Chiếc xe đi trước vừa lăn bánh không lâu, đoàn chủ xe đã khởi động. Đây chính là chuyến tàu đặc biệt của Mao Trạch Đông. Ngoài khung cửa sổ, những ngọn đồi núi cao cây cối tươi tốt, dưới ánh chiều tà lại càng hiện lên vẻ tráng lệ. Vùng đất này nằm về phía nam hồ Động Đình, nên gọi là Hồ Nam, từ xưa đến nay vẫn nổi tiếng là nơi sinh ra các anh hùng. Trong thiên hạ lưu truyền một câu tục ngữ: Muốn cho Trung Quốc thực sự diệt vong, trừ phi người Hồ Nam chết hết. Nghe nói câu tục ngữ này bắt nguồn từ một câu tục ngữ khác từ hơn hai ngàn năm trước. Khi ấy, vùng đất này gọi là nước Sở. Xưa có câu tục ngữ rằng: Sở tuy ba hộ, diệt Tần ắt là Sở!

Sản phẩm cay xé lưỡi của Hồ Nam vốn cực kỳ cay nồng. Mao Trạch Đông từng nói, ông hầu như bắt đầu ăn thứ này từ khi tập đi. Đã phải lòng loại thực phẩm này rồi, thì trong thiên hạ sẽ không còn bất kỳ thứ gì cay hơn có thể làm khó được ông. Ớt chính là biểu tượng cho tính cách năng động và kiên cường của ông.

Đoàn tàu đặc biệt do Đức nhập khẩu này được móc nối hai toa giường mềm cao cấp. Bên trong toa giường mềm có phòng khách và phòng ngủ. Mao Trạch Đông ngồi trên ghế sofa ở phòng khách, chiếc áo sơ mi trắng không xắn tay áo, hai chân thoải mái duỗi về phía trước, để lộ đôi tất dài đã được vá. Ông đang nghiêng đầu nhìn con gái Lý Mẫn. Khi tôi bưng một nắm bút chì đã gọt bước vào cửa, vừa vặn nghe thấy Lý Mẫn đang nói: "Đúng vậy, lúc đi tảo mộ con còn thấy rất nhiều người xem bói nữa đấy."

"Thế con cũng đi xem đi. Xem họ tính có chuẩn không nào?" Mao Trạch Đông mỉm cười nói, chuyển ánh mắt sang đồng chí Trưởng vệ sĩ: "Cha tôi không mê tín, mẹ tôi mê tín. Thế nhưng người cha không mê tín lại không thân với tôi lắm, tôi vẫn thân với người mẹ mê tín hơn. Mẹ có tấm lòng nhân hậu. Bà thắp hương, còn từng bảo tôi đi mua hương giúp nữa."

Trưởng vệ sĩ và các vệ sĩ mỉm cười lắng nghe, mỉm cười gật đầu, không tiện đưa ra bình luận gì về việc này.

Ánh mắt Mao Trạch Đông lại hướng ra ngoài cửa sổ tàu, nhìn bầu trời mờ ảo, lộ ra vẻ hoài niệm...

Yêu Thục Hiền kể đến đây, có chút xúc động. Lồng ngực khẽ phập phồng, đôi mắt sáng lấp lánh. Tôi thực sự không muốn cắt ngang lời cô ấy.

Thế nhưng, thói quen theo đuổi sự đầu cuối vẹn toàn và có hệ thống khiến tôi vẫn ra hiệu: Dừng lại. Tạm dừng một chút. Tiểu Diêu, chi bằng cô kể lại từ đầu nhé? Xin lỗi, tôi đã thành quen rồi.

Thế là, cô ấy dừng lại. Theo bản năng với lấy chén trà nhấp một ngụm, thở dài một hơi, dường như để bình tâm lại cảm xúc, rồi sau đó đổi sang giọng điệu bình thản, mềm mại để kể lại từ đầu.

Tôi là người Thiên Tân, cha là một công nhân đường sắt. Năm 1952, tôi tốt nghiệp cấp hai. Do hoàn cảnh gia đình tương đối khó khăn, nên tôi không tiếp tục học lên cao mà đi làm luôn. Sau khi được đào tạo một thời gian ở trường y tế, tôi được phân công về Trạm vệ sinh phòng dịch đường sắt Thiên Tân công tác.

Đầu năm 1953, lãnh đạo gọi tôi lên nói chuyện. Nói là các đồng chí nữ ở Cục chuyên vận còn ít, trên chuyên liệt (chuyến tàu đặc biệt) nên có nhân viên y tế để làm tốt hơn công tác an toàn vệ sinh cho các thủ trưởng. Cứ như vậy, tôi được điều đến Cục chuyên vận Bộ Đường sắt. Lúc đó chưa tròn mười tám tuổi.

Cục chuyên vận chủ yếu phụ trách nhiệm vụ vận tải bằng chuyến tàu đặc biệt. Cục trưởng do Bộ Đường sắt bổ nhiệm. Trong cục bao gồm đầy đủ đội ngũ nhân viên như nhân viên tàu, điều độ, toa xe ăn, kiểm tra toa xe, y tế... Tôi công tác ở tổ y tế, có khoảng bảy, tám người.

Chuyến tàu đặc biệt chia thành đại liệt (đoàn tàu lớn) và đơn bao (toa riêng). Đoàn tàu lớn có hơn chục toa, lại chia thành chuyên liệt cao cấp và chuyên liệt thông thường. Đối tượng phục vụ của chuyên liệt cao cấp chủ yếu là quốc khách hoặc năm vị Bí thư trung ương. Đối tượng phục vụ của chuyên liệt thông thường chủ yếu là các đoàn thể khác nhau đến từ các nước hữu nghị và hoạt động tập thể của các đồng chí lãnh đạo trong nước. Ví dụ như Đoàn ca múa Hồng quân Liên Xô sang thăm Trung Quốc hoặc đại biểu nhân dân tập thể tham quan hồ Quan Thôn đều ngồi chuyên liệt thông thường. Đơn bao lại là một loại khác. Đơn bao chỉ là một toa xe, được móc phía sau các đoàn tàu thông thường khác. Phó thủ tướng và các bộ trưởng các bộ trung ương đều ngồi đơn bao. Ví dụ như Lâm Bưu trước khi đảm nhận chức Phó chủ tịch Trung ương Đảng cũng ngồi đơn bao. Còn như thứ trưởng trung ương và phó bí thư tỉnh ủy thì chỉ đành hưởng thụ một khoang giường mềm thông thường mà thôi.

Tháng 11 năm 1953, Cục trưởng triệu tập tất cả nhân viên phục vụ họp, có khoảng bốn, năm mươi người. Cục trưởng nói: Chúng ta sắp thực hiện một nhiệm vụ quan trọng, vừa quan trọng lại vừa vinh quang. Nhân dân cả nước đã giao trọng trách cho chúng ta, chúng ta phải dùng tính đảng để đảm bảo. Cục trưởng liếc nhìn tôi một cái, có lẽ chỉ là cái liếc mắt tùy ý. Nhưng tim tôi đập nhanh hơn, dường như có một thứ trực giác báo trước. Không lâu trước đó tôi vừa được chuẩn kết nhận vào Đảng Cộng sản, lần này nhất định là thử thách tôi rồi. Cục trưởng vẫn đang tiếp tục nói, tuyên bố các điều kỷ luật. Ông nói các đồng chí chấp hành nhiệm vụ lần này phải tuân thủ nghiêm ngặt cương vị, không được phép sang toa khác. Phải chú ý bảo mật, biết thì không nói, không biết thì không hỏi, cũng không được viết thư về nhà.

Hồi đó, ngay cả năm vị Bí thư trung ương cũng không có chuyên liệt cố định. Nhân viên chúng tôi cũng không cố định ở một chuyên liệt nào mà đều được phái tạm thời. Lúc bấy giờ họp nhiều, hoặc là Lư Sơn, hoặc là Bắc Đới Hà, nhiệm vụ chuyên liệt rất nặng nề, cứ thủ trưởng vừa xuống tàu là lập tức quay lại đón người khác. Tôi từng tham gia đón đưa các đồng chí Thiếu Kỳ, Ân Lai, Chu Đức, Trần Vân, Lý Phú Xuân... Lần này không giống với trước kia. Sẽ là ai đây? Tôi lập tức nghĩ đến một cái tên, nhưng lại không dám tin, càng không dám nói.

Quả nhiên, tôi - một đảng viên mới này - được chỉ định tham gia phục vụ lần này. Hơn nữa lại được phân công vào một toa giường mềm. Đoàn tàu là do Trung Quốc sản xuất, có móc hai toa giường mềm, bảy, tám toa giường mềm thông thường. Phía trước là toa hành lý, phía sau là toa giường cứng cho nhân viên phục vụ nghỉ ngơi (sau đó cũng đổi thành toa giường mềm). Đoàn tàu đỗ trong nhà kho, chúng tôi ở ngay trên tàu, mỗi ngày kiểm tra xe, duy trì vệ sinh, chờ đợi hơn hai mươi ngày. Trong khoảng thời gian đó, Bộ trưởng Bộ Đường sắt Đằng Đại Viễn còn tự mình đến kiểm tra công tác chuẩn bị của chúng tôi.

Một buổi chiều tháng 12, hình như là hơn ba giờ, chuyến tàu đặc biệt xuất phát từ đoạn xe, đỗ ở ga xe lửa Tiền Môn. Chúng tôi mỗi người ngồi trong phòng của mình (tức phòng công tác), không được phép tùy ý ngó ra ngoài. Chẳng mấy chốc, hình như có một loạt ô tô lái tới, có không ít người lên tàu. Chưa đầy một phút trước sau, chuyến tàu đặc biệt đã chuyển bánh.

Kết cấu bên trong của toa giường mềm là thế này: Một phòng khách, trong phòng có bàn ghế sofa. Các nhà lãnh đạo Đảng và Nhà nước khi thị sát các tỉnh thường hay nói chuyện với các đồng chí lãnh đạo tỉnh ủy ở đây. Một phòng chính là phòng ngủ của thủ trưởng, bên trong bố trí bồn tắm và nhà vệ sinh. Một phòng phụ là nơi Trưởng vệ sĩ ở. Lại có hai phòng nhỏ, giường tầng trên dưới, lần lượt do vệ sĩ và nhân viên phục vụ ở. Có một nhà vệ sinh chung cho những người khác ngoài thủ trưởng dùng chung. Xe kiểu cũ do Trung Quốc sản xuất sử dụng trước năm 1958 còn có một phòng họp nhỏ, sau năm 1969 đổi thành xe nhập khẩu từ Đức, phòng họp nhỏ này không còn nữa, phòng khách lớn hơn xe cũ rất nhiều. Theo kỷ luật, phòng khách và phòng chính nghỉ ngơi của thủ trưởng là nơi tôi không được phép tùy ý bước vào, ngay cả phòng phụ của Trưởng vệ sĩ và phòng nhỏ của vệ sĩ cũng không được phép đến. Đây là một hành trình vừa căng thẳng lại vừa cô đơn.

Người đầu tiên đến tìm tôi là một thanh niên vóc người trung bình, chải đầu ngược về phía sau rất tuấn tú. Anh ta họ Lý, đến xin nước sôi. Chẳng bao lâu sau, lại có hai chàng trai rất đẹp trai, uy vũ đến chơi bài phác hoặc gì đó. Chắc là họ cũng cảm thấy hành trình cô đơn, nên khi cần thứ gì thì nhân cơ hội trò chuyện thêm với tôi vài câu, thái độ đều rất nhiệt tình hữu nghị, thậm chí thể hiện ra một sự thân gần. Dù sao lúc đó tôi cũng vừa tròn mười tám tuổi, lại thêm tiếng gọi giải phóng phụ nữ, nam nữ bình quyền đang dâng cao trong cả nước, việc đôi bên muốn gần gũi, trò chuyện nhiều hơn là chuyện vô cùng tự nhiên, không đáng để kinh ngạc. Họ mời tôi đi chơi bài, tôi vui vẻ nhận lời. Thế là chúng tôi chơi đùa ngay trong phòng họp nhỏ, lại còn cười nói vui vẻ. Chẳng mấy chốc chúng tôi đã quen nhau. Mấy chàng trai này lần lượt tên là Lý Ngân Kiều, Tôn Dũng, Trương Tiên Bằng, Lý Gia Ký và Mã Võ Nghị...

Đã có một khoảng thời gian rất dài, tôi cứ tưởng vị khách mà Đảng và nhân dân giao phó cho tôi chính là mấy chàng trai này. Thế nhưng, khi đêm xuống, Lý Ngân Kiều (chính là người đầu tiên đến xin nước sôi) bỗng hỏi Trương Tiên Bằng vừa từ phòng chính bước ra: "Nhiệt độ phòng bao nhiêu?" Trương Tiên Bằng đáp: "Hai mươi độ." Lý Ngân Kiều lại hỏi: "Chủ tịch đã ăn cơm chưa?" Trương Tiên Bằng lắc đầu: "Đang viết." Vừa nói, anh ta vừa đặt một nắm bút chì lên bàn, bắt đầu gọt. Trong lòng tôi dâng lên cảm giác phập phồng hồi hộp. Chủ tịch? Chủ tịch là ai? Chắc chắn là... Tôi đã đoán ra. Không dám nói cũng không dám hỏi.

Tôi thức trắng một đêm. Bởi vì trực giác mách bảo tôi rằng, vị khách trong phòng chính cũng thức trắng một đêm. Thường xuyên có các thanh niên bước vào đổi nước trà, và mang gạt tàn ra đổ.

Sáng hôm sau ăn điểm tâm xong, Lý Ngân Kiều nhìn tôi nói: "Cô vẫn chưa đi thăm Chủ tịch, nên có lễ phép một chút, nên gặp Chủ tịch đi." Tôi suýt nữa thì kêu lên, tôi vẫn luôn mong được gặp ngài, mơ cũng mong thế! Chỉ vì câu nói này, từ tận đáy lòng tôi vô cùng biết ơn vị đồng chí Trưởng vệ sĩ ấy.

Lý Ngân Kiều bước vào phòng chính, có lẽ là để báo cáo với Chủ tịch. Rất nhanh sau đó anh ta lại bước ra, mỉm cười vẫy tay: "Vào đi." Tôi mang theo tâm trạng kích động, hạnh phúc lại thấp thỏm biết bao để bước qua cánh cửa đó! Ngay cái nhìn đầu tiên tôi đã thấy gương mặt quen thuộc ấy, suýt chút nữa thì hô lên "Muôn năm Chủ tịch Mao!", nhưng tôi đã kìm nén lại, lồng ngực phập phồng, đứng trước mặt Mao Trạch Đông. Tôi muốn chúc sức khỏe lão nhân gia, thế nhưng cổ họng nghẹn đắng, không thốt nên lời. Mao Trạch Đông vươn ra một bàn tay, tôi vậy mà ngẩn người ra không có phản ứng gì. Lý Ngân Kiều khẽ chạm vào tôi, tôi mới như từ cõi mộng tỉnh dậy, lao lên một bước, dùng cả hai tay nắm lấy tay Mao Trạch Đông, theo đà đỡ lão nhân gia đứng vững, giống như con gái dìu dứa cha vậy. Bàn tay Mao Trạch Đông rất to rất dày, bàn tay tôi bỗng trở nên nhỏ bé, phải dùng cả hai tay mới miễn cưỡng nắm trọn một bàn tay của ông. Tôi nghe thấy Mao Trạch Đông hỏi câu gì đó, nhưng không nghe rõ. Hơi gấp gáp, trước mắt cũng trở nên mơ hồ. Vội chớp chớp mắt, như cầu cứu nhìn sang Lý Ngân Kiều. Lý Ngân Kiều nói: "Chủ tịch hỏi cô tên gì?"

"Diêu Thục Hiền." Giọng tôi nhỏ bé và run rẩy. Nhưng thực ra tôi vẫn muốn trả lời thật lớn tiếng.

Mao Trạch Đông lại hỏi câu gì đó, Lý Ngân Kiều lập tức phiên dịch: "Chủ tịch hỏi cô người ở đâu? Bao nhiêu tuổi?"

"Người Thiên Tân, năm nay mười tám tuổi rồi ạ."

Mao Trạch Đông nói chuyện, giọng Hồ Nam nặng quá. Lý Ngân Kiều đành phải làm phiên dịch cho tôi suốt. Ban đầu sự căng thẳng tột độ, sự kích động qua đi, tôi có thể chăm chú phân biệt nghe Chủ tịch nói, vậy mà cũng nghe hiểu được một hai câu. Thế là, Mao Trạch Đông mỉm cười, khẽ vỗ vỗ mu bàn tay tôi: "Giọng của tôi khó nghe lắm phải không? Nghe nhiều thành quen là được thôi."

Từ phòng chính lùi ra, trên mặt cảm thấy hơi nóng bừng. Đưa tay sờ lên, ướt đẫm một mảng, không biết là mồ hôi hay nước mắt? Lúc này, tàu đã đến Tế Nam. Chuyến tàu đặc biệt chạy vào sân bay. Nơi đó có tuyến đường riêng, có thể đỗ xe nghỉ ngơi. Mao Trạch Đông muốn nghỉ ngơi rồi.

Lý Ngân Kiều đến khuyên tôi: "Chủ tịch đi ngủ rồi, sẽ không có chuyện gì đâu. Cô cũng ngủ một lát đi." Tôi lắc đầu: "Không buồn ngủ, cháu không có thói quen ngủ ban ngày." Anh ấy bảo: "Nhưng cô đêm qua không ngủ, ban ngày còn không chịu bù ngủ?" Tôi vẫn lắc đầu: "Thật đấy, cháu không buồn ngủ chút nào cả." Lý Ngân Kiều nói: "Chuyến tàu đặc biệt còn đi mấy ngày nữa, chẳng lẽ cứ không ngủ mãi thế à?" Tôi suýt chút nữa hỏi: Đi đâu thế? Chợt nhớ ra đây là vi phạm kỷ luật, vội kìm nén câu hỏi lại, chỉ nói: "Không sao đâu, cháu còn trẻ, chịu đựng được."

Tôi kiên trì hai ngày ba đêm không ngủ, tinh thần vẫn cứ phơi phới, không hề thấy buồn ngủ chút nào. Tôi tin rằng dẫu có qua thêm ba ngày hai đêm nữa cũng sẽ không buồn ngủ. Người trẻ tuổi gặp chuyện hưng phấn thường hay như vậy. Thế nhưng, chuyến tàu đặc biệt đã dừng lại ở Hàng Châu. Mao Trạch Đông muốn xuống tàu, có lẽ biết tin tôi không ngủ, đặc biệt tìm đến phòng tôi để chào tạm biệt, và ân cần dặn dò: "Chúng ta đến nơi rồi. Các đồng chí vất vả rồi, nghỉ ngơi cho thật tốt, ngủ một giấc thật ngon nhé. Cảm ơn."

Chuyến tàu đặc biệt lập tức quay về Bắc Kinh. Trên đường đi, Cục trưởng Cục chuyên liệt triệu tập hội nghị toàn thể nhân viên phục vụ tại phòng họp nhỏ, trang trọng thông báo với mọi người: "Nhiệm vụ lần này hoàn thành rất xuất sắc. Bây giờ có thể nói cho mọi người biết rồi, người ngồi trên chuyên liệt của chúng ta chính là Chủ tịch Mao Trạch Đông."

Trong phòng họp nhỏ rộ lên một đợt xôn xao, ai nấy đều tỏ ra kích động, mặc dù chẳng ai trong số họ nhìn thấy Mao Trạch Đông cả. Trong lòng tôi ấm áp, liếc nhìn Cục trưởng một cái. Cục trưởng cũng nhìn tôi, mỉm cười đầy ý vị. Tôi cảm thấy vô cùng vinh quang, lãnh đạo thực sự rất tin tưởng tôi. Tôi luôn giữ kín như bưng, không nói với bất kỳ ai rằng tôi đã được gặp Mao Trạch Đông. Hồi đó ý thức kỷ luật tổ chức rất mạnh, quan niệm bảo mật cũng rất cao.

Đầu năm 1954, chuyên liệt lại đến Hàng Châu đón Mao Trạch Đông về Bắc Kinh. Lần này tôi không phục vụ ở toa giường mềm của Mao Trạch Đông, mà được phân công trực ở các toa khác. Tôi đi lấy nước sôi, khi đi ngang qua toa xe ăn thì khựng lại. Mao Trạch Đông đang dùng bữa. Tôi đang không biết phải làm sao thì Mao Trạch Đông nhìn thấy tôi, lập tức đứng dậy gọi lớn: "Tiểu Diêu, đồng chí Diêu Thục Hiền, cô khỏe chứ?" Vừa nói, Mao Trạch Đông vừa bước về phía tôi.

"Tiểu Diêu, mau qua đi, mau qua đi kìa." Lý Ngân Kiều thầm huých tôi một cái. Tôi vội bước về phía Mao Trạch Đông, sải bước rất nhanh. Tôi rất xúc động. Chỉ gặp có một lần, vậy mà Mao Trạch Đông vẫn nhớ tên tôi!

Mao Trạch Đông ngồi ăn cơm ở cuối toa xe ăn. Tôi bước vào từ đầu trước của toa xe ăn. Khi tôi đi đến giữa toa xe ăn, Mao Trạch Đông cũng đi đến giữa toa xe ăn. Tôi không biết chiếc bình giữ nhiệt trong tay đi đâu mất rồi, chỉ biết là tôi đã dùng cả hai tay nắm lấy tay Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông hỏi: "Cô lại đến rồi à. Cô khỏe chứ?"

Tôi đáp: "Khỏe ạ, cháu khỏe lắm. Chủ tịch vẫn khỏe chứ ạ?"

Mao Trạch Đông cười nói: "Khỏe, khỏe. Nào, cùng ăn cơm đi."

"Cháu ăn rồi ạ. Chủ tịch, ngài ăn nhanh đi, đừng để thức ăn nguội mất."

Tôi vẫn cứ câu nệ căng thẳng. Cho đến khi Mao Trạch Đông quay lại bàn ăn, tôi vẫn không nhớ nổi vì sao mình lại đến đây, định làm gì nữa?

"Nào, đi lấy nước đi chứ." Lý Ngân Kiều đưa chiếc bình giữ nhiệt cho tôi. Lúc này tôi mới nhớ ra mình định làm gì, vì sao lại đến toa xe ăn.

Sau khi lấy nước sôi xong, tôi chần chừ một lát, không đi ngang qua toa xe ăn ngay lập tức. Tôi rất muốn gặp lại Mao Trạch Đông, lại được bắt tay trò chuyện với ông vài câu, nhưng lại có chút chần chừ không sao giải thích được. Có lẽ vì sợ ảnh hưởng đến việc ăn uống của ông? Có lẽ vì sợ bản thân lại tỏ ra căng thẳng câu nệ đến mức luống cuống tay chân?...

Năm đó, chúng tôi xuất phát liên tục. Cả năm ở lại Bắc Kinh tính đi tính lại nhiều nhất cũng chỉ được chừng một tháng. Đến năm 1955, năm vị Bí thư đã có chuyến tàu đặc biệt tương đối cố định. Nhân viên phục vụ cũng tương đối cố định lại. Cứ nhìn thấy trưởng tàu nào, nhân viên phục vụ nào di chuyển là biết vị thủ trưởng nào sắp đi xa.

Tôi được phân công lên chuyến tàu đặc biệt của Mao Trạch Đông, cùng với Lý Phượng Rong trực ban trong khoang giường mềm của Mao Trạch Đông. Tiếp xúc nhiều rồi, tình hình dần trở nên quen thuộc, tôi cũng hiểu biết nhiều hơn về thói quen sinh hoạt của Mao Trạch Đông và các vệ sĩ bên cạnh ông. Đương nhiên, điều này cần có một quá trình. Dù sao chúng ta cũng không phải sống cạnh Mao Trạch Đông. Người ngày ngày chăm sóc sinh hoạt cho Mao Trạch Đông, hình bóng không rời chính là nhóm thanh niên trẻ tuổi ấy, chính là những nam vệ sĩ ấy. Năm đó, các đồng chí như Lý Gia Tuấn, Mã Võ Nghị... đã được điều đi. Lại có Điền Vân Ngọc, Phong Diệu Tùng và những vệ sĩ trẻ tuổi hơn đến.

Đến tận bây giờ tôi vẫn nhớ rõ mồn một sự kinh ngạc và cảm động mãnh liệt dâng lên trong lòng khi lần đầu tiên nhìn thấy miếng vá lớn đập thẳng vào mắt trên đôi tất dài của Mao Trạch Đông. Ông ngồi trên ghế sofa trò chuyện với các vệ sĩ, lơ đễnh duỗi thẳng hai chân ra. Ống quần liền hơi co lên. Thế là đôi tất dài lộ ra, một miếng vá lớn khâu bằng chỉ thô ở cổ chân dường như nối liền với một miếng vá ở gót chân. Tôi ngây người nhìn đôi tất chỉ thô ấy, đến nội dung họ trò chuyện lúc đó là gì cũng chẳng lọt vào tai.

Buổi tối, Phong Diệu Tùng mang đến cho tôi một bộ đồ ngủ: "Tiểu Diêu, vất vả rồi, vá giúp Chủ tịch một cái nhé."

Đó là một bộ đồ ngủ kẻ ô vàng, phần khuỷu tay đã mòn đến mức rất mỏng, cuối cùng cũng lộ ra một lỗ thủng.

"Thế nhưng, không có vải ạ." Tôi lục lọi khắp các ngăn kéo và hộp đựng kim chỉ. Ngoài gạc y tế ra, chẳng tìm thấy mảnh vải vụn nào cả.

Chẳng phải đó là vải sao?" Phong Diệu Tùng chỉ vào cuộn gạc y tế nói.

"Dùng gạc á? Lỗ thủng to thế này cơ mà, nhét lọt cả người ấy chứ." Tôi nói đùa một câu.

"Không sao đâu, gập làm hai ba lớp là được. Chủ tịch không câu nệ mấy chuyện này đâu."

"Đừng đùa nữa, đất nước to lớn thế này mà lại bảo Chủ tịch mặc bộ đồ ngủ kiểu này á?"

"Nghe tôi đi không sai đâu. Ai da, cô vẫn chưa hiểu Chủ tịch rồi. Sau này thời gian dài rồi cô sẽ hiểu."

Còn nói gì được nữa? Thế là tôi dùng gạc y tế để vá bộ đồ ngủ ấy cho Mao Trạch Đông. Từ lúc tôi lên chuyên liệt cho đến tận năm 1965 khi tôi rời đi, Mao Trạch Đông vẫn luôn mặc bộ đồ ngủ này.

Có lần chuyên liệt đỗ ở Thượng Hải, buổi tối Thành ủy tổ chức khiêu vũ. Trước khi xuất phát, Điền Vân Ngọc đã đổi một chiếc quần mới, được ủi li phẳng phiu, trông vô cùng bảnh bao và tinh anh. Mao Trạch Đông ngắm nghía, mỉm cười nói: "Các cậu xem kìa, quần của Tiểu Điền phẳng lỳ thế kia, chắc gọt được cả bút chì ấy nhỉ." Điền Vân Ngọc đỏ bừng mặt, có chút ngượng ngùng. Sau đó, anh ta không bao giờ ủi li quần cẩn thận nữa, ăn mặc rất tùy ý. Có lẽ chịu ảnh hưởng từ những chuyện này, tôi cũng không câu nệ chuyện ăn mặc, rất tùy tiện. Mười mấy năm trời, tôi vẫn luôn mặc một bộ đồng phục đường sắt bằng vải. Có lúc nhàu nhĩ cũng chẳng hề nghĩ đến chuyện ủi phẳng. Chưa từng mặc váy, cũng chưa từng chú ý đến việc trang điểm ăn diện.

Mao Trạch Đông rõ ràng đã quen với cuộc sống gian khổ những năm tháng chiến tranh, tùy hoàn cảnh nào cũng sống được, đã thành thói quen rồi, rất khó thay đổi nữa. Trong khoang giường mềm cao cấp của ông, giường ngủ vốn dĩ có đệm lò xo. Thế nhưng ông ra lệnh tháo ra, cứ nằm giường ván cứng. Gối cũng cứng ngắc, mùa hè trời nóng thì tiện tay đệm thêm tờ báo làm gối, tùy ý vô cùng.

Thế nhưng, sự tùy ý của Mao Trạch Đông cũng bao hàm cả sự nghiêm cẩn trong đó. Ông luôn mặc áo dài quần dài tất dài, dù thời tiết có nóng thế nào đi nữa cũng chưa từng mặc áo cộc tay, càng không bao giờ phô ngực hở hoác, ống quần cũng chưa từng xắn lên. Thỉnh thoảng có xắn tay áo lên, một khi trò chuyện với nữ đồng chí chúng tôi, ông sẽ theo bản năng buông ống tay áo xuống.

Mao Trạch Đông thường xuyên gọi tôi và Lý Phượng Vinh cùng ăn cơm với ông. Tiếp xúc mười mấy năm trời, ông vẫn luôn ăn gạo lứt đỏ, hơn nữa trong đó thường trộn thêm cả kê, đậu đen hoặc khoai sọ. Ông thích ăn lương thực thô, lương thực hỗn hợp. Lượng ăn không nhiều, nhưng lại ăn ngốn ăn nghiến, hơn nữa vừa ăn vừa xem sách báo. Ông thích ăn rau xanh, cắn từng miếng lớn, răng chưa nhai mấy đã nghe tiếng "ục" trong cổ họng, nuốt trọn vào bụng. Cơ thể ông cực kỳ tráng kiện, mặt hồng hào. Món ăn có thô đến đâu cũng nuốt trọn từng miếng lớn. Nếu nói về khẩu vị, chỉ cần đủ mặn đủ cay là được. Ớt và chao đỏ là những món bắt buộc phải có trong mỗi bữa ăn. Lần đầu tiên cùng ăn cơm với Mao Trạch Đông, nhân viên phục vụ toa xe ăn đã bày ớt về phía tôi. Mao Trạch Đông bèn ra hiệu tay nói: "Không đúng không đúng, ớt phải đặt ở phía tôi đây này. Con gái không chịu được vị cay thế này, hãy đặt món xào về phía họ." Tôi từng kẹp một trái ớt thử xem, đó là loại ớt khô rang, đầu lưỡi vừa liếm qua đã cay đến mức ứa nước bọt ra mồ hôi, nào dám nhai cả quả mà ăn chứ? Thế là nhăn mặt hít hà hơi lạnh. Mao Trạch Đông cười ha hả, nhai ớt trơn tru còn thấy thú vị hơn cả nhai kẹo trái cây, nói: "Dám ăn loại ớt này, trên đời này sẽ không còn việc gì không dám làm nữa. Hồng quân năm xưa vùng lên khởi nghĩa, không có ai là không ăn ớt cả."

Ăn cơm xong, ông lại chìa đũa về phía chao đỏ. Ăn cơm xong, Mao Trạch Đông đôi khi thích kẹp một chút chao đỏ vào miệng mút mút. Người có khẩu vị nặng thường có thói quen này. Thế nhưng ông không kẹp vỡ nửa viên chao đỏ đó, lúc nhấc đũa lên, nửa viên chao đỏ lủng lẳng bị kéo bổng lên hết cả. Mao Trạch Đông chần chừ một chút, nhét cả nửa viên chao đỏ đó vào miệng. Tôi kêu lên: "Ái chà, mặn thế cơ mà!" Mao Trạch Đông cười nói: "Nó gây sự với tôi, tưởng tôi không dám ăn nó chắc!" Tôi bảo: "Mau nhổ ra đi ạ." Mao Trạch Đông đặt đũa xuống, vừa nhai chao đỏ vừa nói: "Tôi mới không thèm nhổ ra đâu, con người tôi ấy à, không thích đi đường vòng, không muốn làm chuyện hối hận."

Dần dần, dần dần, cảm giác thần bí về Mao Trạch Đông trong lòng tôi phai nhạt đi, thay vào đó tính cách của ông lại trở nên rõ nét, con người cũng có máu có thịt, chân thực hơn.

Quen thuộc rồi. Mao Trạch Đông bắt đầu quan tâm đến một số chuyện nhỏ nhặt cá nhân của chúng tôi. Đầu tiên là quan tâm đến việc học tập. Mỗi lần lên tàu, thế nào ông cũng hỏi tôi và Lý Phượng Vinh đang đọc sách gì? Học tập những gì? Tôi đáp: "Cháu đang luyện chữ. Chữ viết bằng bút chì, chữ viết bằng bút lông của cháu đều viết không đẹp." Mao Trạch Đông bảo tôi và Lý Phượng Vinh mỗi người viết mấy chữ để ông xem, rồi nói: "Ừm, kém một chút thật. Muốn học toán lý hóa thì phải có chút thiên phú mới được. Còn việc viết chữ ấy mà, hoàn toàn dựa vào luyện tập thôi. Kiên trì được, chịu khó được thì ai cũng có thể luyện ra được một bút pháp đẹp. Bắt đầu có thể phỏng theo vở tập viết mà luyện, luyện nhiều rồi sẽ hình thành phong cách của riêng mình." Khi tàu đến Thượng Hải, Mao Trạch Đông dặn thư ký Lâm Khắc mua vở tập viết cho chúng tôi, mua ở sạp sách cũ, một mạch mua mười mấy cuốn, chia nhau gửi cho tôi và Lý Phượng Vinh. Chúng tôi phỏng theo vở tập viết để luyện, viết xong lại mang cho Mao Trạch Đông xem. Ông vẫn luôn nghiêm túc như thế, từng chữ từng chữ giảng giải cho chúng tôi biết hay ở chỗ nào, kém ở chỗ nào. Ông nói chữ cũng giống như con người, cũng có gân cốt và linh hồn. Luyện tập lâu ngày sẽ tìm được gân cốt để viết ra thần vận.

Chỉ tiếc là, hồi đó chúng tôi còn chưa hiểu chuyện. Vở tập viết Mao Trạch Đông tặng lại không xin lão nhân gia ký tên. Thế nhưng, vẫn để lại một kỷ niệm vĩnh cửu, đó là một bài thơ Mao Trạch Đông viết cho tôi, đến nay vẫn được trân cất ở nhà, và sẽ truyền lại đời sau.

Đó là một ngày năm 1956, tôi đã bắt đầu bước vào giai đoạn yêu đương. Tôi và bạn trai hẹn nhau tối thứ bảy đến công viên Trung Sơn hẹn hò, thế nhưng đột nhiên nhận được lệnh chuẩn bị xuất phát. Mao Trạch Đông muốn đi Bắc Đới Hà họp.

Ba giờ chiều, Mao Trạch Đông bước lên chuyến tàu đặc biệt. Toa xe còn chưa đi vào phòng chính thì tàu đã khởi động. Mao Trạch Đông đang ở phòng khách bỗng khựng chân lại, quay đầu nhìn tất cả nhân viên công tác chúng tôi: "Hôm nay là chủ nhật (thứ bảy) hửm, các cô cậu có hẹn hò gì không đấy?"

Ánh mắt Mao Trạch Đông quét qua gương mặt mọi người, đi đến đâu là mọi người mỉm cười lắc đầu đến đó, thẹn thùng e ấp. Khi ánh mắt quét qua người tôi, cơ thể tôi nóng bừng lên, sinh ra một cảm giác khác lạ. Đó là cảm giác chỉ có khi con gái ở bên cạnh cha. Tôi có chút quên cả trời đất.

"Có ạ. Cháu có ạ." Tôi thốt lên hai câu.

"Hẹn hò với ai thế." Mao Trạch Đông nhìn chằm chằm vào tôi, khóe môi mỉm cười, mang theo sự thân thiết, mang theo sự quan tâm lại mang theo một chút trêu chọc.

"Với bạn trai ạ." Tôi chợt cảm thấy có chút e thẹn, giọng nhỏ hẳn đi.

"Ái chà, hỏng bét rồi. Phá hỏng chuyện tốt của các người mất thôi." Mao Trạch Đông nhìn những hàng cây lướt qua ngoài cửa sổ, lại nhìn tôi, nhíu mày hỏi: "Làm thế nào bây giờ? Các cô cậu định hẹn hò ở đâu?"

Đã lỡ mở lời rồi, đành phải nói cho hết. Tôi lầm bầm đáp: "Bọn cháu hẹn nhau đi công viên Trung Sơn chơi, gặp nhau ở cổng... không sao đâu ạ."

"Sao lại không sao chứ?" Mao Trạch Đông có chút sốt sắng, "Cô đã báo cho cậu ta chưa?"

"Chưa ạ."

"Cô bé Tiểu Diêu này đấy, nhỡ không gặp không về thì phải làm sao bây giờ?" Mao Trạch Đông lại nhìn ra ngoài cửa sổ, dường như hy vọng chuyên liệt dừng lại, "Cô đến một cú điện thoại cũng không gọi cho cậu ta cơ à?"

"Bọn cháu hễ nhận nhiệm vụ là không thể nói với người ngoài được..."

Mao Trạch Đông mút môi dưới, trầm ngâm.

"Không sao đâu ạ. Cậu ấy biết cháu hay đi làm nhiệm vụ, sẽ thông cảm thôi." "Ừm..." Mao Trạch Đông lắc đầu, làu bàu, "Lâu dần sẽ sinh ra hiểu lầm đấy, đừng vì tôi mà ảnh hưởng đến chuyện của hai người."

Tôi vô cùng hối hận vì đã không nên nói thật, để Chủ tịch phải bận tâm vì mình.

Buổi tối, tôi mang một nắm bút chì đã gọt sạch sẽ sang cho Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông hếch mi mắt đăm chiêu nhìn tôi. Ánh mắt lóe lên, bỗng nói: "Tiểu Diêu, cô đợi chút, có một thứ cô cầm về cho bạn trai của cô xem, bạn trai của cô sẽ không giận nữa đâu."

"Thứ gì thế ạ?"

Mao Trạch Đông chọn một cây bút chì, lại trải ra một tờ giấy trắng khổ mười sáu, nói: "Tôi viết cho cô một thứ, cô cầm về đưa cho cậu ta. Lại kể nguyên nhân thất hẹn cho cậu ta nghe."

Vừa nói, Mao Trạch Đông vừa bắt đầu cúi đầu viết, vừa viết vừa ngâm nga tự đắc. Hóa ra là một bài thơ cổ.

"Đây, cầm về cho cậu ta xem đi." Mao Trạch Đông đưa bài thơ vừa viết xong cho tôi...

Lúc đón lấy, tôi đọc đi đọc lại hai lượt, đại khái cũng hiểu được. Gò má không kìm được mà hơi nóng lên. Bài thơ rằng:

Tĩnh nữ kỳ thù

Sĩ ngã tử thành ngung

Ái nhi bất kiến

Tao thủ trù trư

Tôi nhỏ giọng nói: "Chủ tịch, chúng cháu có kỷ luật. Phàm là thứ có chữ đều phải nộp lên ạ."

"Cô sao mà thật thà thế hả? Bây giờ không có ai nhìn thấy cả, tôi sẽ không đi mách lẻo đâu." Mao Trạch Đông hóm hỉnh nháy mắt một cái, mỉm cười, làm một động tác. "Cầm lấy giấu đi, mang cho cậu ta."

Tôi mỉm cười, cẩn thận gấp đôi tờ giấy đó lại, nhét vào túi áo, lặng lẽ quay về phòng mình, giấu vào trong một cuốn sách. Lúc từ Bắc Đới Hà trở về Bắc Kinh, tôi liền lén mang về nhà, đưa cho bạn trai xem, kể lại ngọn nguồn lúc thất hẹn. Cậu ấy vô cùng xúc động, dặn dò tôi nhất định phải phục vụ Chủ tịch cho thật tốt. Từ khi yêu nhau cho đến khi kết luận kết hôn cho đến tận bây giờ, bài thơ do Mao Trạch Đông chép tay vẫn luôn được cất giữ bên mình chúng tôi. "Nó ghi lại cuộc sống tình yêu của chúng tôi lúc bấy giờ, ghi lại sự quan tâm và yêu thương của lãnh tụ dành cho chúng tôi. Tôi công tác bên cạnh Mao Trạch Đông mười mấy năm, chỉ vi phạm kỷ luật có một lần này, tự ý mang đi những thứ Mao Trạch Đông viết. Mà lần vi phạm kỷ luật này, lại để lại cho cuộc sống của tôi một ký ức đẹp đẽ nhường nào!

Chuyến tàu đặc biệt bước vào hành trình chạy ban đêm, đây cũng là thời gian Mao Trạch Đông làm việc. Tôi không thể ngủ, một mình nằm trên giường đọc sách. Theo Mao Trạch Đông đi công tác lâu ngày, tôi cũng đã thay đổi thói quen thành ngủ ban sáng, làm việc vào buổi chiều và ban đêm.

Có người gõ cửa, là Phong Diệu Tùng.

"Tiểu Diêu, Trưởng vệ sĩ mời cô qua một chuyến, có chút việc." Tôi đi theo Phong Diệu Tùng đến phòng họp nhỏ, thấy Lý Ngân Kiều đang thì thầm gì đó với mấy vệ sĩ. Thấy tôi, anh ta không cho tôi ngồi xuống mà nói luôn: "Tiểu Diêu, Chủ tịch đã hai ngày không ngủ rồi, cứ ở đó đọc với viết mãi thôi, phải nghĩ cách nào đó mới được."

Tôi liền nói luôn: "Ái chà, các anh không khuyên ngài à?"

"Nếu mà khuyên được thì còn tìm cô làm gì nữa?"

"Cháu á? Các anh khuyên không nổi, mà cháu lại khuyên nổi chắc?"

"Việc này phải xem bản lĩnh của cô đấy." Lý Ngân Kiều trầm ngâm một lát mới hỏi: "Cô có biết hát kinh kịch không?"

"Ái chà, cháu chịu thôi." Tôi hoảng hốt kêu lên. Tôi biết Mao Trạch Đông thích nghe kinh kịch, đôi khi ăn cơm cũng mở một đoạn kinh kịch để nghe. Thế nhưng, tôi thực sự một câu cũng không biết hát. Tôi bảo: "Đừng nói là hát kinh kịch, đến nghe cháu còn nghe không hiểu nữa là."

"Chuyện này phải làm sao đây?" Lý Ngân Kiều như đang hỏi tôi, lại như đang tự hỏi chính mình. Các vệ sĩ đều lộ vẻ rầu rĩ. "Trên tàu vốn dĩ đã đơn điệu, Chủ tịch lại làm việc không kể ngày đêm, thế nào cũng phải điều tiết cuộc sống một chút mới tốt chứ."

Tôi cắn môi thầm ngẫm nghĩ. Cuộc sống của Mao Trạch Đông quá khổ cực và đơn điệu. Lớn tuổi thế rồi, suốt ngày ngoài đọc sách viết bài ra, tôi thực sự chưa từng thấy ông nghĩ đến sự hưởng thụ nào. Đi theo ông nhiều năm như thế, quả thực có cảm giác sống bên cạnh người cha. Ông quan tâm tôi như cha, thế mà tôi lại chẳng quan tâm đến ông như con gái... Trong lòng tôi bỗng lóe lên một tia sáng, chần chừ nói: "Cháu có một người bạn học là người ở quê, từng học theo cô ấy một điệu tiểu điệu nông thôn... Không biết có được không ạ?"

"Được chứ, chỉ cần biết hát là được." Điền Vân Ngọc nóng tính kêu lên.

"Phải nghĩ cách kéo sự chú ý của Chủ tịch ra trước đã, rồi mới chuyển sang chuyện hát hò." Trương Tiên Bằng điềm đạm hơn, suy ngẫm nói: "Đâu thể vừa vào cửa đã hát cho Chủ tịch nghe được, làm phiền ngài làm việc thì không phải chuyện đùa đâu."

Lý Liên Thành bình thường ít nói, lúc này bỗng nảy ra ý kiến: "Tiểu Diêu, cô cứ mang bút chì vào cho Chủ tịch trước, bắt chuyện với ngài. Sau đó chúng ta lại vào. Mọi người ùa vào là cô hát."

Lý Ngân Kiều cười nói: "Tôi thấy cách này được đấy. Chỉ cần kéo được ngài ra khỏi đống tài liệu là bước sau dễ khuyên ngài đi ngủ rồi."

"Thế nhưng, cháu nói gì với Chủ tịch bây giờ ạ?" Tôi vẫn lo lắng, sợ không gánh nổi trọng trách này.

"Thì cứ bảo bút chì gọt xong rồi chứ sao." Điền Vân Ngọc chỉ biết sốt ruột.

"Đến lúc đó Chủ tịch bảo, gọt xong thì đặt ở đó đi, cô ra ngoài đi, ta đang làm việc đây. Cháu chẳng lẽ lại cứ lì mặt ra không đi chắc?"

"Cô hòng, cô không biết tùy cơ ứng biến à? Cô không đi chẳng lẽ Chủ tịch còn đuổi cô chắc?" Điền Vân Ngọc mang theo vẻ mặt trẻ con.

Trương Tiên Bằng lúc nào cũng mang biểu cảm đăm chiêu. Trên bàn có cuốn "Nhân Dân Họa Báo", anh ta tiện tay lật xem, dán chặt mắt vào một trang không rời. Khẽ ho một tiếng: "Ừm, tôi có cách này. Ở đây có bức ảnh liệt sĩ Mao Trạch Dân, cô cứ cầm họa báo này, bảo Chủ tịch kể cho nghe về người em trai của ngài, chẳng phải là bắt chuyện được rồi sao, kéo sự chú ý của ngài ra rồi đấy."

"Hé, vẫn là lão Trương nhiều mưu kế nhất!" Điền Vân Ngọc giáng cho Trương Tiên Bằng một cú đấm.

"Được, cứ quyết định vậy đi." Lý Ngân Kiều đưa bút và tờ họa báo cho tôi, đầy kỳ vọng. "Tiểu Diêu, bây giờ phải trông cậy vào cô rồi đấy."

Tôi bước về phía phòng Chủ tịch, hơi thở dốc, giống như đang gánh trọng trách vậy. Dừng chân trước cửa, khẽ gõ cửa. Các vệ sĩ ở phía sau nhỏ giọng nhắc nhở: "Đừng căng thẳng, ngày nào chẳng gặp. Cứ vào đi. Cô cứ trực tiếp bước vào là được."

Tôi hít sâu một hơi, trong lòng đếm: Một, hai, ba! Nhắm nghiền mắt lại, vặn mở cửa ra! Thò đầu ngó vào trước, Mao Trạch Đông đang cắm cúi viết lách dưới bàn, toàn bộ cơ thể bị bao trùm trong làn khói xanh mờ ảo, hoàn toàn không hề hay biết có người mở cửa. Khoảnh khắc ấy, linh cảm bất chợt ùa đến. Tôi dũng mãnh bước vào như xung trận, khép hờ cửa lại một khe nhỏ, tiếp theo đó ra điều kiện đưa tay che miệng ho sù sụ mấy tiếng. Quả nhiên, Mao Trạch Đông ngẩng đầu lên, ngạc nhiên nhìn tôi.

"Khụ khụ khụ! Ái chà, nhiều, nhiều khói quá. Khụ." Tôi mở cửa giả vờ khua tay xua khói ra ngoài. Trưởng vệ sĩ và các vệ sĩ người thì che miệng cười, người thì giơ ngón cái, người thì dùng cử chỉ cổ vũ tiếp sức cho tôi. Đương nhiên, Chủ tịch không nhìn thấy họ rồi. Tôi mở toang cửa lại, thở dài một hơi ngoằn ngoèo như vừa ngoi đầu từ dưới nước lên, "Ái chà, hút bao nhiêu thuốc thế này? Bút chì của Chủ tịch dùng hết chưa ạ? Cháu lại gọt thêm mấy cái nữa rồi."

Mao Trạch Đông dập tắt điếu thuốc vào gạt tàn, tay phải cầm cây bút chì nhưng nhất quyết không chịu buông ra, vẫn đặt trên giấy, nói: "Được, rất tốt, đặt ở đó đi."

Tôi đặt bút chì lên bàn, rồi chần chừ thu gom những cây bút chì đã bị mòn cùn, tiện thể nhìn vào chén trà: "Chủ tịch, nước nguội rồi phải không ạ? Có cần thay không ạ?"

Mao Trạch Đông cầm chén trà lên nhấp một ngụm: "Không nguội đâu. Cảm ơn cô nhé."

Tôi châm thêm nước vào chén, thấy ngài vẫn không chịu buông bút, bèn rút cuộn "Nhân Dân Họa Báo" trong túi ra, không đợi Mao Trạch Đông phản ứng kịp đã trải phắt ra trước mặt ngài, che đống tài liệu kia xuống dưới tờ họa báo.

"Chủ tịch, ngài xem này, liệt sĩ Mao Trạch Dân. Trưởng vệ sĩ bảo là em ruột của ngài đấy ạ. Có phải không ạ?"

"Ừm, cô nói xem?" Mao Trạch Đông nheo mắt nhìn trang họa báo đó, chăm chú một lát rồi buông bút chì xuống. Ngả người ra sau, tựa lưng vào ghế. Một trận mừng thầm dâng lên trong tôi, trận đầu đã thắng lợi. Tôi bèn chớp mắt nói: "Trưởng vệ sĩ nói thì chắc chắn không sai được rồi ạ."

Mao Trạch Đông mang theo hồi ức sâu lắng ngồi yên lặng một lát, nhún vai, hít một hơi thật sâu. Ngài trông có vẻ rất mệt mỏi, đang cố gắng xốc lại tinh thần. Miễn cưỡng cười nói: "Cô xem, trông giống người Ấn Độ phải không nào? Chẳng giống tôi chút nào cả, thế mà chúng tôi lại là anh em ruột đấy. Nó giống bố, còn tôi giống mẹ, là thế đấy."

Tôi nghe thấy có tiếng động phát ra, chắc chắn là Trưởng vệ sĩ và mấy người họ đã vào rồi, bèn chớp lấy thời cơ nói: "Chủ tịch, kể cho cháu nghe câu chuyện về liệt sĩ Mao Trạch Dân đi ạ?"

Mao Trạch Đông làm ra vẻ không tình nguyện, vừa định há miệng thì sau lưng tôi vang lên tiếng của Trưởng vệ sĩ: "Tiểu Diêu, cô làm cái trò gì thế hả? Chủ tịch đang làm việc cơ mà, cô cứ chạy đến làm phiền nhảm nhí gì thế. Không có việc gì thì ra ngoài mau."

Tôi bày ra vẻ mặt hoảng hốt như vừa bị phê bình, tội nghiệp liếc Mao Trạch Đông một cái, làm bộ như muốn chuồn đi. Thế là, Mao Trạch Đông nhíu mày lại, đứng ra bảo vệ tôi: "Các cậu đừng có mà nói nhảm, tôi đang nghỉ ngơi cơ mà. Tôi muốn trò chuyện với Tiểu Diêu một chút, thư giãn bộ óc cái đã."

Thứ mà Lý Ngân Kiều đợi chính là câu nói này, lập tức tiếp lời: "Ái chà, Chủ tịch ơi, Tiểu Diêu biết hát tiểu điệu Hà Bắc đấy, nghỉ ngơi rồi vừa vặn để cô ấy hát cho nghe một bài."

"Nói bừa!" Tôi kêu lên. "Cháu biết hát từ bao giờ chứ?"

"Hôm trước cô còn hát cơ mà." Lý Ngân Kiều quay ra cửa gọi các vệ sĩ: "Đến đây nào, Chủ tịch nghỉ ngơi rồi, nghe Tiểu Diêu hát đi." Thế là các vệ sĩ ùa cả vào cửa. Trưởng vệ sĩ tiếp tục bồi thêm: "Các cậu có nghe Tiểu Diêu hát bao giờ chưa? Vậy mà cô ấy còn không thừa nhận kìa."

"Không sai đâu, tôi nghe rồi, hát hay lắm cơ."

"Đậm đà vị lắm đấy, Chủ tịch nghe thử là biết ngay."

"Tiểu Diêu, hát một bài đi. Không hát không cho đi đâu đấy."

Mao Trạch Đông bật cười, gật đầu: "Tiểu Diêu, thế thì hát một bài xem nào."

Đến lúc này thì tôi đỏ bừng mặt thật rồi. Từ trước tới nay tôi chưa từng hát trước mặt người khác bao giờ cả! Tôi đã sớm hạ quyết tâm sẽ hát cho Mao Trạch Đông nghe, hơn nữa còn mang theo mục đích đó mà bước vào căn phòng này. Đến khi thực sự phải hát rồi, tôi lại thật lòng muốn thoái thác. Đỏ mặt nói: "Không được đâu Chủ tịch, cháu thực sự không biết hát đâu ạ..."

"Không hát không được đi." Các vệ sĩ hùa vào hô hào, còn vỗ tay nữa chứ. Mao Trạch Đông bị bầu không khí lây nhiễm, cũng vỗ tay nói: "Can đảm lên, hát lên là được ấy mà."

"Các anh bắt nạt cháu một mình, bắt nạt số ít."

Mao Trạch Đông cười ngây thơ hệt như một đứa trẻ. Ngài nằm mơ cũng không ngờ rằng tôi và các vệ sĩ đã sớm liên kết cấu kết bày mưu tính kế từ trước, ngược lại còn tin sái cổ sự tủi thân của tôi. Đưa tay vẫy một vòng về phía các vệ sĩ, nói: "Chúng ta đã lập ra mặt trận thống nhất rồi, bây giờ cô bị cô lập rồi nhé. Cô cứ hát một bài đi. Hát một bài là gia nhập vào mặt trận thống nhất, chúng tôi sẽ không làm khó cô nữa."

Lý Ngân Kiều thầm huých tôi một cái. Tôi biết không thể kéo dài thời gian được nữa. Liền hắng giọng mấy cái, bình ổn lại cảm xúc rồi cất tiếng hát. Đó là một khúc tiểu điệu vùng quê Hà Bắc:

Trăng non dần cao, gió lùa ngọn liễu.

Tưởng Giới Thạch ngồi Đài Loan, một trận ruột gan rối bời.

Hừ ải ây hi yới, một trận ruột gan rối bời.

(Nói) Rối bời cái gì cơ chứ?

Nhắc tới ta ruột gan rối bời, ruột gan thắt lại.

Chẳng phải là vì Cộng sản sắp đánh sập ta sao.

Hừ ải ây hi yới, sắp đánh sập ta sao...

Vừa hát, tôi vừa lén quan sát Mao Trạch Đông. Ngài rõ ràng đã quá mệt mỏi. Lúc tôi bắt đầu hát, tuy ngài làm ra vẻ chăm chú lắng nghe, nhưng lại uể oải tựa vào ghế ngồi, toàn thân thả lỏng, mi mắt cũng hơi cụp xuống, ánh mắt lờ đờ đăm đăm nhìn vào một điểm nào đó trên bàn. Loại tiểu điệu nông thôn này vốn dĩ không cần cất cao giọng, ngược lại chính trong sự dịu dàng uyển chuyển mới bộc lộ được hương vị. Tôi phát âm rõ từng chữ, dùng âm mũi để tô điểm cho giai điệu uyển chuyển ấy thêm phần nồng đượm. Tiếng hát văng vẳng trong toa xe, dần dần hòa quyện vào nhịp điệu bánh xe đập vào đường ray thép, hòa hợp làm một. Tôi nhìn thấy mi mắt Mao Trạch Đông khẽ nhướng lên từng chút một, đầu cũng từ từ, từ từ ngẩng cao lên, cơ thể rời khỏi lưng ghế, cuối cùng đưa một tay khẽ gõ nhịp lên bàn, hòa theo nhịp điệu của bài ca dịu êm và tiếng bánh xe quay. Tôi được cổ vũ, tiếng hát cất lên càng thêm uyển chuyển quanh co, hài hước thú vị:

(Nói) Ngươi không đánh nữa ư?

Nhắc đến chuyện đánh trận, đánh trận thật đau lòng,

Súng vừa nổ là binh lính của ta đầu hàng vứt súng.

Hừ ải ây hi yới, đầu hàng vứt súng.

(Nói) Ngươi không bắt lính nữa sao?

Nhắc đến chuyện bắt lính của ta, bắt sạch sẽ,

Đến hòa thượng đạo sĩ cũng bị ta bắt cho sạch sành sanh.

Hừ ải ây hi yới, hừ ải ây hi yới...

Trong tiếng gõ nhịp của Mao Trạch Đông, trên khuôn mặt ngài dần nở một nụ cười mỉm. Hát đến đoạn bắt lính, tôi vừa dùng âm mũi hừ ải ây hi yới, vừa biểu diễn dáng vẻ chán nản hết cách. Thế là, Mao Trạch Đông không nhịn được mà bật cười thành tiếng. Các vệ sĩ cũng hùa theo cười lớn, cười càng lúc càng sảng khoái. Tiếng hát của tôi đã càng lúc càng nhỏ đi, càng nhỏ càng mảnh mai, dư âm quanh quẩn. Tiếng cười của Mao Trạch Đông và các vệ sĩ lại từng tầng từng tầng dâng cao, cuối cùng bật ra một tiếng hô khen ngợi nhiệt liệt.

"Hay lắm, Tiểu Diêu, hát hay lắm!" Mao Trạch Đông cười vô cùng vui vẻ, nói: "Hát thêm bài nữa đi, biểu diễn thêm đoạn nữa nào."

Bài hát này tôi đã biểu diễn cho Mao Trạch Đông nghe rất nhiều lần, ngài rất thích. Ngày hôm đó hát xong, tôi giống như một vị tướng thắng trận trở về phòng họp nhỏ, liền chơi bài với mọi người. Nửa tiếng sau, đồng chí vệ sĩ trực ban bước ra lấy nước sôi, tôi hỏi: "Sao thế, Chủ tịch vẫn chưa ngủ à?" Vệ sĩ thở dài chán nản: "Chủ tịch lại bắt đầu viết nữa rồi. Ngài bảo nghe cô hát xong bài này là ngài đã nghỉ ngơi đủ rồi."

Mọi người nhìn nhau ngơ ngác, trong phòng họp nhỏ chìm vào một khoảng lặng...

Không lâu sau khi chuyến đi kết thúc trở về, cấp trên điều tôi về trạm vệ sinh đường sắt công tác. Mao Trạch Đông đi tàu phát hiện không thấy tôi đâu, bèn hỏi Lý Phượng Vinh: "Tiểu Diêu ốm à?" Lý Phượng Vinh đáp: "Cô ấy được điều đi rồi, về trạm vệ sinh công tác rồi ạ." Mao Trạch Đông trầm mặc một lát, nói: "Cô về gửi lời hỏi thăm của tôi tới Tiểu Diêu nhé."

Đến chuyến đi sau, Mao Trạch Đông viết cho tôi một bức thư ngắn, chúc tôi "tam hảo": Thân thể tốt, học tập tốt, công tác tốt. Lý Phượng Vinh bảo: "Chúng ta có kỷ luật, không được mang chữ xuống tàu." Mao Trạch Đông suy nghĩ một chút, nói: "Thôi vậy, thế thì đốt đi."

Chẳng bao lâu sau, Mao Trạch Đông nói với Phó cục trưởng Vương của Cục chuyên vận rằng: "Tiểu Diêu công tác ở chỗ tôi nhiều năm rồi, quen thuộc rồi. Vẫn là gọi cô ấy về đây công tác đi."

Thế là, rất nhanh tôi lại được quay trở lại chuyên liệt, tiếp tục công tác bên cạnh Mao Trạch Đông.

Hôm đó đi làm, tôi được gọi đến phòng làm việc của Trương Hạnh Bình - Phó cục trưởng Tổng cục Vận tải kiêm Cục trưởng Cục chuyên vận Bộ Đường sắt. Vừa bước chân vào cửa đã thấy Diệp Tử Long, trong lòng lập tức hiểu ra được bảy tám phần. Diệp Tử Long từ thời kỳ Diên An đã là thư ký sinh sống của Mao Trạch Đông, phàm là người đến công tác bên cạnh Mao Trạch Đông, trước tiên đều phải qua sự đồng ý của ông ấy.

"Là thế này, tổ chức quyết định vẫn điều cô về Cục chuyên vận công tác." Đồng chí Trương Hiếu Bình nói: "Rời đi là nhu cầu công tác, quay về cũng là nhu cầu công tác. Lên tàu rồi vẫn phải làm tốt công tác như trước đây, không được phụ sự kỳ vọng của tổ chức."

Diệp Tử Long vóc người không cao, hơi hói đầu. Giọng nói của ông ấy rất vang dội, rất có khí chất đàn ông: "Cứ quyết định vậy đi. Chủ tịch đang họp ở Thượng Hải, cô đi tàu hỏa đến Thượng Hải, lên làm việc luôn đi."

Ngay trong ngày hôm đó, tôi vội vã bắt chuyến khách thông thường đến Thượng Hải, quay trở lại chuyên liệt của Mao Trạch Đông. Đây là năm 1959, chuyên liệt của Mao Trạch Đông đã được đổi thành xe nhập khẩu từ Đức. Ngài đã đi trên chuyến tàu này rong ruổi khắp đất nước Trung Quốc cho đến tận lúc qua đời.

Vẫn giống như trước đây, Mao Trạch Đông vừa lên tàu là chuyên liệt khởi động.

"Chủ tịch!" Vừa nhìn thấy bóng dáng Mao Trạch Đông, tôi liền chạy xộc tới. Nói ra thì tôi rời khỏi chuyên liệt mới có mấy tháng, thế nhưng có cảm giác như đã mấy năm mấy chục năm vậy. Tôi hoàn toàn không chút câu nệ, giống như đứa con gái lâu ngày xa cách gặp lại người cha. Tâm trạng lúc đó thực sự là vậy, chân thành và thân thiết. Mao Trạch Đông nắm chặt lấy tay tôi: "Cô lại về rồi đây. Nghe nói cô về tôi rất vui. Sức khỏe tốt chứ?"

"Tốt ạ." Tôi dùng sức gật đầu, sống lưng hơi cay cay.

Ở bên ngoài làm công tác gì thế?"

"Làm việc ở trạm vệ sinh ạ, công nhân có mấy bệnh vặt tai nạn nhỏ đều do chúng cháu điều trị."

"Tốt, thế thì tốt. Tiếp xúc nhiều với các đồng chí công nhân là tốt." Mao Trạch Đông gật đầu liên hồi, chỉ vào tôi và Lý Phượng Vinh: "Để hoan nghênh cô, bữa tối nay mời hai cô cùng ăn với tôi một bữa nhé."

Bữa tối vẫn là gạo lứt đỏ trộn khoai sọ. Hai đĩa rau xào, hai đĩa nhỏ: Ớt đỏ và chao đỏ. Thế nhưng, tôi ăn vô cùng ngon miệng. Mao Trạch Đông cũng ăn rất ngon miệng, có thể dùng từ "gió cuốn mây tan" để hình dung, tôi còn chưa ăn hết nửa bát cơm mà ngài đã vét sạch từng hạt cơm trong bát không sót hạt nào.

Công việc quen thuộc, hành khách quen thuộc, cuộc sống hành trình quen thuộc. Tôi có cảm giác như cá gặp nước, tâm trạng vô cùng phấn chấn. Ngoài giờ làm việc, Mao Trạch Đông lại bảo tôi hát lại khúc tiểu điệu Hà Bắc đó một lần nữa. Bởi vì dọc đường Mao Trạch Đông có thói quen quan sát, khi đi ngủ chuyên liệt lại phải đỗ lại, mãi đến tận ngày thứ ba mới đến gần Thiên Tân.

Tôi chẳng cần ai gọi nữa, đã có thể chủ động độc lập giúp Mao Trạch Đông điều chỉnh nhiệt độ phòng, làm mấy dịch vụ nhỏ nhặt. Mao Trạch Đông ngồi thẳng người dậy từ sau bàn làm việc, nhìn chằm chằm vào tôi hỏi: "Sắp đến nhà cô rồi nhỉ?"

Tôi nhìn ra ngoài cửa sổ, nói: "Thêm nửa tiếng nữa là có thể đến Thiên Tân ạ."

Mao Trạch Đông hứng khởi đứng phắt dậy, vận động hai bắp tay và vùng eo một chút, thong thả bước vào phòng khách. Miệng hỏi: "Cô là người Thiên Tân. Thiên Tân có đặc sản gì?"

"Đại ma hoa (bánh quẩy thừng lớn ạ)."

"Ừm, bánh bao Cẩu Bất Lý của Thiên Tân nổi tiếng hơn chứ. Cẩu Bất Lý... sao lại gọi là Cẩu Bất Lý (chó không thèm ngoảnh lại) thế nhỉ?"

"Ông chủ phát minh ra loại bánh bao này chắc là kiêu ngạo lắm đây, ai không ăn bánh bao của ông ta là ông ta mắng người đó rồi." Tôi đoán mò nói.

"Thế thì chúng ta tốt nhất là đừng có chuốc lấy tiếng mắng." Mao Trạch Đông cười ha hả, ánh mắt quét qua các vệ sĩ: "Hôm nay Tiểu Diêu mời khách, mọi người ăn bánh bao Cẩu Bất Lý!"

Các vệ sĩ hùa lên: "Hay quá nhỉ, Tiểu Diêu mời khách cơ à?"

"Có muốn mời hay không nào?" Mao Trạch Đông cười hỏi tôi.

"Mời thì mời ạ." Tôi cũng cười.

"Số người chúng ta không ít đâu nhé." Mao Trạch Đông vung tay một vòng, ý nói bao gồm cả tất cả mọi người trên tàu. "Ai bảo cô là người Thiên Tân cơ chứ. Tiền lương của cô là bao nhiêu thế?"

"Lương không nhiều lắm đâu ạ, mời khách một bữa vẫn đủ." Tôi đáp.

"Được, hôm nay Tiểu Diêu mời khách." Mao Trạch Đông nói với giọng nghiêm túc. Thế là tôi cũng nghiêm túc theo, đỏ bừng mặt định móc tiền ra. Nhưng Mao Trạch Đông đã ngăn lại, nói với đồng chí quản lý Trương: "Về phần tiền nong ấy mà, vẫn là tôi móc hầu bao vậy. Cái này gọi là ăn ké nhà giàu."

Tôi vẫn làm ra vẻ ra oanh thế hổ múa định móc tiền, nhưng trong lòng thừa hiểu, Chủ tịch đời nào chịu để tôi phải tự móc hầu bao chứ.

Tàu đến Thiên Tân, quả nhiên mua bánh bao Cẩu Bất Lý lên tàu. Mao Trạch Đông hỏi quản lý Trương: "Nộp tiền chưa?"

"Nộp rồi ạ." Quản lý Trương đưa hóa đơn ra cho Mao Trạch Đông xem qua.

"Thế thì tốt, mọi người tất thảy ra toa xe ăn hết đi."

Ngồi vào bàn trong toa xe ăn, có thể ngửi thấy mùi thơm nức mũi của bánh bao. Mao Trạch Đông dùng đũa chỉ vào tôi: "Hôm nay là Tiểu Diêu mời khách." Tiếp theo lại hóm hỉnh gật đầu một cái: "Tôi trả tiền."

Các đồng chí cười ồ lên. Mao Trạch Đông dẫn đầu cắn một miếng bánh bao, nói: "Cẩu Bất Lý đấy nhé, mau ăn đi, không ăn là bị mắng đấy."

Trong tiếng cười vang, đũa của các đồng chí tranh nhau chìa về phía đĩa.

Chẳng mấy chốc đã đến cuối năm. Sinh nhật năm đó của Mao Trạch Đông được trải qua trên đoàn tàu. Mao Trạch Đông phản đối việc tổ chức sinh nhật, thế nhưng Trưởng vệ sĩ lại có cách. Đó chính là chiêu vòi vĩnh. Ông ấy nói: "Chủ tịch ơi, hôm nay là sinh nhật ngài. Mọi người vất vả cực nhọc đi theo ngài một năm trời rồi, ngài cũng nên có chút biểu thị gì chứ."

Lúc nghỉ ngơi, nhân viên công tác bên cạnh Mao Trạch Đông trò chuyện với ngài đều rất thoải mái, đùa giỡn không cần lo lắng quá trớn. Mao Trạch Đông lúc này thường cười độ lượng, nói: "Các cậu đúng là nghĩ đủ mọi cách để vòi vĩnh tôi cơ đấy?"

Thế là, Trưởng vệ sĩ hớ hở chạy về, dặn dò đầu bếp dùng bột mì làm một quả đào thọ lớn. Lúc ăn cơm, được bày ở chính giữa bàn ăn. Lần đó còn chuẩn bị rất nhiều rượu. Trưởng vệ sĩ nâng ly trước tiên nói: "Hôm nay là sinh nhật Chủ tịch. Tôi đại diện cho các đồng chí chúc Chủ tịch sinh nhật vui vẻ, khỏe mạnh sống lâu."

Mao Trạch Đông mỉm cười nâng ly, nói: "Một năm nay, các đồng chí làm việc vất vả rồi, chúc các đồng chí thân thể khỏe mạnh."

Các ly rượu đều vươn ra, các đồng chí lần lượt cạn ly với Mao Trạch Đông. Trưởng vệ sĩ hiếm khi biểu lộ sự vui mừng thế này, hào sảng nghiêng ly, đầy ly rượu trắng liền trút sạch vào miệng trong một hơi, phát ra tiếng "ực" một cái nuốt trọn. Giơ chiếc ly không ra hiệu với các vệ sĩ: "Cạn! Biết uống hay không biết uống, ly này nhất định phải cạn!"

Các vệ sĩ như nghe thấy mệnh lệnh, luân phiên nâng ly, ngửa cổ uống cạn một hơi. Tôi cũng uống cạn ly rượu vang trong tay.

Mao Trạch Đông không biết uống rượu, uống một ngụm là mặt đỏ tía tai. Ngài nhúng nhẹ ly vào môi, dòng nước rượu vang tím đỏ hầu như chẳng thấy vơi đi là mấy, liền muốn đặt ly xuống. Tôi nói: "Không được đâu, ly này của Chủ tịch phải cạn."

Mao Trạch Đông mang theo nụ cười xin lỗi, nói: "Thế này đi, chúng ta định ra một thỏa thuận nhé. Rượu trắng dẫu có cay đến mấy cũng không cay bằng ớt đâu. Các cậu uống rượu còn tôi ăn ớt."

Tôi bảo: "Rượu và ớt không phải là một chuyện ạ."

Mao Trạch Đông cúi người sát vào tôi nhỏ giọng nói: "Ăn nhiều ớt thì làm nên việc lớn, nhưng uống nhiều rượu thì lại hỏng việc đấy." Lời này mọi người đều nghe thấy. Ngài liền đứng thẳng người dậy lớn tiếng nói: "Hôm nay có thể uống nhiều một chút, hỏng việc cũng không trách tội đâu."

Thế là Mao Trạch Đông không ít lần ăn ớt, các đồng chí cũng không ít lần uống bạch tửu. Trưởng vệ sĩ uống say, lảo đảo, cười lớn, há to miệng nôn mửa. Lát sau lại ôm lấy ống nhổ để nôn. Nôn xong lại cười ha hả, cười xong lại nôn. Mao Trạch Đông hoàn toàn không trách phạt, cùng mọi người xúm lại đưa nước trà và khăn mặt cho anh ấy. Trưởng vệ sĩ rất mực trung thành với Mao Trạch Đông, ngày thường công việc luôn tận tâm tận lực. Chịu khó chịu khổ, làm việc gì cũng cẩn thận tỉ mỉ, tính nguyên tắc cực kỳ cao. Chúng tôi ở bên nhau lâu như vậy, tuyến đường và địa điểm mỗi lần Mao Trạch Đông đi ra ngoài, anh ấy chưa từng hé lộ với tôi nửa lời. Tình cảm riêng tư giữa anh ấy và Mao Trạch Đông vô cùng sâu sắc. Khi anh ấy rời khỏi Mao Trạch Đông để đi địa phương khác công tác, Mao Trạch Đông từng ôm lấy anh ấy mà bật khóc thành tiếng.

Trong hơn mười năm tiếp xúc, trưởng vệ sĩ Lý Ngân Kiều chỉ say rượu đúng một lần ấy.

Cuộc sống lữ hành trên chuyến tàu đặc biệt không phải lúc nào cũng chỉ có tiếng cười, đôi khi cũng xảy ra mâu thuẫn.

Hồi đó, tôi còn trẻ. Các vệ sĩ bên cạnh Mao Trạch Đông cũng đều trẻ tuổi. Người trẻ tụ tập lại với nhau, có thể sôi nổi mà cũng có thể gay gắt, việc xảy ra vài lần mâu thuẫn quả thực không có gì lấy làm lạ.

Khoảng mùa đông năm 1960, đoàn tàu đặc biệt của Mao Trạch Đông từ miền Nam trở về. Chuyến đi đó, Lý Ngân Kiều không có mặt. Mao Trạch Đông phái nhân viên công tác bên cạnh xuống nông thôn tìm hiểu tình hình, các vệ sĩ như Phong Diệu Tùng cũng không đi theo tàu. Những vệ sĩ quen thuộc với tôi có Trương Tiên Bằng và Điền Vân Ngọc.

Trương Tiên Bằng thay thế vai trò của trưởng vệ sĩ, làm tròn trách nhiệm, bận rộn ngược xuôi trong ngoài, sai khiến tôi quay như chong chóng.

- Tiểu Diêu, nhiệt độ trong phòng cao rồi kìa. - Trương Tiên Bằng gọi tôi.

- Hoàn toàn không cao đâu, anh nhìn nhiệt kế mà xem. - Lúc đó tôi đang bận việc gì đó, liền tiện miệng đáp lại.

- Cô xem nhiệt độ từ lúc nào thế? Bảo cao là cao rồi.

- Đây là tàu của Đức, độ kín gió tốt mà. - Tôi vẫn không động đậy.

- Kín gió thì nhiệt độ mới cao chứ, Chủ tịch làm việc căng thẳng sẽ cảm thấy nóng.

- Cũng chẳng biết là Chủ tịch nóng hay anh nóng nữa. - Tôi lầm bầm nhỏ trong miệng, có chút thiếu kiên nhẫn bèn điều chỉnh lại nhiệt độ một chút.

Thế nhưng, chẳng bao lâu sau Trương Tiên Bằng lại tới, nhíu mày nói:

- Tiểu Diêu, làm ăn kiểu gì thế? Nhiệt độ lại quá thấp rồi.

- Tôi thực sự có chút không vui, bèn lớn tiếng nói: - Không thấp chút nào. Tàu Đức kín gió, giữ nhiệt tốt.

- Cô nhìn nhiệt kế xem.

- Khỏi cần xem, không thấp được đâu.

Trương Tiên Bằng cũng không vui, lớn tiếng hơn: - Cô đồng chí này làm ăn thế nào vậy. Thấp rồi, thấp rồi mà cô cứ không nghe à?

- Không thể thấp được! - Tôi vừa nói vừa bước ra ngoài hành lang.

- Chủ tịch cảm lạnh thì cô chịu trách nhiệm nhé!

- Tôi lập tức nổi giận. Nếu Mao Trạch Đông mà bị cảm lạnh thật, anh ta đem lời này phản ánh lên lãnh đạo của chúng tôi thì tôi không chịu nổi đâu. Có lẽ là làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông đã lâu, Lại thêm ông cụ rất thích tôi chăm sóc cho mình, lâu dần thành ra có chút tùy hứng. Tôi liền lớn tiếng hét lên ở hành lang:

- Thôi được rồi, anh giỏi lắm, anh quyết định tất cả là được chứ gì? Lần sau đừng hô vạn tuế Mao Trạch Đông nữa, hô vạn tuế vệ sĩ Trương các anh luôn đi! Được chưa?

Nào ngờ, lời này lại bị Mao Trạch Đông nghe thấy. Lúc tôi bước vào chỉnh nhiệt độ, ông đặt tờ báo trên tay xuống và hỏi:

- Tiểu Diêu, sao lại nổi nóng thế? Có phải người bên cạnh ta gây phiền phức gì cho cháu không?

- Tôi hoảng sợ, chối bay chối biến: - Không có, không có đâu ạ.

- Mao Trạch Đông mỉm cười, giọng rất ôn hòa: - Ta nghe thấy rồi, cháu hét ở hành lang tiếng khá to đấy...

- Tôi giật mình thon thót. Mình đã nói những gì thế này? Cả Trung Quốc chỉ hô vạn tuế Chủ tịch Mao, chứ chưa từng hô vạn tuế người thứ hai nào cả, vậy mà tôi lại đi hô vạn tuế vệ sĩ Trương. Tôi lúng túng giải thích: - Đùa thôi ạ. Chúng cháu đùa giỡn nhau thôi.

- Mao Trạch Đông vẫn mỉm cười, thái độ luôn ôn hòa, trong đó cũng không thiếu vẻ nghiêm túc: - Nếu bọn họ mượn danh nghĩa của ta để gây phiền phức cho các cháu, cháu cứ phê bình họ, đừng nể nang tình cảm.

- Không có, thực sự không có, chúng cháu đùa thôi ạ. - Tôi giống như đứa trẻ làm sai chuyện, vừa lắc đầu vừa lùi lại, cứ thế chuồn khỏi phòng của Mao Trạch Đông. Ra đến hành lang, tôi thở phào một hơi, phát hiện Trương Tiên Bằng cũng đang căng thẳng thở gấp. Tôi nhìn anh ta, anh ta nhìn tôi, im lặng một lát. Cả hai cùng thở dài một tiếng rồi bật cười. Nhẹ nhõm cả người.

Cũng có lúc mâu thuẫn bị đưa đến chỗ Mao Trạch Đông.

Điền Vân Ngọc là một chàng trai thông minh lanh lợi, Mao Trạch Đông và Giang Thanh đều rất thích cậu ta. Chiếc áo len không tay cậu ta mặc trên người vẫn là do Giang Thanh mua len về đan cho. Không ít nhân viên công tác nói riêng sau lưng: Tiểu Điểu rất có thế lực ở chỗ Chủ tịch và Giang Thanh. Có được lợi thế này, cậu ta không tránh khỏi việc nói năng hành sự thêm vài phần ngạo mạn, động tác cũng lớn, giọng nói cũng cao.

Có lần tàu dừng, tôi đi mở cửa. Cậu ta đứng đằng sau giục giã:

- Nhanh lên nhanh lên, động tác nhanh nhẹn chút chứ.

Hôm đó Mao Trạch Đông vốn không định xuống tàu, sau lưng tôi chỉ có một mình Điền Vân Ngọc. Thấy khẩu khí cậu ta lớn như vậy, tôi liền cố ý trị cho cậu ta một vốc, quyết không mở nhanh nữa, cứ thong thả lề mề xem cậu ta làm gì được nào.

- Làm ăn kiểu gì thế? Cửa cũng không biết mở à? - Điền Vân Ngọc quả nhiên sốt ruột.

- Cậu biết mở đấy chắc? - Tôi quay đầu lườm cậu ta một cái...

- Tôi bảo cô mở cửa cơ mà! - Cậu ta dùng giọng điệu ra lệnh nói.

- Tôi cứ mở không nhanh đấy, tôi thế đấy!

- Cậu, cậu... - Cậu ta chắc chưa từng chịu uất ức thế này, mặt đỏ bừng lên.

- Chính là tôi đấy, thì sao nào? - Tôi hất cằm ra vẻ khiêu khích, nhướn một bên vai, ngẩng ngực lên.

Cậu ta tức đến mức run lẩy bẩy, chỉ vào tôi: - Cậu, cậu chẳng qua cũng chỉ là một nhân viên phục vụ trên tàu thôi mà?

- Nhân viên phục vụ trên tàu thì sao hả? - Tôi trừng mắt nhìn cậu ta hỏi: - Tôi vào Đảng rồi đấy, cậu còn chưa vào Đảng cơ mà!

Tiểu Điền bị chọc trúng chỗ đau, liền hét lên: - Cậu có gì mà giỏi giang? Chỉ là một nhân viên tàu nhỏ nhoi...

Tôi chặn ngang lời cậu ta cũng hét lên: - Cậu có gì mà giỏi giang? Cậu ở bên cạnh Chủ tịch tính là người ở gần nhất đấy. Thế mà cho tới bây giờ cậu vẫn chưa phải là đảng viên. Nói cho cậu biết, làm người vẫn phải dựa vào chính mình!

Mặt Điền Vân Ngọc lúc đỏ lúc trắng, lúc trắng lúc đỏ. Lòng tự trọng của cậu ta bị tổn thương, tức đến mức mắng mỏ xối xả. Mắng kiểu này thì tôi rơi vào thế hạ phong rồi. Tôi đâu có mắng ra được những lời như thế. Con gái đụng độ con trai, cãi nhau thì được, chứ cãi chửi lộn thì chắc chắn chịu thiệt, đánh nhau lại càng không xong. Bản lĩnh còn lại của tôi chỉ là khóc, khóc rất thảm thiết. Cậu ở gần Chủ tịch, tôi đây cũng đâu có ở xa Chủ tịch. Tôi nén một cục tức trong lòng, liền đi kiện cấp trên.

Quả nhiên, đi kiện là ăn tiền ngay. Mao Trạch Đông và Giang Thanh đều phê bình Điền Vân Ngọc một trận nên thân. Giang Thanh chỉ vào Điền Vân Ngọc:

- Học ai mà hung dữ thế hả? Đều là do chúng tôi nuông chiều cậu hư thân mất nết đi rồi!

Mao Trạch Đông nhíu mày nói:

- Cậu đi kiểm điểm bản thân trước mặt Tiểu Diêu đi, phải xin lỗi trực tiếp. Chừng nào cô ấy tha lỗi cho cậu, bản kiểm điểm của cậu mới được coi là hoàn thành.

Điền Vân Ngọc giống như vị tướng đánh trận thua lủi thủi đến tìm tôi. Cậu ta vẫn còn thấy ngại ngùng, cúi gằm mặt, muốn giận dỗi nhưng lại không dám, từng bước rón rén đi đến trước mặt tôi. Thực ra, sau khi đi kiện là tôi đã bắt đầu hối hận rồi. Hối hận vì không nên vì chút bồng bột nhất thời mà đem chuyện nhỏ nhặt này làm phiền đến Mao Trạch Đông, hối hận vì không nên làm cho quan hệ với Tiểu Điền căng thẳng đến thế. Dù sao chúng tôi ở bên nhau thời gian không ngắn, cậu ta lại là một chàng trai thông minh, lanh lợi, tháo vát và khôi ngô. Nhìn bộ dạng tủi thân của cậu ta, lòng tôi sớm đã mềm nhũn.

- Xin, xin lỗi nhé. Tớ, tớ vừa nãy nóng nội quá. - Cậu ta ấp úng nói. Thật khó cho cậu ta vì đã chịu hạ thể diện chủ động nhận sai.

- Tớ cũng xin lỗi cậu. - Tôi lập tức tiếp lời nhận sai, rất sợ cậu ta lại mất mặt thêm lần nữa. Bản kiểm điểm của tôi còn có nhiều nội dung thực tế hơn cả cậu ta: - Lẽ ra tớ không nên nói lời cay độc chọc tức cậu, làm tổn thương lòng tự trọng của cậu.

Cậu ta có chút ngại ngùng nói: - Bị chọc tức một chút lại hay.

- Tôi cúi đầu hỏi nhỏ: - Tiểu Điền, cậu không trách tớ chứ?

- Cậu ta chân thành nhìn tôi nói: - Không trách.

Đúng là không đánh không quen biết. Kể từ đó, chúng tôi ở với nhau rất tốt, trở thành những người bạn tri kỷ. Mọi chuyện trong cuộc sống của đối phương đều kể cho nhau nghe, cùng nhau bàn bạc, giúp đỡ lẫn nhau. Tình bạn thân thiết này vẫn duy trì cho đến tận bây giờ.

Đoàn tàu đặc biệt vẫn cất vang khúc ca tiến hành khúc đơn điệu không có điểm dừng ấy, thỉnh thoảng chui qua hầm núi hoặc vượt qua cầu cội, âm thanh mới có chút thay đổi. Đây lại là một chuyến hành trình dài đi khắp vạn thủy thiên sơn trong ngoài Vạn Lý Trường Thành.

Hoàng hôn đang buông xuống. Ráng chiều đỏ rực cuồn cuộn dâng trào như núi non, bập bùng như sóng vỗ. Những ngọn núi xa mờ phủ một lớp sương mù dịu dàng, cây cối hắt bóng dài trên đồng ruộng. Người nông dân đội nón mê thong thả bước trên bờ ruộng, hai tay chắp sau lưng, sợi dây trong tay đang dắt theo con trâu nước chậm chạp thong thả... Cảnh sắc này đẹp quá, Chủ tịch đã nhìn thấy chưa?

Bước vào phòng khách, Mao Trạch Đông đang duỗi tay duỗi chân ngồi trên ghế sofa, trưởng vệ sĩ và các vệ sĩ người đứng người ngồi vây quanh xung quanh. Nhìn cái thế này là biết đang trò chuyện.

Mao Trạch Đông thích trò chuyện, giống như việc ông thích thảo luận các vấn đề chính trị hoặc triết học nghiêm túc với các học giả chuyên gia vậy. Ông nói trò chuyện là một hình thức nghỉ ngơi rất tốt, đồng thời cũng là cơ hội học tập. Ông trò chuyện với các vệ sĩ, trên từ thiên văn địa lý, dưới đến chuyện lông gà vỏ tỏi, chuyện gì cũng có thể bàn luận, mỗi cá nhân đều có thể thỏa thích nói lên suy nghĩ của mình.

Tôi không dám mạo muội cắt ngang cuộc trò chuyện của Mao Trạch Đông, bèn kéo áo Phong Diệu Tùng: - Tiểu Phong, cảnh đẹp thế cơ mà. Đừng có ngồi đây trò chuyện nhảm nữa, ra xem đi kìa.

Phong Diệu Tùng hờ hững liếc ra ngoài cửa sổ một cái, hoàn toàn không có chút động tĩnh gì, rồi lại quay đầu lại. Cậu ta bị làm sao thế này? Tôi chợt nhớ quãng thời gian này cậu ta và Điền Vân Ngọc đều có tâm trạng không tốt, thời gian trực ban cũng ủ rũ không có tinh thần. Lại nhớ tới chuyện Điền Vân Ngọc từng phàn nàn với tôi về việc đối tượng của cậu ta thế này thế nọ, muốn đá cậu ta. Chẳng lẽ hai anh chàng đẹp trai này đều gặp phải trắc trở trong vấn đề tình cảm rồi sao?

- Tiểu Diêu, - Mao Trạch Đông bỗng nhiên gọi tôi. Tôi vội vàng đáp lời. Ông nói: - Cháu đang yêu đương thế nào rồi?

Mặt tôi hơi nóng lên. Tuy nhiên, đây sớm đã không còn là bí mật. Bèn sảng khoái đáp: - Vẫn rất tốt ạ.

- Không cãi vã mâu thuẫn gì chứ?

- Dạ không.

- Các cháu xem, hai cậu vệ sĩ này của ta yêu đương, yêu tới yêu lui cuối cùng đều hỏng bét cả. - Mao Trạch Đông chỉ tay về phía Điền Vân Ngọc và Phong Diệu Tùng. Tiểu Điền và Tiểu Phong đỏ mặt cúi gằm đầu, mí mắt chớp chớp nhìn về phía Chủ tịch, giống như đứa trẻ chịu uất hủ đang nghe phụ huynh mắng mỏ vì không nên hồn.

- Tiểu Điền, cậu không nên đi yêu một người làm nghệ thuật chứ. Cậu một tháng có hơn bốn mươi đồng tiền lương, làm sao nuôi nổi những nữ diễn viên hoạt bát nhảy nhót ấy chứ? Chưa đến chủ nghĩa cộng sản đâu, vẫn phải thực tế một chút chứ.

Điền Vân Ngọc mang theo nụ cười cay đắng ngượng ngùng, cơ thể lắc lư, đôi chân vô thức dụi dụi xuống thảm.

- Còn cậu nữa, Tiểu Phong, các cậu nên tìm người làm công nhân ấy, như thế mới vun vén ổn thỏa được. Bằng không, sau này sẽ phải chịu khổ đấy.

Phong Diệu Tùng bĩu môi gật đầu, ra vẻ trầm ngâm suy nghĩ đúc rút kinh nghiệm xương máu. Tôi suýt chút nữa phì cười thành tiếng. Bọn họ hãy còn rất trẻ, lại vô cùng khôi ngô tuấn tú, tìm đối tượng đương nhiên sẽ không thành vấn đề, hoàn toàn không cần phải đồng cảm hay lo lắng thay họ. Chỉ là họ hơi cẩu thả một chút, đều là đi theo Mao Trạch Đông tham gia vũ hội, nhảy múa rồi bén duyên yêu đương. Mang cái danh nghĩa của Mao Trạch Đông ra trước: "Tôi hình bóng không rời Chủ tịch Mao." "Tôi là người ở cạnh Chủ tịch Mao." Có câu nói này, chuyện trò vừa khít thành đôi. Sau này quen thuộc rồi, cái hào quang chói lọi ấy vừa tan biến, thì mọi chuyện liền không phải như thế nữa. Người bên cạnh Chủ tịch Mao cũng phải ăn cơm gạo củi mắm muối chứ bộ, một tháng chỉ có hơn bốn mươi đồng á? Không được đâu, rất nhanh liền tan vỡ.

Mao Trạch Đông thấu triệt điểm này, liền thực tế nói: - Các cậu cứ dựa theo điều kiện của chính mình mà tìm đối tượng, đừng mượn danh nghĩa của ta. Mượn danh nghĩa của ta cuối cùng là sẽ phải chịu thiệt đấy, phải chịu khổ đấy. Tiểu Điền và Tiểu Phong đã chịu khổ rồi đấy. Hai cậu ấy đã rút ra bài học rồi, người khác cũng phải rút ra bài học. Đất nước chúng ta hiện nay, tìm đối tượng vẫn phải xét điều kiện, một bên nhiệt tình là không được đâu, điều kiện của cả hai bên đều phải cân nhắc.

Những lời này của Mao Trạch Đông đã để lại cho tôi ấn tượng sâu sắc, nhận được rất nhiều cảm hứng. Sau này khi tôi rời khỏi chỗ Chủ tịch đến cương vị công tác mới, chưa từng khoe khoang với bất kỳ ai về lịch sử từng làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông. Sau khi Mao Trạch Đông qua đời, các đồng chí ở xứ chuyên vận gọi tôi đến chiêm ngưỡng di dung của Chủ tịch, rất nhiều lãnh đạo của chúng tôi còn ngạc nhiên hỏi: Sao cơ, đồng chí Diêu Thục Hiền từng làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông á? Chúng tôi còn chẳng biết đấy!

Chẳng bao lâu sau, tôi kết hôn. Mao Trạch Đông nghe tin thì rất vui mừng, gửi lời chúc mừng tôi. Tôi nói: - Cháu tự tìm hiểu lấy, không hề mượn danh nghĩa của Chủ tịch ạ. Mao Trạch Đông nói: - Thế thì tốt, đây cũng là cầu thị thực tế. Các cháu sau này nhất định sẽ hạnh phúc, đầu bạc răng long. Ông còn bảo tôi đưa chồng đến ra mắt ông.

Hồi đó, tôi theo chuyến tàu đi lại liên miên, chồng tôi lại học ở Học viện Y học Thạch Gia Trang, rất khó để đoàn tụ. Gặp lúc chồng được nghỉ đông nghỉ hè vốn là cơ hội đoàn tụ, thì ngặt nỗi đây lại là lúc tôi bận rộn nhất. Mùa hè các thủ trưởng Trung ương đi Bắc Đới Hà, mùa đông lại đi miền Nam họp. Đoàn tàu khi ấy rất căng thẳng, ngoài việc đảm bảo cho Mao Trạch Đông ra, các nhiệm vụ điều động tạm thời để đón đưa các thủ trưởng khác cũng rất nhiều. Tôi nhớ kỳ nghỉ hè đầu tiên sau khi kết hôn, tôi và chồng hầu như không có lấy một ngày được đoàn tụ.

Có một lần, Mao Trạch Đông đi Hà Nam tham quan công xã nhân dân. Đoàn tàu sắp đến Thạch Gia Trang rồi, Mao Trạch Đông bỗng nhiên gọi tôi tới. Ông nói: - Các cháu rất bận rộn, vợ chồng không thể đoàn tụ. Lần này là một cơ hội đấy, quay về thăm ông xã, đoàn tụ một chút đi.

Tôi nói: - Không sao đâu ạ, chúng cháu có rất nhiều cơ hội mà, cháu vẫn còn công việc...

- Làm gì có nhiều cơ hội chứ. - Mao Trạch Đông bấm đốt tay tính toán: - Trong lòng ta nắm rõ hết, các cháu nửa năm nay không được đoàn tụ rồi. Vợ chồng trẻ, ta hiểu chứ. Phải tụ họp với nhau một chút, bằng không trong lòng ta thấy áy náy lắm.

Trong lòng tôi dâng lên từng đợt ấm áp, suýt chút nữa thì trào nước mắt. Mao Trạch Đông là một người rất đỗi dạt dào tình người. Hơn nữa, chỉ có cha mẹ đối với con cái mới nghĩ nhiều và chu đáo đến thế thôi! Tôi xuống tàu ở Thạch Gia Trang, vội vã đoàn tụ với ông xã một chút, rồi lại vội vã quay trở lại đoàn tàu đặc biệt. Mao Trạch Đông càng quan tâm chúng tôi bao nhiêu, nguyện vọng làm tốt công việc của tôi lại càng mãnh liệt bấy nhiêu.

Sau khi về đến Bắc Kinh, chúng tôi lại tiếp nhận nhiệm vụ tạm thời đi Quảng Châu đón đồng chí Chu Ân Lai về Bắc Kinh. Trước kia, tôi từng nhiều lần tham gia đón đưa các đồng chí Chu Ân Lai và Đặng Dĩnh Siêu, đều đã quen thuộc cả.

Đoàn tàu có hai toa bao mềm cao cấp, một toa Mao Trạch Đông ở, một toa Giang Thanh ở. Bây giờ, Chu Ân Lai ở trong toa bao mềm của Mao Trạch Đông, Đặng Dĩnh Siêu ở trong toa bao mềm mà Giang Thanh sử dụng. Tôi đến thăm đồng chí Đặng Dĩnh Siêu trước.

Chúng tôi quen gọi Đặng Dĩnh Siêu là đại tỷ Đặng. Bà dịu dàng nhã nhặn mà lại vô cùng tháo vát. Bà có tính đảng cao, mà lại chưa bao giờ để tính đảng ấy làm tổn hại đến khí chất phụ nữ của mình. Điểm này tạo nên sự đối lập vô cùng rõ rệt với tính cách của Giang Thanh. Giang Thanh đôi khi rất nồng nhiệt, đôi khi lại rất lạnh lùng, cảm xúc thất thường. Cái sự nôn nao bất an ấy lúc nào cũng có thể cảm nhận được. Khi bà ta muốn thể hiện sự dịu dàng tinh tế của người phụ nữ, lại thường mang lại cho người ta cảm giác giả tạo gượng gạo.

Khi đại tỷ Đặng bắt tay tôi, bàn tay kia nhẹ nhàng xoa lên mu bàn tay tôi, ánh mắt luôn nhìn tôi chứ không hề nhìn ngó đông tây. Giọng bà không cao không thấp, giống như một dòng suối nhỏ chảy róc rách chầm chậm: - Tiểu Diêu, nghe ngữ điệu thì cháu là người Thiên Tân phải không?

- Cháu là người Thiên Tân ạ. - Tôi gật đầu.

- Cháu học ở trường nào ở Thiên Tân vậy?

- Cháu từng học tiểu học ở trường Tiểu học trực thuộc tỉnh ạ.

- Thế thì chúng ta còn có thể tính là đồng môn đấy nhé. Ta từng theo học ở trường Sư phạm tỉnh Thiên Tân mà. Cháu có rành Thiên Tân không?

- Rành lắm ạ. Nhà cháu ở ngay đường Trụ Vĩ, khu Hà Bắc, Thiên Tân.

- Ồ, biết chứ. Chúng ta cũng từng ở đó mà...

Đại tỷ Đặng cứ thế trò chuyện tâm tình bình dị với tôi. Lúc chia tay, bà lại nắm lấy tay tôi, nói: - Làm việc trên tàu là rất vất vả đấy, đặc biệt là các đồng chí nữ. Phải chú ý vệ sinh, chú ý nghỉ ngơi. Thân thể mới là cội nguồn làm cách mạng đấy nhé.

Ra khỏi chỗ đại tỷ Đặng, tôi lại đi thăm Thủ tướng Chu Ân Lai. Tính cách của Chu Ân Lai và Mao Trạch Đông mỗi người có một nét đặc sắc riêng. Ấn tượng của tôi về Mao Trạch Đông là sự nhiệt tình kiên định, mộc mạc hài hước, ăn nói bạt mạng thoải mái, ngắn gọn súc tích, tư duy đặc biệt nhạy bén. Ấn tượng của tôi về Chu Ân Lai là sự nhã nhặn ôn hòa, kiên định mưu trí. Ánh mắt đặc biệt sáng ngời có thần, lúc nói chuyện mang lại cho người ta cảm giác ấm áp như làn gió xuân thổi vào lòng... Ông sống tinh tế, rất chú ý phép lịch sự, vô cùng tôn trọng đồng chí Đặng Dĩnh Siêu. Lúc gặp mặt, câu đầu tiên của ông là hỏi: - Cháu đã nhìn thấy đại tỷ của cháu chưa?

- Tôi nói: - Thấy rồi ạ, cháu vừa ở chỗ ngài ấy ra.

- Chu Ân Lai vô cùng quan tâm đến đồng chí Mao Trạch Đông. Câu chuyện của ông luôn xoay quanh Mao Trạch Đông. Thăm hỏi tình hình sinh hoạt và công việc của Mao Trạch Đông trên tàu, dặn dò tôi hết lần này đến lần khác phải làm tốt công tác phục vụ. Đảm bảo cho đồng chí Mao Trạch Đông có một môi trường sinh hoạt và làm việc thật tốt.

Thủ tướng Chu Ân Lai là một người cực kỳ giàu tình cảm. Trước khi xuống tàu, ông nói: - Các đồng chí nhân viên công tác trên tàu rất vất vả. Quanh năm suốt tháng ở bên ngoài, đời sống gia đình ít đi. Đã ít thì lại càng phải trân trọng hơn. Phải biết thấu hiểu quan tâm lẫn nhau nhiều hơn. Vợ chồng ở bên nhau rồi, đừng chỉ có củi gạo dầu muối, đời sống tinh thần cũng phải phong phú vào. Ví dụ như cùng nhau dạo công viên, cùng nhau đi xem kịch, như thế tình cảm mới càng sâu đậm hơn.

Khi tôi và chồng đoàn tụ ở Thiên Tân, liền cùng nhau đi xem một vở kịch. Vở kịch biểu diễn là bi kịch tình yêu của nhà thơ Nam Tống Lục Du. Vợ chồng tôi ngấn lệ xem hết vở kịch, trên đường về nhà người này nép sát vào người kia, đều cảm thấy nên gấp bội trân trọng cuộc sống và tình cảm ngày hôm nay của chúng tôi.

Trở về đoàn tàu đặc biệt, lúc ăn tối tôi đã kể vở kịch này cho Mao Trạch Đông nghe. Ông nghe rất chăm chú, thỉnh thoảng lại gật đầu. Thế là tâm trạng của tôi cũng cao hứng hẳn lên. Đã thấy Chủ tịch thích nghe, tôi liền kể rất chi tiết, còn đan xen không ít lời bàn luận của mình. Kể xong, Mao Trạch Đông bỗng hỏi:

- Tên của vở kịch này là gì thế?

- 《Phong Đầu Xoa》 ạ. - Tôi đoán là ông chưa từng xem, còn hiến kế đề xuất rằng: - Chủ tịch nên xem thử đi, hay lắm ạ.

- 《Phượng Đầu Xoa》 á? - Mao Trạch Đông nhìn chằm chằm vào tôi.

- Tôi chần chừ, không chắc chắn lắm: - Là 《Phượng Đầu Xoa》 hay là... 《Xoa Đầu Phượng》 nhỉ? Á chà, cháu nhớ không rõ nữa rồi.

- Mao Trạch Đông cười lên: - Là 《Xoa Đầu Phượng》. Đây là một bài từ do Lục Du viết: 《Xoa Đầu Phượng, Hồng tô thủ》. Cậu ta là một đại thi hào xuất chúng thời Nam Tống, khi còn trẻ đã ôm ấp hoài bão "lên ngựa đánh rợ Hồ cuồng, xuống ngựa soạn văn thư quân sự". Biểu muội của cậu ta tên là Đường Uyển, cũng là một người phụ nữ có tài hoa lại trọng tình trọng nghĩa. Bi kịch tình yêu của họ có ghi chép trong 《Tề Đông Dã Ngữ》...

Tôi lắng nghe Mao Trạch Đông kể chuyện, vừa kinh ngạc trước kiến thức bác học của ông, lại vừa hổ thẹn vì mình múa rìu qua mắt thợ. Tôi ngay cả 《Xoa Đầu Phượng》 còn chẳng nhớ rõ thế mà lại lải nhải suốt cả bữa ăn. Vậy mà Mao Trạch Đông lại có đủ kiên nhẫn để nghe tôi kể cho đến lúc xong!

Năm 1965, tôi theo đoàn tàu đưa Mao Trạch Đông đi Quảng Châu.

Tàu sắp đến ga, tôi mang theo tâm trạng bịn rịn không nỡ rời xa đi gặp Mao Trạch Đông. Tôi mang thai rồi. Phụ nữ một khi có con thì không thích hợp làm việc trên đoàn tàu đặc biệt nữa. Bởi vì đã có gánh nặng, cần phải chăm sóc gia đình, không thể lâu dài trực ban ở bên ngoài.

Mao Trạch Đông đang phê duyệt công văn. Đã quen thuộc rồi, ông chỉ nhấc mí mắt liếc tôi một cái, rồi lại tiếp tục viết gì đó lên công văn, miệng tiện miệng hỏi:

- Có chuyện gì thế?

- Chủ tịch, cháu... cháu lần sau có lẽ không đến nữa rồi ạ.

- Hả? - Mao Trạch Đông khựng lại, đặt bút xuống, nhìn chăm chăm vào tôi: - Tại sao?

Tôi đỏ mặt. Câu này thì nói thế nào đây?

- Cháu, cháu có lẽ phải nghỉ sinh rồi ạ. - Tôi cúi đầu nói nhỏ.

Mao Trạch Đông đăm đăm nhìn tôi một lát, rồi mỉm cười nói: - Đó là hỉ sự lớn đấy chứ. Lúc trước cũng chẳng biết gì cả, chẳng chuẩn bị món quà gì để tặng cháu cả...

Ông trầm ngâm một lát. Ông hoàn toàn hiểu rõ việc tôi có con rồi thì không thể quay lại làm việc trên đoàn tàu đặc biệt được nữa. Trong lòng tôi có một tâm nguyện, ngượng ngùng không dám nói ra. Tôi chỉ mong Mao Trạch Đông có thể tự mình nghĩ đến. Tôi đi theo ông mười mấy năm rồi, ông nên nghĩ đến chứ.

Mao Trạch Đông rời khỏi bàn làm việc, đi thắt bước vài vòng, rồi lại nhìn tôi: - Tiểu Diêu, vậy chúng ta chụp chung một tấm ảnh nhé.

Trong mắt tôi lập tức trào lên một lớp ngấn lệ. Đây chính là tâm nguyện lớn nhất của tôi mà!

Mao Trạch Đông gọi đồng chí Hầu Bột tới, nhờ cô ấy chụp giúp chúng tôi một bức ảnh chung. Tấm ảnh này kể từ đó đã mãi mãi đồng hành gắn bó với tôi.

Mao Trạch Đông xuống tàu rồi, tôi theo đoàn tàu đặc biệt quay về Bắc Kinh; từ đó về sau, tôi chuyển công tác khỏi xứ chuyên vận, từ đó không bao giờ còn gặp lại Mao Trạch Đông nữa. Thế nhưng, mười mấy năm làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông cùng với bức ảnh chụp chung lúc chia tay ấy, lại mãi mãi khắc sâu trong tim tôi.