Xinhuatiting ở một góc Trung Nam Hải, cây hải đường xum xuê cành lá được ánh mặt trời chói chang chiếu rọi đến phát sáng; thỉnh thoảng một cơn gió thoảng qua, những chiếc lá rung rinh như vô số tấm gương nhỏ.

Chu Ân Lai lay động cây quạt xếp, sải bước trong phòng làm việc, miệng nói với các thư ký của mình: "Chủ tịch nói với tôi rằng, đi, đi Vũ Hán, bảo vệ Trần Tái Đạo!"

Ông dừng bước, ánh mắt đảo qua gương mặt từng người thư ký, gật gật đầu để nhấn mạnh, sau đó dùng sức quạt quạt xếp hai cái, nâng cao giọng: "Gần hơn hai mươi ngày nay, Vũ Hán không xảy ra chuyện gì lớn, võ đấu giữa hai phái đã ngừng, khí tài võ đấu cũng lần lượt được nộp lên. Điều này nói lên cái gì? Nói lên rằng Trần Tái Đạo và Chung Hán Hoa có thể khống chế cục diện Vũ Hán. Giải quyết vấn đề Vũ Hán, lực lượng dựa vào vẫn là Quân khu Vũ Hán..."

Một vị thư ký một tay che ống nghe của chiếc điện thoại bảo mật, nhỏ giọng báo cáo: "Thủ tướng, đã nối máy được với Trần Tái Đạo."

Chu Ân Lai gật gật đầu, nhanh chóng sải bước về phía máy điện thoại...

Một "Vũ Lão Đàm"

Vũ Hán - một trong "ba lò lửa lớn".

Là một vị "chư hầu" một phương, Tư lệnh Quân khu Vũ Hán Trần Tái Đạo đang sốt ruột chờ đợi tin tức từ Bắc Kinh. Ông từng nhớ lại mùa hè oi bức đó như thế này:

Không một gợn gió, không một chút mát mẻ, chênh lệch nhiệt độ ngày đêm rất ít thay đổi; khí nóng bao trùm khắp mọi ngóc ngách của Vũ Hán. Tôi đi trên con đường bị cây cối che khuất, giống như bước vào trong lồng hấp, lập tức cảm thấy có chút thở không ra hơi.

Tôi không có tâm trạng ngắm cảnh sắc trong viện, chỉ cảm thấy bên trên màu xanh do cây cối hội tụ lại, lại bị phủ thêm một lớp màu tái nhợt. Ven đường, lá cây quế cuộn tròn lại, lá cây long não cuộn tròn lại, lá tre cuộn tròn lại, lá cỏ dại cũng cuộn tròn lại, tựa hồ sinh mệnh của những loài cây cỏ này, cũng đang trải qua một khảo nghiệm nghiêm trọng.①

① Tạp chí "Nhân vật", số 4 năm 1989, trang 27.

Trần Tái Đạo vốn không giỏi ăn nói, cứ thế mà trải qua những ngày tháng vạn vật đều "cuộn tròn" như vậy.

Cuối cùng đã nghe được tin tức từ Bắc Kinh, nghe được giọng nói của Chu Ân Lai:

"Đồng chí Trần Tái Đạo, tôi là Chu Ân Lai... Tôi đang định bàn về việc này. Các đồng chí và đại biểu các tổ chức quần chúng các phái, có thể không cần đến Bắc Kinh, chúng tôi sẽ đến Vũ Hán, giải quyết vấn đề tại Vũ Hán... Chủ tịch có lẽ sẽ đến Vũ Hán bơi lội, các đồng chí hãy chuẩn bị trước những công việc cần thiết."

Trần Tái Đạo thở phào nhẹ nhõm: "Thế thì tốt quá rồi, Chủ tịch đến Vũ Hán, có thể trực tiếp trình bày vấn đề với Người rồi..."

Thế nhưng, ngay lập tức lại "có chút thở không ra hơi". Hai lần đến Bắc Kinh đều không giảng giải rõ ràng, càng làm càng tồi tệ, lần này ở Vũ Hán liệu có giảng giải rõ ràng được không?

"Ở Trung Quốc, đặc biệt là vào thời điểm thay triều đổi đại, không hiểu quân sự, cái chính trị của các cậu định làm thế nào? Chính trị, đặc biệt là chính trị vào thời điểm then chốt, thường dựa vào thực lực quân sự để lên tiếng..."

Bàn Cẩm Vân - người được mệnh danh là "nữ hộ sinh cuối cùng bên cạnh Mao Trạch Đông", vào đầu những năm chín mươi đã hồi tưởng lại với tác giả về những lời bàn luận hào sảng của vị nhà chính trị kiệt xuất đó:

Viết về chiến tranh trong "Thông Giám", quả thực viết vô cùng hào hứng, rất có thần thái, tràn đầy biện chứng pháp.

Ví dụ nhiều vô cùng, lại rất vang dội. Nó muốn giúp giai cấp thống trị thống trị, dựa vào cái gì? Dựa vào văn hóa? Dựa vào làm thơ viết văn để thống trị mà trị quốc sao? Người xưa nói, tú tài mưu phản, ba năm không thành. Tôi thấy người xưa nói ít nhất là không thể chỉ dựa vào tú tài, ba mươi năm, ba trăm năm cũng không được đâu...

Bởi vì tú tài có một bệnh chung: Một là nói nhiều, làm ít. Xưa nay là quân tử động khẩu không động thủ; hai là tú tài ai cũng coi thường ai, văn nhân tương khinh (văn nhân coi thường lẫn nhau) mà. Tần Thủy Hoàng sợ tú tài mưu phản, bèn thi thư hụt Nho (đốt sách chôn Nho). Cứ tưởng đốt sách, giết tú tài rồi thì thiên hạ có thể thái bình, vĩnh viễn yên ổn. Có thể truyền lại đời thứ hai, đời thứ ba, thiên hạ đời đời mang họ Tần. Kết quả là "tro hòn than chưa nguội Sơn Đông đã loạn, Lưu Hạng vốn dĩ không đọc sách". Chính là Trần Sheng, Ngô Quảng, Lưu Bang, Hạng Vũ những người văn hóa không cao này, đã dẫn đầu mưu phản...

Có lẽ chính là đạo lý sâu xa mà bộ sách lớn "Tư trị thông giám" đã vơ lột, "Cách mạng văn hóa" cuối cùng không thể tránh khỏi bị "vũ hóa" (quân sự hóa)...

Về vấn đề này, ví dụ ở Vũ Hán rất tiêu biểu.

Tháng 1 năm 1967, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên dấy lên phong trào đoạt quyền ở Thượng Hải, được gọi là "Bão táp tháng Giêng".

“Đây là một giai cấp lật đổ một giai cấp, đây là một cuộc đại cách mạng.” Mao Trạch Đông mãn nguyện bày tỏ sự ủng hộ, dùng giọng nói cao vút của mình nói: “Lực lượng cách mạng Thượng Hải đứng lên, toàn quốc đều có hy vọng. Nó không thể không ảnh hưởng đến toàn bộ Hoa Đông, ảnh hưởng đến các tỉnh thành trên toàn quốc.”

Khác với những "tú tài" ở Thượng Hải, Mao Trạch Đông hiểu rõ "chính trị vào thời điểm then chốt, dựa vào thực lực quân sự để lên tiếng," cho nên, phong trào đoạt quyền vừa nổi lên, ông liền kịp thời triệu tập những vị "chư hầu" nắm giữ trọng binh các lộ vào kinh tham gia hội nghị chóp bu Quân ủy, và vào ngày 23 tháng 1 đã ra quyết định lấy danh nghĩa Trung ương Đảng, Quốc vụ viện, Quân ủy Trung ương, Tiểu ban Văn hóa Cách mạng Trung ương về việc "Quân giải phóng nhân dân kiên quyết ủng hộ phái tả cách mạng quần chúng".

Nói cho đúng sự thật, các vị "chư hầu" không ai không muốn "tiếp tục cách mạng" cùng Mao Trạch Đông, nhưng số phận đã định sẵn họ không thể theo kịp, bởi vì bản thân Mao Trạch Đông về tư tưởng và lý luận đã sa vào tình thế tiến thối lưỡng nan không thể gỡ bỏ.

Ông vẫn thường nói: "Lực lượng hạt nhân lãnh đạo sự nghiệp của chúng ta là Đảng Cộng sản Trung Quốc." Ông lại nói: "Trọng tâm của cuộc vận động lần này là chỉnh đốn những kẻ nắm quyền đi theo con đường tư bản chủ nghĩa trong Đảng." Vậy thì——

Quân đội nên duy trì sự lãnh đạo của Đảng hay nên ủng hộ việc "đạp đổ cấp ủy để náo loạn cách mạng"?

Ông vẫn thường nói: "Tin tưởng và dựa vào đại đa số cán bộ." Ông lại nói: "Những đại diện của giai cấp tư sản lẻn vào trong Đảng, trong chính phủ, trong quân đội và các giới văn hóa khác, là một đám phần tử xét lại phản cách mạng", "Theo quan sát của tôi, không nói toàn thể, cũng không nói tuyệt đại đa số, e rằng có một số lượng khá lớn các nhà máy, quyền lãnh đạo không nằm trong tay những người theo chủ nghĩa Mác chân chính, không nằm trong tay quần chúng công nhân." Vậy thì——

Quân đội nên giúp đỡ giải phóng nhanh chóng một số lượng lớn cán bộ hay nên ủng hộ những người nổi dậy "đem quyền lãnh đạo ở đó đoạt lại vào tay phái cách mạng vô sản"?

Ông vẫn thường nói "Quần chúng là anh hùng đích thực", ông lại chia quần chúng thành ba phái tả, trung, hữu, nói rằng: "Vấn đề không phải là vấn đề có can thiệp hay không, mà là vấn đề đứng về phía nào, là ủng hộ phái cách mạng hay ủng hộ phái bảo thủ thậm chí phái hữu." Vậy thì——

Quân đội không biết nên ủng hộ "quần chúng" hay ủng hộ "phái"?

Ông vẫn luôn yêu cầu quân đội "tuyên truyền giáo dục quần chúng", ông lại nói "để quần chúng tự giáo dục lẫn nhau trong vận động". Vậy thì——

Quân đội không biết nên "tăng cường tính kỷ luật" hay nên dành một chỗ đứng cho chủ nghĩa vô chính phủ?

Sự hỗn loạn và mâu thuẫn xuất hiện trong tư tưởng lý luận của người thầy và vị thống soái, bắt nguồn từ sự bất mãn của ông đối với đảng và đất nước do chính tay ông sáng lập và lãnh đạo, bắt nguồn từ sự thất vọng sinh ra từ sự chưa hoàn thiện của chế độ xã hội chủ nghĩa, bắt nguồn từ sự khác biệt giữa lý tưởng và hiện thực của ông, bắt nguồn từ tình trạng khốn đốn mà phong trào cộng sản đang phải đối mặt. Ông nóng lòng tìm ra một lối thoát, để phát triển chủ nghĩa Mác-Lênin tiến lên, trao cho nó sức sống và sinh khí mới.

Nhiều năm sau, khi Đặng Tiểu Bình khai phá ra con đường "cải cách mở cửa" như vậy, chúng ta có thể thấy từ sự so sánh rằng sự thăm dò của Mao Trạch Đông năm xưa là thất bại. Thế nhưng, ai có thể phủ nhận sơ tâm của ông chứ?

Trung Nam Hải, phòng 118. Số phòng này là nơi sinh hoạt và làm việc của Mao Trạch Đông.

Dương Thành Võ ngồi cạnh Mao Trạch Đông cách chiếc bàn trà. Trên bàn trà có hai chiếc tách trà, một hộp thuốc lá "Gấu Trúc".

"Hội nghị chóp bu Quân ủy thế nào rồi?" Giống như mọi lần gặp mặt, Mao Trạch Đông là người mở lời trước.

"Mọi người đều ủng hộ Chủ tịch Mao và quyết định của Chủ tịch về cách mạng văn hóa..."

"Đều ủng hộ sao?" Mao Trạch Đông mỉm cười lắc đầu, "Tôi thấy có kẻ không ủng hộ."

"Đế quốc Mỹ và đế quốc xã hội chủ nghĩa Liên Xô không ủng hộ."

"Cậu quá ngây thơ rồi." Mao Trạch Đông tiếp tục lắc đầu, "Người nước ngoài có kẻ không ủng hộ, Trung Quốc cũng có kẻ không ủng hộ. Bắc Kinh cũng có."

"Các đồng chí lão thành trong quân đội đều là đi theo ngài làm cách mạng, đều ủng hộ. Đều hy vọng tiếp tục cách mạng, lập công mới."

"Ừm," Lần này Mao Trạch Đông gật đầu tán thành. "Cách mạng văn hóa của chúng ta, năm thứ nhất khai trương, năm thứ hai thấy manh mối, năm thứ ba kết thúc. Chủ yếu chính là chống chủ nghĩa quan liêu." Mao Trạch Đông nhấn mạnh gật đầu, "Chống chủ nghĩa quan liêu, nói đường lối quần chúng, tác phong dân chủ, lãnh đạo tập thể. Cho nên, phải làm lại một cuộc Chỉnh phong Diên An nữa."

Dương Thành Võ nghiêm trang lắng nghe. Anh biết rằng, lúc này không cần anh phải nói nhiều. Ai cũng cần được giãi bày, Mao Trạch Đông cũng không ngoại lệ.

"Bây giờ đội ngũ của chúng ta phân tán khắp nơi trên toàn quốc. Không giống như trước đây ở Diên An là tập trung. Diên An chỉnh phong từ trên xuống dưới, rất tốt. Bây giờ từ trên xuống dưới gặp khó khăn. Chúng ta đã làm giáo dục xã hội chủ nghĩa, từ trên xuống dưới không giải quyết được vấn đề, cho nên phải phát động một cuộc vận động chỉnh phong từ dưới lên trên, chính là cuộc Cách mạng Văn hóa do chính tôi lãnh đạo và phát động." Mao Trạch Đông mút môi dưới, hút một hơi thuốc, "Chỉnh phong Diên An làm hai ba năm, lần này là năm thứ nhất khai trương, năm thứ hai thấy manh mối, năm thứ ba kết thúc..."

Dương Thành Võ cảm thấy một sự chấn động tâm hồn, đó là bởi vì anh đã bước vào thế giới nội tâm của một vị lãnh tụ, một người khổng lồ, trực tiếp cảm nhận quá trình suy nghĩ đầy đau đớn và kết quả mà người khổng lồ này trải qua khi đưa ra những quyết định trọng đại.

Rất nhiều nhân vật lãnh đạo trên thế giới đều nói rằng, khi đưa ra quyết định về những vấn đề trọng đại ảnh hưởng đến toàn quốc, sẽ có một "cảm giác cô độc"; quyền lực càng tập trung, trách nhiệm càng lớn, "cảm giác cô độc" khi đưa ra quyết định càng nghiêm trọng. Cho dù đã trải qua "nghiên cứu tập thể", quyết định đột phá cuối cùng cũng chỉ có thể là kết quả của sự suy ngẫm sâu sắc trong "cô độc".

Đã "cô độc" thì cần phải giãi bày. Giãi bày với người mình tin tưởng, người thân cận.

"Thiên hạ đại loạn, ngươi thua ta thắng..." Mao Trạch Đông tiện tay nhặt lấy một bài đồng dao thời chiến tranh, nói tiếp, "Tổ chức đảng chính quyền địa phương tê liệt, các tổ chức quần chúng các phái tranh chấp vì 'đoạt quyền', thậm chí dùng đến đao súng... Dựa vào cái gì để ổn định?"

Ông nhìn Dương Thành Võ, đôi môi khẽ hé, thốt ra hai chữ: "Quân đội."

"Quân đội không thể loạn." Mao Trạch Đông bỗng nhiên nâng cao giọng, "Thời điểm then chốt quân đội đặc biệt phải ổn định. Ừm, Tổng tham mưởng Dương?"

"Cho nên mới có lệnh tám điểm của Quân ủy." Dương Thành Võ bắt đầu nói, "Quân đội không được thành lập tổ chức chiến đấu, không được tùy tiện lôi kéo đấu tố cán bộ lãnh đạo, không được cướp đoạt..."

"Tám điều lệnh" này do chính tay Mao Trạch Đông ký phát: Tám điều đã định, rất tốt, cứ thế phát đi.

Mao Trạch Đông bẻ một ngón tay: "Phải loại bỏ mọi sự can nhiễu, không sợ trả giá, nhất định phải đưa Cách mạng Văn hóa đến cùng."

Mao Trạch Đông bẻ ngón tay thứ hai: "Trọng tâm đang chuyển hướng sang quân đội, nhà cầm quyền nhất định phải ổn định quân đội."

Kiên định không dời đạt được mục tiêu và kiểm soát cục diện một cách cứng rắn vững chắc, đây là hai nguyên tắc hành động cơ bản của một nhà chính trị lớn sau khi đưa ra quyết định. Vì thế, không sợ trả giá, thậm chí là giá đắt. Không làm được hai điểm này, thì không phải là nhà chính trị chân chính.

Thế nhưng, các vị "chư hầu" ở Tân Tây Tân Quán lại nhìn thấy điểm thứ hai nhiều hơn, mà quên mất điểm thứ nhất, cũng là điểm trước tiên.

"Chư hầu Trung Nam" Trần Tái Đạo nhớ lại hội nghị chóp bu ở Tân Tây Tân Quán như thế này:

Trong quá trình tiến hành hội nghị này, có một hôm, Mao Trạch Đông đến dự hội nghị và có bài phát biểu quan trọng. Từ bài phát biểu của ông có thể nghe ra, ông tỏ ra phản cảm với việc phái nổi dậy xông vào các cơ quan quân sự, ông cho rằng làm như vậy bên trong "nhất định có kẻ xấu". Trong bài phát biểu ông còn nói cho mọi người biết, nếu gặp phải tình huống như vậy, phải lui lại ba xá, để kẻ xấu phơi bày ra ngoài...

Có bài phát biểu quan trọng của Mao Trạch Đông, lại có "Lệnh tám điểm của Quân ủy", những người phụ trách các đại quân khu tham gia hội nghị đều cảm thấy trong lòng có chỗ dựa, sống lưng cũng cứng cáp hẳn lên, bày tỏ có lòng tin làm tốt công việc.

Lúc đó, tôi hiểu thế này: Ý của bài phát biểu của Mao Trạch Đông là muốn chúng ta lấy lùi làm tiến, đạt tới có lý, có lợi, có tiết chế; nếu lùi ba xá, lùi bốn xá cũng không được, vậy thì đành phải dùng biện pháp cứng rắn hơn một chút, phải chấp hành "Lệnh tám điểm của Quân ủy", truy cứu những kẻ xấu xông vào cơ quan quân sự...

Trần Tái Đạo liền bằng vào "sự hiểu" này của mình, "vừa về đến Vũ Hán là lao ngay vào công việc căng thẳng". Vị thượng tướng ba sao đi theo Mao Trạch Đông đánh thiên hạ,vào sinh ra tử, chiến công hiển hách, được Mao Trạch Đông ca ngợi là "thật không đơn giản", "một vị tướng tài", "đánh trận rất dũng cảm", một vị "chư hầu" một phương một lòng muốn đi theo Mao Trạch Đông tiếp tục cách mạng, lập công mới đã báo cáo "thành tích" với Trung ương như thế này:

Ngày 37, quân khu và cơ quan công an dựa theo "Lệnh tám điểm của Quân ủy", cùng với cách làm chấp hành "Lệnh tám điểm của Quân ủy" ở các nơi khác, đã bắt giữ một đám đầu sỏ xấu xa và thành phần cốt cán kích động tư tưởng cực tả trong và ngoài quân đội ở khu vực Vũ Hán, gây ra đánh đập, đập phá, cướp bóc, khám nhà, bắt bớ...

Ngày 21 tháng 3, Quân khu Vũ Hán lại ra "Thông cáo", tuyên bố giải tán Tổng bộ công nhân và các tổ chức trực thuộc, đồng thời nhanh chóng giải phóng một số lượng lớn cán bộ địa phương, thành lập văn phòng nắm cách mạng, thúc đẩy sản xuất cấp tỉnh thành, tôi cùng với các lãnh đạo quân khu như Chung Hán Hoa, Diêu Cát, Khổng Khánh Đức, Dương Tú Sơn, Hàn Đông Sơn, Diệp Minh v.v., còn phân công hợp tác, đi đến các địa phương, thị trấn, huyện thị để nắm bắt thực hiện. Khiến cho tình hình sản xuất nhanh chóng được đảo ngược.

Thông qua các biện pháp trên, đã ổn định hiệu quả cục diện, ngăn chặn các hoạt động đánh, đập, cướp, khám, bắt, để cho đại đa số đồng chí phụ trách đảng chính địa phương đứng ra công tác, khiến cho đại đa số cán bộ và quần chúng được bảo vệ. Đối với việc này, đại đa số quân dân khu vực Vũ Hán không ai là không vỗ tay khen ngợi.

Màn "thành tích" này của Trần Tái Đạo diễn ra sau "Sự biến tháng Hai", diễn ra sau khi Đàm Chấn Lâm cùng mấy vị nguyên soái "làm loạn ở Hoài Nhân Đường", cho nên cũng không trách được phái nổi dậy ở Vũ Hán gọi ông là "Vũ Lão Đàm" — Đàm Chấn Lâm của Vũ Hán, và cũng chẳng trách được cuối tháng Ba, ông lại bị khẩn cấp triệu về Bắc Kinh, tham gia hội nghị mở rộng Quân ủy, để "chỉnh đốn lại tư tưởng".

Hội nghị mở rộng Quân ủy bắt đầu chưa lâu thì vào ngày 2 tháng 4, tờ "Nhân dân Nhật báo" đăng bài xã luận "Đối xử chính xác với các tiểu tướng cách mạng", đây là bài xã luận được viết dựa trên tài liệu do phái nổi dậy Vũ Hán cung cấp, sau khi Vương Lực sửa đổi mới được công bố. Trần Tái Đạo nhìn một cái là biết ngay là đang phê phán và cảnh cáo ông không được áp bức phái nổi dậy.

Ngày 6 tháng 4, Lâm Bưu, Quan Phong, Thích Bản Vũ lại nhắm vào "Lệnh tám điểm của Quân ủy" ban hành một "Lệnh mười điểm của Quân ủy", quy định rõ ràng "không được tùy tiện tuyên bố tổ chức quần chúng là tổ chức phản động để tiến hành cấm đoán", "phải ngăn chặn phần tử phản động kiểu Triệu Vĩnh Phu hoặc kẻ có tư tưởng rất hữu đến chủ trì công tác ủng hộ phái tả".

“Thành tích” của Trần Tái Đạo đã biến thành “tội danh”.

Ngày 16 tháng 4, Giang Thanh khi tiếp các phái nổi dậy trong và ngoài quân đội ở Đại lễ đường Nhân dân, đã lớn tiếng tuyên bố: " Thành Đô, Vũ Hán, đó là những nơi vấn đề tương đối nghiêm trọng, có thể xông vào một chút!"

Hai mươi năm sau, Trần Tái Đạo hồi tưởng lại tâm trạng lúc đó và nói: "Có thể tưởng tượng được, vào thời điểm đó mà chọc giận Giang Thanh thì còn ra thể thống gì nữa? Quả thực là 'tội đáng muôn chết, chết không hết tội', chúng tôi không biết tai họa lớn nào sắp giáng xuống đầu."

"Chẳng lẽ chúng tôi làm 'hòa thượng miệng méo', truyền đạt sai 'chân kinh' mà 'phật gia' niệm?" Trần Tái Đạo tự hỏi như vậy, "Cảm thấy có chút không hiểu đầu cua tai nheo gì cả." Trong lòng ông ấm ức, tức tối, lại sẵn có tính khí bộc chộp như ống pháo, liền làm một pháo tại hội nghị: "Quân đội 'ủng hộ phái tả' là quyết định của Chủ tịch Mao, tôi biểu thị kiên quyết ủng hộ, muốn đem hết tâm sức làm cho công tác tốt đẹp. Thế nhưng, xuất phát từ quan điểm yêu quý quân đội, để tránh cho quân đội mắc sai lầm trong việc 'ủng hộ phái tả', tôi kiến nghị Tiểu ban Văn hóa Cách mạng Trung ương mở rộng ra một chút, để các nơi đều có đại biểu, trực tiếp lãnh đạo công tác 'ba ủng hộ hai quân', bảo chúng tôi làm thế nào chúng tôi làm thế ấy, đỡ gây tổn thất cho công tác."

Lời nói này vô cùng chân thành "Bảo chúng tôi làm thế nào chúng tôi làm thế ấy", thể hiện thái độ "quân nhân lấy việc phục tùng mệnh lệnh làm thiên chức", cũng phù hợp với yêu cầu "hiểu thì chấp hành, không hiểu cũng phải chấp hành" do phó thống soái Lâm Bưu đề ra.

Thế nhưng, đổi một góc độ khác cũng có thể giải thích. "Bảo chúng tôi làm thế nào chúng tôi làm thế ấy", đây chẳng phải là đùn đẩy trách nhiệm, phủi tay, dỗi dằn muốn gây khó dễ cho Tiểu ban Văn hóa Cách mạng Trung ương hay là muốn gây rối biểu uy thế đây?

Giang Thanh giận tím mặt, phê sớ: "Trần Tái Đạo, Chung Hán Hoa: Thế này là thế nào? Dùng thế áp người! Chúng tôi không hiểu. Đọc xong gửi lại chỗ Giang Thanh."

Tiểu ban Văn hóa Cách mạng Trung ương biểu thái: Không giúp đỡ Quân khu Vũ Hán làm công tác nữa.

Sau đó, đối với báo cáo thỉnh thị của Quân khu Vũ Hán, Tiểu ban Văn hóa Cách mạng Trung ương quả nhiên cũng nhất loạt không trả lời.

Còn về phó thống soái Lâm Bưu, dựa theo nguyên tắc quán triệt "vạch tuyến theo con người" của ông ta, từ lâu đã liệt Trần Tái Đạo vào danh sách "một nhúm người không tốt trong quân đội", muốn "lôi cổ hắn ra mà thiêu rụi". Cho nên, ngày 27 tháng 4 hội nghị kết thúc, ông ta mời các tư lệnh đại quân khu, chính ủy tham gia hoạt động chúc mừng ngày "1 tháng 5", duy chỉ có lệnh trục xuất đối với Trần Tái Đạo và Chung Hán Hoa: "Không có chuyện gì nữa, các anh có thể về rồi."

Khi Trần Tái Đạo u uất trở về Vũ Hán, các khẩu hiệu "Kiên quyết rút lui khỏi Vũ Lão Đàm" và "Đánh đổ Trần Tái Đạo, giải phóng toàn Trung Nguyên" đã trải đầy khắp thành phố. "Phái nổi dậy" từng có lúc chán nản nay phấn khích như được tiêm thuốc trợ tim, với khí thế mới xông xát khắp nơi, nổi dậy tứ phương. Trần Tái Đạo bị vẽ thành "Trần đại ma tử" mặt xanh nanh vàng, bị "đóng đinh" trên tòa nhà cao nhất thành phố Vũ Hán, kèm theo một bài vè:

Trần Tái Đạo, mày tính là thá gì,

Ông đây hôm nay muốn lôi mày ra,

Rút gân mày, lột da mày,

Xem mày còn bảo vệ Lưu Thiếu Kỳ nữa hay không!

Thế nhưng, giống như Mao Trạch Đông đã nói, vạn vật vạn sự trên đời không có gì là không chia làm hai. Đối với Trần Tái Đạo và Quân khu Vũ Hán cũng vậy, có quần chúng phản đối thì có quần chúng ủng hộ. Những quần chúng biểu thị ủng hộ đã thành lập trạm liên lạc "Hùng sư triệu người" vào ngày 16 tháng 5, phản đối chĩa mũi nhọn đấu tranh vào Giải phóng quân, phản đối vơ đũa cả nắm đánh đổ cán bộ đảng chính mà không cần phân tích. Đám quần chúng này chiếm ưu thế tuyệt đối về số lượng, lập tức cô lập "phái nổi dậy".

Trần Tái Đạo về mặt tình cảm không nghi ngờ gì là đứng về phía "Hùng sư triệu người". Nhưng đứng từ đại cục mà nhìn, lại bắt buộc phải bảo vệ những "kẻ xông xáo" nổi dậy đó. Quân khu qua nhiều lần nghiên cứu, đã thông qua thái độ "ủng hộ phái tả chứ không ủng hộ phái nào", ủng hộ quảng đại quần chúng. Làm công tác của hai phái tổ chức quần chúng, mọi người đều là làm cách mạng, đừng đánh nội chiến nữa. Quân khu Vũ Hán phát hành "Thông cáo", hy vọng các tổ chức quần chúng cầu đại đồng, tồn tiểu dị, nhanh chóng thực hiện đại liên hợp. "Thông cáo" còn kiểm điểm công tác "ủng hộ phái tả" của quân khu, thừa nhận tồn tại khuyết điểm sai lầm, tiến hành tự phê bình cần thiết.

Các tổ chức quần chúng các phái đã đỏ ngầu cả mắt từ lâu làm sao lọt tai được "Thông cáo", phái nổi dậy cho rằng quân khu là "kiểm điểm giả, phản phốc thật"; "Hùng sư triệu người" cho rằng "quá mềm yếu", "phù không nổi chính, áp không nổi tà".

Ngày 26 tháng 6, Tiểu ban Văn hóa Cách mạng tuyên bố không quản chuyện của Quân khu Vũ Hán đột nhiên phát tới Quân khu Vũ Hán một bức điện tín:

Võ đấu quy mô lớn xảy ra ở thành phố Vũ Hán gần đây là không bình thường, hy vọng Quân khu Vũ Hán lập tức áp dụng biện pháp mạnh mẽ để ngăn chặn võ đấu. Sự vây công của một số người trong Hùng sư triệu người đối với một số trường viện và nhà máy phải lập tức dừng lại. Hung thủ sát hại quần chúng cách mạng phải được xử lý nghiêm minh theo "Lệnh 6 tháng 6" của Trung ương. Chẳng bao lâu nữa, Trung ương sẽ mời đại biểu Quân khu Vũ Hán và các phái quần chúng đến Kinh báo cáo.

Nhận được điện tín, Trần Tái Đạo và các nhà lãnh đạo Quân khu Vũ Hán căng thẳng, bất an, tốn biết bao tâm sức làm rất nhiều công việc, cuối cùng cũng hơn hai mươi ngày không xảy ra võ đấu quy mô lớn. Bây giờ, Thủ tướng gọi điện tới nói, đại biểu Quân khu Vũ Hán và các phái quần chúng không cần vào kinh báo cáo nữa, Chủ tịch Mao muốn tự mình đến Vũ Hán bơi lội, giải quyết vấn đề tại chỗ. Trần Tái Đạo vừa mừng vừa lo.

Mừng là, Chủ tịch Mao muốn đến. Mấy chục năm kinh nghiệm nói cho Trần Tái Đạo biết, không có khó khăn nào mà Chủ tịch Mao không giải quyết được.

Lo là, hai phái đối lập nghiêm trọng đã đỏ ngầu cả mắt, liệu có thể ngay lập tức buông đao súng bắt tay giảng hòa không? Lâm Bưu, Giang Thanh có thể buông tha cho mình không...

Chủ tịch Mao muốn thị sát phương Nam, người nhận được tin không chỉ có một mình Trần Tái Đạo. Có bao nhiêu "chư hầu" giống như Trần Tái Đạo, vừa mừng vừa lo, thấp thỏm bất an chờ đợi Mao Trạch Đông tuần hành điều tra, giải quyết vấn đề tại chỗ. Vận mệnh khu vực của họ cũng như bản thân họ, đều sẽ phụ thuộc vào chuyến thị sát lần này...

Hai. Hội nghị chóp bu

Đại lễ đường Nhân dân lặng lẽ sừng sững ở phía tây Quảng trường Thiên An Môn. Kiến trúc khổng lồ ra đời trong phong trào Đại nhảy vọt này còn lớn hơn cả tổng diện tích kiến trúc của Cố Cung. Mái hiên lưu ly vàng xanh đan xen, những hàng cột hành lang cao lớn uy vĩ cùng mặt đứng kiến trúc phân tầng rõ ràng ở xung quanh, hợp thành một bức tranh trang nghiêm lộng lẫy.

Khi bóng hình do Đại lễ đường đổ xuống lặng lẽ vươn dài về phía đông, gần như bao trùm toàn bộ bậc thềm cửa chính, từng chiếc xe con "Hồng Kỳ" chạy vào giếng trời của công trình khổng lồ này. Bước ra khỏi xe con, lần lượt bước vào Đại lễ đường là toàn thể thành viên hội nghị chóp bu Tiểu ban Văn hóa Cách mạng Trung ương. Kể từ khi Đàm Chấn Lâm và mấy vị lão soái làm loạn ở Hoài Nhân Đường, bị gọi là "Sự biến tháng Hai", chịu sự phê phán nghiêm khắc của Mao Trạch Đông, Bộ Chính trị liền ngưng hoạt động. Hội nghị chóp bu Bộ Chính trị cũng đổi thành hội nghị chóp bu Tiểu ban Văn hóa Cách mạng Trung ương.

Bây giờ, Tiểu ban Văn hóa Cách mạng nắm đại quyền trong tay, hoàn toàn thay thế Bộ Chính trị.

Đây là buổi chiều ngày 13 tháng 7 năm 1967.

Đúng ba giờ, Mao Trạch Đông xuất hiện ở Đại lễ đường Nhân dân. Ra nghênh đón ông theo lệ thường chỉ có Lâm Bưu.

Kể từ khi Lâm Bưu được tuyên bố là "chiến hữu thân thiết nhất" của Chủ tịch Mao, việc ra nghênh đón Mao Trạch Đông đã trở thành "bằng độc quyền" của Lâm Bưu. Trong mỗi dịp hoạt động công khai, Lâm Bưu luôn đến sớm trước hai, ba phút, chờ Mao Trạch Đông đến, sau đó đồng hành cùng Mao Trạch Đông xuất hiện trước công chúng.

Đây là một đặc sắc lớn của văn hóa Trung Quốc và chính trị Trung Quốc: Coi trọng danh phận. Danh không chính thì ngôn không thuận; không có danh phận này thì không thể chứng minh sự thật "phó thống soái", "người kế nhiệm".

Lâm Bưu bước lên một bước, chỉ bước lên một bước là nắm lấy tay. Nghe nói sau "Đại hội IX" Lâm Bưu được chính thức xác định là người kế nhiệm, và được ghi vào Điều lệ Đảng, Lâm Bưu đã có sự thay đổi. Mỗi lần Mao Trạch Đông xuất hiện, ông ta sẽ bước lên hai bước, nắm lấy tay Mao Trạch Đông. Đi nhiều hơn hai bước là vì xuất phát sớm, cất bước nhanh; ông ta đi nhiều hơn hai bước, Mao Trạch Đông có thể đi ít hơn hai bước. Nghe nói sau hội nghị Lư Sơn, Lâm Bưu không làm Chủ tịch nước nên lại có sự thay đổi. Hoặc là bước lên một bước nắm lấy tay Mao Trạch Đông, hoặc là không bước lên một bước nào, đợi Mao Trạch Đông đi đến bên cạnh mới nắm tay một cái, sau đó bước theo sau Mao Trạch Đông vào hội trường. Ông ta chính là từ trong những cử động nhỏ tinh tế đó mà để lộ cảm xúc nội tâm.

Ông ta là một người có tính cách hướng nội.

Khoảnh khắc nắm tay, Lâm Bưu cả đời chưa từng cười cợt, khóe miệng liền rỉ ra một tia cười nhạt, đầu cúi xuống, gọi khẽ một tiếng: "Chủ tịch."

"Ừm." Mao Trạch Đông khẽ gật đầu, liền buông tay sải bước đi thẳng về phía trước. Tâm trạng của ông không hề tốt lắm, ông cũng chưa từng giỏi che giấu tâm trạng của mình.

Trong một lần trò chuyện, Mao Trạch Đông từng nói: "Có tính khí mới tốt chứ, không có tính khí mới là có vấn đề." Người trong cuộc đều nói, câu nói này phần lớn là nói về Lâm Bưu đấy.

Một vị trưởng vệ sĩ của Mao Trạch Đông từng nói với tác giả: Trong các vị nguyên soái, người dám đối đầu với Chủ tịch chỉ có hai người, một là Bành Đức Hoài, hai chính là Lâm Bưu. Khi Chủ tịch nghỉ ngơi, người dám xông vào phòng ngủ của Chủ tịch cũng là hai người họ. Bành Đức Hoài mặc kệ ba bảy hốt mươi xông thẳng đến bên giường Chủ tịch; Lâm Bưu mang một vẻ mặt đầy sát khí xông vào Phong Trạch Viên, xông vào Cúc Hương Thư Thất, cho đến tận cửa phòng ngủ mới quát lớn với chúng tôi: "Báo cáo Chủ tịch ngay, tôi có việc gấp." Lâm Bưu có chừng mực hơn Bành Đức Hoài một chút. Sau hội nghị Lư Sơn năm 1959, Bành Đức Hoài không còn trực tiếp đối đầu với Chủ tịch Mao nữa, cũng không còn cơ hội đối đầu. Lâm Bưu lại khác, ông ta sau khi làm người kế nhiệm thì không bao giờ trực tiếp đối đầu với Chủ tịch Mao nữa. Trước khi làm người kế nhiệm, ông ta luôn ngồi ngay ngắn trước mặt Mao Trạch Đông, kiên quyết giãi bày ý kiến của mình, có cách biệt thế nào cũng dám nói ra cũng dám kiên trì. Đặc biệt là trong thời gian chiến tranh, bàn chuyện chính sự chưa từng thấy ông ta cười. Thế nhưng khi Chủ tịch Mao không có mặt, ông ta lại dốc toàn lực bảo vệ Chủ tịch Mao và ý kiến của Chủ tịch Mao. Có thể nói là "Trước mặt dám đối đầu, sau lưng hô vạn tuế; riêng tư dám nói không, trước công chúng lại dốc toàn lực bảo vệ". Sau khi làm người kế nhiệm, Lâm Bưu liền thay đổi, trước mặt tuyệt đối không đối đầu nữa, thậm chí cười lấy lòng một cách khiêm nhường, chỉ còn lại màn hô vạn tuế trước công chúng, cuối cùng biến thành "Trước mặt hô vạn tuế, sau lưng hạ độc thủ".

Cho nên, rất nhiều người nói: Chủ tịch Mao không sợ Lâm Bưu đối đầu trực diện, chỉ ghét Lâm Bưu cười trước mặt. "Có tính khí mới tốt chứ, không có tính khí thì mới là có vấn đề mà..."

Bây giờ, Mao Trạch Đông đang bước đi trên thảm ở hành lang, xung quanh tĩnh mịch, gương mặt nhạt nhẽo không có chút sắc thái nào. Có lẽ ông có chút bâng khuâng chăng? Trước đây có một bức tranh ảnh, gọi là "Chủ tịch Mao và các đồng chí chiến hữu của ông", người Trung Quốc ai cũng quen thuộc, Mao Trạch Đông cũng quen thuộc. Trên đó có Mao, Lưu, Chu, Chu, Trần, Lâm, Đặng. Kể từ khi Lâm Bưu trở thành "chiến hữu thân thiết nhất", bức tranh này liền biến mất.

Chỉ có "chữ nhất" này, không có người thứ hai.

Nhân viên phục vụ từ xa mở cửa phòng họp, Mao Trạch Đông bước vào phòng họp không ngừng chân.

Trong phòng bày kín sofa vòng quanh, những người tham gia hội nghị đang uống trà trò chuyện đã đứng dậy toàn bộ; quân nhân chào, văn nhân vỗ tay. Mao Trạch Đông tùy ý làm một cử chỉ, đi đến bên cạnh Chu Ân Lai ngồi xuống. Lâm Bưu đi theo sau, ngồi xuống bên phải ông.

Mao Trạch Đông vừa ngồi vững thân hình liền châm hút một điếu thuốc lá; hút xong một hơi liền đảo mắt nhìn lướt qua những người dự họp; quét qua một vòng liền giơ tay phải lên, dùng tay trái đang kẹp thuốc lá bẻ ngón tay phải không kẹp thuốc:

"Năm thứ nhất khai trương, năm thứ hai thấy manh mối, định ra cơ sở, năm thứ ba thu vĩ." Ông gật đầu biểu thị khẳng định, hơi nâng cao giọng, "Vận động Cách mạng Văn hóa."

Kết quả của sự suy ngẫm sâu sắc, một cách điềm tĩnh thong thả lại đột ngột được bày ra trước tập thể, đây chính là sức hút của người đứng đầu. Trong phòng họp tĩnh mịch, chỉ có tiếng sột soạt của ngòi bút mài trên giấy khi ghi chép. Có người bắt đầu trao đổi ánh mắt, có người có lẽ đã sớm nhận được gió thối, tỏ ra lạnh nhạt thâm trầm khó lường.

Trần Bá Đạt đầu tròn vo, da thịt nhão nhoẹt, miệng hơi hé nhìn Mao Trạch Đông, giống như đang "tiêu hóa" toàn bộ nội hàm của câu nói này, hai mắt sau tròng kính chớp chớp. Khi ông ta chớp qua ba lần, phát hiện ánh mắt Mao Trạch Đông đã nhìn chằm chằm vào mình, mi mắt liền lập tức ngừng chuyển động.

“Trần thư sinh khí,” Mao Trạch Đông chỉ chỉ vị tổ trưởng Tiểu ban Văn hóa Cách mạng Trung ương này, ánh mắt chuyển động, lướt qua những người dự họp khác, “Phải giúp đỡ một chút.”

Khuôn mặt Trần Bá Đạt hơi đỏ lên, không biết lời nói này là phúc hay họa, ông ta có trực giác cảm thấy Mao Trạch Đông không thích mình. Từng nhiều lần nói ông ta là "mọt sách", "cậu đọc sách không ít, càng đọc càng ngu". Trần Bá Đạt đôi khi thích người ta gọi mình là mọt sách, "mọt sách" có thể trở thành chiếc dù che, sẽ không bị nghi ngờ là kẻ mưu đồ chính trị. Nhưng đôi khi lại không thích nghe từ "mọt sách", đánh giá như vậy không có lợi cho uy tín và công tác của ông ta. Ngay từ năm 1964, ông ta đã đi khắp nơi nói: "Viết bài thực ra không phải là sở trường của tôi, năng lực của tôi chủ yếu vẫn thể hiện ở mặt quản lý hành chính, điểm này từ khi ở Học viện Mác-Lênin Diên An đã được chứng minh..."

Ở Diên An, Trần Bá Đạt từng phụ trách quản lý hậu cần sinh hoạt của Học viện Mác-Lênin, nghe được vài câu khen ngợi, liền vẫn luôn hy vọng không làm tú tài nữa, mà làm một nhà lãnh đạo có thực quyền. "Cách mạng Văn hóa" cuối cùng đã cho ông ta một cơ hội như vậy. Thế nhưng, Mao Trạch Đông vẫn nói ông ta mang "tính thư sinh", là "mọt sách".

Mao Trạch Đông đã ngả người ra sau tựa vào lưng ghế sofa, hai chân thoải mái duỗi ra, dùng một giọng điệu thoải mái sau khi đã hạ quyết tâm, nghiêng đầu nhìn sang Dương Thành Võ đang ngồi bên phía Chu Ân Lai, chào hỏi: "Thành Võ à, đi Hồ Nam, Trường Sa, Vũ Hán xem thế nào."

Dương Thành Võ gật gật đầu, lại liếc sang Chu Ân Lai một cái. Việc tuần du phương Nam, Thủ tướng có sự cân nhắc khác.

"'Hùng sư triệu người' không thể bỏ được, 'Hồng bạo hội' thì giảng hòa." Mao Trạch Đông đã có suy nghĩ cơ bản về các tổ chức quần chúng ở vùng "Vân Mộng", phất tay một cái, bay qua ngàn dặm chuyển đến Hoa Bắc, "Thông báo Trịnh Duy Sơn hôm nay cùng đi xe tới Bảo Định, Thạch Gia Trang, bàn về vấn đề Hà Bắc." Ông hơi dừng lại như đang trầm ngâm, chỉ điếu thuốc trong tay về hướng góc bên trái: "Thích Bản Vũ kiêm chủ nhiệm văn phòng."

Lâm Bưu, Chu Ân Lai từ đầu đến cuối vẫn nhìn Mao Trạch Đông, Giang Thanh, Trương Xuân Kiều, Diêu Văn Nguyên một lũ người cũng từ đầu đến cuối nhìn Mao Trạch Đông, bọn họ đang tìm thời cơ phát biểu. Chỉ có Khang Sinh, lạnh lùng ngồi đó hết điếu này đến điếu khác hút thuốc, ánh mắt nhạt nhẽo nhìn vào một điểm nào đó trên bàn trà, tâm cơ thâm trầm khôn lường.

Mao Trạch Đông dập tắt điếu thuốc trong gạt tàn, chốt lại một câu ngắn gọn: "Ngày 15 có thể đến Vũ Hán. Đi bơi lội."

Động tác này có vẻ như tuyên bố bài phát biểu đã tạm dừng, hội trường im lặng ba giây. Bài phát biểu chưa đầy một trăm chữ, xoay chuyển trời đất, bao la vạn tượng, đủ để những bộ óc kiệt xuất này vận hành tốc độ cao một phen.

Chu Ân Lai húng hắng ho nhẹ một tiếng, dùng giọng điệu thương lượng nói: "Chủ tịch, Trường Sa Vũ Hán đều tương đối loạn, chúng ta đã thương lượng mời đại biểu Quân khu Vũ Hán và các phái quần chúng đến Kinh báo cáo, giải quyết vấn đề, không nhất định cứ phải đi."

Lâm Bưu gật đầu, nói: "Bắc Kinh bây giờ có rất nhiều việc, Chủ tịch nếu đi thì chỉ có Thủ tướng chủ trì công tác, có một số việc không dễ quyết định đâu."

"Đúng vậy, Chủ tịch lúc này không thích hợp rời khỏi Bắc Kinh."

"Vấn đề an toàn không thể không cân nhắc. Cách mạng văn hóa đã đến thời điểm then chốt, kẻ địch giai cấp tuyệt đối không chịu diệt vong tự nhiên, phải cảnh giác chúng giãy chết lần cuối, làm ra hoạt động âm mưu gì."

“Bây giờ thiên hạ đại loạn, quyền lãnh đạo ở nhiều nơi không nằm trong tay chúng ta, không nằm trong tay phái cách mạng vô sản...”

Tiểu ban Văn hóa Cách mạng hầu như đồng loạt phản đối việc Mao Trạch Đông tuần du phương Nam, kẻ nói người bàn bày tỏ ý kiến của mình. Mao Trạch Đông lại châm hút một điếu thuốc, lộ ra vẻ phớt lờ như không nghe thấy.

Chu Ân Lai suy ngẫm một lúc, thừa biết không có tác dụng nhưng vẫn muốn thử lần cuối: "Chủ tịch muốn bơi lội, địa phương có rất nhiều mà. Bắc Kinh thiếu gì nước tốt. Hồ chứa nước Mật Vân, hồ chứa nước Thập Lăng. Hồ chứa nước Hoài Nhu, hồ chứa nước Quan Tĩnh đều có thể bơi, những nguồn nước này đều rất khá."

“Tôi đi đâu cũng không đi.” Mao Trạch Đông lại vung tay lớn một cái, “Nước trong thiên hạ chỉ có Vũ Hán là tốt nhất.” Thần sắc của ông cho thấy “Vấn đề này đến đây là kết thúc.” Không thèm nhìn những người khác nữa, chỉ nhìn Dương Thành Võ, trong mắt tràn ra những gợn sóng cười thoải mái hài hước: “Không phải Tử Long thì không hành sự được, muốn Dương Thành Võ cùng tôi đi.”

Lâm Bưu nhìn Mao Trạch Đông, lại nhìn Dương Thành Võ, trên mặt không có bất kỳ biểu cảm nào.

Chu Ân Lai không khuyên can nữa, khẽ vỗ mu bàn tay Dương Thành Võ, nói: "Đồng chí Thành Võ, nhiệm vụ của anh có hai. Nhiệm vụ thứ nhất, làm liên lạc viên giữa Chủ tịch và tôi. Truyền đạt chỉ thị của Chủ tịch; Phàm là có báo cáo của tôi gửi Chủ tịch, do anh chuyển báo Chủ tịch." Ông quay sang toàn thể người dự họp, tuyên bố lại một lần nữa: "Dương Thành Võ là liên lạc viên giữa Mao Trạch Đông và Chu Ân Lai." Ông vỗ mu bàn tay Dương Thành Võ lần thứ hai: "Nhiệm vụ thứ hai, bảo đảm an toàn cho Chủ tịch. Trước đây anh là người mang ấn tiên phong, nhiệm vụ lần này cũng không nhẹ. Dù là trên mặt đất, trên không, trên biển, trên sông, phải bảo đảm tuyệt đối an toàn cho Chủ tịch."

"Xin Thủ tướng cứ yên tâm." Giọng Dương Thành Võ không cao, nhưng lại tràn ngập sự tự tin của một người quân nhân.

"Phong lưu không ở tài hùng biện." Mao Trạch Đông gật gật đầu với Dương Thành Võ ít nói, quay sang nói với những tên tú tài của Tiểu ban Văn hóa Cách mạng rằng: "Vượt qua thảo nguyên trong Vạn lý Trường chinh, tôi đã nói là vẫn phải dựa vào Thành Võ; chỉ dựa vào tuyên ngôn thì không được."

Các vị "tú tài" mang thần thái khác nhau, đều có chút không tự nhiên.

"Loạn là chuyện tốt. Bắt đầu từ Hoa Bắc," Mao Trạch Đông vẫn nhìn Dương Thành Võ, "Sơn Tây vẫn đang loạn sao?"

"Lưu Cách Bình và Trương Nhật Thanh vẫn đang náo loạn."

"Phải đánh tiếng cho Quân đoàn 69 và Trần Vĩnh Quý v.v., hắn muốn náo loạn thì cứ để hắn náo loạn, tôi hoàn toàn không có cách nào cả, để Hồng vệ binh đi làm. Dựa vào quần chúng, chúng ta không trị nổi, chúng ta đừng đi chỉnh đốn hắn, để Hồng vệ binh đi trị." Chữ "hắn" mà Mao Trạch Đông nhắc đến chính là Lưu Cách Bình. Lời tuy nói với Dương Thành Võ, nhưng đồng thời cũng chú ý tới thái độ có phần lạnh nhạt của Lâm Bưu, liền quay sang nhìn Lâm Bưu: "Giống như quân đội, đồng chí Lâm Bưu cũng không có cách nào, giống như XX, XX. Bây giờ đánh chết mấy người cũng không có gì to tát," Mao Trạch Đông gật đầu với Lâm Bưu, "Cậu nói rồi đấy, lần này tổn thất nhỏ nhất, nhỏ nhất, nhỏ nhất, thắng lợi lớn nhất, lớn nhất, lớn nhất."

Lâm Bưu cười hùa theo, gật đầu hùa theo, xoay người liền liếc sang phía Dương Thành Võ một cái. Bởi vì Mao Trạch Đông lại chuyển ánh mắt sang bên đó rồi. Dương Thành Võ là Tổng tham mưu trưởng quyền lực, điều động dù chỉ là một đại đội bộ đội cũng phải qua sự đồng ý của anh. Đặc biệt là việc bố trí một số lực lượng quân đội ở khu vực Hoa Bắc, đều là Mao Trạch Đông bàn bạc với anh để làm. Ví dụ như Quân đoàn 69 ở Sơn Tây, Quân đoàn 38 ở Hà Bắc...

Thiên hạ người loạn, phái nổi dậy Thiểm Tây náo loạn dữ dội, không thể duy trì trật tự xã hội. Mao Trạch Đông khi tiếp kiến Hồng vệ binh trên lầu Thiên An Môn, tranh thủ thời gian bàn bạc với Dương Thành Võ, điều Quân đoàn 21 từ Sơn Tây vào Thiểm Tây duy trì trật tự xã hội; vị trí trống ở Đại Đồng Sơn Tây, điều Quân đoàn 69 Bảo Định Hà Bắc tới lấp vào. Dương Thành Võ kiến nghị: Bảo Định không có bộ đội thì không được, nằm ngay sát kinh thành. Tình hình Đông Bắc tương đối tốt hơn Sơn Tây, Thiểm Tây, Quân đoàn 38 đồn trú Thông Hóa là một lực lượng cơ động có sức chiến đấu rất mạnh, sau khi từ chiến trường Triều Tiên trở về nước, vẫn luôn ở Thông Hóa chờ lệnh, bất cứ lúc nào cũng có thể vào Triều. Căn cứ tình hình hiện nay, có thể điều Quân đoàn 38 vào cửa ải, đến Bảo Định thay thế Quân đoàn 69. Khi Dương Thành Võ kiến nghị, Chu Ân Lai, Lâm Bưu cũng có mặt. Mao Trạch Đông trưng cầu ý kiến của hai người, Chu Ân Lai và Lâm Bưu đều biểu thị đồng ý. Thế là Mao Trạch Đông hạ lệnh, điều Quân đoàn 38 vào cửa ải, đồn trú Bảo Định.

Sau sự việc đó, trong lòng Lâm Bưu vô cớ sinh ra một tia không vui. Ông ta chủ trì công tác Quân ủy, nhưng sự việc này cho thấy quyền lực thực sự trong việc điều động và chỉ huy bộ đội nằm trong tay Mao Trạch Đông, Dương Thành Võ, chứ ông ta không thể chỉ huy tất cả mọi thứ.

Ông ta không hài lòng vì Dương Thành Võ trước khi kiến nghị lại không xin phép mình trước.

Ông ta hy vọng Quân giải phóng nhân dân trở thành quân đội do "Chủ tịch Mao trực tiếp lãnh đạo, Phó thống soái Lâm Bưu trực tiếp chỉ huy".

Ông ta u uất, như mất như còn lặng lẽ quan sát Mao Trạch Đông tiếp tục trò chuyện với Dương Thành Võ:

"Các cậu đều là trung tướng, không chỉ nhìn tuổi quân, mà còn phải nhìn trình độ chính trị." Mao Trạch Đông gọi Dương Thành Võ và những người khác là trung tướng, kỳ thực bọn họ là thượng tướng ba sao. Bởi vì "toàn quân trên dưới một màu đỏ", Lâm Bưu sau khi chủ trì công tác Quân ủy đã bãi bỏ quân hàm, mà trong mắt Mao Trạch Đông, các thượng tướng ba sao đều là những "đứa trẻ", ông không nhớ nổi nhiều thượng, trung, thiếu tướng như vậy, cũng từng gọi Dương Thành Võ là thiếu tướng. Ông hình như lại đang nói về một vị tú tài khác: "Cãi nhau hai lần cũng được, cái ông lớn này thì không cãi được, nhưng không có Trương Nhật Thanh cũng không được. Muốn bãi miễn chức vụ của Lưu, Lưu, Trần, không cần Trung ương bãi miễn, để Hồng vệ binh bãi miễn đi, náo loạn thêm mấy tháng nữa cũng không sao."

Xem ra, Mao Trạch Đông đã hạ quyết tâm tiến hành cuộc vận động này theo kiểu "từ dưới lên trên", dùng Hồng vệ binh để giải quyết vấn đề. Thế nhưng, ông hiểu rõ Hồng vệ binh chỉ làm ầm ĩ ở tiền sảnh, việc thực sự giải quyết vấn đề vẫn là "dựa vào thực lực quân sự để lên tiếng". Dù sao đây cũng là chính trị Trung Quốc.

Cho nên, Mao Trạch Đông gạt đám tú tài sang một bên, chỉ nói chuyện với Dương Thành Võ, với mấy vị tướng lĩnh:

"Trương, Tẩy, Dương mấy nơi nhìn ra là tương đối tốt, Trương là người Tây Bắc. Bất kể là người nơi nào, chỉ cần đường lối chính trị chính xác thì đều phải dùng." Mấy họ mà Mao Trạch Đông điểm tên, đám tú tài có người không hiểu, nhưng những người làm quân nhân trong lòng đều rõ. Mao Trạch Đông đổi sang một vẻ mặt trầm ngâm, một câu một tầng ý nghĩa, đều liên quan đến khu vực mà ông sắp đi thị sát, đứt quãng nói mấy câu thế này:

"Hồ Kế Tông, Hoa Quốc Phong đều là người tốt, quân khu phải thu gom những người này lại chứ?"

"Muốn Quân đoàn 47 đến Trường Sa, Tương Đàm, Chu Châu nhiều người một chút. Quân trưởng, phó quân trưởng, phó chính ủy đến nhiều một chút."

“Cả hai phái đều đến người, mười quân khu mỗi quân khu đến mười người mới có một bậc.”

"Bây giờ Giang Tô, An Huy thiên hạ đại loạn, tôi nhìn thấy xong rất cao hứng!"

"Quần chúng hai phái đến sau rất dễ đạt được thỏa thuận sơ bộ." Mao Trạch Đông tay trái khẽ vỗ tay vịn sofa, ánh mắt nhìn các quân nhân lộ ra vài phần kỳ vọng vài phần tín nhiệm lại có vài phần cảnh cáo, "Bây giờ quân khu là gánh chịu đầu tiên, là đương cục."

Khi Mao Trạch Đông nói những lời này, trong khoảng thời gian đó cũng không thiếu cá biệt người chen lời báo cáo vài câu nội dung liên quan, Lâm Bưu không có hứng thú với những lời chen vào này cũng không lọt tai, ông ta chỉ lưu tâm đến từng câu Mao Trạch Đông nói. Vào "thời điểm then chốt" này, điều ông ta quan tâm đầu tiên là quân đội, đại quyền mà Mao Trạch Đông không buông tay cũng chính là quân đội.

"Tại sao 'Tương giang phong lôi', 'Cửa số sáu', những người đang kiểm soát Hồ Nam hiện nay lại không thể làm dân binh?" Mao Trạch Đông không biết là đang chất vấn vị người báo cáo nào, nhưng ở chỗ Lâm Bưu lại gióng lên một tiếng trống — "Dân binh" cái gọi là "vũ trang thứ hai" này cũng không thể buông tay.

"Bộ vũ trang Mễ Chi tốt nhất nên thông báo một tiếng." Mao Trạch Đông lại trực tiếp giao phó cho Dương Thành Võ, đây là chuyện khiến Lâm Bưu không vui. Việc bộ vũ trang Mễ Chi "ủng hộ phái tả" từng được biểu dương, sau đó được lên báo.

"Người huấn luyện Nội Mông đã về chưa?" Mao Trạch Đông hỏi.

Quân khu Nội Mông phát sinh mâu thuẫn với Tiểu ban Văn hóa Cách mạng trong vấn đề "ủng hộ phái tả", quân nhân bắt giữ quan sát viên và liên lạc viên do Tiểu ban Văn hóa Cách mạng phái tới, lại chở mấy chục chiếc xe tải vào kinh "kêu oan", thậm chí còn đánh cả chính ủy quân khu tại đại hội có lãnh đạo Quân ủy tham gia. Những người quân nhân này bị giữ lại để học tập, gọi là "huấn luyện".

"Đa số đã trở về." Dương Thành Võ đáp.

"Quân đội vẫn là nghe lời. Quân đội và nông dân có điểm gì khác nhau? Nông dân có điểm công, quân đội phát phụ cấp, ngoài ăn mặc ra mỗi năm phát bảy mươi hai đồng, gửi một nửa về nhà, làm gì có chuyện tốt thế này." Mao Trạch Đông không phải lúc nào cũng "nói suông", ông cũng là một vị thống soái rất "thực tế". Ông không tin có bao nhiêu quân nhân nguyện ý từ bỏ đãi ngộ hậu hĩnh "mỗi năm phát bảy mươi hai đồng tiền ăn mặc", học theo nông dân mà đi nhận điểm công. Không ít nơi ở Thiểm Bắc một điểm công còn chưa nổi một xu. Thế nhưng, ông cũng không quên "nói suông", luôn luôn dùng những lời lẽ giàu tính triết lý mà ông quen thuộc để kết thúc: "Nam Kinh càng áp càng nổi lửa, Từ Châu cũng vậy. Lưu Bang không có miếu, Sở Bá Vương đi đâu cũng có miếu, cho nên mới mưu phản. Rất nhiều đảng viên chịu ảnh hưởng của luận điểm công cụ thuần phục, đã đánh mất tính chiến đấu. Muốn xây dựng đảng, xây dựng lại đảng trong đấu tranh. Hiện tại đảng của chúng ta chưa đến mức thối nát đến mức độ này..."

Dương Thành Võ vừa nghe Mao Trạch Đông nói, vừa nhanh chóng ghi chép trên sổ giấy. Mỗi lần nghe Chủ tịch nói chuyện anh đều phải ghi chép. "Lưu Bang không có miếu, Sở Bá Vương đi đâu cũng có miếu, cho nên mới mưu phản" là câu nói đã ghi chép từ sớm.

Câu nói này phản ánh một loại suy nghĩ và nhận thức ở sâu trong đại não của Mao Trạch Đông.

Mao Trạch Đông phát động "Cách mạng Văn hóa", không phải như một số người suy nghĩ và nói rằng chỉ cần đánh đổ mấy "kẻ kiểu Khruschchev"; hoặc đơn giản nói thành "đại quyền rơi vào tay kẻ khác", muốn "đoạt lại quyền lãnh đạo"; hoặc cộng thêm một câu "để quần chúng trải qua rèn luyện". Ở đây còn có sự cân nhắc tầng sâu hơn, chính là mâu thuẫn giữa "quan" và "dân". Dưới chế độ xã hội chủ nghĩa, cặp mâu thuẫn này sẽ vĩnh viễn tồn tại. Sau khi Đảng Cộng sản trở thành đảng cầm quyền, làm thế nào để ngăn chặn sự hủ hóa biến chất của lãnh đạo? Làm thế nào để ngăn chặn quan liêu, đặc quyền, ngăn chặn mưu mô tư lợi bằng quyền lực? Dưới điều kiện "chuyên chính vô sản", làm thế nào để thực hiện sự giám sát thực sự đối với cán bộ lãnh đạo các cấp, chứ không phải là sự "tự giám sát" không thể bảo đảm chân thực công bằng?

Mao Trạch Đông từng nói: "Tôi là nhà sư cầm ô, vô pháp vô thiên." Mười năm sau, Đặng Tiểu Bình đã chọn con đường không ngừng củng cố và hoàn thiện dân chủ pháp trị để giải quyết mâu thuẫn này. Mao Trạch Đông "vô pháp vô thiên" lại chọn phương pháp "dân chủ đại đại" phát động quần chúng "mưu phản". Hai tháng trước, ông từng nói: "Đừng tưởng rằng có một hai lần, ba bốn lần cách mạng văn hóa là có thể thái bình vô sự được rồi", ông hình dung "qua bảy tám năm", lại tới một cuộc vận động "quét sạch ngưu quỷ xà thần", giải quyết quan liêu, mưu lợi tư túi và những "xét lại" khác, giải quyết mâu thuẫn giữa "quan" và "dân".

Kết quả bi kịch sau đó, Mao Trạch Đông chưa từng lường trước. Điều ông nghĩ đến chỉ là lịch sử: Lưu Bang không có miếu, Sở Bá Vương đi đâu cũng có miếu.

Mao Trạch Đông muốn giữ miếu không cần Lưu Bang, cho nên ủng hộ "mưu phản"...

Ba. Nhận mệnh lúc lâm nguy

Mái hiên ngói lưu ly vàng xanh đan xen đón ánh tàn dương, phát ra sắc thái lộng lẫy, tiếp đó lại nhanh chóng thu lại, dần dần tối sầm xuống.

Dương Thành Võ bước ra khỏi Đại lễ đường Nhân dân, sải bước trang trọng mà vẫn mang sức bật của người trẻ tuổi.

Trong số các vì sao khai quốc rực rỡ, anh là một ngôi sao sáng ngời, thu hút ánh nhìn. Ánh hào quang đến từ chiến công, đến từ những chương sách mà anh để lại cho lịch sử chiến tranh cách mạng Trung Quốc, cũng đến từ những bước chân cuộc đời của anh.

Trải qua chiến trận suốt cuộc đời, bước chân của anh luôn đạp lên nhịp điệu của sự "trẻ trung". Mười bốn tuổi tham gia bạo động, thu súng của đoàn dân dũng; mười năm tuổi làm Đại đội trưởng kiêm Chính ủy Thanh niên Tiên phong vũ trang Hồng quân Mân Tây, phong mang lộ rõ, đánh vào "Đồng Thượng Hàng", "Thiết Cám Châu"; mười sáu tuổi tham gia chiến dịch chống "vây càn" lần thứ nhất của Hồng quân, "Đồng thanh hô hoán, phía trước bắt sống Trương Huy Toản"; tiếp đó lại lao vào chiến dịch chống "vây càn" lần thứ hai, "Bảy trăm dặm truy kích mười lăm ngày", "Quét sạch muôn quân như cuốn chiếu"; mười bảy tuổi làm Chính ủy Trung đoàn Hồng quân, tham gia chiến dịch chống "vây càn" lần thứ ba, đánh cho Nam Câm rung chuyển, trời đất biến sắc... Đến mười chín tuổi, anh đã tham gia toàn bộ năm lần chiến dịch chống "vây càn", trưởng thành thành một vị tướng trẻ tuổi của Hồng quân.

Chiến dịch chống "vây càn" lần thứ tư, đùi của anh bị đạn bắn thủng; chiến dịch chống "vây càn" lần thứ năm, viên đạn lại khoan một lỗ ở chân anh. Thế nhưng, bước chân của anh vẫn luôn trẻ trung, nghênh đón tuổi hai mươi huy hoàng nhất trong sự nghiệp binh nghiệp.

Dương Thành Võ tuổi đôi mươi nhiều lần mang ấn "tiên phong", dẫn dắt "Trung đoàn 4 Hồng quân xung phong dũng mãnh", tham gia Vạn lý Trường chinh. Là bộ đội tiên phong, anh dẫn dắt Trung đoàn 4 Hồng quân hành quân ban đêm liên tục, đại chiến một ngày một đêm ở khu vực Tín Phong, đập nát từng cụm lô cốt do mấy sư đoàn địch xây dựng dựa vào dãy Ngũ Lĩnh dọc theo dòng sông Tín Phong, đạp bằng gần như toàn bộ tuyến phong tỏa thứ nhất được mệnh danh là "đồng tường thiết bích". Tiếp đó thừa thắng xông lên, giữa Đại Dư và Ô Kính, chém ngang lưng "trận địa hình chữ nhất" do các quân phiệt Tương Quảng giăng ra, đột phá tuyến phong tỏa thứ hai. Người không cởi giáp, ngựa không tháo yên, chạy trốn thâu đêm, một hơi chiếm lĩnh Cửu Phong Sơn; kịch chiến một ngày, yểm trợ tung đội trung ương đột phá tuyến phong tỏa thứ ba do trọng binh hai mươi vạn người của kẻ địch cấu thành. Chiếm Đạo Châu, ép sông Tương, bắt đầu trận chiến máu me đột phá tuyến phong tỏa thứ tư.

Tuyến phong tỏa thứ tư, do bốn mươi vạn đại quân Quốc Dân Đảng dọc theo chiến chướng tự nhiên sông Tương xây dựng hơn một trăm lô cốt mà thành. Hồng quân với chưa đầy tám vạn người liệu có thể đột phá sông Tương, bỏ lại năm lộ "đội truy quét" của Tưởng Giới Thạch hay không, quả thực là một trận chiến sinh tử. Dương Thành Võ dẫn dắt Trung đoàn 4 Hồng quân nổ súng đầu tiên ở Giới Thủ, đánh cho một quân đoàn của quân phiệt Quảng Tây Hạ Uy "vũ khí tinh lợi" vỡ trận toàn tuyến, chạy trốn như chó sói lợn rừng, cướp đoạt từng trận địa cho đại quân Hồng quân và tung đội trung ương vượt sông Tương; sau đó tiến nhanh thấu đêm, chiếm lĩnh Đảng Sơn, trong tiếng súng bom cuồng loạn của máy bay đại bác Quốc Dân Đảng, chống lại sự tấn công điên cuồng của mười sáu đoàn thuộc Hà Kiện. Hai ngày máu và lửa, trận chiến này đánh cho trời đất tối tăm, quỷ khóc thần gào, cuối cùng cũng yểm trợ chủ lực vượt qua sông Tương, băng qua đường cái Tương Quế, đột phá tuyến phong tỏa thứ tư.

Trận chiến ấy, Hồng quân tổn thất hơn một nửa.

Trong trận chiến này, đùi của Dương Thành Võ lần thứ ba bị đạn xuyên qua.

Các lão Hồng quân đều nói: Không có Chiến dịch Tương Giang thì sẽ không có Hội nghị Tuân Nghĩa. Máu nhuộm dòng sông, thây phơi sa mạc; Đảng Cộng sản Trung Quốc và Hồng quân Công nông Trung Quốc phải trả giá đắt đao to lớn, mới cuối cùng chọn lựa được lãnh tụ của mình là Mao Trạch Đông.

Ba lần bị thương ở đùi, nhưng chưa từng ảnh hưởng đến cuộc Vạn lý Trường chinh của Dương Thành Võ. Nằm trên cáng hơn mười ngày, anh lại trở về Hồng tứ đoàn, với tư cách là lực lượng tiên phong của toàn quân, vượt qua thiên hiểm Ô Giang, viết lên một bút huy hoàng trong lịch sử chiến tranh cách mạng Trung Quốc, đồng thời để lại trong dân gian một truyền thuyết đẹp đẽ "Thủy mã độ Ô Giang". Sau đó, chiếm Lầu Sơn Quan, đánh Tùng Tử Thành, bốn lần vượt Xích Thủy, giương đông kích tây Quý Dương, uy hiếp Côn Minh, mưu trí chiếm ba huyện, vượt qua thiên hiểm Kim Sa Giang; vượt Ninh Mệnh, đi dọc theo tuyến hành quân năm xưa của Thạch Đạt Khai đến bên bờ Đại Độ Hà, đóng trại ở Doanh Bàn Sơn khắp núi đầy rẫy những nhà hoang của Thái Bình quân.

Bảy mươi năm trước, Thạch Đạt Khai bị Đại Độ Hà chặn lại, hào sảng bày tỏ với các tướng sĩ: "Ta khởi binh đến nay đã mười bốn năm, vượt qua hiểm trở, qua sông hồ, như đi trên đất bằng, dẫu gặp khó khăn, cũng thường hắt hơi xốc lại tinh thần, chuyển lui thành tiến, như có trời phù hộ. Nay không may sa vào đường cùng, lại làm phiền chư quân chiến đấu đến cùng để thoát hiểm, chớ cúi đầu chịu trói để thiên hạ chê cười, thì ơn của chư quân thật lớn lao!" Thế nhưng, Thạch Đạt Khai vượt sông thất bại, thốt lên tiếng thở dài bi thảm "Đại giang chắn trước mặt, đối diện dòng nước sao có thể qua", cuối cùng toàn quân bị tiêu hủy, để lại vô số hài cốt gò hoang ở Doanh Bàn Sơn.

Hồng quân Công nông Trung Quốc "khởi binh đến nay" chưa đầy tám năm, ba vạn đại đoàn quân đến muộn nửa tháng so với bốn vạn đại quân của Thạch Đạt Khai năm xưa, đã bước vào mùa lũ, nước càng cao, sóng càng hiểm; khi Thạch Đạt Khai đến Đại Độ Hà, bờ bắc hãy còn chưa có thanh quân; Hồng quân đến Đại Độ Hà, Tưởng Giới Thạch đã bày binh bố trận ở bờ bắc, vây Hồng quân như thùng sắt. Hảo trách hắn dám khoác lác: "Hãy để Đảng Cộng sản làm Thạch Đạt Khai thứ hai!"

Dương Thành Võ nhận lệnh trong lúc nguy nan, một lần nữa dẫn dắt Hồng tứ đoàn làm đoàn tiên phong, mãnh liệt lao vào Cầu Lô Định; nghênh đón gió mưa bão bùng, đi qua vách đá chênh vênh, hành quân cưỡng bách hai trăm bốn mươi dặm trong hai mươi bốn giờ; trong đó vượt qua mười mấy ngọn núi lớn, dựng hàng chục cây cầu gỗ, đánh hai trận ác chiến, chiếm mấy cửa ải hiểm trở, lập nên kỷ lục hành quân tác chiến đi bộ cao nhất trong lịch sử quân sự thế giới, đến bên Cầu Lô Định đúng giờ. Cả đoàn không kịp nghỉ ngơi, chọn ra hai mươi hai chiến sĩ đột kích, trang bị tiểu liên và đại đao, leo lên mười ba sợi dây xích sắt dày bằng miệng bát, liều chết xông lên đối mặt với làn đạn pháo của hai đoàn địch thủ ở bờ đối diện, quả thực như thần binh từ trên trời giáng xuống. Binh lính Quốc dân đảng nào từng thấy những anh hùng mãnh tướng như vậy, bèn hồn xiêu phách lạc phóng hỏa đốt cửa thành đầu cầu. Lửa mượn uy gió, gió trợ sức lửa, soi đỏ bầu trời mây hẻm núi cao nhưng chẳng thể làm gì được các dũng sĩ Hồng quân. Hai mươi hai đội viên đột kích hô vang dậy trời, xông vào biển lửa, xông lên đầu cầu bảo, giết vào Lô Định thành, đánh cho đất trời chấn động, quỷ khóc thần gào. Dương Thành Võ trực tiếp dẫn đầu một đại đội bám sát theo sau hai mươi hai dũng sĩ, vừa đánh vừa lát ván cầu, sau đó xông vào Lô Định thành, tiêu diệt phần lớn địch, chiếm đoạt toàn thành, mở ra một con đường sống, một con đường chiến thắng cho Hồng quân.

Gặp núi mở đường, gặp sông bắc cầu, chém cửa đoạt ải, vạn dặm tiến quân, Dương Thành Võ dẫn dắt Hồng tứ đoàn anh hùng giống như lưỡi kiếm mũi dao, người đầu tiên mạo hiểm vượt qua núi tuyết, người đầu tiên liều chết đi qua thảo nguyên, tiến thẳng về phía bắc, đến tận Lạt Tử Khẩu.

Đây là cửa ải hiểm ác cuối cùng trên con đường Trường chinh. Lạt Tử Sơn sừng sững giữa trời, cao vạn trượng; rìu thần của tạo hóa chẻ ngọn núi đá này thành một khe sâu, hai bên vách đá dựng đứng tề tựu như dao cắt; Lạt Tử Hà từ đáy khe gầm thét tuôn trào, sóng nước cuồn cuộn, cuộn lên bao nhiêu xoáy nước, từ xưa chưa ai dám đi bộ vượt qua. Phía trước cửa Lạt Tử Khẩu, giữa hai vách đá có một cây cầu gỗ, trên vách đá cao trượng mấy ở phía đông cầu xây dựng một cụm lô cốt, quả thực là một người giữ ải, vạn người không thể mở.

Dương Thành Võ dẫn dắt Hồng tứ đoàn một lần nữa đảm nhận đoàn tiên phong, mặt chính liều chết liên tiếp xung phong, mặt bên leo lên vách đá dốc đứng cao trăm mét vuông góc chín mươi độ; trong chốc lát khói đậm lửa lớn trên đỉnh vách, sắt thép gầm thét; ánh đao bóng súng trong hẻm núi, máu thịt bay tứ tung, Lạt Tử Khẩu được mệnh danh là thiên hiểm, chớp mắt đã bị Hồng tứ đoàn công chiếm, đồng thời dọc đường truy sát tàn quân, mang uy thế còn sót lại xông vào Mân Châu thành.

Dương Thành Võ chính bằng trận đánh này mà kết thúc tuổi hai mươi của mình, bắt đầu cuộc đời chiến đấu ở tuổi hai mươi mốt. Những chiến dịch nổi tiếng mà anh đã đánh khi ở tuổi hai mươi đều được đưa lên sân khấu, đưa lên màn bạc và màn ảnh, cho dù là trong tình huống "hoài nghi tất cả, đả đảo tất cả" của "Cách mạng Văn hóa", cũng không có ai dám mạo muội thiên hạ không dám nhận mà phủ nhận những chiến công huy hoàng này.

Dương Thành Võ ở tuổi hai mươi mốt đã tham gia cuộc Đông chinh, sau đó nhậm chức sư đoàn trưởng Sư đoàn 1 Hồng quân.

Chiến tranh Kháng chiến chống Nhật, trong Chiến dịch Bình Hàng quan nổi tiếng, phát súng đầu tiên là do Trung lập đoàn do Dương Thành Võ dẫn dắt nổ ra.

Trận chiến Hoàng Thổ Lĩnh do Dương Thành Võ chỉ huy, tiêu diệt gần một nghìn binh lính Nhật Bản, đồng thời bắn chết trung tướng Abe Nobuyuki, tổng tư lệnh quân đồn trú Mông Cương kiêm lữ đoàn trưởng Lữ đoàn hỗn hợp độc lập số 2.

Đây là một vị tướng lĩnh quân đội Nhật Bản có chức vụ cao nhất bị dân tộc Trung Hoa tiêu diệt trong toàn bộ cuộc Chiến tranh Kháng chiến chống Nhật. Tờ "Asahi Shimbun" của Nhật Bản đã đăng tiêu đề lớn thương tiếc "Bông hoa danh tướng tàn lụi trên núi Thái Hành", liên tiếp đăng ba ngày. "Đế đô treo cờ rủ để chia buồn".

Trung tướng Trung Quốc bắn chết bông hoa danh tướng Nhật Bản Dương Thành Võ, năm đó vừa tròn hai mươi lăm tuổi.

Khi Dương Thành Võ làm tư lệnh quân khu Ký Trung, lãnh đạo quân dân Ký Trung triển khai chiến tranh địa đạo, sau khi nghiên cứu chiến thuật và kỹ thuật của chiến tranh địa đạo, đã viết nên chuyên khảo quân sự "Đấu tranh địa đạo trên đồng bằng Ký Trung", biến đồng bằng không có hiểm trở để thủ thành pháo đài không thể công phá, thúc đẩy mạnh mẽ chiến tranh du kích đồng bằng, xứng đáng là một sáng kiến lớn trong lịch sử chiến tranh nhân dân.

Tám năm kháng chiến, Dương Thành Võ luôn chiến đấu ở tiền tuyến lửa khói, chưa từng có một ngày về hậu phương nghỉ ngơi. Vừa tròn tuổi ba mươi, lại lao vào cuộc Chiến tranh Giải phóng vĩ đại. Chiến dịch Trương Gia Khẩu, đại thắng Bảo Bắc, chiến dịch Chính Thái liên chiến liên thắng; đánh Thanh Phong Điếm, chiếm Thạch Gia Trang, hướng tây ra tuyến Bình Tuy, tiến sâu vào tái ngoại; giải phóng Trương Gia Khẩu, hội sư Bắc Bình, lại cắm lá cờ đỏ lên thành Thái Nguyên...

Khi Binh đoàn 20 do Dương Thành Võ dẫn dắt gánh vác trọng trách bảo vệ thủ đô Bắc Kinh, được ca ngợi là "Binh đoàn thủ đô", vị tư lệnh trẻ tuổi này còn chưa đầy ba mươi lăm tuổi.

Cộng hòa mới thành lập, trăm việc chờ làm phế tích, chiến tranh Triều Tiên lại bùng nổ. Khi Chiến tranh Viện Triều chống Mỹ chuyển từ chiến tranh vận động sang chiến tranh trận địa, tư lệnh trẻ tuổi Dương Thành Võ lại nhận lệnh vào thời khắc quan trọng, dẫn dắt hơn chục vạn đại quân vượt qua sông Áp Lục. Chiến tranh vận động đánh năm chiến dịch, tốn gần một năm; Dương Thành Võ kiên trì chiến tranh trận địa, đánh một trận là hai năm. Trong thời gian đó đã đập tan "Tác chiến chi đội đặc nhiệm" của quân đội đội Mỹ. "Chiến tranh chớp nhoáng tăng thiết giáp", "Chiến tranh bóp cổ", "Chiến tranh vi khuẩn", tạo ra kỷ lục cao nhất về số quân Mỹ bị tiêu diệt trong một ngày...

Năm 1955, Dương Thành Võ bước vào tuổi bất hoặc được phong quân hàm thượng tướng. Trong số các vị thượng tướng đông như sao buổi sáng, ông thuộc hàng trẻ nhất.

Mây trắng lững lờ, năm tháng thăng trầm.

Mười hai năm thời gian trôi qua, Dương Thành Võ đã năm mươi ba tuổi. Điều khiến người ta ngạc nhiên là bước chân của ông vẫn trẻ trung, đầy đàn hồi, trên mặt ông không tìm thấy một nếp nhăn nào, mọi thứ đều không có gì khác biệt so với mười hai năm trước.

Thực ra không cần ngạc nhiên. Người ta nói rằng đàn ông thực thụ, từ bốn mươi lăm tuổi đến năm mươi lăm tuổi là độ tuổi vàng mà Thượng đế ban cho anh ta. Nếu không có nỗi buồn và sự dằn vặt lớn, con người trong mười năm này sẽ không có sự thay đổi quá lớn, cũng khó nhất để định lượng tuổi tác bằng vẻ bề ngoài.

Lính gác và vệ binh như đóng đinh vào vị trí làm việc, dùng quân lễ chào vị tổng tham mưu trưởng này, đưa mắt tiễn ông lên xe Jim; trong ánh mắt nhấp nháy, sự kinh ngạc vẫn luôn không tiêu tan, nghi ngờ khó giải.

Dòng sắt thép hai vạn năm nghìn dặm, ông có thể treo ấn tiên phong không? Đông chinh tây chiến, nam chinh bắc chiến, ông có thể tung hoành sa mạc chiến trường không? Có thể giết đến trời đất đảo điên, giang sơn đổi màu không?

Ông không thô kệch, không hung hãn. Nho nhã như một thư sinh. Vóc dáng của ông không hợp với hai chữ "đồ sộ", có thể dùng "tuấn tú vừa vặn, mập ốm cân đối" để hình dung. Ông có một khuôn mặt gần như tú khí; nước da trắng ngần, ẩn ẩn hiện lên sắc hồng rạng rỡ; vương miện có góc có cạnh đậm chất điêu khắc đá; đôi mày thưa thản thanh khoát, đôi mắt sâu thẳm thấu triệt, luôn mang theo một vẻ ôn hậu và thuần phác tĩnh lặng không tiếng động. Chiếc mũi của ông có đường nét giản dị cứng rắn, bộc lộ sự nam tính tuấn tú, nhưng đôi môi lại tươi non gần như trẻ con. Nhìn từ góc độ nghiêng, đường giao nhau của đôi môi ấy hoàn toàn thể hiện ra "đường cong kép" nổi tiếng trong nghệ thuật đồ họa; tuy nhiên, ông thường có lúc mím chặt khóe miệng, khiến đường môi biến thành một đường thẳng cứng rắn, đồng thời kéo theo chiếc cằm tròn trịa của mình, ngưng kết thành một khối vuông cứng như đá.

Xe Jim vùn vụt rời đi, để lại cho lính gác và vệ binh là một tràng cảm thán bàn luận: Thế giới vốn dĩ mâu thuẫn, con người vốn dĩ không thể nhìn mặt mà bắt hình dong mà...

Đường Trường An lướt qua trong chớp mắt, rẽ góc bỏ lại phía sau.

Trong chớp mắt ấy, cảnh tượng đó đã thu trọn vào mắt, sẽ không bao giờ quên nữa. Mặc dù trời đã chạng vạng, dòng người cuồn cuộn vẫn trào dâng; "màu xanh dương", "màu đen", "màu xám", nhiều hơn vẫn là "màu vàng be" và "màu xanh quốc phòng", thành đàn thành lũy, không ngoại trừ ai cũng đeo băng đỏ, không biết họ từ đâu đến, cũng không biết muốn đi đâu. Chiếc xe buýt vụng về vặn vẹo cái thân hình dài ngoằn ngoèo của mình, lách vào, nhưng lại không thể tìm thấy chỗ đỗ gần biển báo trạm, đành phải đỗ giữa đường, bị đám tiểu tướng lang thang vây quanh kín mít, tranh nhau chen lấn leo lên. Quảng trường và hai bên đường cái, chỗ này một cụm, chỗ kia một đống, mọi người tranh nhau chìa tay ra, tranh cướp lấy các loại "bản chiến báo", "báo nhỏ" và "số đặc biệt" do mấy nam tướng nữ tướng phát ra. Người lấy được báo, có người không rời đi ngay, cùng hai ba người bạn lướt qua những dòng chữ ấy một cách vội vã, bàn tán điều gì đó. Đột nhiên, có người nhảy cẫng lên một cách thần kinh, giơ tay hô lớn: "Đả đảo Lưu Đặng Đào!"...

Dương Thành Võ thu lại ánh mắt, ngả người ra sau dựa vào ghế sofa, duỗi thẳng hai chân, thả lỏng cơ bắp một chút. Một năm nay, cũng giống như rất nhiều cán bộ lão thành, tinh thần của ông vẫn luôn ở trong trạng thái căng thẳng, hưng phấn lại nghi ngờ, u sầu.

"Lão cách mạng gặp phải vấn đề mới..." Tiếng nói này lại vang lên bên tai. Dương Thành Võ muốn xua đuổi nó, bởi vì đây là lời Lưu Thiếu Khúc nói, Lưu Thiếu Khúc rốt cuộc có vấn đề gì ông không rõ lắm; nhưng không thể xua đuổi, gặp phải vấn đề cụ thể, tiếng nói này lại ngoan cố dập dờn lên.

Ông cố gắng muốn theo kịp tình hình, theo kịp bước chân của Chủ tịch Mao, chỉ là lực bất tòng tâm, tâm không do mình. Trong lòng ông không tin những lời phê phán Lưu Thiếu Khúc đó, càng không tán thành việc hô khẩu hiệu "Đả đảo Lưu Thiếu Khúc".

Ông vô cùng kính trọng và có tình cảm với Lưu Thiếu Khúc.

Thời kỳ Trường chinh, ông dẫn đầu đoàn tiến công chiến đấu suốt dọc đường, đồng thời cũng gánh vác trách nhiệm bảo vệ Lưu Thiếu Khúc, Trần Vân, bảo vệ Thái Sướng, Đặng Dĩnh Siêu, Hạ Tử Trân, Lưu Anh, Khang Khắc Thanh, Lưu Quần Tiên, Liêu Thi Cửu, Dương Hạo Trân tám vị đại tỷ. Đoạn đường từ Quý Chân đến Vân Nam, ông điều tám con ngựa chiến từ bộ đội chiến tranh ra, mỗi con phối một phu ngựa để chăm sóc tám vị đại tỷ; ở huyện Nghĩa Hưng, thu giữ được rất nhiều bánh quy, đồ hộp, bánh mì và bơ, ông không nỡ ăn một miếng, nhường cho Thiếu Khúc, Trần Vân cùng tám vị đại tỷ mang đến. Đồng chí đã cùng nhau vào sinh ra tử qua một trận chiến, sao có thể phản đảng?

Lưu Thiếu Khúc vô cùng tin tưởng ông. Đó là sau Chiến dịch Chính Thái, Lưu Thiếu Khúc tìm ông nói chuyện ở Hình Đường. Ông chỉ dẫn theo một cảnh vệ viên vội vã chạy đến, Lưu Thiếu Khúc từ xa đã nghênh đón ra cửa gọi lớn: "Vất vả rồi, trận chiến này các cậu đánh rất hay! Đại chiến dịch giai đoạn này đã tạm gác lại, tôi mời cậu đến để bàn một chuyện..." Lưu Thiếu Khúc nắm tay Dương Thành Võ bước vào nhà, tự tay pha trà cho Dương Thành Võ, vừa nói: "Cậu ngồi đi, ngồi đi. Trường chinh cậu bảo vệ tôi, chăm sóc tôi, tôi pha cho cậu một chén trà chẳng phải nên thế sao? Trường chinh cậu là anh hùng, cầu Lô Định là cậu chiếm lấy, Ô Giang là cậu vượt qua, núi tuyết thảo nguyên là cậu xông qua đầu tiên, tám năm kháng chiến cậu càng đánh ra uy phong, Tấn Sài Kì là điển mẫu mà. Bây giờ là Chiến dịch Giải phóng, còn phải phấn đấu, tiếp tục nỗ lực. Tôi và Tổng tư lệnh đã đánh điện cho Chủ tịch Mao, đề nghị điều Dương Thành Võ lên, đến Dã chiến quân Hoa Bắc làm chính ủy. Chủ tịch Mao đã đồng ý rồi... Cậu có ý kiến gì không?" Dương Thành Võ nói: "Tuân theo sự phân công của tổ chức, nhất định sẽ đánh trận cho tốt." Lưu Thiếu Khúc gật đầu, cười nói: "Ừ, Nhiếp tổng của các cậu còn chưa nỡ thả cậu đấy, tôi nói không thả cũng không được, đây là nhu cầu của đại cục toàn quốc..."

Sau khi vào thành, Lưu Thiếu Khúc lại tìm Dương Thành Võ nói chuyện, chỉ có bạn bè giao tình mới nói chuyện thẳng thắn cởi mở như vậy:

"Thành Võ này, sau này chúng ta phải gặp nhau nhiều hơn. Trường chinh cậu đánh rất hay, lại còn bảo vệ chúng tôi, chúng tôi không thể quên được. Đến Công ủy Hoa Bắc, tôi và Tổng tư lệnh đề nghị Chủ tịch Mao điều cậu đến dã chiến quân làm chính ủy, những điều này cậu đều biết lần này tôi chính là muốn tâm sự với cậu. Quân đội nhất định phải nằm dưới sự lãnh đạo của Đảng, những người chúng ta đều dựa vào sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản. Nếu không có Đảng Cộng sản, một mình cậu làm, dẫu anh hùng hảo hán đến đâu cũng không làm nên trò trống gì. Cậu là một học sinh trung học, cùng lắm là giống như tôi. Làm kinh tế, cùng lắm làm một trung nông; làm nghiệp vụ, cùng lắm làm một giáo viên dạy học, một giáo viên tiểu học. Cậu không thể làm phó tư lệnh Quân khu vệ thú Bắc Kinh, phó tư lệnh Quân khu Hoa Bắc. Tư lệnh Quân khu Bắc Kinh, tư lệnh quân khu phòng không... Cậu không thể làm nhiều tư lệnh như vậy. Tôi... tôi cũng không thể có địa vị như ngày hôm nay. Chúng ta đều dựa vào sự lãnh đạo của Đảng, đều không thể rời xa Đảng Cộng sản được..."

Lưu Thiếu Khúc không thể quên Dương Thành Võ, Dương Thành Võ sao có thể quên Lưu Thiếu Khúc?

Lưu Thiếu Khúc nói từ đáy lòng rằng ông ấy không thể rời xa Đảng Cộng sản, ông ấy sao lại đi "phản đảng", "phản xã hội chủ nghĩa"?

Thế nhưng, giống như đại đa số lão cách mạng lão Hồng quân đi theo Mao Trạch Đông đánh thiên hạ, bất kể Dương Thành Võ có suy nghĩ cá nhân thế nào, quyết định thái độ và hành động của ông chỉ có thể là tư tưởng và thái độ của Mao Trạch Đông, chứ không phải suy nghĩ cá nhân. Đây là điều do lịch sử hình thành. Bởi vì sự thật lịch sử đã chứng minh hết lần này đến lần khác, làm theo lời Mao Trạch Đông, chính là phát triển và chiến thắng; không làm theo lời Mao Trạch Đông, sẽ phải chịu đựng thất bại và trắc trở.

"Phong trào này quy mô rất lớn, quả thực đã động viên được quần chúng, có ý nghĩa rất lớn đối với cuộc cách mạng hóa tư tưởng của nhân dân toàn quốc."

Đây là giọng nói của Mao Trạch Đông, vang dội cao vút bên tai. Thế là, dòng người cuồn cuộn ấy liền không còn phiền lòng lo lắng đến thế. Chớp mắt, một bức tranh tương tự đột nhiên hiện ra trước mặt Dương Thành Võ, như thể bị ai đó yểm bùa, lại chân thực và rõ ràng đến vậy:

Khu chợ chật hẹp cũng là dòng người cuồn cuộn, có tiên sinh mặc áo dài, học sinh mặc áo ngắn, công nhân mặc áo thun, người học việc, nông dân mặc áo vải hoặc ở trần, cũng có phụ nữ mặc sườn xám hoặc áo khoác vạt chéo, từng đội Hồng quân mặc quân phục xám đội mũ bát giác đi xuyên qua giữa đó. Nơi đông đúc nhất, có người mở đường, có người gõ chiêng, mấy đội viên xích vệ dùng thang gỗ khiêng một cái xác chết đi tuần hành. Đó là xác chết của quân phiệt Quách Phượng Minh.

Đây là Trường Đinh ở Tây Mức, thành phố mà Dương Thành Võ theo học. Thầy giáo Trương Xích Nam nói: "Tôi thấy các cậu đừng đọc sách nữa, theo tôi đi làm bạo động, cướp súng của dân đoàn, thế nào..." Dương Thành Võ cùng mấy bạn học nói: "Hay lắm, đi!"

Trong tình hình phong trào nông dân Tây Mức phát triển rầm rộ, Dương Thành Võ cứ đơn giản, dứt khoát và kiên quyết bước vào cách mạng như vậy. Cướp súng của dân đoàn Cổ Thành, lại cướp súng của dân đoàn Tứ Đô; mở kho phát lương, đốt bỏ khế ước đất, công thẩm và xử bắn địa chủ hào thân. Thành Võ ngay từ đầu đã hiểu "Cách mạng không phải là mời khách ăn tối", "Không thể ôn lương khế nhượng như thế". Thế nhưng, quân phiệt Quách Phượng Minh dẫn chủ lực đến vây quét, bọn họ đành phải chui rãnh núi, vào rừng sâu, dựng lều cỏ, ăn rau dại. Bao nhiêu đêm không ngủ, mọi người nhìn qua những khe hở nhỏ của lá cây, ngửa mặt nhìn bầu trời đầy sao, nghe Trương Xích Nam kể về Lênin, kể về Mao Trạch Đông và Chu Đức, kể về Tỉnh Cương Sơn...

Trời quang sấm sét, Mao Trạch Đông dẫn dắt Hồng tứ quân công chiếm Trường Đinh, tiêu diệt quân phiệt Quách Phượng Minh! Gần như từ ngày hôm đó, cái tên Mao Trạch Đông trong lòng Dương Thành Võ đã được gắn liền chặt chẽ với hy vọng và chiến thắng.

Trương Xích Nam dẫn dắt bọn họ vội vã đến Trường Đinh, và mời Mao Trạch Đông đến gặp gỡ các đội viên du kích của mình. Đây là lần đầu tiên Dương Thành Võ gặp Mao Trạch Đông. Trong mắt Dương Thành Võ mười bốn tuổi, vóc dáng của Mao Trạch Đông thật cao biết bao, đôi mắt sáng ngời chiếu người, bàn tay ấy vừa thô vừa lớn, so với bàn tay nhỏ chưa trưởng thành của Dương Thành Võ, một nắm liền túm trọn vào lòng bàn tay

"Tiểu quỷ, tên là gì?"

"Dương Thành Võ."

"Người ở đâu?"

"Tôi ở trong thành, học sinh trường số 7."

"Ném bút tòng quân, hay lắm, đã cướp súng bao giờ chưa?"

"Đã cướp súng của dân đoàn."

Mao Trạch Đông dùng sức ở tay, Dương Thành Võ suýt bị bóp đau

"Được, được. Tiểu quỷ cậu này, người không lớn, rất lanh lợi. Đã cướp súng của dân đoàn rồi, còn phải cướp súng của quân trắng nữa"

Các đội viên du kích đi theo Mao Trạch Đông vào hiệu ảnh chụp chung một tấm ảnh. Mặc dù bức ảnh đã bị thất lạc trong khói lửa chiến tranh, nhưng khung cảnh ấy lại vĩnh viễn lưu lại trong ký ức của Dương Thành Võ.

So với Lưu Thiếu Khúc, Dương Thành Võ quen biết Mao Trạch Đông sớm hơn, tiếp xúc nhiều hơn, chịu sự giáo dục và ảnh hưởng cũng nhiều hơn lớn hơn. Ông là vị tướng lĩnh trưởng thành dưới mí mắt của Mao Trạch Đông.

Còn nhớ lần đánh chiếm thành Cám Châu ấy, Dương Thành Võ đột nhiên nhận được mệnh lệnh, nói rằng Chủ tịch Mao triệu tập các chính ủy từ cấp đại đội trở lên đến họp. Dương Thành Võ vội dẫn mọi người vội vã chạy đến nơi ở của Mao Trạch Đông.

"Thành Võ này," Mao Trạch Đông vừa gặp đã hỏi, "Nghe nói các cậu bắt không ít tư bản gia?"

"Bắt không ít, hơn ba trăm."

"Các cậu đã tìm hiểu rõ chưa?"

"Nghe không hiểu bọn họ nói gì."

"Tiêu chuẩn bắt giữ của các cậu là gì? Có phải là người đội mũ phớt, đeo kính, mặc sườn xám, cầm gậy chống và đi giày da không?"

"Đúng vậy, không sai, bắt toàn là những người này."

"Cậu là chính ủy đoàn này, cậu vừa không hiểu tiếng ở đây, lại vừa không điều tra nghiên cứu, cho nên các cậu đã vi phạm chính sách. Tôi nói cho cậu một câu, cậu phải nhớ cả đời: Không điều tra nghiên cứu thì không có quyền phát biểu." Mao Trạch Đông đã giảng giải về tiêu chuẩn của tư bản gia, giảng giải về sự khác biệt giữa tư bản gia dân tộc và tư bản gia quan liêu, giảng giải về phương pháp điều tra nghiên cứu, rồi nói: "Các cậu bây giờ quay về ngay, quay về mau chóng thả người, xin lỗi bọn họ. Nói rõ chúng ta không hiểu tiếng, không làm điều tra nghiên cứu, thừa nhận sai lầm..."

Dương Thành Võ quay về vội vàng sửa chữa sai lầm, sau khi qua điều tra nghiên cứu, toàn thành đại địa chủ và tư bản gia quan liêu thực sự chỉ có bốn người...

“Đúng vậy, không điều tra nghiên cứu thì không có quyền phát biểu.” Dương Thành Võ thầm tự nhủ trong lòng, phát hiện xe đã dừng lại. Ngoài cửa sổ xe có thể nhìn thấy mái hiên của Hoài Nhân Đường. Tham mưu cảnh vệ đã mở cửa xe. Sau khi xuống xe, Dương Thành Võ đi thẳng về phía Hoài Nhân Đường. Khi cuộc họp chóp bu của Trung ương Văn cách kết thúc, Thủ tướng đã dặn dò, còn phải cùng ông và Uông Đông Hưng gặp nhau một lần nữa, cụ thể thực hiện các công việc liên quan đến chuyến Nam tuần của Mao Trạch Đông.

Chủ tịch Mao thị sát hai miền Nam Bắc, chính là muốn làm điều tra nghiên cứu mà. Trong lòng Dương Thành Võ cảm thấy thoải mái hơn một chút. Sau khi điều tra nghiên cứu, Chủ tịch nhất định sẽ xử lý chính xác các vấn đề và mâu thuẫn khác nhau.

Dương Thành Võ một mình gật đầu, bước chân nhẹ nhàng và mạnh mẽ bước vào Hoài Nhân Đường.

Bốn luôn báo cáo với Thủ tướng

"Chuẩn bị thế nào rồi?" Chu Ân Lai ở đại sảnh phía Tây Hoài Nhân Đường, đôi mắt không chớp nhìn chằm chằm Dương Thành Võ. Trăm công nghìn việc, ông bận rộn đến mức không muốn nói một câu thừa thãi.

"Tôi đã tổ chức xong một nhóm người, mang theo đài phát thanh, mật mã và điện thoại bảo mật, liên lạc thông tin bất cứ lúc nào cũng có thể liên lạc với Thủ tướng... Cục cơ yếu Trung ương đã cử hai nhân viên giải mã đến, một người là người Quảng Đông, người kia tốt nghiệp trường cơ yếu Trường Xuân, tên là Tạ Tĩnh Nghi. Đồng chí Giang Thanh nói cô ấy không tồi."

“Về mặt an toàn thì sao?”

"Đã chuẩn bị toàn diện. Trên trời, dưới đất, dưới nước, máy bay, tàu hỏa, tàu chiến đều đã được sắp xếp ổn thỏa... Điều đến bốn chiếc 'Il-18', hai chiếc 'Viscount', hai chiếc 'Il-14', còn điều bốn chiếc 'Mi-8' bay chặng ngắn. Trên mặt đất đã chuẩn bị ba đoàn tàu, đi trước, hậu vệ và xe chính, đều đã kiểm tra nhiều lần; dưới nước đã liên hệ tốt với Hạm đội Đông Hải, điều một tàu hộ vệ đến Vũ Hán, còn chuẩn bị mấy chiếc tàu cao tốc. Lực lượng cảnh vệ đã làm tốt mọi công tác động viên và chuẩn bị, bất cứ lúc nào cũng có thể hành động..."

Chu Ân Lai chu đáo trầm ngâm một lúc, đó là suy nghĩ thật tỉ mỉ cho từng khâu trong chuyến Nam tuần của Mao Trạch Đông. Sau khi Đảng Cộng sản Trung Quốc xác định địa vị lãnh đạo của Mao Trạch Đông, ông vẫn luôn đối đãi với Mao Trạch Đông bằng sự trung thành với Đảng. Dù là cuộc đàm phán Trùng Khánh hay chuyển chiến Thiếu Bắc, con đường Mao Trạch Đông đi, ông phải thăm dò trước, bữa cơm Mao Trạch Đông ăn, ông phải nếm trước, nơi Mao Trạch Đông xuất hiện ông phải kiểm tra một lượt trước, chiếc giường Mao Trạch Đông ngủ chiếc ghế ngồi ông đều phải thử trước...

"Tôi đến Vũ Hán trước, đi máy bay." Chu Ân Lai kiên trì "việc gì cũng tự mình làm", vừa suy nghĩ vừa nói, "Sáng ngày mười bốn là có thể đến. Các cậu ngày mười ngũ đến, trước khi đến không được cắt đứt liên lạc."

"Rõ, Thủ tướng."

"Trước khi Trần Tái Đạo trở về Vũ Hán, tôi muốn ông ấy tập trung tinh thần nắm bắt ba việc: Một là nắm bắt cách mạng, thúc đẩy sản xuất; hai là làm tốt đại liên hợp cách mạng theo ngành nghề theo hệ thống; ba là làm tốt việc học sinh trung tiểu học phục khóa náo cách mạng." Chu Ân Lai dừng lại nhìn Dương Thành Võ. Dương Thành Võ không lên tiếng. Ông hiểu tấm lòng của Chu Ân Lai, là đang uy uyển đưa ra hy vọng với ông Dương Thành Võ, hy vọng ông cũng phát huy ảnh hưởng của mình nỗ lực theo hướng này. Dương Thành Võ nhẹ nhàng gật đầu, biểu thị tấm lòng của mình thông suốt với Thủ tướng. Chu Ân Lai khoanh hai tay trước ngực, ngửa mặt trầm tư, nhẹ nhàng thốt ra mấy câu: "Một năm khai trương; hai năm thấy manh mối, định ra cơ sở; ba năm thu kết. Có khống chế được cục diện hay không, có liên quan đến việc ý nghĩ này của Chủ tịch có thể thực hiện thuận lợi hay không. Cho nên..." Chu Ân Lai không nói tiếp nữa, mà nhìn lại Dương Thành Võ, trong ánh mắt lộ ra một thứ tình cảm phức tạp. Nhìn chăm chú một lúc, ông cuối cùng cũng nói ra một câu: "Thành Võ, cậu phải hiểu rõ trọng lượng của chiếc gánh trên vai."

"Tôi bất cứ lúc nào cũng báo cáo với Thủ tướng." Dương Thành Võ trang nghiêm nói.

"Thời tiết không đợi người. Không làm tốt sản xuất, là không có cơm ăn đâu." Vẻ lo lắng của Chu Ân Lai không thể che giấu, "Chuyến thị sát lần này của Chủ tịch, quan hệ trọng đại"

Dương Thành Võ nghiêm nghị gật đầu. Ông là vị danh tướng tung hoành sa mạc chiến trường, không phải là nhà kinh tế học. Ông không hiểu kinh tế, nhưng ông hiểu rõ không có cơm ăn sẽ chết đói, sẽ loạn thiên hạ. Vị trí cao cả của Mao Trạch Đông trong lòng ông, cũng trước hết được thiết lập trên chiến trường, được xác định trong việc xây dựng căn cứ địa cách mạng, trong cuộc đấu tranh chính trị sắc bén phức tạp và khốc liệt với Quốc dân đảng, được hình thành trong thực tiễn cách mạng cải thiên hoán địa. Mao Trạch Đông càng hiểu rõ "dân dĩ thực vi thiên", chiến tranh cách mạng ruộng đất mười năm chẳng phải là để giải quyết vấn đề này sao.

Thế nhưng, Mao Trạch Đông có sự nhận thức sâu sắc đến mức nào đối với quy luật kinh tế?

Dương Thành Võ chưa từng nghĩ tới. Dù chỉ là có ý định nghĩ tới, cũng là sự bất kính đối với vĩ đại lãnh tụ, là niềm tin và tình cảm của ông tuyệt đối không dung thứ.

Tuy nhiên, có một chuyện Dương Thành Võ lại nhớ rất sâu sắc. Bởi vì chính Mao Trạch Đông thường xuyên nhắc đến chuyện này.

Chính là lần đánh chiếm Cám Châu đó, Dương Thành Võ bắt rồi thả ba trăm "tư bản gia", trong đó có một vị Hoa kiều yêu nước Trần Gia Găng.

Trần Gia Găng là lãnh tụ Hoa kiều yêu nước nổi tiếng, từng tham gia Đồng minh hội, từng quyên góp cho cách mạng dân chủ của Tôn Trung Sơn, từng xây dựng trường trung học Hoa kiều Nam Dương ở Singapore, sáng lập Đại học Hạ Môn ở Hạ Môn, sáng lập các trường trung tiểu học và sư phạm, thủy hải sản, hàng hải, nông lâm, thương khoa ở Tập Mỹ. Khi Hồng quân đánh chiếm Cám Châu, vẫn chưa hiểu hết ý nghĩa trọng đại của những cống hiến mà Trần Gia Găng đối với đất nước, dân tộc, Trần Gia Găng lúc đó cũng không nhận thức được toàn bộ ý nghĩa chiến đấu của Hồng quân.

Thế là, một màn kịch tính như vậy đã diễn ra:

Dương Thành Võ quyên góp tiền từ Trần Gia Găng: "Hồng quân công nông chúng ta là đội quân của nhân dân, muốn đánh đổ đế quốc, đánh đổ quân phiệt, đánh đổ phản động phái, giải phóng đại chúng lao khổ thiên hạ. Hy vọng tiên sinh Trần cho sự nghiệp cách mạng của chúng ta sự giúp đỡ."

Trần Gia Găng không có nhiệt tình: "Tôi không giúp được các cậu việc gì đâu."

"Có thể giúp." Dương Thành Võ nói, "Quân phí của chúng ta rất khó khăn, thuốc men thiếu thốn nghiêm trọng. Hy vọng có thể quyên góp bốn mươi vạn đại dương từ tiên sinh Trần."

"Tôi không có."

"Ba mươi vạn cũng được."

"Một vạn tôi cũng không cho"

“Chúng tôi biết ông rất có tiền.”

“Bây giờ tôi thực sự không có tiền.”

"Ông không cho, chúng tôi đành phải tịch thu đồ đạc của ông thôi"

"Được, các cậu tịch thu đi." Trần Gia Găng làm một cử chỉ rất phóng khoáng, "Tịch thu hết đi."

Trần Gia Găng sống tha hương ở Singapore, chủ yếu làm nghề cao su, cho nên hàng hóa của ông chủ yếu cũng là giày cao su. Hồng quân đã tịch thu tất cả giày cao su của ông, còn có một số thuốc lá đóng gói đơn giản. Những thứ này được phát cho toàn quân, Dương Thành Võ cũng được chia một ống thuốc lá. Ông không biết hút thuốc, bèn nói với những "con nghiện" đó: "Các cậu phải nỗ lực học tập văn hóa, ai thi được một trăm điểm, tôi sẽ thưởng cho người đó một ống thuốc lá." Dưới phần thưởng là một ống thuốc lá cao cấp này, quả thực có không ít chiến sĩ Hồng quân hạ công phu học tập, thi được một trăm điểm để hút một điếu thuốc cao cấp.

Sau đó, Trần Gia Găng đã quen biết Hồng quân, Hồng quân cũng quen biết Trần Gia Găng. Sau khi kháng chiến bùng nổ, Hồng quân đổi thành Bát lộ quân, trở thành chủ lực quân kháng chiến; Trần Gia Găng cũng tổ chức đại hội kiều dân ở Singapore, bỏ tiền bỏ sức ủng hộ đấu tranh kháng chiến trong nước, đồng thời thành lập "Tổng hội kiều bào Nam Dương quyên góp cứu trợ nạn dân tổ quốc", được bầu làm hội chưởng của hội này.

Năm 1940, Trần Gia Găng trở về nước, ủng hộ mặt trận thống nhất dân tộc kháng Nhật do Đảng Cộng sản Trung Quốc lãnh đạo, đến Diên An thăm hỏi quân dân kháng chiến khu biên cảnh. Mao Trạch Đông đón tiếp Trần Gia Găng, nắm lấy tay Trần Gia Găng nói: "Tiên sinh Trần, tôi phải xin lỗi ông... trước đây chúng ta có lỗi với ông. Chúng ta đánh Cám Châu, đã tịch thu giày cao su và thuốc lá trong công ty của ông."

"Chủ tịch Mao, tôi phải cảm ơn các cậu chứ!" Trần Gia Găng cười vui vẻ, "Các cậu tịch thu thế này, giúp tôi một việc lớn rồi!"

"Ồ?" Mao Trạch Đông giật mình, sau đó cười lớn, "Tiên sinh Trần nói đùa rồi, đây gọi là không đánh không quen mà!"

"Tôi nói thật đấy." Trần Gia Găng nụ cười thu lại, nghiêm túc chân thành giải thích, "Lúc đó các cậu tịch thu càng nhiều, càng có lợi cho Hồng quân và cho tôi. Lúc đó là lạm phát tiền tệ, hàng hóa bán không được còn phải đốt đi, còn phải đổ xuống biển. Cảm ơn các cậu đã giúp tôi một tay, giải quyết khó khăn cho các cậu cũng tiết kiệm cho tôi rất nhiều sức lực."

Sau khi kiến quốc, Mao Trạch Đông từng vô hạn cảm khái nói với Dương Thành Võ: "Trần Gia Găng bây giờ là phó chủ tịch chính hiệp của chúng ta rồi, vẫn nhớ chuyện chúng ta tịch thu giày cao su của ông ấy đấy"

"Vẫn nhớ. Tôi đòi ông ấy bốn mươi vạn, ông ấy không cho; đòi ba mươi vạn, ông ấy cũng không cho. Ông ấy để tôi tịch thu hết đồ đạc."

"Đúng vậy, chúng ta không hiểu đạo lý này. Năm 1940 ông ấy đến Diên An, chúng ta cứ xin lỗi mãi, ông ấy lại cứ cảm ơn chúng ta mãi, nói chúng ta giúp ông ấy một việc lớn."

"Sao cơ? Chúng ta tịch thu đồ của ông ấy mà còn giúp ông ấy việc lớn à?" Dương Thành Võ cũng ngạc nhiên.

"Đúng vậy, chúng ta không hiểu lắm... Lạm phát tiền tệ, bán tháo cũng không bán tháo được, còn phải đổ xuống biển... Lúc đó chúng ta không hiểu đạo lý này đâu."

Mao Trạch Đông mấy lần nhắc đến chuyện này, cho nên Dương Thành Võ rất sâu sắc ký ức. Thế nhưng, ông sẽ không vì thế mà liên tưởng đến việc Mao Trạch Đông cũng có rất nhiều chuyện không hiểu, cũng sẽ vì thế mà phạm sai lầm...

Cành tùng cành bách chống đỡ lấy một vầng trăng, chống lên một bầu trời đầy sao lấp lánh.

Trong đại sảnh phía Tây sáng rực ánh đèn, cuộc "gặp gỡ" đã kết thúc. Có lẽ sợ đám người Văn cách Trung ương sinh chuyện ngoài lề, lại giở trò mới, Chu Ân Lai không quên đưa ra lời tuyên bố trang trọng lần thứ ba: "Tôi nói lại lần nữa. Dương Thành Võ là liên lạc viên cho Chủ tịch Mao và Chu Ân Lai, tất cả mọi việc quan trọng, Dương đều truyền đạt, báo cáo giữa Chủ tịch và tôi. Tất cả những việc càng quan trọng hơn."

Dương Thành Võ hiểu ý nghĩa của việc lặp đi lặp lại tuyên bố như vậy, đây không chỉ là sự tin tưởng, mà còn có lợi cho công việc và hành động sau này của ông.

"Chủ tịch dù đi máy bay, tàu hỏa hay tàu thủy, cậu——" Chu Ân Lai nhìn chằm chằm Dương Thành Võ, "Dương Thành Võ đều phải chịu trách nhiệm về sự an toàn."

Dương Thành Võ động đậy bả vai, tựa như gánh nặng ngàn cân trên vai.

Một nhân viên đến báo cáo: "Bên phía Chủ tịch gọi điện thoại tới, tìm Dương Thành Võ."

Chu Ân Lai ra hiệu gật đầu với Dương Thành Võ, Dương Thành Võ theo nhân viên đi nghe điện thoại. Các thành viên của Văn cách Trung ương đều tập trung ánh mắt lên người ông, trong ánh mắt lộ ra nội dung vi diệu phức tạp.

Điện thoại là do thư ký của Mao Trạch Đông là Từ Nghiệp Phu gọi tới.

"Tổng tham mưu trưởng Dương, Chủ tịch muốn tìm Trịnh Duy Sơn nói chuyện."

"Nói chuyện gì? Tôi thông báo cho anh ấy."

"Chủ tịch muốn tìm hiểu toàn bộ tình hình Hoa Bắc. Trịnh Duy Sơn chẳng phải vừa đi một vòng cùng Trần Bá Đạt sao? Bọn họ đã đến Thiên Tân, Đường Sơn, Bảo Định và những nơi khác, Chủ tịch muốn nghe Trịnh Duy Sơn nói chuyện trên tàu hỏa, không biết có kịp không?"

"Kịp. Tôi thông báo Trịnh Duy Sơn tập trung tại Đại lễ đường nhân dân ngay bây giờ, rồi cùng lên tàu hỏa."

"Được. Chuyên liệt đúng ba giờ xuất phát."

Đây là mười một giờ hai mươi phút đêm ngày mười ba tháng bảy năm 1967.