Mao Trạch Đông đã uống thuốc ngủ hai lần vẫn không tài nào chợp mắt. Ông nằm trên chiếc giường gỗ, một nửa chiếc giường chất đầy sách dày hơn một thước. Trời nóng, ông chỉ đắp một chiếc chăn vải trắng. Đó là loại vải thô bình thường, trên đó có thể tìm thấy ba bốn miếng vá. Trên chiếc gối làm bằng vỏ kiều mạch, người ta buộc một chiếc chiếu gối cũng được vá víu tương tự. Trên chiếu gối lại lót thêm hai tờ báo. Ông gối đầu trực tiếp lên những tờ báo đó.

Ông đã không còn đọc công văn, cũng chẳng xem báo nữa. Tện tay vơ lấy cuốn trên giường để lật xem. Ông phiền muộn, bất an, cáu kỉnh. Tất cả những điều này đều vì chuyện ngủ nghỉ.

Mao Trạch Đông cả đời đều đang đấu tranh vì một giấc ngủ ngon.

Tôi dùng lòng bàn tay ôm lấy cẳng chân ông, nhẹ nhàng đẩy về phía đùi, cứ thế lặp đi lặp lại. Kiểu xoa bóp này là để giúp ông dễ chìm vào giấc ngủ. Trong chuyện ngủ nghỉ, Mao Trạch Đông đôi khi giống như một đứa trẻ. Trẻ con cần có người bên cạnh vỗ về mới ngủ được, Mao Trạch Đông cũng cần có người bên cạnh xoa bóp mới chợp mắt được. Kiểu xoa bóp này không được gấp gáp, không được dừng lại, không được có động tác đột ngột. Phải liên tục, kéo dài, nhẹ nhàng và bền bỉ như mưa xuân. Tôi cảm thấy cánh tay mỏi nhừ, thắt lưng ê ẩm, tôi đã xoa bóp được hơn hai tiếng đồng hồ. Nhẹ nhàng, lặng lẽ, liên tục thay đổi tư thế. Lúc ngồi, lúc cúi, lúc quỳ, nhân đó để điều hòa gân cốt bắp thịt, để các bộ phận trên cơ thể được nghỉ ngơi luân phiên.

Trời đã gần trưa, thoang thoảng nghe thấy tiếng ve kêu. Cuối cùng ông cũng nhắm mắt lại. Cuốn vẫn nằm trong tay, nhưng đã buông thõng trên ngực.

Là đang suy nghĩ hay đã chìm vào giấc ngủ rồi?

Tôi nhìn khuôn mặt vừa có sự chất phác của người nông dân, vừa có sự kiên định của nhà chính trị gia lại vừa có sự thâm trầm của nhà triết học cuối cùng đã trở lại bình thản ấy, động tác xoa bóp càng chậm hơn và nhẹ hơn nữa. Năm phút sau, tôi dừng xoa bóp. Chân trái từ từ, từ từ trượt khỏi giường. Gan bàn chân chạm xuống tấm thảm dày dặn mềm mại, chân tiếp tục vươn xuống, dò dẫm xuống. Sau đó, mới giữ vững sức lực để cơ thể từ từ rời khỏi giường...

Thế nhưng, một bàn tay to lớn và ấm áp đột nhiên nắm lấy cổ tay tôi.

"Đừng đi, cậu đừng đi." Lông mi Mao Trạch Đông chỉ chớp nhẹ một cái, chứ không mở mắt ra nữa. Ông lẩm bẩm nhỏ: "Ở lại với tôi một lát, ở lại với tôi một lát nữa thôi..."

Tôi nghiêng người ngồi lại lên giường, muốn tiếp tục xoa bóp cho ông. Thế nhưng Mao Trạch Đông không buông tay ra, vẫn lẩm bẩm, giọng nói yếu ớt đến mức gần như không thể nghe thấy: "Thôi không cần nữa, cậu rất mệt rồi... Cứ thế này, cứ thế này ngồi với tôi một lát đi."

Vòng mắt tôi cay xòe, sống mũi cay đắng. Nỗi thống khổ vì không thể chợp mắt của ông là điều ai cũng thấy rõ. Nhưng tuyệt không chỉ có thế. Từ đôi mày hơi nhăn lại của ông, hàng lông mi đang run rẩy, khóe miệng thỉnh thoảng co giật và bàn tay nắm chặt lấy tôi không buông, tôi cảm nhận sâu sắc sự cô đơn, tịch mịch và nỗi buồn thương của ông.

Đây không phải là sự tưởng tượng chủ quan của tôi. Mấy anh em vệ sĩ chúng tôi từng mang theo sự đồng cảm sâu sắc để bàn tán riêng với nhau nhiều lần: Cuộc sống của Mao Trạch Đông quá mức khổ hạnh, quá đơn điệu, quá tẻ nhạt, quá mất tự do.

Ông có vợ con, nhưng không sống cùng nhau. Người hình bóng không rời với ông chỉ có mấy anh em vệ sĩ chúng tôi. So sánh mà nói, chúng tôi giống người nhà của ông hơn. Nhưng chúng tôi không thể mang lại cho ông niềm vui sum họp gia đình, chỉ có thể chăm sóc chuyện ăn uống sinh hoạt thường ngày của ông, để ông có thể cống hiến tốt hơn cho đảng, cho công việc, công việc, công việc, phục vụ nhân dân, phục vụ nhân dân, phục vụ nhân dân.

Chúng tôi còn phải đảm bảo sự an toàn cho ông, đây là vì lợi ích của đảng và nhân dân. Thế nhưng, đôi khi chúng tôi cũng nảy sinh những mối nghi ngờ không dám nói ra đối với kiểu bảo vệ an toàn này.

Dấu chân của ông đi khắp cả nước. Thế nhưng, ông không được dạo phố, không được đi công viên, không được tùy tiện vào rạp chiếu phim, không được tùy tiện lên bách hóa tổng hợp. Ông là lãnh tụ của nhân dân, nhân dân cả năm châu đều hô vạn tuế ông. Thế nhưng ông không có sự tự do tùy tiện gặp gỡ mọi người, đi đâu cũng bị giới hạn bởi sự "an toàn". Ngay cả nữ nhân viên phục vụ trên đoàn tàu chuyên dụng muốn gặp ông, cũng phải được sự đồng ý của vệ sĩ chúng tôi. Tư duy của ông vô cùng nhạy bén, tung hoành không gì bó buộc, vậy mà có thời gian ngay cả máy bay ông cũng không được ngồi. Ông muốn tung hoành bay lượn, nhưng không thể. Ông chỉ là một con người, thứ mà ông phải đối mặt là quyết định của tổ chức. Đôi khi, chỉ một câu nói của ông có thể thay đổi tiến trình lịch sử Trung Quốc. Nhưng đồng thời, ông nói một trăm câu cũng không đổi lại được sự tự do ra quán ăn một bữa cơm. Ông nói một câu ở bên trong tường đỏ thì trái đất cũng phải rung chuyển, thế nhưng ông muốn bước ra khỏi tường đỏ một bước tùy điều đó là không thể. Tất cả những điều này thoạt nhìn có vẻ hoang đường khó tin, nhưng lại chính là hiện thực khách quan chính xác trăm phần trăm.

Ông từng nhiều lần ngưỡng mộ cuộc sống tự do tự tại của những người công nhân, nông dân, binh lính và thị dân bình thường biết bao! Nhưng cuối cùng ông vẫn phải chấp nhận và quen với lối sống đặc biệt ấy...

"Những điều tôi kể cậu có thể hiểu được không?" Lý Liên Thành bỗng nhiên dừng lại hỏi.

Tôi suy nghĩ một lúc, gật đầu: "Em hiểu, cũng tin tưởng."

"Mao Trạch Đông có thói quen đọc báo, đọc sách, phê duyệt công văn trên giường. Lúc này, chúng tôi thường ngồi trên giường bóp chân cho ông. Bản thân việc xoa bóp đôi khi không phải là việc bắt buộc, cái ông cần chỉ là có người ở bên cạnh. Khi không xem đồ vật nữa, chúng tôi còn chải tóc cho ông, thúc đẩy lưu thông máu, tỉnh táo an thần. Trong lúc nghỉ ngơi thì trò chuyện với chúng tôi, đôi khi còn nắm tay trò chuyện. Chỉ cần có người bên cạnh là ông cảm thấy vững dạ, ông có thể yên tĩnh." Lý Liên Thành dùng tay chải lại mái tóc, vừa hồi tưởng vừa nói tiếp: "Đôi khi nhân lực của chúng tôi ít, không xoay vòng được ca, đành phải liên tục túc trực bên cạnh Chủ tịch suốt hai mươi bốn giờ. Phong Diệu Tùng và Điền Vân Vương rất hợp để trò chuyện với Chủ tịch. Tiểu Phong có mấy lần từ chỗ Chủ tịch đi ra, đáng lẽ phải về phòng trực ban nhưng lại không bước về nổi, ngồi sụp xuống bậc thềm là ngủ thiếp đi. Chúng tôi phục vụ Chủ tịch thực sự là dốc toàn lực, có lúc vô cùng mệt mỏi."

Tôi vừa ghi chép, vừa ngẩng đầu nói: "Có vệ sĩ nói với tôi rằng Chủ tịch rất yêu quý Lý Nạp."

"Đương nhiên là vậy rồi. Tôi đã mấy lần nhìn thấy Chủ tịch đi công tác về, bế Lý Nạp vào ngực, vỗ vỗ lưng và nói: Đứa nhỏ, đứa con ngoan của ta. Thế nhưng, Lý Nạp từ nhỏ đã ăn nhà ăn tập thể, sau khi đi học thì ăn cơm canh nhà ăn của trường. Một năm khó lắm mới được ngồi ăn cùng bàn với Chủ tịch vài bữa. Chủ tịch yêu cầu con cái quá nghiêm khắc."

"Cho đến nay, tất cả những người từng làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông đều nói với tôi rằng, cuộc sống của Chủ tịch quá gian khổ, quá xuề xòa tạm bợ. Ai nấy đều nói một lời như một."

"Không phải là tạm bợ, mà là thói quen. Có thể nói là thói quen sinh hoạt của người nông dân, cũng có thể nói là thói quen sinh hoạt gian khổ giản dị." Lý Liên Thành nói đến đây, dừng lại một lúc không nói gì. Anh ta đang hồi tưởng ư? Ngực hơi phập phồng, vành mắt vậy mà lại đỏ hoe. Hồi lâu, bỗng nhiên thở dài một tiếng thật dài: "Hạ, tôi thật không còn mặt mũi nào để gặp Chủ tịch nữa... Tôi bây giờ làm phó giám đốc công ty, thường xuyên giao thiệp với thương nhân nước ngoài. Cậu có lẽ khó mà tin được, tôi thường xuyên ăn một bữa cơm là tiêu sạch chi phí ăn uống một năm rưỡi của Chủ tịch, có lúc còn hơn thế! Hạ, tôi cũng hết cách mà..." Anh ta ôm đầu bằng cả hai bàn tay. Các ngón tay cào mạnh vào phần da đầu tóc đã thưa thớt. Giọng nói trở nên có chút tiêu điều: "Lão nhân gia anh linh ở trên trời... Tôi thực sự không còn cách nào khác mà..."

Trầm mặc một khoảng thời gian khá dài, tôi mới nhỏ giọng đề nghị: "Kể tiếp đi ạ. Lần đầu tiên anh gặp Chủ tịch là vào thời gian nào?"

"Cuối năm 1949, Mao Trạch Đông đi Liên Xô để ký kết Hiệp ước hữu nghị, đồng minh và tương trợ Trung - Xô. Lão nhân gia còn bốc cho tôi một nắm kẹo hoa quả. Thời đó được ăn một viên kẹo chính là sự thụ hưởng ghê gớm lắm rồi! huống chi lại là kẹo do Chủ tịch Mao cho..." Trong mắt anh ta lóe lên ánh nước ươn ướt, tiếp đó lại dùng bàn tay run rẩy quẹt diêm, châm đi hút thuốc lá. Thế rồi, trước mắt tôi bao phủ từng làn sương lam, giống như đang nhìn thấy một thước phim hồi ức theo kiểu cũ.

Mặt đất phủ một lớp sương trắng, khô ráo và cứng rắn. Mặt trời mọc đỏ lựng nhô lên khỏi đường chân trời, lập tức chiếu sáng tòa lầu trắng do người Nhật xây dựng. Tòa lầu trắng đã được cải tạo thành nhà khách văn hóa, là nơi nghỉ ngơi giải trí của các cán bộ phụ trách đảng chính quân vùng Đông Bắc như Cao Cương. Tôi chạy bước nhỏ hướng về phía tòa lầu trắng. Hơi thở gặp không khí giá lạnh dường như bốc lên khói. Tôi lo lắng, sợ lỡ mất cuộc họp. Cha tôi là người lao khổ vượt Quan Đông. Tôi từ nhỏ làm công nhân trẻ em, mười hai tuổi gặp lúc nước Cộng hòa thành lập, ứng tuyển đến Thẩm Dương, làm nhân viên phục vụ ở nhà khách văn hóa. Sự nhiệt tình lúc bấy giờ sục sôi tựa nước sôi.

Trong cuộc họp đã phân công nhiệm vụ, bầu không khí khác biệt hoàn toàn với ngày thường. Mấy nhân viên phục vụ nhỏ chúng tôi được chỉ định trực ban ở tầng hai, kỷ luật tuyên bố rất nghiêm ngặt, ngay cả giám đốc nhà khách cũng không cho phép lên tầng hai. Công nhân lò hơi đun nước cũng được đổi người, đổi thành trưởng khoa bất động sản, một đồng chí cũ đã qua tôi luyện lâu năm! Biện pháp an toàn nghiêm ngặt như vậy, là chuẩn bị đón tiếp ai đây?

Hôm đó, chúng tôi không được đi lại lung tung, không được viết thư gọi điện thoại, không được nhìn đông ngó tây, không được thì thầm to nhỏ hay lớn tiếng ồn ào... Theo chỉ lệnh, chúng tôi nghiêm chỉnh đứng hai bên cửa thang máy.

Không biết đã qua bao lâu, nghe thấy tiếng thang máy hoạt động. Đèn chỉ thị thang máy sáng lên rồi lại tắt đi. Cửa mở ra. Trong số các vị thủ trưởng bước ra lần lượt, tôi bỗng nhìn thấy một gương mặt quen thuộc. Chủ tịch Mao! Tôi suýt thì kêu lên, nhưng lại tưởng mình đang nằm mơ. Thế nhưng, gương mặt quen thuộc ấy đã quay sang phía chúng tôi, mỉm cười, và lập tức đưa tay đi về phía nhân viên phục vụ chúng tôi. Đầu tiên là bắt tay Trương Tiên Bằng đang đứng trước mặt tôi: "Các đồng chí khỏe chứ."

"Báo cáo Chủ tịch, chúng tôi khỏe ạ." Trương Tiên Bằng kích động trả lời.

"Các đồng chí khỏe chứ." Mao Trạch Đông lại bắt tay tôi. Lúc này, tôi mới như tỉnh mộng, đầu hơi choáng váng, tay run rẩy, cơ thể run rẩy nói: "Chủ tịch khỏe, Chủ tịch Mao ngài khỏe ạ!" Tôi muốn nói nhiều hơn với Chủ tịch vài câu, nhưng cổ họng nghẹn ngào, kỷ luật cũng không cho phép. Mao Trạch Đông rõ ràng cũng muốn nói thêm vài câu với chúng tôi, thế nhưng người bên cạnh xúm lại, ông đành bất đắc dĩ, bị đám đông vây quanh đi vào phòng số một.

Lúc đó, Trương Tiên Bằng không nghi ngờ gì là người cảm thấy hạnh phúc nhất trong số các nhân viên phục vụ chúng tôi. Cậu ấy trực tiếp phụ trách ăn ở của Mao Trạch Đông. Diệp Tử Long, Uông Đông Hưng và Trần Bá Đạt cũng ở tầng hai, do tôi phụ trách ăn ở.

Mấy ngày phục vụ, chúng tôi không đặt chân xuống lầu. Mao Trạch Đông lên lầu, chúng tôi đón ở cửa thang máy. Mao Trạch Đông xuống lầu, chúng tôi tiễn ở cửa thang máy. Lúc đó chúng tôi đều còn nhỏ, trông lanh lợi, tay chân tháo vát, nhiệt tình cao, tinh thần trách nhiệm và vinh dự cực kỳ mạnh mẽ. Mao Trạch Đông đã để lại ấn tượng tốt với chúng tôi. Diệp Tử Long phụ trách cơ yếu, Uông Đông Hưng phụ trách an toàn, họ đã ghi lại tên tuổi của chúng tôi.

Đầu tháng ba năm sau, Mao Trạch Đông từ Liên Xô trở về, lại ở lại lầu trắng mấy ngày. Lần này, Diệp Tử Long và Uông Đông Hưng tìm chúng tôi nói chuyện: "Các cậu có muốn đến Bắc Kinh, làm việc bên cạnh Chủ tịch không?" Chúng tôi nói: "Rất sẵn lòng." Sau khi Mao Trạch Đông đi, chúng tôi khôi phục công việc bình thường. Qua mấy tháng, chúng tôi không còn nghĩ đến chuyện đi Bắc Kinh nữa, tưởng rằng các vị thủ trưởng chẳng qua chỉ tiện miệng nói thế mà thôi.

Thế nhưng, tháng bảy Trung ương bỗng gửi tới một bức điện báo, đích danh điều động một số đồng chí tới Trung Nam Hải công tác, trong đó có tôi và Trương Tiên Bằng. Tiếp theo đó, Ban Tổ chức Trung ương phái người đến đón chúng tôi đi Bắc Kinh. Cứ như vậy, chúng tôi bước vào tường đỏ, chuyển vào Đông Bát Sở của Trung Nam Hải. Một tháng sau, tôi được phân công đến bên cạnh Diệp Tử Long làm công vụ viên.

Lúc đó, Diệp Tử Long ở ngay căn nhà ba gian bên cạnh Cúc Hương Thư Cung, chỉ cách chỗ ở của Mao Trạch Đông một bức tường, có cửa sau thông nhau. Phàm là người đến làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông, đều phải qua sự thử việc của Diệp Tử Long trước, và quan sát thói quen sinh hoạt của Mao Trạch Đông từ góc độ bên cạnh. Hai tháng sau, tôi mới chính thức được điều động đến làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông.

Hôm đó, Lý Ngân Kiều nhìn chằm chằm vào mắt tôi, không cho phép ánh mắt tôi lảng tránh, có một cuộc nói chuyện rất nghiêm túc. Nội dung cuộc nói chuyện của anh ấy lâu ngày nên không nhớ rõ lắm, nhưng đôi mắt ấy thì lưu lại trong tâm trí tôi mãi không thể phai mờ. Tôi còn nhớ mình đã thề thốt rằng: "Quyết không phụ sự tin tưởng của đảng và nhân dân. Dùng sinh mạng để bảo vệ Chủ tịch Mao, toàn tâm toàn ý làm tốt công việc phục vụ."

"Theo tôi đi." Lý Ngân Kiều đi ở phía trước dẫn đường. Khi bước lên bậc thềm, anh ấy chỉnh lại tóc và cổ áo. Tôi cũng theo bản năng vuốt phẳng lại quần áo. Anh ấy dừng tôi cũng dừng, anh ấy đi tôi cũng đi, giống như cái đuôi vậy, đi sát theo anh ấy bước vào phòng làm việc của Mao Trạch Đông.

Mao Trạch Đông ngồi trong ghế sô-pha đọc báo, giống như đang đợi tôi. Nghe thấy tiếng động bèn ngẩng đầu lên, ánh mắt lướt qua mặt Lý Ngân Kiều rồi rơi lên người tôi không dịch chuyển nữa. Tôi lập tức cảm thấy căng thẳng, cơ bắp cứng đờ, việc hô hấp cũng trở nên khó khăn.

"Chủ tịch, cậu ấy đến rồi." Giọng nói của Lý Ngân Kiều truyền vào tai tôi. Tôi nhìn thấy Mao Trạch Đông mím môi dưới, buông tờ báo xuống: "Được, vậy thì tốt." Ông gật đầu. Sau này tôi dần phát hiện ra, khi Mao Trạch Đông hài lòng với chuyện gì đó thì luôn nói: Được, vậy thì tốt.

"Cậu tên là gì nhỉ?" Mao Trạch Đông vẫy vẫy tay, "Qua đây, tiểu quỷ, qua đây nói chuyện."

"Lý Liên Thành." Tôi vừa nói vừa đi về phía Mao Trạch Đông, cách một khoảng đúng một bước chân thì dừng lại.

"Lý Liên Thành, viết như thế này phải không?" Mao Trạch Đông đưa tay trái ra, dùng ngón trỏ tay phải viết chữ lên lòng bàn tay trái.

"Vâng ạ." Tôi gật đầu.

"Năm nay bao nhiêu tuổi rồi?"

Giọng Hồ Nam của ông, hỏi đến hai lần tôi mới nghe hiểu.

"Mười sáu ạ."

"Cậu là người ở đâu?"

"Đại Liên."

"Vậy là cậu đã từng nhìn thấy biển rồi chứ?"

"Cháu từng đan lưới đánh cá ở nhà máy lưới đánh cá ạ."

"Cậu có vui vẻ khi đến chỗ tôi làm việc không?"

"Vui ạ."

"Nhưng cậu mới mười sáu tuổi, bố mẹ có yên tâm cho cậu đến không?"

Tôi cúi đầu: "Bố mẹ cháu đều qua đời cả rồi."

Một khoảng im lặng, khi tôi ngẩng đầu lên lần nữa, phát hiện trong mắt Mao Trạch Đông lộ ra một vẻ đồng cảm xót xa. Ông bỗng nhiên bốc một nắm kẹo từ bàn trà, đưa cho tôi: "Ăn kẹo đi, ăn một viên kẹo đi."

Bàn tay của Mao Trạch Đông thật to, ông bốc một nắm kẹo, tôi dùng cả hai tay để đón, vậy mà vẫn rơi xuống đất một viên. Tôi do dự không biết có nên nhặt lên không? Mao Trạch Đông đã cúi người nhặt lên rồi. Tôi liền có chút vội vàng, cũng vội vàng khom lưng nhặt theo: "Chủ tịch, để cháu." Nào ngờ, viên kẹo dưới đất chưa nhặt lên thì chỗ kẹo đang ôm trong tay lại rơi xuống mấy viên. Tôi thật là lúng túng quá đi mất.

Đứa bé. Đúng là một đứa bé." Mao Trạch Đông không cho tôi đặt kẹo trở lại bàn trà, nhét những viên kẹo nhặt được vào túi áo của tôi: "Cất đi, cất đi mang về mà ăn." Ông đánh giá lại tôi một lần nữa, hỏi: "Trong nhà còn người thân nào không?"

"Còn một người em gái ở Đại Liên ạ."

"Cậu đã đi học chưa?"

"Đã học bốn năm rồi ạ."

"Cậu nên đi học chứ. Cậu là người đã nhìn thấy biển, nên có chí khí. Nhân lúc còn trẻ, nên học tập nhiều hơn."

Lúc đó, tôi không hiểu được tâm trạng và suy nghĩ khi Mao Trạch Đông nói ra những lời này, tưởng rằng ông chẳng qua chỉ tiện miệng nói thế mà thôi. Hơn nữa, một khi bắt đầu trực ban, tôi lập tức phát hiện mình vô cùng không thích ứng, dùng gần như toàn bộ tinh lực vẫn không thể đảm đương nổi. Cảm giác vô cùng mệt mỏi, hoàn toàn không có tâm trí đâu mà nghĩ đến chuyện đi học.

Sinh hoạt của Mao Trạch Đông không có quy luật, hay nói cách khác là hoàn toàn khác biệt với quy luật của người bình thường, điều này phàm là những người từng làm việc bên cạnh ông đều biết. Trước tiên là ăn uống không có quy luật, luôn phải có người nhắc đi nhắc lại. Ông nói lúc nào ăn thì mới có thể đi làm. Chuyện nấu nướng vốn là việc của nhà bếp, thế nhưng ông lại thường chê phiền phức, bắt chúng tôi đun một ly trà cháo yến mạch trên bếp điện hoặc thả một ít mì vắt vào là xong một bữa. Một ngày ăn một bữa hay ba bữa đều không có định mức cố định. Cứ thế này, việc ăn uống của chúng tôi cũng thường mất đi quy luật. Giấc ngủ của ông lại càng đặc biệt hơn. Phần lớn thời gian là ngủ vào buổi sáng, làm việc vào buổi chiều và ban đêm, hễ gặp việc lớn là liên tục hai ba ngày không chợp mắt, vệ sĩ trực ban chúng tôi đành phải thức cùng, mấy ngày liền là toàn thân rã rời, ngáp ngắn ngáp dài. Sức lực vượt trội của ông khiến người ta kinh ngạc, cũng khiến người ta khó lòng chịu đựng. Tôi muốn khám phá ra bí ẩn trong đó. Chẳng lẽ là đã ăn loại thuốc bổ cao cấp nào sao? Quan sát kỹ lưỡng, chẳng phát hiện ra gì cả. Những thứ Mao Trạch Đông đưa vào miệng đều phải qua tay vệ sĩ chúng tôi, ngay cả việc uống thuốc cảm cúm cũng không ngoại lệ. Mao Trạch Đông chưa từng ăn bất kỳ loại thuốc bổ nào. Thứ ông thích ăn chính là gạo lứt đỏ: kê, đậu đen, khoai môn. Thèm thì đòi một bát thịt kho tàu. Rau thường ngày ngoài ớt, dứa đậu phụ ra, cũng chẳng qua là rau cải bó xôi, rau muống, bắp cải và... thường thấy ngoài chợ, ông dường như cũng không câu nệ, rau thường không cần thái một dao là cho vào nồi, lúc ăn cơm lúc nào cũng phải cầm một cuốn sách hoặc tờ báo vừa xem vừa ăn. Ông không bao giờ nhai kỹ nuốt chậm, có thể nói là hổ lang nuốt chửng. Nếu tự mình ăn cơm, vài phút là giải quyết xong trận chiến, trừ phi có khách mới đành phải giảm tốc độ lại.

Những món Mao Trạch Đông ăn người bình thường không khó để ăn được. Tôi cũng từng học theo cách ăn uống của ông, không được, chỉ mấy ngày là dạ dày khó chịu. Chẳng có được sức lực dồi dào vượt trội như ông, ngược lại suýt thì sụp đổ.

Tôi lại phát hiện Mao Trạch Đông đặc biệt thích uống trà, thích hút thuốc lá. Chẳng lẽ đây mới là nguồn gốc sức lực dồi dào của ông? Thử mấy ngày, cũng không được. Uống trà nhiều ruột gan cứ kêu ục ục, mau đói, vã mồ hôi trộm. Hút thuốc nhiều miệng khô đắng, đầu cũng đau. Hưm, xem ra đây là bẩm sinh. Tôi thầm nghĩ như vậy. Nếu không thì sao Mao Trạch Đông lại có thể trở thành lãnh tụ của nhân dân cả nước?

Chúng tôi lo lắng vì Mao Trạch Đông không thể ăn uống có quy luật, còn Mao Trạch Đông thì chỉ lo lắng vì không thể đi đại tiện bình thường. Ông luôn bị táo bón. Mấy ngày mới đi đại tiện một lần, hơn nữa bắt buộc phải thụt rửa, thụt rửa rồi mới đi ra được. Đi ra được thì ông thấy nhẹ nhõm như trút được gánh nặng. Trước khi độc lập trực ban, tôi vừa phải học cách dùng ca trà nấu cháo yến mạch, luộc mì vắt, nướng khoai môn, vừa phải học qua một lượt bản lĩnh dùng chậu rửa mặt và ống cao su để thụt rửa.

Mao Trạch Đông có một điểm chú trọng hơn người khác một chút, chính là mỗi ngày phải lau người một lần, xoa bóp một lần. Những công việc này cũng đều do vệ sĩ chúng tôi hoàn thành, thế nên tôi buộc phải học xoa bóp.

Lúc xoa bóp, Mao Trạch Đông thường trò chuyện cùng chúng tôi, nhưng phần lớn thời gian ông đọc báo phê duyệt công văn. Ông có thói quen nằm trên giường đọc sách phê duyệt công văn. Chúng tôi xoa bóp ở bên cạnh, hoàn toàn không ảnh hưởng đến việc làm việc của ông. Tôi nhớ lần đầu tiên xoa bóp cho ông, tôi cẩn thận hỏi: "Chủ tịch, thế này được không ạ?"

"Ừ, được, rất tốt." Mao Trạch Đông đặt tờ báo xuống, nhìn về phía tôi. Tôi liền cúi đầu xuống. Bình thường nói chuyện, tôi sợ nhất là Chủ tịch nhìn tôi. Nếu ông vừa đọc báo vừa trò chuyện với tôi, tôi còn tự nhiên thoải mái, nếu ông nhìn tôi, tôi sẽ trở nên mất tự nhiên không thoải mái. Thế nhưng, ánh mắt của Mao Trạch Đông không chịu rời khỏi tôi, hỏi: "Cậu học những thứ này làm gì chứ? Cậu còn trẻ, đi học không phải sẽ tốt hơn sao?"

Mao Trạch Đông đã nhiều lần nhắc đến chuyện đi học với tôi, tôi bắt đầu nghiêm túc suy nghĩ về vấn đề này. Tôi muốn đi, nhưng tôi sao có thể nói "Vâng, thế thì cháu đi học đây" được? Không thốt lên lời. Tôi vẫn luôn trả lời: "Cháu sẵn lòng làm việc bên cạnh Chủ tịch."

Thế nên Mao Trạch Đông dùng một ánh mắt kỳ lạ nhìn chằm chằm vào tôi, giống như muốn nhìn thấu tâm tư của tôi vậy. Hồi lâu, không tỏ rõ thái độ là đồng ý hay phản đối mà ừ một tiếng.

Cuối năm, tôi cuối cùng cũng hạ quyết tâm đi học. Quyết tâm này có thể đưa ra, có liên quan không nhỏ đến việc tôi đi theo Mao Trạch Đông ra ngoài khảo sát.

Mao Trạch Đông đi ra ngoài, hành lý do chúng tôi chuẩn bị. Dù là ở trên tàu hỏa hay ở nhà khách, ông đều nằm giường ván gỗ, dùng chăn đệm của chính mình. Chăn đệm của ông đều là một màu vải trắng thô, chiếc khăn mặt bông ông dùng là loại cũ, chính là chiếc khăn mặt bông có đắp miếng vá hiện đang được trưng bày trong cố cư của ông. Gối bằng vải thô nhồi vỏ kiều mạch, mùa đông lót vỏ gối mùa hè lót chiếu gối hoặc báo. Hai bộ đồ ngủ bằng lụa tơ tằm, từ bao năm nay vẫn là hai bộ đồ ngủ ấy. Có hai bộ áo lót quần lót thay nhau mặc, việc giặt quần áo cũng do vệ sĩ chúng tôi làm. Ông có một đôi giày da màu nâu mũi to, một đôi giày vải đen mũi tròn. Có hai chiếc khăn mặt, phân công không rõ ràng, lau mặt lau người lau chân dùng tùy tiện. Cần mang theo một ít thuốc lá và trà. Mang một đôi đũa gỗ mun hoặc đũa tre. Trong dụng cụ đánh răng mang theo, không có kem đánh răng mà chỉ có bột đánh răng. Ông chưa từng sử dụng xà phòng thơm, chỉ thỉnh thoảng dùng xà phòng giặt. Món đồ có sức nặng nhất, quan trọng nhất, không thể thiếu nhất trong hành lý chính là hai chiếc hòm sách.

Đó là hai chiếc hòm gỗ, thô ráp nặng nề. Cao hai thước, dài ba thước, rộng hơn một thước, được quét sơn bóng. Đây là loại chuyên dụng để đi công tác, bên trong chất đầy sách. Những cuốn sách như , , là những cuốn lần nào cũng bắt buộc phải mang theo. Những cuốn sách còn lại như Thơ Đường Tống, tiểu thuyết cổ điển và sách triết học thì được lựa chọn theo phân phó của Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông trong cuộc sống là người phóng khoáng không câu nệ, trong phòng làm việc và phòng ngủ, chỗ này chỗ kia chất đầy sách báo. Trông có vẻ lộn xộn không theo trật tự nào, thế nhưng ông lại có thể tùy ý tìm thấy cuốn sách mình muốn xem. Nếu như cậu muốn sắp xếp ngăn nắp theo tiêu chuẩn ngoại quan thông thường nào đó, thu dọn gọn gàng, thì tiêu đời rồi. Ông sẽ vì không tìm thấy cuốn sách mình muốn xem mà phiền muộn cáu kỉnh, thậm chí là nổi giận.

"Sách của tôi không cho phép các cậu động vào, để ở đâu thì cứ để nguyên ở đấy." Ông nhắc nhở chúng tôi như vậy, đặc biệt là vào những lúc dọn dẹp vệ sinh.

Sắp đi ngoại tỉnh rồi. Trước khi lên tàu hỏa, Mao Trạch Đông khua tay một cái: "Mang tất cả những thứ này đi." Cửu chỉ đó phải được sự giúp đỡ của vệ sĩ cũ mới có thể hiểu được. Không những bao gồm mấy chồng sách báo công văn trên bàn làm việc, mà còn bao gồm mấy cuốn sách trông như bị vứt tùy tiện trên tay vịn sô-pha và bàn trà.

Sách báo sau khi đóng hòm, được đặt lên xe Jeep đi trước. Sẽ được đưa đến toa xe chính của đoàn tàu chuyên dụng trước khoảng hai tiếng, bày biện lại sách báo công văn trên bàn làm việc, vứt trên tay vịn sô-pha hoặc bàn trà theo dáng vẻ như ở nhà. Những cuốn sách ban đầu đặt trên giường thì bây giờ vẫn đặt trên giường. Tóm lại, mọi thứ y như cũ. Mao Trạch Đông lên tàu xong, lau mặt một cái là có thể bắt đầu đọc sách, làm việc. Những cuốn sách ông cần có thể dễ dàng tìm thấy ở "chỗ cũ".

Điều tồi tệ là tôi biết ít chữ, đọc sách lại càng ít, đặc biệt là không nhìn hiểu những cuốn sách đóng gáy chỉ đó, xoay xở với hai chiếc hòm sách vì thế mà cực kỳ vất vả. Mặc dù có vệ sĩ cũ liên tục nhắc nhở, nhưng vẫn bận đến đầu óc quay cuồng mồ hôi vã ra như tắm. Sợ lên tàu hỏa không khôi phục lại được như nguyên trạng, lúc đóng hòm mấy cuốn sách báo đó tôi hạ tay không nổi. Trớ trêu thay Mao Trạch Đông lại dặn dò tôi mang theo hai cuốn sách, tên cuốn sách đó tôi chưa từng nghe thấy bao giờ, hỏi lại hai lần vẫn không rõ, thế nên không dám hỏi lần thứ ba, đành lén lút cầu viện các vệ sĩ cũ. Kết quả vẫn phải nhờ các vệ sĩ cũ đi hỏi lần thứ ba.

Mao Trạch Đông hỏi tôi trên tàu hỏa: "Tiểu Lý, thời gian cậu đến tính ra không ngắn đâu nhỉ, hơn nửa năm rồi chứ?"

Tôi nói: "Mười tháng rồi ạ."

"Tôi nói chuyện mà cậu vẫn không nghe hiểu sao?"

"Cháu nghe hiểu ạ."

"Chứng tỏ cậu không phải là không nghe hiểu tiếng người, mà là học ít, chưa đọc sách nhiều, chưa đọc, chưa đọc, cũng chưa đọc. Làm một người Trung Quốc, không đọc những cuốn sách này là không được đâu. Cậu nên đi học tập nhiều hơn đấy!"

Cuối cùng tôi cũng hạ quyết tâm đi học văn hóa, người đi cùng còn có Trương Tiên Bằng. Học trường trung học tốc thành. Lúc đi, Mao Trạch Đông viết chữ cho tôi và Trương Tiên Bằng: Nỗ lực học tập. Đồng thời ký tên.

"Nghe những gì anh kể, ban đầu anh vô cùng muốn vào Trung Nam Hải, vô cùng kích động vì được đến làm việc bên cạnh Chủ tịch Mao." Tôi rít hai hơi thuốc lá, đong đếm câu chữ, "Sau đó thì không còn vô cùng như thế nữa sao?"

Lý Liên Thành chớp chớp mắt, khẽ lắc đầu: "Không thể nói vơ đũa cả nắm như thế được, như vậy sẽ sinh ra hiểu lầm. Vấn đề này bắt buộc phải bàn một cách toàn diện và tỉ mỉ."

"Ý là, không thể đơn giản trả lời là phải hoặc không phải?"

Lý Liên Thành gật đầu: "Là thế đấy. Tôi ba lần vào ba lần ra Trung Nam Hải, đều có nguyên nhân của nó. Trước tiên, tinh thần học tập, tinh thần cách mạng, sự làm việc quên mình và tác phong sinh hoạt vô cùng giản dị của Mao Trạch Đông đã giáo dục tôi rất sâu sắc. Cho đến tận bây giờ tụi tôi vệ sĩ gặp nhau hồi tưởng lại năm xưa vẫn không nhịn được mà xúc động, thường xuyên rưng rưng nước mắt. Ông không phải là không có tiền, ông có tiền nhuận bút, thường xuyên chi viện giúp đỡ các đồng chí, thế nhưng đối với bản thân và con cái lại yêu cầu vô cùng nghiêm khắc. Cả đời ăn dưa muối cơm tôm, chưa từng nghĩ đến chuyện hưởng thụ. Ông luôn gắn liền vận mệnh của bản thân với vận mệnh của nhân dân cả nước. Thời kỳ khó khăn ông bảy tháng không ăn thịt, hơn hai mươi ngày không ăn một hạt lương thực. Con cái của ông đói đến mức lén lút tìm chúng tôi xin cơm ăn... Cậu nói xem, không phải lãnh tụ nhân dân thì có thể làm được điều này không? Ông cũng thường giảng đạo lý cách mạng cho chúng tôi, nhưng trước tiên ông dùng hành động để giáo dục chúng tôi. Sau này tôi bước chân ra xã hội, rất không thích ứng. Xã hội phức tạp, con người lại càng phức tạp, nhìn thấy đủ loại gió tanh mưa máu không chính đáng, đặc biệt là những cán bộ vắt óc mưu tính lợi ích cá nhân, lại càng cảm thấy sự vĩ đại và không dễ dàng gì của Mao Trạch Đông."

"Điều không dễ dàng mà anh nói là chỉ cái gì?"

"Một số người trong xã hội cứ nghĩ rằng, Mao Trạch Đông chẳng phải muốn gì có nấy, muốn làm gì làm đó hay sao? Nói theo tinh thần cầu thị, Mao Trạch Đông quả thực có thể muốn gì có nấy, nhưng ông chưa từng đòi hỏi sự hưởng thụ, ông chỉ cần công việc. Hết lần này đến lần khác đòi học tập đòi công việc."

"Tôi từng phỏng vấn rất nhiều người, tôi cũng có cảm giác này."

"Các vị lãnh tụ của chúng tôi đều là như vậy. Sau khi tôi học tập xong, năm 1952 quay lại Trung Nam Hải, được phân công đến làm việc bên cạnh đồng chí Thiếu Kỳ. Đồng chí Thiếu Kỳ ở lầu Tây Trung Nam Hải, tôi đi theo ông hơn ba năm, ấn tượng là, ngày nào ông cũng chỉ có công việc, công việc. Ông ít nói, ngồi trước bàn làm việc mười mấy tiếng đồng hồ, ông có thể ngồi yên được như vậy đấy! Ông cũng giống như Mao Trạch Đông, hút thuốc rất dữ. Để ông hút ít thuốc đi, đồng chí Quang Mỹ đã mua cho ông ít hạt dưa và kẹo cứng để giúp ông đỡ buồn miệng. Thế nhưng không được, kẹo thì đã ăn, thuốc thì không hút ít đi. Cậu thử nghĩ xem, công văn trên bàn chất cao như núi, toàn là vấn đề cả, phải xử lý từng việc một, cứ ngồi thế cả ngày, sao có thể không hút thuốc cho được? Trong sinh hoạt, đồng chí Thiếu Kỳ cũng vô cùng kiệm ước, thậm chí tôi kể cho rất nhiều người nghe mà họ còn không tin!" Lý Liên Thành hít một hơi, lộ vẻ phẫn nộ, nghiến răng chửi rủa một tiếng, "Có mấy tên tiểu nhân đo lòng quân tử, mẹ kiếp, con người với con người sao mà khác nhau quá vậy." Anh ta uống ngụm nước trà, xoa dịu ngọn lửa lòng ấy, kể tiếp, "Đồng chí Thiếu Kỳ không có tiền nhuận bút nào cả, chỉ có tiền lương. Tiền lương của đồng chí Quang Mỹ lại thấp, họ có chín người con, họ chi tiêu sinh hoạt hoàn toàn tuân thủ theo thu nhập tiền lương của chính mình. Đồng chí Thiếu Kỳ và đồng chí Quang Mỹ ăn cơm cùng nhau, buổi sáng ngay cả sữa bò cũng không dễ dàng uống. Chỉ là cháo loãng dưa muối. Buổi trưa hai món ăn, ăn thừa lại, đồng chí Quang Mỹ giống như tất cả những người nội trợ trong các gia đình bình thường khác, cẩn thận thu dọn đồ ăn thừa, bữa tối hâm nóng lại rồi ăn. Các con đều ăn ở nhà ăn cơ quan hoặc nhà ăn trường học, quần áo của một đứa trẻ mặc chật thì đưa cho các em trai em gái bên dưới mặc. Người này nhặt quần áo của người kia mặc, vá lại rồi vá, cho đến khi không mặc nổi nữa thì thôi. Trong "Cách mạng Văn hóa", một số tên khốn nạn và thanh niên ngu muội ở Đại học Thanh Hoa đấu tranh với đồng chí Vương Quang Mỹ, trong lòng tôi rơi nước mắt. Bọn chúng hiểu cái thá gì chứ! Đồng chí Quang Mỹ ra nước ngoài mặc một bộ quần áo đẹp, đó là nhu cầu của công việc. Tôi làm việc bên cạnh cô ấy mấy năm, lẽ nào tôi còn không biết? Sự gian khổ giản dị của cô ấy ở trong Trung Nam Hải cũng là nổi bật nhất, quanh năm một thân áo vải xanh, ngoại trừ nhu cầu công việc ra, chưa từng chưng diện bao giờ. Cô ấy ra ngoài dạo phố, đi đến cửa hàng Vương Phủ Tỉnh, toàn là đi xe đạp. Để thích ứng với nhu cầu của ngoại giao, lúc buộc phải chưng diện một chút thì cũng nghĩ tới nghĩ lui, cô ấy khó khăn lắm chứ! Thế mà, Giang Thanh vẫn nhân cơ hội đó để đả kích hãm hại cô ấy, đám Hồng vệ binh bị lừa phỉnh kia cũng hùa theo nổi loạn. Tôi tin rằng, đại đa số Hồng vệ binh ngày hôm nay khi nhớ lại hành vi năm xưa của chính mình, cũng sẽ đau lòng hối hận khôn nguôi."

"Tôi hoàn toàn đồng ý với những gì anh kể." Tôi suy nghĩ một lúc, thăm dò hỏi: "Vậy, trong quá trình tiếp xúc, anh cảm thấy Mao Trạch Đông và Lưu Thiếu Kỳ có điểm nào khác biệt không? Ý tôi chủ yếu là chỉ về tính cách và sinh hoạt."

"Họ đều là những vĩ nhân." Lý Liên Thành nói bằng giọng điệu khẳng định trước. Sau đó hơi trầm ngâm, chậm giọng lại, "Đương nhiên, con người với con người không thể ai cũng giống ai được. Họ đều có niềm tin kiên định và tinh thần cống hiến vĩ đại, có nhiệt huyết cách mạng to lớn và trách nhiệm lịch sử. Tuy nhiên, cũng có những đặc điểm riêng của mỗi người. Mao Trạch Đông nhiệt tình, hài hước, mãnh liệt, sự không yên tĩnh, dễ kích động của ông là điều ai cũng thấy rõ. Ông thường xuyên suy tư, trầm tư ở đó rất lâu, và say mê với những thứ do chính mình tưởng tượng ra. So sánh mà nói, đồng chí Thiếu Kỳ tĩnh lặng hơn, chú ý đến quy củ và trật tự, nhất cử nhất động đều trầm ổn hơn, giàu tu dưỡng hơn. Ông ấy trước mặt vệ sĩ chúng tôi giống như một vị trưởng bối nhân từ, rất quan tâm, nhưng không tùy tiện đùa cợt. Càng chưa từng nổi giận bao giờ. Đồng chí Mao Trạch Đông cũng rất quan tâm chúng tôi, có thể đùa cợt thoải mái, không câu nệ. Nhưng một khi ông nổi giận, thì cũng vô cùng lợi hại. Cuộc sống gia đình của đồng chí Thiếu Kỳ vô cùng hòa thuận mỹ mãn, tình cảm giữa ông và đồng chí Quang Mỹ vô cùng sâu sắc, sinh hoạt thường ngày của ông đều do đồng chí Quang Mỹ chăm sóc, vệ sĩ chúng tôi rất nhàn hạ, không có nhiều việc cần phải căng thẳng mệt mỏi. Cuộc sống gia đình của đồng chí Mao Trạch Đông không được hòa thuận cho lắm. Nguyên nhân chủ yếu là vì Giang Thanh. Họ không ăn chung một nồi, không ngủ chung một giường, không đi chung một đường, không nói chung một lời, thường xuyên cãi vã, sinh hoạt của Mao Trạch Đông đều do vệ sĩ chúng tôi chăm sóc, không cho Giang Thanh quản nhiều. Cứ như vậy, các vệ sĩ đành phải túc trực không rời nửa bước suốt hai mươi bốn giờ. Đồng chí Thiếu Kỳ làm việc ban ngày, ban đêm nghỉ ngơi. Mao Trạch Đông ngủ ban sáng, làm việc buổi chiều và ban đêm. Quy luật đặc biệt này cũng thường xuyên bị phá vỡ, có lúc mấy ngày mấy đêm không ngủ, thế nên vệ sĩ chúng tôi cũng căng thẳng mệt mỏi hơn rất nhiều."

"Đây là lý do khiến anh sau đó không còn "vô cùng" sẵn lòng ở lại làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông nữa?" Tôi mạo muội hỏi.

"Không phải, không phải." Lý Liên Thành vội vàng lắc đầu: "Mệt thì mệt thật, Mao Trạch Đông còn mệt hơn. Dù sao thì vệ sĩ chúng tôi còn có thể đổi ca, còn Mao Trạch Đông thì không thể đổi ca được."

"Vậy, là vì Mao Trạch Đông nổi giận với anh sao?"

"Cũng không phải." Lý Liên Thành do dự một lát, cuối cùng nói: "Nói thế nào nhỉ? Tôi luôn cảm thấy cuộc sống của một người dân bình thường trong một gia đình tự do tự tại hơn, thích hợp với tôi hơn."

"Anh có thể giải thích một chút được không?"

"Cứ lấy chuyện Mao Trạch Đông nổi giận ra mà nói đi. Tôi tin rằng, bất kỳ ai trên thế giới này mà đặt vào hoàn cảnh như Mao Trạch Đông, thì cũng sẽ nổi giận thôi, hơn nữa nhất định còn dữ dội hơn rất nhiều. Cuộc sống của ông đơn điệu không tự do. Giang Thanh không ở cùng, con cái không ở bên cạnh, chỉ có vệ sĩ chúng tôi túc trực ngày đêm. Có người nhìn thấy cảnh tượng Mao Trạch Đông nhiệt liệt giữa quần chúng trên phim ảnh và báo chí, liền tưởng rằng ông rất tự do, đúng là "Mao Trạch Đông giữa quần chúng". Thực ra, đó là có tổ chức có sắp xếp cả đấy. Ông tuyệt đối không phải muốn đi đâu là đi được đó. Cục cảnh vệ quản, Bộ Công an quản, Trung ương quản. Chúng tôi cũng khuyên can, nói không thích hợp với ông thì không đi nữa. Vì an toàn, Trung ương quyết định không cho ông ngồi máy bay. Ông vì chuyện này mà nổi giận biết bao nhiêu lần chứ! Lần đầu tiên bơi vượt Trường Giang, cũng là nổi giận nhiều lần, đuổi cả trung đội trưởng trung đội cảnh vệ đi, mới toại nguyện. Nhưng phần lớn thời gian, ông có nổi giận cũng chẳng có cách nào. Ví dụ như ông muốn tiễn khách ra khỏi Trung Nam Hải, nhân viên cảnh vệ sẽ phải ra ngăn lại. Không có sắp xếp thì không được phép đi ra ngoài."

"Mao Trạch Đông luôn muốn đi vào giữa quần chúng, trò chuyện giống như người bình thường. Trên thực tế là không thể. Lúc ở Bắc Đới Hà, ông kiên trì đi ra ngoài dạo bước tùy ý hết lần này đến lần khác, bộ phận bảo vệ an toàn sợ ông tức giận đến sinh bệnh, nên đồng ý, với điều kiện là phải đeo kính râm và khẩu trang. Mao Trạch Đông tản bộ, nhìn thấy nông dân là muốn trò chuyện. Trò chuyện sao có thể đeo kính râm khẩu trang được chứ? Mao Trạch Đông phẫn nộ tháo ra, ném sang một bên. Nông dân lập tức phấn khích hô lớn: Chủ tịch Mao vạn tuế! Thế là hỏng bét rồi, quần chúng nghe tiếng ùn ùn kéo đến. Thế là vệ sĩ chúng tôi không nói hai lời liền đỡ lấy ôm lấy kéo ông đi mất. Ông có nổi giận cũng không được. Đây là để đảm bảo an toàn."

"Mao Trạch Đông ngồi trên đoàn tàu chuyên dụng, từng tha thiết nhìn chằm chằm vào vùng nông thôn bình thường, người nông dân bình thường, cuộc sống nhà nông bình thường ở ngoài cửa sổ. Ông mím môi dưới, sự kích động trong nội tâm là điều ai cũng thấy rõ. Ông nhìn quanh đám vệ sĩ vây quanh bên mình, bỗng nhiên nghĩ ra cách, chỉ vào ngôi làng đằng xa nói: Dừng, dừng xe! Tôi muốn đến ngôi làng kia ăn một bát thịt kho tàu! Ông muốn sống cuộc sống của người bình thường. Nhưng không thể được. Trưởng vệ sĩ gọi một cuộc điện thoại trên xe, lập tức có thể thông báo cho các lãnh đạo tỉnh thành, bên dưới lập tức chuẩn bị toàn diện. Đợi khi Mao Trạch Đông đi bộ đến nông thôn đòi thịt kho tàu ăn, thì mọi thứ đã sớm được sắp xếp ổn thỏa từ lâu rồi... có thể gặp ai, không được gặp ai; có thể nói lời gì, không được nói lời gì... đều đã được sắp xếp cả rồi..."

"Bộ phận bảo vệ an toàn cũng có nỗi khổ tâm riêng. Năm 1958 Mao Trạch Đông tham quan nhà máy do trường đại học điều hành của Đại học Nam Khai và Đại học Thiên Tân, đi ra thì vừa đúng lúc đến giờ ăn cơm. Mao Trạch Đông kiên trì muốn ăn cơm ở quán ăn, thế là đến quán ăn Chính Dương Xuân trên đường Trường Xuân. Vốn dĩ cũng đã vội vàng sắp xếp rồi, thế nhưng Mao Trạch Đông đến bên cửa sổ ngắm nhìn phong cảnh đường phố một cái. Chỉ một cái nhìn này, đã bị một người phụ nữ mặc áo xám ở tòa nhà đối diện phát hiện ra. Người phụ nữ đó ngạc nhiên hô lên: Chủ tịch Mao! Chủ tịch Mao vạn tuế! Thế là hỏng bét rồi. Thành phố không giống nông thôn, một tiếng hô vang lên, đám đông liền ùn ùn kéo đến như thủy triều, lập tức vây kín quán ăn Chính Dương Xuân. Các ngã tư lân cận bị tắc nghẽn, giao thông tê liệt, cảnh sát giao thông cũng muốn nhìn Chủ tịch Mao một cái mà, càng không nhìn thấy thì lại càng muốn nhìn chứ. Từ hơn mười một giờ trưa vây cho đến hơn năm giờ chiều. Một trung đội của khu cảnh bị dùng sức ép một chiếc xe Warsaw nhỏ len vào đám đông, chen đến cửa Chính Dương Xuân. Một đám thanh niên vựa vặt khó khăn lắm mới bảo vệ được Mao Trạch Đông lên ô tô. Xe Warsaw nhỏ, bình thường Mao Trạch Đông ngồi không lọt, hôm đó cứng rắn nhét vào. Những người lính gan dạ dũng mãnh ở phía trước mở đường phía sau đẩy xe, tốn bao nhiêu sức lực mới đẩy được ra khỏi đám đông. Lúc thu dọn chiến trường, giày, mũ, bút máy, đồng hồ, thu được tận tám giọt. Theo lời trưởng vệ sĩ kể lại, ở Hoàng Hạc Lâu cũng từng xảy ra một chuyện thế này. Sau này, hễ khi nào Mao Trạch Đông muốn tùy tiện ra ngoài đi vào giữa quần chúng, chúng tôi lại đem ví dụ ở Chính Dương Xuân và Hoàng Hạc Lâu ra để ngăn cản ông. Lúc này, ông đành phải nhượng bộ. Dần dà, ông dần chấp nhận cuộc sống ít khi ra khỏi cửa..."

Tôi phát ra một tiếng thở dài nhẹ nhõm, thể hiện vô vàn cảm xúc phức tạp khó mà nói rõ. Tiếp theo đó, nhỏ giọng nói: "Em có thể hiểu cho anh rồi."

"Chúng ta so với Mao Trạch Đông vẫn tự do hơn nhiều, có thể trải qua cuộc sống của người bình thường, không cần phải lo lắng bị vây khốn. Thế nhưng, rốt cuộc cũng không hoàn toàn là cuộc sống của người bình thường, chỉ là đôi khi có thể trải qua mà thôi."

Tôi gật đầu. Hỏi: "Anh là ba lần vào Trung Nam Hải, làm việc bên cạnh đồng chí Thiếu Kỳ được tính là lần thứ hai. Sau đó vì sao rời đi, vì sao lại đến bên cạnh Mao Trạch Đông?"

"Năm 1955 xảy ra cái gọi là sự kiện Phan Hán Niên, năm 1956 tôi được điều động đến Thượng Hải tham gia điều tra xử lý. Mùa xuân năm 1957 Mao Trạch Đông đi thị sát miền Nam ghé qua Thượng Hải, đã nhìn thấy tôi..."

Công tác cảnh vệ đã được triển khai bố trí hoàn toàn, tôi được sắp xếp ở hồ bơi quốc tế. Nước hồ trong vắt thấy đáy, phẳng lặng giống như một tấm kính khổng lồ. Có người treo nhiệt kế kiểm tra nhiệt độ nước, từ đó gợn lên từng lớp từng lớp gợn sóng. Thế là, trong lòng tôi cũng gợn lên từng trận gợn sóng. Tôi đã lâu lắm rồi không được gặp lão nhân gia Mao Trạch Đông.

Phía cửa bỗng nhiên có một trận náo động, tiếp đó một nhóm người đi vào. Tâm phòng tôi đột nhiên giật mạnh một cái, đã nhìn thấy Mao Trạch Đông, nhìn thấy trưởng vệ sĩ và các vệ sĩ đi sát bên trái bên phải ông. Mao Trạch Đông vừa đi vừa nói gì đó với người bên cạnh, thỉnh thoảng cũng liếc nhìn nhân viên cảnh vệ chúng tôi đang canh gác ở vị trí của mình một cái, rõ ràng là không nhận ra tôi, thờ ơ dời ánh mắt đi ngang qua.

Thế nhưng trưởng vệ sĩ và các vệ sĩ đã nhận ra tôi. Các vệ sĩ mỉm cười gật đầu với tôi, trưởng vệ sĩ lại càng bước nhanh tới trước mặt tôi: "Liên Thành, cậu ở đây ư? Thật không ngờ tới."

"Trưởng vệ sĩ, anh khỏe chứ." Tôi bắt tay anh ấy.

Lý Ngân Kiều kéo tay một cái, bàn tay còn lại vỗ lên vai tôi: "Hây, tuyệt quá. Đi, đi theo tôi."

"Không được, tôi đang đứng gác mà..."

Cậu cứ đi theo tôi, không sao đâu, không quay lại làm việc sao được, để tôi nói với lãnh đạo các cậu." Lý Ngân Kiều kéo tôi không buông tay, "Bên cạnh Chủ tịch đang thiếu người, tôi vẫn mãi không chọn được người thích hợp, không ngờ lại gặp được cậu..."

Tôi phát hiện các nhân viên cảnh vệ khác đều dùng ánh mắt kinh ngạc và ngưỡng mộ nhìn tôi, họ vốn không biết tôi từng làm việc bên cạnh Mao Trạch Đông, chỉ riêng điểm này thôi trong mắt họ cũng đủ vinh quang thậm chí là thần bí lắm rồi. Thế nhưng, chính sự cảnh giác đề phòng của ngần ấy nhân viên cảnh vệ lại lập tức khiến tôi nghĩ đến một nỗi khổ tâm khác mà người ngoài không thể hiểu nổi, liền nhỏ giọng nói: "Không, không được, tôi không muốn quay về đâu... Tôi sợ làm không tốt, không gánh vác nổi trách nhiệm..."

"Hây, đi thì cũng phải đi, không đi cũng phải đi. Tôi lập tức đi nói với Chủ tịch." Lý Ngân Kiều không nói hai lời lôi tôi đi. Tôi vừa định giãy giụa, thì bỗng nhìn thấy Mao Trạch Đông, ông đã chuẩn bị xuống nước, nhưng lại dừng lại, nhìn về phía chúng tôi. Tôi lập tức trở nên ngoan ngoãn, ngoan ngoãn đi theo trưởng vệ sĩ qua gặp Mao Trạch Đông.

"Chủ tịch, ngài còn nhớ cậu ấy không? Tiểu Lý."

Mao Trạch Đông đánh giá tôi, hơi trầm ngâm, mỉm cười gật đầu: "Là đồng chí Lý Liên Thành phải không? Cậu khỏe chứ?"

"Cháu khỏe ạ. Chủ tịch ngài khỏe chứ?"

"Khỏe, khỏe." Mao Trạch Đông gật đầu. Ông có hơi béo lên một chút, nhưng sắc mặt hồng hào, trông vẫn rất tráng kiện.

"Chủ tịch, Lý Liên Thành từng làm việc ở chỗ ngài, tình hình đều quen thuộc cả. Bây giờ đang thiếu người. Cháu muốn gọi cậu ấy quay về tiếp tục làm."

Mao Trạch Đông nhìn tôi, đơn giản hỏi thăm tình hình gần đây của tôi. Ông vốn không rõ chi tiết cụ thể về "sự kiện Phan Hán Niên". Theo tôi được biết, năm 1955 khi Mao Trạch Đông đến Thượng Hải, gặp máy bay Quốc dân đảng ném bom, bộ phận công an cho rằng Phan Hán Niên là đặc vụ Quốc dân đảng, nên bắt giam vào ngục. Những chuyện cụ thể thế này Mao Trạch Đông vốn không hỏi đến, cùng lắm là nghe người ta kể lại mà thôi.

Tôi đơn giản báo cáo tình hình của bản thân. Mao Trạch Đông rất tùy ý hỏi: "Thế nào. Đến chỗ tôi làm việc cậu còn sẵn lòng không?"

"Sẵn lòng ạ." Tôi chỉ có thể trả lời như vậy, "Thế nhưng, cháu sợ làm không tốt..."

"Vậy thì đến đi." Mao Trạch Đông đã dời ánh mắt sang hồ bơi rồi. Thế là, tôi liền lùi sang một bên.

Sau khi bơi xong, tôi chìm đắm trong ánh mắt ngưỡng mộ của mọi người, mang theo cảm xúc phức tạp bị Lý Ngân Kiều kéo lên ô tô, đi đến đoàn tàu chuyên dụng của Mao Trạch Đông. Lý Ngân Kiều trò chuyện với tôi suốt một đêm. Tôi sợ làm không tốt, sợ không thích ứng được với cuộc sống trong tường đỏ. Lý Ngân Kiều bảo đã bao nhiêu năm rồi thế này, sẽ làm tốt thôi. Hơn nữa, đã nói chuyện với Chủ tịch rồi, không đến nữa thì không thỏa đáng. Cứ như vậy tôi lại quay về bên cạnh Mao Trạch Đông. Theo đoàn tàu chuyên dụng từ Thượng Hải đi Hàng Châu, tiếp đó lại về Bắc Kinh, lần thứ ba bước chân vào Trung Nam Hải.

"Vậy, lần thứ ba bước chân vào Trung Nam Hải có vẻ như anh có chút miễn cưỡng nhỉ?" Tôi gạt gạt mấy cái đầu mút thuốc lá đã hơi tràn ra trong gạt tàn vào trong, tiện tay châm thêm một điếu thuốc.

Lý Liên Thành gật đầu thừa nhận, ngay lập tức lại giải thích thêm mấy câu: "Trưởng vệ sĩ và các vệ sĩ khi rời khỏi Mao Trạch Đông ai nấy đều đau buồn đến rơi nước mắt, thậm chí còn khóc thành tiếng. Tôi cũng không ngoại lệ. Sau khi rời đi thì ngày đêm nhớ nhung, chúng tôi đều từng mơ thấy Mao Trạch Đông. Tình cảm giữa Mao Trạch Đông và chúng tôi là điều không phải bàn cãi vô cùng sâu sắc. Ở trong Trung Nam Hải, chỉ có Mao Trạch Đông là người lập trường học văn hóa cho các vệ sĩ và nhân viên cảnh vệ ở bên cạnh, mời thầy giáo đến đốc thúc chúng tôi học văn hóa, học kiến thức khoa học. Tâm trạng vào Trung Nam Hải lần thứ ba của tôi, nói một cách chính xác thì không thể đánh đồng thành sự miễn cưỡng được, mà phải nói là mâu thuẫn. Vì mâu thuẫn nên mới dao động, không quyết định được. Được trưởng vệ sĩ khuyên nhủ một hồi, tôi liền hạ quyết tâm quay về Trung Nam Hải, quay về bên cạnh Chủ tịch Mao."

"Hiểu, hiểu." Tôi liên tục gật đầu, tiếp tục hỏi: "Thế nhưng, tôi từng nghe trưởng vệ sĩ kể, việc anh rời khỏi Trung Nam Hải lần thứ ba là có một số nguyên nhân, là chủ động yêu cầu điều chuyển đi?"

"Anh ấy kể hết với cậu rồi à?"

"Không có. Anh ấy chỉ tiện miệng nhắc qua một câu, hình như có liên quan gì đó đến Giang Thanh?"

Lý Liên Thành trầm mặc hồi lâu, biểu cảm của anh ấy khiến tôi nhớ đến đánh giá của rất nhiều đồng chí dành cho anh ta: đôn hậu, lương thiện. Anh ta áy náy lắc đầu, lẩm bẩm: "Không có gì đâu... Tôi chẳng có gì để kể cả, thực sự không có gì cả." Tôi tìm đủ mọi cách để cạy miệng anh ta, cuối cùng vẫn công cốc. Anh ta chỉ lẩm bẩm hai câu: "Hạ, mụ ta sau này gây ra "Bè lũ bốn tên"... Lúc đó mụ ta chưa gây ra "Bè lũ bốn tên". Vốn dĩ tôi là toàn tâm toàn ý, lúc đó tính khí mụ ta đã không tốt rồi."

Tuy nhiên, tôi vẫn phỏng vấn được một số tình hình từ các kênh khác.

Năm 1959, một ngày mùa thu đẹp trời, một buổi sáng mờ ảo ở thành phố Quảng Châu, Lý Liên Thành dường như bị sự tĩnh lặng trống trải ẩm ướt ấy làm cho có chút tâm thần bất định. Khi anh ta vội vã đi qua hành lang, là phải nhón chân lên. Mặc dù cửa mỗi căn phòng đều cách âm rất tốt, anh ta vẫn sợ phát ra tiếng động đấy.

Hôm nay tâm trạng của mụ ta có lẽ sẽ khá hơn một chút nhỉ? Cầu trời tối qua đã có một giấc ngủ ngon... Lý Liên Thành đi rất vội vã, nghĩ cũng rất vội vã. Tâm trạng dạo này của Giang Thanh không tốt, thường xuyên vô cớ nổi giận. Hôm qua vì chuyện thuốc ngủ, mà nổi giận với bác sĩ Từ Đào. Chiểu theo quy luật, sau khi mụ ta nổi giận sẽ có một khoảng thời gian tương đối yên tĩnh. Tuy nhiên, cũng có lúc tính khí tăng theo từng bậc, càng lúc càng lớn hơn...

Lý Liên Thành dừng bước trước một cánh cửa phòng nặng nề, điều hòa nhịp thở. Anh ta bỗng nảy sinh một chút hối hận. Lúc phân công nhiệm vụ ban đầu, sao bản thân lại không khôn ranh hơn một chút nhỉ? Có thể tránh đi biết bao nhiêu phiền phức.

Mỗi lần xuất nhiệm vụ, là do trưởng vệ sĩ phân công. Ai đi theo Chủ tịch ai đi theo Giang Thanh, ai ở lại nhà trông coi. Các vệ sĩ hiểu rõ đạo lý "phu nhân khó đối phó", thế nhưng Lý Liên Thành lại là kiểu người ngậm đắng nuốt cay. Anh ta quen nhẫn nhịn mọi chuyện ở trong lòng. Có lẽ trưởng vệ sĩ đã hiểu lầm là anh ta không có oán trách gì chăng? Nhiệm vụ đi theo trực phụ ban cho Giang Thanh phần lớn rơi vào người anh ta. Thế là, anh ta biến thành "bao cát để trút giận".

Là bao cát để trút giận. Lý Liên Thành nghĩ như vậy. Thân phận của Giang Thanh cao quý nhường ấy, đáng đời nào phải đi gây gổ với một tiểu vệ sĩ như anh ta chứ? Mụ ta hoặc là gây gổ với Mao Trạch Đông ở nhà, hoặc là mâu thuẫn với các vị thủ trưởng khác hay phu nhân thủ trưởng ở bên ngoài, có hỏa khí mà không có chỗ trút, liền sẽ trút lên đầu nhân viên công tác ở bên cạnh. Mao Trạch Đông từng nói Giang Thanh là "làm mất cả hứng thú", "mụ ta cứ đến là khiến người ta mất hứng". Thế nên thường xuyên trốn tránh, một năm khó lắm mới gặp mặt được mấy lần. Nhưng rốt cuộc vẫn là phu nhân, không thể không đếm xỉa tới. Báo cáo tình hình của Giang Thanh với Mao Trạch Đông đã trở thành một nhiệm vụ của Lý Liên Thành. Mỗi lần báo cáo, Lý Liên Thành luôn muốn nói một câu mà cuối cùng vẫn không thốt ra được: Chủ tịch, cháu nghĩ có mấy lần cháu là người chịu trận thay ngài đấy.

Lý Liên Thành nghe tiếng cởi giày. Hôm qua bước vào cửa, Giang Thanh bỗng hét lên: "Ra ngoài! Cởi giày ra cho tôi, đi chân không bước vào." Anh ta vội vã lùi lại hai bước, đi ra ngoài cửa phòng, cởi giày ra, đi chân trần bước vào. Giang Thanh nhíu mày lầm bầm một câu: "Tôi ghét nhất là tiếng bước chân của các cậu to tiếng!" Lý Liên Thành không thèm hé răng, chỉ liếc mắt nhìn tấm thảm dưới chân một cái. Tấm thảm dày một thốn, có làm rơi cái cốc xuống cũng không phát ra tiếng động. Đầu năm nay anh ta từng đi cùng Giang Thanh đến thăm Lâm Bưu, xin Lâm Bưu giới thiệu kinh nghiệm dưỡng bệnh, Lâm Bưu nói ba không: không thấy ánh sáng, không nghe âm thanh, không thổi gió lạnh. Rèm cửa phải tối màu, không khí phải ấm áp, thảm trong phòng phải trải kín... Kể từ đó, Giang Thanh ở bất cứ đâu cũng yêu cầu phải trải thảm kín, để đảm bảo sự yên tĩnh trong phòng.

Lý Liên Thành đi chân trần bước vào, thở mạnh cũng không dám, sợ phát ra tiếng động. Anh ta nhìn thấy Giang Thanh đang chải tóc. Giang Thanh có một mái tóc đen dày, phối hợp với làn da trắng nõn của mụ ta, trông rất có phong thái. Nghe nói lúc ở Diên An, các cô gái đều thích tìm địa phương để cắt tóc chải đầu. Qua sự chưng diện của mụ ta, có thể tăng thêm mấy phần khí chất. Lúc đó, không những các đồng chí nam cho rằng mụ ta là người xuất sắc, mà trong các đồng chí nữ cũng không thiếu người sùng bái. Giờ đây, mụ ta vẫn trông trẻ trung như vậy. Mụ ta biết dưỡng da, nếu như không phải thường xuyên tâm trạng không tốt, mụ ta vốn dĩ còn có thể trông trẻ hơn nữa. Sự cáu kỉnh nóng nảy của mụ ta có thể cảm nhận được bất cứ lúc nào, vừa rồi chuông điện thoại reo gấp gáp dồn dập, tiếp đó là kéo dài dữ dội. Lý Liên Thành bắt đầu bước nhanh chân, thế nhưng sau khi vào cửa, Giang Thanh lại chỉ lo chải tóc mà không nói năng gì.

"Đồng chí Giang Thanh, tôi đến rồi đây." Lý Liên Thành đã sớm bắt gặp ánh mắt của Giang Thanh trong gương rồi. Để giữ phép lịch sự, anh ta vẫn lên tiếng báo cáo một tiếng.

"Ừ, bên ngoài có lạnh không?" Giang Thanh nhìn chằm chằm anh ta qua chiếc gương.

"Không lạnh ạ. Đồng chí Giang Thanh."

Giang Thanh tiếp tục chải tóc, qua một lúc lâu mới ngả lưng vào thành ghế, lười biếng lắc đầu một cái, mái tóc khẽ hất nhẹ một cái, nói: "Tôi muốn ra ngoài tản bộ."

Người phục vụ bên cạnh Giang Thanh chủ yếu là y tá nữ. Y tá nam chỉ quản lý công việc ăn uống và bảo vệ an toàn. Người phụ trách công tác cảnh vệ còn có các đồng chí của Sở Công an tỉnh. Lý Liên Thành đi ra ngoài sắp xếp ổn thỏa, quay vào đợi một khoảng thời gian nữa, Giang Thanh mới mặc quần áo trang điểm chỉnh tề, chậm rãi bước ra.

Mặt trời đã treo cao, khơi xa sóng nước mờ ảo, những con sóng lớn lững lờ. Những chiếc thuyền buồm ở đằng xa lấm chấm như ngừng lại. Lý Liên Thành hít sâu một hơi, một cảm giác nhẹ nhõm vui vẻ tự nhiên dâng lên trong lòng.

Thế nhưng, bên tai bỗng vang lên giọng lè nhè: "Lạnh thế này mà bảo không lạnh? Cậu có dụng ý gì?"

Lý Liên Thành chưa kịp nhẹ nhõm một thoáng đã lập tức chuyển sang căng thẳng. Cậu thấy ánh mắt sắc sảo của Giang Thanh nhìn thẳng tới, hiểu rằng khó lòng trốn tránh. Bèn nhỏ giọng nói: "Tôi lại đi lấy thêm cho đồng chí một chiếc áo. Hôm nay trời đẹp, đồng chí vận động một chút sẽ tốt cho cơ thể."

"Cậu muốn cơ thể tôi tốt à? Cậu muốn gọi tôi cảm mạo thì có!" Giang Thanh quay người đi thẳng vào nhà. Lý Liên Thành không hề cảm thấy oan ức hay đau lòng. Bản thân cậu cảm thấy không lạnh, nhưng Giang Thanh thấy lạnh, điều này cũng có thể xảy ra, thể chất mỗi người mỗi khác. Gần đây sức khỏe Giang Thanh không tốt, đã ở Quảng Châu nửa năm nay. Cậu thậm chí còn thấy hơi thương hại Giang Thanh. Phần lớn vẫn là do tâm trạng cô ta không tốt. Cô ta chẳng hợp với ai, đi đến đâu là mâu thuẫn đến đó. Mọi người tránh né cô ta, càng tránh né thì cô ta càng cảm thấy cô đơn buồn tủi, thế là tính khí lại càng tồi tệ hơn. Thế nhưng sao cô ta lại không phân biệt được tốt xấu nhỉ? Vốn dĩ cậu là toàn tâm toàn ý muốn tốt cho cô ta... Lý Liên Thành thầm thở dài trong lòng, lắc lắc đầu.

Chẳng bao lâu sau, y tá lại đến gọi cậu: "Liên Thành, nhanh lên, Giang Thanh muốn đánh poker."

Lý Liên Thành nghe tiếng đứng dậy, đi theo y tá vào phòng Giang Thanh. Cậu hiểu rằng, những ngày tháng của Giang Thanh rất khó qua. Mao Trạch Đông luôn không cho phép cô ta nhúng tay vào đại sự quốc gia, ngay cả chức vụ thư ký sinh mạng này cũng là do Chu Ân Lai đề xuất nhiều lần, Mao Trạch Đông mới miễn cưỡng đồng ý. Vì không cho cô ta "nắm đại sự", Giang Thanh đâm ra hờn dỗi, đôi khi ở bên cạnh Mao Trạch Đông như để biểu tình mà đánh poker suốt cả ngày. Thỉnh thoảng còn phàn nàn một câu: "Không có việc gì làm thì đánh poker thôi."

Thế nhưng, Giang Thanh đánh poker nghiêm túc như đấu tranh chính trị vậy, thường vì một quân bài mà cãi vã, thậm chí khóc lóc làm ầm ĩ lên chỗ Mao Trạch Đông. La Thụy Khanh và những đồng chí khác đều từng vì những mâu thuẫn do cô ta đánh poker gây ra mà triệu tập nhân viên đến họp để giải quyết. Cho nên, bồi Giang Thanh đánh poker tuyệt đối không phải là tiêu khiển, mà là một nhiệm vụ công tác vô cùng gian nan. Giang Thanh không được phép thua, nhưng cũng không thể cứ thắng mãi, vừa phải bảo đảm cuối cùng cô ta là người thắng, vừa phải duy trì tính cạnh tranh khi đánh bài, nhiệm vụ này quả thật không dễ hoàn thành.

Lý Ngân Kiều và Giang Thanh là một cặp, đánh bài thăng cấp, xuôi chèo mát mái phất lên như diều gặp gió. Khi lên đến chữ Q, Lý Liên Thành tính toán rằng nên thua mấy ván, nếu không thì sẽ mất đi tính cạnh tranh. Cậu đưa mắt ra hiệu cho y tá, y tá liền hiểu ý. Thế là Lý Liên Thành bèn hai lần "sẩy chân", dẫn đến việc bị hạ đài. Sau khi thua qua hai ván, Lý Liên Thành trong lòng thầm lẩm bẩm: Có nên lật bàn hay không? Thua ba ván thì sợ Giang Thanh nổi giận, thua hai ván lại sợ không khí cạnh tranh không nồng nhiệt, do dự một lát, thôi thì thua thêm một ván nữa vậy.

"Cúp!" Lý Liên Thành vung nốt quân bài chủ cuối cùng ra. Chưa đợi đến lượt Giang Thanh ra bài, cô ta đã cau mày trừng mắt nhìn Lý Liên Thành: "Cậu cúp ai thế? Cậu không biết bộ ba lớn đang nằm trong tay ai à?"

Lý Liên Thành thắt thỏm trong lòng, hiểu rằng sắp hỏng bét rồi. Cậu khó xử cười trừ nói: "Tôi, tôi hiểu lầm, thấy đồng chí cúp bài chủ một lần nên phản cúp..."

"Tôi vừa kéo hai vòng bài phụ, cậu là thật sự không hiểu à? Cúp một quân để ép tôi ra bài phụ, cậu thật sự không hiểu sao? Cậu muốn làm nội gián phải không? Cậu nói đi!"

Tấm lòng khổ tâm ấy của Lý Liên Thành làm sao mà nói rõ cho đành? Nói ra lại càng tệ hơn, bao nhiêu năm đánh bài hóa ra đều thành ra trêu ngươi người khác. Cậu chỉ có thể tiếp tục giải thích: "Tôi không nhìn ra, đồng chí muốn tiếp tục kéo bài phụ thì tôi cũng sẽ không phản cúp..."

"Cậu là cố ý, cậu còn giả vờ cái gì?"

"Đánh một ván bài chứ có phải thắng nhà thắng cửa đâu..." Lý Liên Thành thốt ra câu nói thật trong lòng. Không nên làm nhất, ngàn lần không nên làm nhất là cậu lại đi thốt ra câu nói trong lòng ấy. Giang Thanh giận tím mặt: "Cút ra ngoài! Cậu cút ngay cho tôi, không cần cậu nữa!" Nói đoạn ném mạnh bộ bài lên bàn.

Lý Liên Thành hiểu rằng, cách tốt nhất lúc này chính là im lặng không một tiếng động. Cậu đặt bài lên bàn, đi chân trần bước ra cửa. Vừa xỏ giày vào, Giang Thanh lại quát lên: "Cậu không được đi, cậu đứng ngay lại đó cho tôi, phạt cậu đứng nghiêm ở đó cho tôi!"

Cửa phòng khép lại. Lý Liên Thành ngoan ngoãn đứng nghiêm ở hành lang. Cậu cứ nghĩ Giang Thanh nhất thời nổi giận, rất nhanh sẽ qua thôi, sẽ mở cửa giải thoát cho cậu.

Thế nhưng, nửa tiếng trôi qua, đại môn vẫn đóng chặt, không có mệnh lệnh giải thoát nào cả. Bác sĩ Từ khuyên cậu đừng có chấp nhặt, cậu không thèm đếm xỉa, cứ cúi gằm đầu như thế, đối mặt vào vách tường mà đứng, động cũng không động.

Một tiếng sau, bác sĩ Từ lại tới, kéo cậu đi: "Đừng có mà nghiêm túc thế, cô ta đi ngủ rồi, cậu cũng đi đi chứ, chẳng phải cô ta bảo bình đẳng về chính trị đấy sao? Cậu không đứng thì cô ta làm gì được nào?" Lý Liên Thành lắc đầu, không nói năng gì, cũng không bước đi. Bác sĩ Từ suy nghĩ một lúc, lại nói: "Cậu sợ rắc rối, thế này được không? Cậu về nghỉ ngơi đi, tôi canh gác hộ cậu, khi nào Giang Thanh dậy tôi lại gọi cậu."

Lý Liên Thành mím chặt môi, bướng bỉnh lắc đầu, vẫn đứng im bất động.

"Ây, cậu đúng là!" Bác sĩ Từ giậm mạnh một cái rồi bỏ đi. Ông tìm gặp sảnh trưởng sảnh công an tỉnh Tô Hán Hoa. Sảnh trưởng Tô sợ Giang Thanh đang cơn thịnh nộ, không dám tới khuyên can, đành vội vã chạy ra hành lang khách sạn. Trước tiên là động viên Lý Liên Thành, bảo cậu chủ động tìm Giang Thanh để nhận lỗi.

Sảnh trưởng Tô khuyên nhủ nửa ngày trời, Lý Liên Thành vẫn cứ đứng im không nói năng gì. Sảnh trưởng Tô quan tâm vỗ vỗ lưng cậu: "Nghe tôi một câu đi, nhận lỗi một tiếng, chẳng phải là xong chuyện hết rồi sao?"

"Tôi không sai." Lý Liên Thành thấp giọng thốt ra một câu. Hàng mi cậu run bần bật, vành mắt dần ươn ướt, những giọt lệ bắt đầu lấp lánh.

"Tôi đã toàn... toàn tâm toàn ý rồi mà." Lý Liên Thành bỗng cắn chặt môi dưới, nước mắt lại ào ào tuôn rơi. Cậu đã khóc.

Thế là, tất cả mọi người đều không nói năng gì nữa, đều cúi gằm đầu xuống. Trong hành lang chỉ còn lại tiếng thở nặng nề.

Sự việc qua đi, Lý Liên Thành gọi điện đường dài cho vệ sĩ trưởng Lý Ngân Kiều. Lý Ngân Kiều lập tức báo cáo lên Mao Trạch Đông. Mao Trạch Đông khẽ nhíu mày, trầm giọng nói: "Gọi Tiểu Lý về đây, đừng phục vụ Giang Thanh nữa. Chọc không nổi thì chẳng lẽ còn không tránh nổi sao? Xem cô ta còn giở uy phong thế nào được nữa?"

Ngay chiều tối hôm đó, Lý Liên Thành đã lên xe lửa rời khỏi Quảng Châu.

Lý Liên Thành kiên quyết không chịu kể cho tôi nghe đoạn trải nghiệm này. Mãi sau khi biết tôi đã nắm được tường tận sự việc, cậu mới nói: "Giang Thanh phạt tôi đứng, được chứ sao. Cô ta bảo tôi cút, nhưng tôi thì không thể đi được. Từ Đào bảo tôi đi, còn bảo tôi về lại Bắc Kinh, tôi không thể đi được đâu, đây là nhiệm vụ tổ chức giao cho tôi. Tôi phục vụ Giang Thanh vốn dĩ không phải do Giang Thanh giao nhiệm vụ, mà là do tổ chức giao nhiệm vụ. Nếu tôi mà đi, thế là không hoàn thành nhiệm vụ tổ chức giao phó. Cho nên tôi gọi điện cho vệ sĩ trưởng trước, được sự cho phép rồi mới đi. Tôi cho rằng nên xử lý như vậy."

Quả là một đồng chí tốt trung thành thật thà làm sao! Tôi thầm nghĩ trong lòng, tiếp tục hỏi: "Có phải vì chuyện này mà lần thứ ba cậu mới rời khỏi Trung Nam Hải không?"

“Sự việc náo đến mức căng thẳng như thế, sau đó tôi rất khó triển khai công tác. Hơn nữa, chẳng bao lâu sau lại liên tiếp xảy ra chút chuyện. Đó là vào tháng 6 năm 1960, ở Bắc Đới Hà. Buổi tối thường có khiêu vũ giao lưu, các đồng chí Giang Thanh, Vương Quang Mỹ, Khang Khắc Thanh, Trương Thiến, Hạo Trị Bình đều thường xuyên tới nhảy. Vệ sĩ chúng tôi phải đi kèm họ nhảy. Phái tôi đi nhảy với Giang Thanh, trong lòng tôi cảm thấy rất gượng gạo. Phái số lần nhiều lên, tôi không muốn, nhưng lại khó lòng mở lời. Hồi đó ngày nào cũng xuống biển bơi lội, tóc ngâm đến vàng hoe. Mấy anh em vệ sĩ trêu tôi không dám cạo trọc đầu, tôi nghĩ đây là một cơ hội, vì muốn lấy lại khí thế nên đã cạo trọc đầu luôn. Vừa hay Giang Thanh muốn ra ngoài, lúc cô ta ra ngoài thì tôi phải ngồi ở cạnh ghế lái. Một cái đầu trọc lóc, hình ảnh người vệ sĩ này dĩ nhiên khiến Giang Thanh gai mắt. Cô ta lại nổi giận, vệ sĩ trưởng cũng phê bình tôi không nên để cái hình ảnh này. Tôi không nói nhiều, chỉ giải thích một câu: Tôi muốn đổi kiểu tóc khác đi thôi. Từ đó về sau không bao giờ phái cái đầu trọc này của tôi đi nhảy hay đi ra ngoài với Giang Thanh nữa.”

Tôi phì cười. Lý Liên Thành này, cậu ta phản kháng quả thực rất có cá tính. Tôi hỏi: "Nghe nói Chủ tịch cũng từng hỏi cậu chuyện cạo trọc đầu à?"

"Đột nhiên cạo trọc đầu, Chủ tịch dĩ nhiên cũng cảm thấy kì lạ. Ngài từng hỏi các vệ sĩ khác, chứ không hỏi trực tiếp tôi. Có đồng chí bảo tôi: Khơ-rut-sốp là đầu trọc, cậu cũng cạo đầu trọc à. Hồi đó, Chủ tịch từng tranh cãi với Khơ-rut-sốp. Các đồng chí rất nhạy cảm. Thật ra bản thân Chủ tịch không hề liên hệ như vậy, ít nhất là không nói như vậy."

"Chủ tịch trực tiếp nổi giận với cậu bao giờ chưa?"

"Có chứ." Lý Liên Thành sảng khoái thừa nhận, nói: "Bây giờ nhớ lại, vẫn thấy thật thân thiết, tôi vô cùng cảm động."

"Không phải nổi giận thật chứ? Nổi giận thật mà còn thấy thân thiết cảm động á?"

"Thật sự, là nổi giận thật đấy."

Cậu ấy đã nhắm nghiền hai mắt, tờ báo lật úp trên ngực phập phồng nhè nhẹ. Tôi không dám đổi tư thế ngồi nữa, duy trì một tư thế kiên trì, tay nhẹ nhàng lặp lại động tác xoa bóp đơn điệu. Tôi quá quen với tình huống này rồi, Mao Trạch Đông đã bước vào trạng thái nửa ngủ. Bất kỳ động tác lớn nào cũng sẽ khiến công sức trước đó đổ sông đổ biển.

Ngài đã hai ngày không ngủ, cho đến khi viết xong bài báo đó.

Ngài đã uống viên thuốc ngủ thứ ba!

Tôi đang chờ đợi. Sốt ruột, mệt mỏi, lại vô cùng cẩn trọng. Tôi sắp không duy trì nổi nữa rồi. Bỗng nhiên, trong cơ thể tôi trào lên một cơn co thắt phấn khích, cơn buồn ngủ mệt mỏi lập tức rũ sạch. Nghe thấy rồi, âm thanh quen thuộc hằng mong ngóng ấy, tựa như một làn gió xuân thổi tới, lướt qua ngọn rừng. Lững lờ, lan tỏa tiếng huýt sáo lúc ẩn lúc hiện. Âm thanh ấy vừa vô cùng xa xôi lại vừa vô cùng gần gũi. Bắt đầu thì nhỏ nhẹ, dần dần lớn hẳn lên. Vang vọng trong căn phòng tĩnh mịch. Tiếng động cuối cùng cũng hiện rõ tiết tấu, giống như những bước chân thong thả đi đi lại lại. Trang nghiêm, thần thánh, lại mang theo một chút hơi hướng u sầu. Tôi hơi choáng váng, chiếc giường gỗ và mặt đất dưới thân đang quay cuồng. Toàn thân thoải mái như được gió nhẹ mơn man, tiếng thở ấy mới thần bí làm sao! Vừa cổ xưa lại vừa trẻ trung! Thể hiện tiết tấu của vũ trụ, nhịp đập của sự sống... Bỗng nhiên, một tiếng động kéo dài rất dài rất dài. Cái này nên gọi là tiếng ngáy. Lúc Mao Trạch Đông ngủ say, tiếng ngáy vang như sấm. Tiếng ngáy ấy nhỏ dần xa dần, tựa như đang bước về tương lai chưa biết ra sao. Tôi tỉnh lại từ cơn choáng váng, vành mắt nhòa lệ, ngỡ như cách một đời. Một người nếu chưa từng chứng kiến Mao Trạch Đông làm việc, thì anh ta tuyệt đối không thể cảm nhận được ý nghĩa của tiếng ngáy này cùng với hạnh phúc và sự an ủi mà nó mang lại.

Tôi nhẹ ơi là nhẹ bước xuống giường, rón rén, hướng về phía cửa chầm chậm, chầm chậm di chuyển. Thế nhưng, trước mắt như lóe lên một tia chớp. Tôi giật mình, lập tức phát hiện ra cửa sổ chưa đóng. Ánh nắng chiếu rọi vào chói lọi. Hỏng bét rồi! Tôi cau mày thật chặt. Tia nắng này chưa đầy một tiếng nữa là sẽ chiếu thẳng lên người Mao Trạch Đông. Vậy thì...

Tôi mím mím môi. Đành phải di chuyển về phía cửa sổ. Đứng trước cửa sổ. Tôi do dự. Đang là mùa hè, để vừa có thể che nắng vừa thông gió, cửa sổ đó là cửa chớp bằng gỗ, hạ xuống là thay thế được rèm cửa. Bằng gỗ. Bằng gỗ... Tôi nghiến răng, nín thở, từng chút một hạ tấm cửa chớp đó xuống. Trời ạ, ngàn vạn lần đừng phát ra tiếng động. Động tác của tôi chậm cực kỳ, đến nỗi không để ý rằng hơi thở này không đủ dùng, mãi đến khi cách đoạn cuối cùng đúng một gang tay, tôi mới phát hiện ra bị nén nhịn đến mức không thể chịu nổi, như vạn tiễn xuyên tâm. Tôi theo bản năng há to miệng hít một hơi thật mạnh. Thế rồi, cái điều lo lắng nhất cuối cùng đã bất ngờ xảy ra.

Cạch một tiếng, tấm cửa chớp trượt phắt xuống. Tiếng động này nếu ở trên con đường phố xá náo nhiệt có khi còn chẳng nghe thấy. Thế nhưng, vang lên trong căn phòng tĩnh mịch, thì chẳng khác nào một tiếng sấm sét. Tiếng ngáy đều đặn bỗng dứt bặt, tôi cũng cứng đờ như thể bị đóng băng. Trái tim còn chưa kịp đập trở lại, phía sau đã vang lên giọng nói tức giận nôn nóng: "Ừ? Chuyện gì thế?"

Tôi nhanh chóng quay người lại, mặt không còn chút máu.

Mao Trạch Đông đã chồm dậy ngồi lên, mí mắt hơi sưng dường như đang giật giật, đôi mắtằn chiết tơ máu trừng trừng nhìn tôi: "Nói đi, chuyện gì thế?"

“Tôi, tôi đóng cửa sổ...”

"Lúc nãy làm cái gì đi thế? Cút ra ngoài! Cậu không được trực ban ở đây nữa, cậu ra ngoài đứng nghiêm cho tôi!"

Tôi không một tiếng động, đi ra sân đứng nghiêm chỉnh ở đó.

Chẳng bao lâu sau, nhiều nhất là năm phút, Mao Trạch Đông mở cửa nhìn chằm chằm vào tôi, nét mặt vẫn tràn đầy vẻ tức giận: "Cậu đi đi, cậu không được ở đây nữa, cậu đi gọi Lý Ngân Kiều tới đây!"

Tôi cúi gằm đầu đi về phía phòng trực ban, mặt ủ mày ê báo cáo với Lý Ngân Kiều. Vệ sĩ trưởng liền vội vã chạy về phía phòng ngủ của Mao Trạch Đông.

Tôi nơm nớp lo sợ chờ đợi, rất lâu rất lâu, mông đều ngồi tê cả đi, cuối cùng Lý Ngân Kiều cũng sầm mặt bước vào.

Tôi vội vàng đứng bật dậy, lảo đảo một cái rồi đứng vững lại. Dùng ánh mắt thăm dò đáng thương nhìn chằm chằm vào anh ấy.

"Cậu làm ăn cái kiểu gì thế, sao trước đó không chuẩn bị cho đàng hoàng? Tôi thật muốn —" Vệ sĩ trưởng nghiến răng nghiến lợi giơ nắm đấm về phía tôi, nhưng không nói tiếp nữa.

"Chủ tịch ngủ chưa?" Đây là điều tôi quan tâm nhất. Nếu Mao Trạch Đông có thể ngủ lại được, tôi thà chịu để vệ sĩ trưởng đánh cho một trận thật đã đời.

"Còn ngủ nghê gì nữa? Chủ tịch đau đớn biết bao nhiêu, cái đồ tiểu hỗn đản nhà cậu! Đi đi, Chủ tịch gọi cậu kìa."

Tôi đau khổ và bất an quay trở lại phòng ngủ của Mao Trạch Đông, ngài đang nửa tựa trên giường, vừa hút thuốc vừa xem bản thảo, chân mày nhíu lại rất cao. Nghe thấy tiếng động, ngài quay nghiêng mặt, nhìn chằm chằm vào tôi.

"Chủ tịch, tôi... làm sai rồi." Tôi thấp giọng nói.

"Ây," Mao Trạch Đông khẽ thở dài một tiếng, giọng có hơi khàn khàn, "Cậu có lỗi nhỏ. Lỗi của tôi lớn hơn cậu. Tôi không nên nổi giận lớn như thế."

"Chủ tịch..." Tôi rơi nước mắt.

"Đừng trách tôi nhé. Tôi công việc nhiều, trong đầu nghĩ ngợi nhiều, chợp mắt không dễ, bực bội lắm. Tâm trạng đâm ra khó kiểm soát."

"Chủ tịch... là tôi không..." Tôi bật khóc thành tiếng.

"Oan ức cho cậu rồi, đừng trách tôi nữa. Tôi đã nhận lỗi rồi mà. Tôi cũng bận rộn cơ mà, đại sự quốc gia nghĩ nhiều, làm gián đoạn giấc ngủ của tôi cũng là làm gián đoạn suy nghĩ của tôi. Tôi cũng là con người thôi, con người ai chẳng có lúc tức giận, chúng ta phải thông cảm lẫn nhau chứ."

Tôi khóc nức nở không thành tiếng. Tiếng khóc của tôi vốn là vì cảm động trước Mao Trạch Đông, là hối hận vì công tác của bản thân không cẩn thận, thế nhưng miệng lưỡi tôi vụng về, cái tâm trạng phức tạp thế này làm sao mà dùng lời nói biểu đạt cho rõ ràng được. Kết quả là, Mao Trạch Đông hiểu lầm rằng tôi vẫn còn cảm thấy ấm ức, trong vòng một tuần lễ, đã ba lần xin lỗi và giải thích với tôi.

"Ây, cho đến tận bây giờ hễ nhớ lại chuyện này, tôi lại..." Giọng Lý Liên Thành càng nói càng khàn đặc, cuối cùng nghẹn ngào, quay nghiêng mặt sang một bên đưa tay day khóe mắt.

Vành mắt tôi cũng hơi cay xót. Hồi lâu sau, tôi nhỏ giọng hỏi: "Trong tình huống này, cậu lại đòi đi, chẳng phải Chủ tịch lại càng hiểu lầm hơn sao?"

"Không đâu." Lý Liên Thành cúi đầu nói, "Vệ sĩ trưởng đã giúp tôi giãi bày tâm trạng rồi. Chủ tịch Mao cũng hiểu rõ tính cách của tôi, vệ sĩ trưởng vừa nói là ngài hiểu ngay. Hơn nữa, lý do tôi xin đi Chủ tịch Mao cũng rất hài lòng."

"Lý do gì thế?"

"Xin đi học chứ sao. Mao Trạch Đông cực kỳ coi trọng việc học tập. Ai chịu học tập là ngài thích người đó. Tôi xin đi học dự bị ở Đại học Nhân dân, Chủ tịch Mao vui lắm cơ. Lão nhân gia vỗ vai tôi nói: Tốt, thế mới tốt chứ. Chịu khó học tập chứng tỏ cậu có chí khí, có triển vọng. Sau khi tôi đi học, Chủ tịch Mao còn đặc biệt bảo Tiểu Trương béo gọi điện cho tôi, bảo tôi về nhà ăn Tết. Tết nguyên đán năm 1962, tôi ăn Tết ở nhà Chủ tịch đấy. Chủ tịch không uống rượu, hôm đó đã cạn với tôi một ly rượu vang. Mặt đỏ lắm, cười tươi vui làm sao..."

Lý Liên Thành vừa nói, ánh mắt vừa hướng ra ngoài cửa sổ, đăm đăm nhìn ngắm, lâu lâu vẫn không động đậy. Cậu ấy lại nhìn thấy gì rồi? Đã nghĩ đến điều gì nhỉ? Tôi không hỏi. Làm sao tôi nỡ cắt đứt những hồi ức đẹp đẽ của cậu ấy chứ?

Suy cho cùng, ký ức của con người luôn thích dừng lại ở những khoảnh khắc đẹp đẽ nhất và hạnh phúc nhất trong cuộc đời họ!