trạch Đông tiếp kiến anh ta ở phòng khách. Anh ta vừa nhìn thấy Mao Trạch Đông liền khóc. Lúc sau tôi mang trà vào. Anh ta vẫn đang nước mắt đầm đìa, ý nói rằng mình còn trẻ, không hiểu chuyện, đã phạm sai lầm. Mao Trạch Đông liên tục khuyên giải, bảo anh ta đừng khóc, bảo anh ta uống trà, bảo anh ta xốc lại tinh thần, hãy nhẹ lòng để tiếp tục công việc. Nửa tiếng sau, Điền Gia Anh bước ra, có vẻ đã nhẹ nhõm hơn đôi chút.
Sau này nghe nói, đồng chí Điền Gia Anh từng ủng hộ ý kiến của đồng chí Bành Đức Hoài, thế nên mới bị phê phán tại hội nghị.
Sau Hội nghị Lư Sơn, Điền Gia Anh tiếp tục ở lại bên cạnh Mao Trạch Đông công tác, và không hề bị kỳ thị. Thế nhưng, trong "Cách mạng văn hóa", có người nhắc lại chuyện cũ, anh ta đã chịu đả kích lớn và cuối cùng đã tự sát...
Cuối năm 1960, tổ chúng tôi xảy ra một chuyện, tiến hành chỉnh phong nhỏ.
Mao Trạch Đông yêu sách như mạng. Sách ông đọc dù có vứt bừa trên bàn cũng không cho phép ai động đến. Ông quy định: Sách của tôi bày ở đâu thì là ở đó, không được động vào. Phòng ngủ, phòng sách và phòng làm việc của ông chưa bao giờ đòi hỏi phải ngăn nắp trật tự, thường thì rất phóng khoáng, tùy hứng, đôi khi thậm chí còn lộn xộn. Thế nhưng, càng lộn xộn thì ông lại càng tìm được những cuốn sách và tài liệu cần thiết một cách nhanh chóng và chính xác. Điểm này rất giống với một số người có văn hóa nhưng ăn vận lôi thôi.
Thế nhưng, có một đồng chí khi dọn dẹp phòng lại muốn sắp xếp sách vở cho ngăn nắp, nào ngờ lại phá vỡ cái sự hỗn độn mà Mao Trạch Đông vốn nắm rõ trong lòng ấy. Tệ hơn nữa là đồng chí này cũng thích đọc sách học tập, bèn cầm một cuốn trong số đó lên đọc. Đây là điều kỷ luật không cho phép. Mao Trạch Đông tìm sách không thấy liền nổi giận: "Cậu ta sao lại ngốc thế nhỉ?" Liền gọi ngay Uông Đông Hưng và Lý Ngân Kiều đến, nói rằng người này không thể làm việc ở đây được nữa. Sau khi Mao Trạch Đông nghe tin một số cán bộ lãnh đạo vì chuyện này mà chỉnh đốn vị đồng chí thích đọc sách học tập nọ, ông lại nói thay cho cậu ta: "Các anh sao lại có thể chỉnh đốn người ta như vậy? Cậu ta dẫu sao cũng vẫn là một đứa trẻ mà! Có thể phê bình, nhưng càng phải quan tâm yêu quý." Thế là, đồng chí này được giải thoát, điều về một đơn vị không quân nào đó công tác.
Sau sự việc này, Mao Trạch Đông càng ngày càng thường xuyên trò chuyện với chúng tôi về vấn đề học tập. Ông gợi ý cho tôi đọc "Nhận thức thế giới thế nào" và "Quân đội cách mạng". Từng có lần ông ngâm thơ Chương Thái Viêm tưởng niệm Trâu Mạc Dung rồi bảo tôi chép lại, chữ nào không biết viết thì ông giúp tôi viết.
Giữa tháng 7 năm 1961, Mao Trạch Đông lại lên Lư Sơn, ở căn nhà mà Tưởng Giới Thạch từng ở trước kia. Lúc bấy giờ, theo chỉ thị của Mao Trạch Đông là "Các cậu sau này phải có ba năm ở nông thôn, ba năm ở nhà máy, để học tập kinh nghiệm xã hội", một số nhân viên công tác đã xuống nông thôn. Tôi tạm thời vẫn ở lại bên cạnh ông công tác.
Hôm đó, tôi trực ban. Lúc đấm bóp cho ông, theo lệ thường đó là lúc ông trò chuyện với tôi. Mao Trạch Đông nói: "Hồi đầu tôi đã muốn cho cậu đi học, cậu không đi. Cậu năm nay bao nhiêu tuổi rồi?"
Tôi nói: "Sắp hai mươi sáu rồi ạ."
Mao Trạch Đông "ừ" một tiếng rồi bảo: "Tuổi hơi lớn một chút, nhưng vẫn còn trẻ. Cậu xem tôi chẳng phải ngày nào cũng đọc sách học tập đó sao? Cậu càng nên học tập nhiều hơn. Chỉ cần hạ quyết tâm, không có khó khăn nào là không vượt qua được. Thế nào, cậu đi học nhé?"
Tôi cúi đầu đấm bóp, không trả lời ngay.
"Các cậu dự định khi nào kết hôn?" Mao Trạch Đông đột nhiên hỏi.
Thế là, tôi đã hiểu. Dẫu sao tôi cũng không thể ở bên cạnh Mao Trạch Đông cả đời được. Dựa theo kinh nghiệm, vệ sĩ sau khi kết hôn là phải rời khỏi ông, giống như con cái lập gia đình thì phải ra riêng chia tay với cha vậy. Mao Trạch Đông từng nói, nếu tuổi đã lớn rồi mà vẫn còn hầu hạ ông, ông sẽ thấy ngại ngùng.
"Để Hồ Tú Vân cùng đi học với cậu, cậu thấy thế nào?" Mao Trạch Đông tiếp tục hỏi.
Cuối cùng tôi cũng gật đầu: "Vậy thì con nghe theo Chủ tịch ạ."
Sau khi ngủ dậy, Mao Trạch Đông giao việc này lại cho Uông Đông Hưng. Uông Đông Hưng nói với tôi rằng, Đại học Nhân dân sắp khai giảng rồi. Đại học Nhân dân có hệ đại học chính quy và hệ dự bị. Hệ dự bị học ba năm. Hiện tại đã khai giảng được hai năm, đi bây giờ thì chỉ có thể học chen vào lớp khác.
Tôi nói: Đã muốn học thì học cho nhiều một chút, tôi học hệ dự bị trước đã, tốt nghiệp rồi tính tiếp đại học chính quy.
Trước khi khai giảng, tôi cầm năm trăm đồng do Mao Trạch Đông cho, cùng Hồ Tú Vân tổ chức lễ cưới du lịch. Về quê thăm cha mẹ, sau đó đến lớp dự bị Đại học Nhân dân báo danh. Cùng tham gia học tập còn có vệ sĩ Lý Liên Thành.
Việc học căng thẳng, tôi không tài nào rảnh rỗi để đi thăm Mao Trạch Đông, bèn viết cho ông một bức thư, báo cho ông biết Hồ Tú Vân đã có thai. Thư gửi đi được mấy ngày, vệ sĩ Trương Tiên Bằng đột nhiên đến, mang theo rất nhiều bánh mỳ, xúc xích và một chậu lớn mận tươi Quảng Đông. Cậu ấy nói: Chủ tịch bảo mang đến cho hai vợ chồng cậu đấy. Đất nước đang gặp khó khăn, có lẽ không được ăn no bụng, mang thai rồi thì phải chú ý dinh dưỡng. Chủ tịch nói Tiểu Hồ thèm chua, nên đặc biệt kiếm cho cô ấy một chậu mận tươi.
Hồ Tú Vân nghe đến đây, sớm đã òa khóc. Mắt tôi cũng cay xấn. Trong thời kỳ khó khăn, Mao Trạch Đông kiên quyết không ăn thịt, không ăn trứng, ăn cơm không quá định lượng. Ông bắt con ruột ăn ở đại tàng thực của trường, vệ sĩ đi đường xa mang theo một gói bánh quy mà ông còn phê bình nghiêm khắc, không cho phép con gái đặc quyền. Thế nhưng ông lại vì người vợ mang thai của tôi mà gửi đến ngần ấy thực phẩm...
Sau khi tốt nghiệp dự bị, chế độ thăng học thay đổi. Trước kia học viên hệ dự bị đều được cử tuyển học đại học chính quy, năm tôi tốt nghiệp thì đổi thành thi cử, thi không đậu thì về lại đơn vị cũ. Tôi cùng người vợ Hồ Tú Vân và vệ sĩ Lý Liên Thành đều thi không đậu, đành về Trung Nam Hải tìm Mao Trạch Đông.
Đó là kỳ nghỉ hè năm 1962, tôi gọi điện thoại đến phòng trực ban của Mao Trạch Đông, nói rằng chúng tôi muốn gặp Chủ tịch. Chẳng bao lâu, bên đó gọi điện lại, bảo ba mươi người chúng tôi đi thẳng đến hồ bơi.
Chúng tôi đi. Từ phòng trực ban cửa bắc hồ bơi đi vào, theo bờ hồ đi đến ban công đầu nam. Bức tường phía nam toàn là kính, có thể phơi nắng. Trên ban công nền gạch men trắng bày mấy chiếc ghế mây, Mao Trạch Đông khoác áo tắm bước ra chào đón bắt tay thăm hỏi chúng tôi, sau đó ngồi xuống những chiếc ghế mây được xếp thành hình vòng tròn.
"Chủ tịch, chúng tôi thi trượt đại học rồi ạ." Tôi đưa sổ thành tích thi cử qua. Mao Trạch Đông hơi nheo mắt lại, nhìn rồi nói: "Thành tích của cậu thế này cũng khá mà."
Trong sổ hình như điểm số khá tốt: Ngữ văn và Lịch sử 4 điểm, Chính trị 5 điểm. Thế nhưng, các mục khác thì để trống.
Tôi nói: "Chúng tôi chỉ thi ba môn. Tiếng Nga và Toán lý hóa không thi. Chúng tôi là học sinh chuyển tiếp giữa chừng, mấy môn đó hoàn toàn không có cách nào tham gia thi cử."
Mao Trạch Đông nhíu mày, lại nhìn sổ thành tích của Hồ Tú Vân và Lý Liên Thành, trầm ngâm lầm bầm: "Thành tích đều khá mà. Công nông binh có thực tiễn, có một số kiến thức không được học thì không thể trách các cậu..."
Tôi nói: "Chủ tịch, đã học rồi thì tôi vẫn muốn tiếp tục đi học. Nghe nói Cục Cảnh vệ cử tuyển một số người vào học Học viện Ngoại ngữ, chúng tôi thường xuyên tiếp đãi người nước ngoài, có kinh nghiệm về mặt này."
Mao Trạch Đông trầm ngâm một lát, nói: "Có ba con đường cho các cậu lựa chọn. Con đường thứ nhất, tiếp tục đi học. Con đường thứ hai, về Trung Nam Hải phân phối công việc. Con đường thứ ba là đi cục công an. Cụ thể làm thế nào các cậu tìm Uông Đông Hưng mà bàn bạc."
Chúng tôi đến chỗ ở của Uông Đông Hưng tìm ông ấy, chuyển đạt ba điều Mao Trạch Đông đã nói. Ông ấy mời ba chúng tôi ăn một bữa cơm, nói để ông ấy suy nghĩ đã.
Chẳng bao lâu sau, chúng tôi nhận được thông báo: Việc đi học qua liên hệ thì không được, bảo chúng tôi đến Công an cục thành phố Bắc Kinh công tác.
Lý Liên Thành được phân phối đến xứ tứ 《cục cảnh vệ》 thuộc Công an cục thành phố Bắc Kinh, tôi và Hồ Tú Vân được phân phối đến nhà máy hóa chất cải tạo lao động Bắc Uyển thuộc xứ ngũ. Lúc bấy giờ, chúng tôi chỉ hiểu một ít về nhân viên công an từ trong phim ảnh tiểu thuyết, trong lòng chúng tôi họ đều là anh hùng. Lần đầu tiên bước chân vào cánh cửa sắt lớn, cảm giác đầy tính thần bí và trang nghiêm. Hồ Tú Vân đến đội nữ phạm nhân cải tạo lao động giữ chức Tiểu đội trưởng, tôi giữ chức Cán sự giáo quản.
Thế nhưng, sau khi bước vào cánh cửa sắt lớn nghiêm ngặt phòng bị, chúng tôi lập tức rơi vào sự hoang mang, nghi ngờ và sự thất vọng sâu sắc. Mọi thứ ở đây hoàn toàn khác với những gì phim ảnh, báo chí, phát thanh tuyên truyền. Chúng tôi vẫn luôn sống trong Trung Nam Hải, quá thiếu kinh nghiệm xã hội, không hiểu thực tế xã hội, đến mức ngạc nhiên đến ngây người. Đang lúc thời kỳ đất nước khó khăn, những lời Mao Trạch Đông giáo dục chúng tôi cùng với tấm gương của chính bản thân ông khiến chúng tôi vô cùng cảm động, thế nhưng ở đây lại hoàn toàn là một vẻ khác. Cán bộ lãnh đạo ngày nào cũng ăn cá ăn thịt uống rượu lãng phí kinh khủng. Đồ đạc bằng đồng sáng choang, không có ngày nào là không ăn thịt uống rượu, thậm chí ngay cả trong phòng làm việc cũng nồng nặc mùi rượu. Cán bộ giáo quản dùng phạm nhân làm chiến sĩ phục vụ làm bảo mẫu, trải giường, nấu cơm, giặt giũ v.v. tất cả mọi dịch vụ đều sử dụng phạm nhân, hơn nữa lúc nào cũng giương gương mặt đáng sợ, hở miệng ra là gào thét mắng mỏ, chưa bao giờ biết nói chuyện đàng hoàng.
Phạm nhân cũng là con người mà. Tôi chướng mắt với sự hủ bại tăm tối ở đây, đi làm chưa bao lâu liền ý kiến. Lãnh đạo trợn trừng mắt nhìn tôi đầy kinh ngạc, cứ như đang nhìn người ngoài hành tinh vậy. Tiếp theo là một tiếng gầm thét đuổi cổ tôi ra khỏi cửa. Chẳng bao lâu sau, chức cán sự của tôi cũng không giữ nổi. Tôi cũng bị điều xuống làm tiểu đội trưởng ở đội cải tạo lao động.
Hồ Tú Vân cũng gặp rắc rối. Cô ấy vừa xuống đó, phạm nhân gặp cô ấy cứ như chuột gặp mèo, mở miệng ra là đội trưởng Hồ, cúi đầu khom lưng, tranh nhau phục vụ cô ấy, nói những lời nịnh nọt. Hồ Tú Vân từ trước tới nay đã từng thấy cảnh tượng này bao giờ đâu? Cô ấy cảm thấy không thể chịu nổi, muốn trò chuyện tâm sự một cách bình thường với các nữ phạm nhân, giảng giải đạo lý. Thế là, các cán bộ giáo quản khác liền trách móc Hồ Tú Vân, trách cô ấy không có "sức hung dữ", mất đi oai phong.
Thế nhưng, rất nhiều phạm nhân lại nhanh chóng gần gũi với Hồ Tú Vân, thường xuyên khóc lóc kể lể với cô ấy một số tình hình thực tế và tâm sự trong lòng. Trong số đó có một nữ sinh viên Học viện Y khoa Bắc Kinh, tên là Hồ Chỉ Vân.
Hồ Chỉ Vân là một sinh viên ưu tú. Sau khi tranh luận Trung Xô được công khai, cô ấy có cái nhìn khác đối với một số quan điểm của Đảng Cộng sản Trung Quốc về phong trào cộng sản quốc tế, thế nên đã bị bắt, đưa vào đội cải tạo lao động. Sau khi "Cửu bình" được phát biểu, cô ấy biểu thị trong học tập là từ bỏ cái nhìn trước kia, đồng thời phê phán những sai lầm trước kia của mình. Biểu hiện thế này vốn dĩ nên được khoan hồng xử lý, nhưng cô ấy đã đắc tội với một số lãnh đạo. Không những không được khoan hồng, trái lại còn bị xử lý nghiêm khắc hơn, kéo dài thời gian giáo dưỡng thêm một năm. Cô ấy khóc lóc kể lể với Hồ Tú Vân: "Tôi nhận thức ra sai lầm rồi mà lại còn bị xử lý nghiêm khắc hơn, tôi không phục. Thế nhưng kêu oan không cửa. Chị cứu tôi với! Cầu xin chị, tôi còn trẻ, tôi muốn về trường học tập..."
Hồ Tú Vân đương nhiên không thể nhắm mắt làm ngơ trước chuyện thế này, bèn đi hỏi Trung đội trưởng: "Người ta thành khẩn thì được khoan hồng, sao còn phải kéo dài thời gian giáo dưỡng? Điều này không phù hợp với chính sách của Đảng sao."
Mắt Trung đội trưởng liếc nhanh xung quanh, rồi hạ thấp giọng nói: "Cậu đừng quản nhiều thế, cẩn thận chuốc họa vào thân."
Lúc bấy giờ, vợ chồng chúng tôi trao đổi những gì mắt thấy tai nghe, cứ như đang nằm mơ vậy. Tại sao hiện thực lại cách xa tuyên truyền đến thế? Tại sao chính sách của Đảng, chỉ thị của Trung ương hễ đến cấp dưới là hoàn toàn không phải chuyện như vậy nữa? Chúng tôi quyết định đi thăm Mao Trạch Đông, báo cáo tình hình công việc sau khi chúng tôi rời đi, kể lể những nghi ngờ và nỗi buồn bực trong tư tưởng.
Ngày Chủ nhật, tôi gọi điện thoại đến phòng trực ban của Mao Trạch Đông, người nghe điện thoại là y tá trưởng của Mao Trạch Đông Ngô Húc Quân. Cô ấy báo cáo với Mao Trạch Đông, Mao Trạch Đông mời hai vợ chồng chúng tôi buổi chiều cùng đến.
Buổi chiều, hai vợ chồng chúng tôi ở trên ban công hồ bơi lại một lần nữa gặp Mao Trạch Đông. Chúng tôi báo cáo tình hình công việc, chú trọng kể về tình hình giáo dục tư tưởng chính trị đối với ba loại đối tượng, lấy ví dụ nổi bật là trường hợp của Hồ Chỉ Vân.
Mao Trạch Đông lẳng lặng lắng nghe, đối với những gió thoảng mây bay không đúng đắn của một số cán bộ công an cũng như sự kiện Hồ Chỉ Vân, ông trước sau không hề bày tỏ một câu thái độ nào, thậm chí cũng không có bất kỳ sự thay đổi biểu cảm nào. Chỉ hỏi về sinh hoạt, học tập và công việc của chúng tôi. Cuối cùng, ông chỉ thâm trầm nói hai câu: "Sức phức tạp của xã hội các cậu trước kia chưa có kinh nghiệm, sau này gặp nhiều rồi, liệu có còn kiên trì tín ngưỡng không? Kiên trì tính cách mạng không? Đây là sự khảo nghiệm."
Không lâu sau khi chúng tôi về lại đơn vị, Tạ Phú Trị của Bộ Công an, Uông Đông Hưng dẫn tổ công tác đến nhà máy cải tạo lao động, tiến hành điều tra sâu sắc, viết ra một phần tài liệu. Mao Trạch Đông xem xong phê thị: Xem ra quả thực có chuyện này. Đối với người lao giáo không nên coi là một khối sắt cứng, phải tìm đường lui cho người ta. Miễn lao giáo, đưa về trường tiếp tục học tập.
Trong quá trình điều tra, vợ chồng chúng tôi đã tránh mặt. Thế nhưng, trong nhà máy cải tạo lao động vẫn loan truyền những lời đồn đại tứ tung. Nói Hồ Chỉ Vân là em gái của Hồ Tú Vân, tên của họ chỉ khác nhau có một chữ. Là chị đi kiện thay em, đi cửa sau. Người phụ trách cấp dưới kháng cự, không muốn sửa chữa sai lầm. Hồ Tú Vân đã khóc rất nhiều lần. Sau đó nhờ sự quan tâm trực tiếp của Bộ Công an, mới được phóng thích. Mao Trạch Đông trực tiếp chỉ thị: Phát sinh hoạt phí cho Hồ Chỉ Vân, bảo cô ấy quay lại trường học tập. Hơn nữa còn chỉ thị: Vị xưởng trưởng nhà máy cải tạo lao động đó nên bị cách chức.
Trên thực tế, xưởng trưởng vốn dĩ không bị cách chức, chỉ là điều đi nơi khác, hơn nữa còn được thăng chức. Trong cuộc sống hiện thực, rất nhiều chuyện Mao Trạch Đông đã tự mình lên tiếng, hễ đến cấp dưới thì vẫn không thông nổi. Mao Trạch Đông lúc trả lời Nixon từng nói: "Tôi suốt đời không có năng lực để thay đổi thế giới. Tôi cùng lắm chỉ có thể thay đổi được vài nơi ở vùng ngoại ô Bắc Kinh mà thôi." Hai câu nói này của ông rất chân thực.
Sau khi sự việc này xảy ra, tôi và Hồ Tú Vân làm việc ở nhà máy cải tạo lao động đã trở nên vô cùng khó khăn. Người lao giáo đều biết chúng tôi từng công tác bên cạnh Mao Trạch Đông, lần lượt đến khóc lóc kể lể với chúng tôi về nỗi oan khuất của họ, lãnh đạo đối với chúng tôi đương nhiên cũng thay đổi một thái độ khác, nói kính nhi viễn chi chi bằng nói là vừa giận vừa sợ, lạnh nhạt sang một bên. Chúng tôi hiểu rằng, bắt buộc phải được điều đi thôi.
Có một người bạn từng kéo đàn phong cầm ở Đoàn văn công Trung Nam Hải (đoàn này giải thể năm 1959) tên là Tôn Diệc Lâm. Cậu ấy nói Đài phát thanh thuộc Trung ương quản lý, chính sách nắm bắt tốt, tác phong cán bộ lãnh đạo đoan chính, khuyên tôi đến đó. Tôi gọi điện thoại tìm Uông Đông Hưng, Uông Đông Hưng có vẻ hơi thiếu kiên nhẫn. Tôi và Hồ Tú Vân bàn bạc với nhau, quyết định lại một lần nữa cầu cứu Mao Trạch Đông.
Lần này, Mao Trạch Đông tiếp kiến tôi ở phòng thay đồ của hồ bơi. Phòng thay đồ cũng là phòng nghỉ của ông, có bàn làm việc, ghế sô-pha và giường ván gỗ. Giống như Cúc Hương Thư Mụ, chiếc giường đôi có hơn một nửa chất đầy sách báo.
Sau khi tôi báo cáo tình cảnh của bản thân, Mao Trạch Đông cũng rất khó xử. Chiếu theo nguyên tắc tổ chức, ông không tiện lúc nào cũng nhúng tay vào công việc cấp dưới, huống chi người đến báo cáo vấn đề lại từng phục vụ bên cạnh ông. Ông trầm ngâm suy nghĩ rồi nói: "Chủ nghĩa quan liêu không chỉ ở một hai nơi, tôi không thể quản hết từng cái một được. Có cách nào có thể quét sạch một phen trong toàn quốc không?..."
Sau một hồi im lặng, Mao Trạch Đông hỏi: "Vậy, cậu muốn điều đi làm việc ở đâu?"
"Tôi muốn đến Cục Sự nghiệp Phát thanh." Tôi do dự một chút, nhỏ giọng nói: "Chủ tịch, hay là đừng thông qua Uông Đông Hưng nữa? Ngài trực tiếp bảo thư ký tìm Mai Ích một tiếng là được. Ông ấy là cục trưởng."
Mao Trạch Đông lắc đầu: "Tôi không hiểu ông ấy, không quen thuộc ông ấy. Tôi vẫn phải tìm Uông Đông Hưng."
Tôi xoa xoa tay, không tiện nói gì thêm nữa.
"Thế này đi, tôi sẽ tìm Uông Đông Hưng." Mao Trạch Đông đứng dậy. "Tôi sắp phải mở họp rồi. Cậu về trước đi, quay đầu sẽ có thông báo cho cậu."
Một tháng sau, tôi liền nhận được lệnh điều động, đến Cục Sự nghiệp Phát thanh báo danh.
Mao Trạch Đông khi còn sống nhiều lần thổ lộ trước mặt tôi nỗi nhớ nhung đối với Hạ Tử Trân. Có một lần chúng tôi trò chuyện, từ chuyện Lý Mẫn nhắc đến Hạ Tử Trân. Ông bỗng ngậm miệng lại, đôi mắt ảm đạm, đờ đẫn đăm đăm nhìn vào một điểm không trung. Chốc lát, ông thở dài một hơi: "Ây, con người cô ấy lần đó cứ nhất quyết muốn đi, không lọt tai lời tôi nói. Tôi đã khóc, khuyên nhủ thế nào nói thế nào cũng không cản được cô ấy..."
Lúc Mao Trạch Đông trò chuyện với tôi, chuyện gì cũng nói. Thế nhưng, thừa nhận bản thân mình khóc như thế này, thì đây là lần đầu tiên.
Lúc đó tôi chưa từng gặp Hạ Tử Trân. Nghe các đồng chí cũ kể lại, năm 1949 Hạ Tử Trân từ Liên Xô về nước, đến Thiên Tân thì Giang Thanh cãi nhau với Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai qua cân nhắc toàn diện, quyết định Hạ Tử Trân không vào Bắc Kinh. Thế nên Hạ Tử Trân cho đến khi Mao Trạch Đông qua đời vẫn chưa từng bước chân vào Bắc Kinh.
Năm 1978 tôi đi Thượng Hải công tác, trước khi đi đến thăm Lý Mẫn, hỏi cô ấy ở Thượng Hải có việc gì không? Cô ấy nhờ tôi mang ít đồ cho mẹ là Hạ Tử Trân và mợ.
Tôi đến Thượng Hải gặp mợ của Lý Mẫn trước. Bà ấy kể cho tôi nghe, chuyện Mao Trạch Đông ly hôn với Hạ Tử Trân, người bên ngoài truyền tai nhau rất nhiều, nhưng nói một cách cầu thị, phải nói rằng Mao Trạch Đông không thể gánh trách nhiệm chính. Bà ấy nói Hạ Tử Trân không nghi ngờ gì là một nữ chiến sĩ vô cùng ưu tú của Đảng chúng ta, trong số các nữ hồng quân cũng là người xuất chúng. Chỉ có điều, tính tình quả thực cũng rất bướng bỉnh. Có một nữ phiên dịch gặp Mao Trạch Đông lâu hơn một chút, Hạ Tử Trân không bằng lòng, cãi nhau. Cãi nhau rất nhiều lần. Hạ Tử Trân đề nghị đi Liên Xô. Lúc bấy giờ Trung ương cân nhắc việc cãi vã gây ảnh hưởng đến công việc của Mao Trạch Đông, liền đồng ý cho cô ấy đi. Mao Trạch Đông quả thực khóc lóc giữ lại nhưng cũng không giữ nổi.
Mợ của Lý Mẫn dẫn tôi đi gặp Hạ Tử Trân. Hạ Tử Trân ở Bệnh viện Hoa Đông, vì bệnh huyết khối não nên đã không thể đi lại được nữa, ngồi trên xe lăn. Tôi giới thiệu tình hình của bản thân. Khi nghe nói tôi từng công tác bên cạnh Mao Trạch Đông, bà liền nắm chặt tay tôi không buông, trong mắt ngấn lệ lấp lánh. Bà nói năng đã không còn rõ chữ nữa, đành phải nhờ y tá phiên dịch. Bà hỏi thăm tình hình công việc và sinh hoạt hiện tại của tôi, cuối cùng lại ngồi xe lăn tiễn tôi ra tận sân viện.
Không lâu sau, Hạ Tử Trân đến Bắc Kinh, ngồi xe lăn đi vào Khu tưởng niệm Mao Trạch Đông chiêm ngưỡng di thể Mao Trạch Đông. Bà khóc rống lên không thành tiếng. Lý Mẫn cùng chồng cô ấy là Khổng Lệnh Hoa và nhân viên công tác từ Thượng Hải đến đều khóc.
Tôi đi theo sau chiếc xe lăn của Hạ Tử Trân, cúi đầu thật sâu trước di thể Chủ tịch Mao Trạch Đông, nước mắt trào ra khóm mắt. Tôi nhớ lại những ngày tháng đi theo vị lão nhân gia đó. Tôi phảng phất như lại nghe thấy tiếng nói của ông: Cậu dám nói lời thật lòng thì tôi vẫn thích. Tôi thấy chúng ta rất hợp nhau...
(Hết)