Tam trấn Vũ Hán hơi nóng bốc lên, cái nóng bức ép người; có hồng thủy từ Tam Hiệp chảy xuống, sóng lớn chổng ngược, bùn cát cuồn cuộn; chưa nói đến chuyện cá rồng lẫn lộn, huống chi "cá ba ba rùa tai tượng của Giang Hán là sự giàu có trong thiên hạ".
Sóng gió "đội quân công nghiệp" Tứ Xuyên vừa lắng xuống thì "triệu hùng sư" Hồ Bắc lại tiếp tục kéo đến cuồn cuộn. Mao Trạch Đông điều binh khiển tướng, nam du Vân Mộng, bàn chuyện bạn bè kẻ địch, hội kiến "chư hầu" gặp gỡ bầy tôi, trăm phương ngàn kế tâm huyết cạn kiệt, một lòng khuyên can chân tình, nào ngờ cả ba phái ở Vũ Hán đều không chịu cùng ông luyện Thái Cực quyền, Bát Trái chưởng trong vùng trời do ông vạch ra. Quả thực có chút giống Tôn Đại Thánh ương ngạnh khó thuần, chỉ một cú lộn nhào là bay đi mười vạn tám ngàn dặm.
Thế nhưng, có thể nhảy ra khỏi lòng bàn tay Như Lai Phật chăng?
Dương Thành Võ bị loa phóng thanh làm cho ù tai vừa ăn xong bữa sáng, liền thấy Tiệc Phú Trị mặt mày hoảng hốt, mồ hôi ướt đẫm một nửa chạy xộc vào. Cả hơi thở cũng không kịp kéo, cánh tay giơ lên vừa đến nửa chừng thì mệt mỏi buông thõng xuống:
- Thành Võ à, xả... xảy chuyện rồi!
Dương Thành Võ cầm khăn ăn lau miệng. Dù sao cũng là người trải qua sa mạc chiến trường, quen nhìn thi thể máu chảy, có một loại tĩnh khí hơn người. Đợi đến khi Tiệc Phú Trị thở đều lại, anh mới vứt khăn ăn hỏi:
- Rốt cuộc đã xảy ra chuyện gì? Sáng sớm tinh mơ đã náo loạn cả lên.
Dương Thành Võ nhíu mày:
- Việc này các anh đã thỉnh thị Thủ tướng chưa?
- Chưa. Tiệc Phú Trị bất an lắc đầu.
- Đã thỉnh thị Chủ tịch chưa? Dương Thành Võ nheo mắt lại, ánh mắt giống như xạ thủ súng máy tìm thấy mục tiêu, chằm chằm nhắm vào Tiệc Phú Trị.
- Cũng chưa. Tiệc Phú Trị mặt đầy vẻ khổ sở.
- Hồ đồ, anh gây họa rồi! Dương Thành Võ quát lên một tiếng, khiến Tiệc Phú Trị giật mình. Bọn họ đều là Thượng tướng ba sao, rất quen thuộc. Tiệc Phú Trị tuy biết Dương Thành Võ chiến công hiển hách, nhưng chưa từng coi anh giống như Hứa Thế Hữu, cảm nhận nhiều hơn vẫn là phong thái nho nhã. Đâu từng thấy đôi mắt trừng lên lại hung thần ác sát đáng sợ như vậy; hàm răng cắn chặt thành góc cạnh, khuôn mặt và cổ đỏ bừng sưng phồng lên:
- Thủ tướng vì đại liên hợp mà họp bốn ngày, thức ba đêm, các anh chỉ vài câu là phá hủy nó rồi! Tôi xem anh ăn nói thế nào với Chủ tịch, với Thủ tướng!
Tiệc Phú Trị ôm lấy hy vọng:
- Vẫn chưa nghiêm trọng đến thế, mấu chốt là làm công tác...
Dương Thành Võ hừ lạnh một tiếng, không thèm nghe anh ta nói nữa, vội vàng đi gọi điện thoại cho Chu Ân Lai ở Bắc Kinh.
Một, "Vương Lực là người hay là quỷ?"
Ngày 19 tháng 7 năm 1967. Tiết "Tiểu thử" sắp qua, tiết "Đại thử" đã đến sát mắt.
Thành phố Vũ Hán phàm là nơi có "độ cao", trên nóc nhà, trên đỉnh cột, trên ngọn cây, hai núi Rùa Rắn, đầu cầu bến cảng, không đâu là không buộc kín loa phóng thanh, lại có xe tuyên truyền chạy phố lớn ngõ nhỏ, khắp nơi phát đi ghi âm hiện thực bài phát biểu của Tiệc Phú Trị và Vương Lực tại Học viện Thủy lợi Điện lực.
Mấy nhà vui mừng, mấy nhà oán hận. Đến tầm tám chín giờ sáng, "Triệu hùng sư" dường như đã tỉnh táo lại sau đòn giáng ban đầu, với khí thế lớn hơn bắt đầu phản công. Loa phóng thanh nhiều hơn lấy bài ca quân đội làm khúc dạo đầu, "Nói đánh là đánh, nói làm là làm, luyện một chút súng trong tay lưỡi lê lựu đạn", "Đại đao chém thẳng vào đầu lũ quỷ", "Gió đông thổi, trống trận gióng, hiện nay trên thế giới rốt cuộc ai sợ ai"...
Sau tiếng ca, hào hùng bi tráng ra trận. Nam binh nữ tướng, "đối mặt với cái chết cất tiếng cười lớn", tiếng hô hào liều chết vang dội tận mây xanh: "Đây là cuộc đấu tranh cuối cùng! Các đồng chí, các chiến hữu, đoàn kết lại cho đến ngày mai, Quốc tế ca nhất định sẽ thực hiện!"
Bỗng nhiên, một giọng nữ cao từ trong loa phóng thanh vút lên tận trời, áp đảo tất cả:
- Vương Lực rốt cuộc là người hay là quỷ? Vương Lực rốt cuộc là người hay là quỷ? Bây giờ phát bài viết quan trọng...
Dư âm văng vẳng, lượn quanh mây ba vòng, trong loa đã sớm đổi thành giọng nam trung trầm hùng thê thiết. Âm vận người thua vác kiếm ấy, khiến giữa tiết Đại thử ở Giang Hán, trong lòng người dâng lên cảm giác "Gió hiu hắt sông Dã lạnh se, tráng sĩ một đi không trở về".
《Vương Lực rốt cuộc là người hay là quỷ》 —— Vương Lực kể từ khi chiếm giữ trái phép thành viên Tiểu tổ Văn hóa Trung ương đến nay, trước sau vẫn mang bộ mặt cực tả xuất hiện, ức hiếp cấp trên chèn ép cấp dưới, hoành hành ngang ngược; múa bút khua môi, chỉ hươu bảo ngựa; khua môi múa mép, đổi trắng thay đen. Ở các tỉnh Tứ Xuyên, Nội Mông, Giang Tây, Hà Nam, Hồ Bắc, Chiết Giang, Vân Nam... do hắn nhúng tay vào, không có ngoại lệ nào mà không xuất hiện đại võ đấu, đại đổ máu, đại hỗn loạn, đại đình công, đại phá hoại. Đây là tại sao? Hắn lớn tiếng "hoài nghi tất cả" để làm loạn đảng; đại lực bắt giữ nhân vật họ "Đàm" để phản quân; đại lực làm "phản đoạt quyền" để hại nước; đại lực bao che "phái bảo hoàng" để khiêu khích quần chúng đấu quần chúng; khiến phái cách mạng chìm trong nước sôi lửa bỏng, phái phản động hoan hô nhảy múa, thật là độc ác làm sao! Hắn chính là một quả bom hẹn giờ được chôn bên cạnh Chủ tịch Mao!
Nắm lấy cái đuôi chồn của Vương Lực mà đánh như đánh hổ!
Giao Vương Lực cho ba mươi hai triệu nhân dân Hồ Bắc và quần chúng cách mạng các tỉnh thành anh em, tiến hành đấu tranh phê phán triệt để!
Vương Lực cút khỏi Tiểu tổ Văn hóa Trung ương!
Đả đảo Vương Lực!
Trần Tái Đạo từng hối hận vì không được trực tiếp nghe bài viết phát thanh này, một mình anh thần tình ủ dột, đầy rẫy nỗi u buồn đi vào phòng họp Thường vụ Đảng ủy Quân khu, vừa đặt mông ngồi xuống liền không muốn nhúc nhích nữa.
Những người nên đến đều đã đến. Không chào hỏi, không xã giao, lại càng không có những câu đùa cợt và lời thô tục trước khi họp như ngày thường. Mười mấy người nhìn nhau ngơ ngác, hoặc mang tâm sự nặng nề, hoặc nghi ngờ bất an; hoặc chán nản, hoặc thất vọng, hoặc đờ đẫn.
Yên lặng trọn năm phút, không nghe thấy một tiếng động.
- Hừ, Chung Hán Hoa húng hắng ho một tiếng, cuối cùng dùng giọng khàn khàn phá vỡ sự tĩnh mịch: - Bây giờ bắt đầu họp. Do đồng chí Trần Tái Đạo tuyên đọc bản kiểm điểm của hai chúng ta, mời các đồng chí thảo luận, bổ sung.
Chung Hán Hoa liếc nhìn Trần Tái Đạo, Trần Tái Đạo từ trên bàn cầm bản kiểm điểm đó lên, tờ giấy che khuất phần lớn khuôn mặt, từ sau trang giấy ú ớ đáp một tiếng:
- Ừm, kiểm điểm.
Anh bắt đầu đọc bản kiểm điểm theo đúng văn bản. Trình độ văn hóa của anh không cao, mắt lại kém; tâm thần bất định, oán khí dồn nén, mấy trang giấy đọc lắp bắp; chỗ nên dừng lại thì không dừng, chỗ không nên ngưng lại thì lại khựng lại không động đậy; giọng nói không có trầm bổng, không có uốn lượn, nhạt nhẽo không bằng nước sôi. Đọc xong cách nào đó, phòng họp lại trở nên yên lặng như câm.
- Tổng phải nói một câu ý kiến chứ? Chung Hán Hoa nhìn mọi người.
- Đồng ý. Phó Tư lệnh Hàn Đông Sơn tằn tiện phun ra hai chữ.
Thế là, trong phòng họp với giọng điệu khác nhau lặp lại mấy lần hai chữ này.
Tan họp lưu lại trên sổ biên bản cuộc họp toàn bộ nội dung cũng chỉ có hai chữ này: Đồng ý.
Vương Lực cũng là người đã "tri thiên mệnh", thời gian tham gia cách mạng không tính là ngắn. Thế nhưng nửa đời thuận lợi, chưa từng trải qua mưa gió bão bùng nào, va vấp nào, lại càng chưa từng trải nghiệm cảm giác lặp đi lặp lại của vinh nhục thăng trầm cay đắng ngọt bùi. Loại người này tính tình góc cạnh, thích khoe khoang, sắc bén bộc lộ, không biết trời cao đất dày. Chỉ có xuống địa ngục mấy lần, rồi quay đầu nhìn lại, mới hiểu được "Bi Giang Nam" —
Ta từng thấy điện Vương Kim Lăng chim oanh hót lúc bình minh, lầu các Tần Hoài hoa sớm nở, ai ngờ dễ dàng tan chảy như băng. Nhìn lầu son hắn dựng lên, nhìn hắn yến tiệc khách khứa, nhìn lầu hắn sụp đổ đống rêu xanh ngói biếc này, ta từng ngủ giấc mộng phong lưu, nhìn thung lũng hưng vong năm mươi năm ấy. Ngõ Ô Y kia không mang họ Mèo, hồ Mạc Sầu quỷ đêm khóc, đài Phượng Hoàng chim chóc đậu. Giấc mộng núi tàn là chân thật nhất, cảnh cũ khó mà vứt bỏ, không tin giang sơn này đổi thay chủ. Soạn một bộ Bi Giang Nam, cất tiếng khóc lớn hát đến già.
Đây là một vị lão Hồng quân cùng họ với Vương Lực, từng làm giáo viên tiểu học, trải qua nhiều phong trào như đánh đoàn AB, chỉnh phong Diên An... tù cũng từng ngồi, giả bắn cũng từng trải qua, cả đời long đong lận đận, tả hữu thăng trầm, cuối cùng làm Phó Chính ủy sư đoàn; máu cũng nguội rồi, miệng cũng ngậm chặt rồi, nghe Vương Lực lên đài chỉ tay múa chân làm báo cáo, lén lút trên giấy viết nhẩm một bài từ như thế.
Hắn cùng Tiệc Phú Trị mang theo vẻ kiêu căng hống hách bước vào hội trường lớn của quân khu. Dưới đài đã ngồi kín các cán bộ lãnh đạo từ cấp sư trở lên, chờ đợi các "khâm sai đại nhân" đến nói chuyện định khuôn phép.
Vốn dĩ, Tiệc Phú Trị và Vương Lực đã thương lượng, việc nói chuyện với quân nhân vẫn do Tiệc Phú Trị đứng ra, Vương Lực không cần bàn, cuộc họp cũng được sắp xếp theo ý kiến này.
Thế nhưng, Tiệc Phú Trị xuất thân nhà binh, đánh trận thì được, nói chuyện sao có thể sánh bằng tài tử Vương Lực? Vương Lực nổi bật lên trong cuộc đại tranh luận giữa hai đảng Trung Xô; ngòi bút mây mưa, miệng lưỡi lưu loát; hắn chê Tiệc Phú Trị giảng không đủ khí thế, bèn hăng hái bước lên, phát biểu ứng khẩu, quả thực là dòng sông tuôn chảy không ngừng.
- Ngồi ở đây đều là cán bộ lãnh đạo từ cấp sư trở lên, - Vương Lực nhìn xuống các tướng tinh, - Xem ra, các đồng chí đối với Đại cách mạng văn hóa hoàn toàn không hiểu gì cả. Cho nên, tôi đành phải giống như dạy học sinh tiểu học, giảng từ bài học đầu tiên của lớp một, giảng từ ABC...
Nếu không có bản ghi âm và ghi chép, chắc chắn sẽ có người cho rằng đây là bịa chuyện. Thảo nào người ta nói, mười gã tài tử có chín kẻ cuồng sinh.
Trong hội trường các tướng tá xôn xao. Hoặc tức giận, hoặc kinh ngạc; có người trợn mắt giận dữ, có người cười lạnh, có người muốn đi lại thôi, ở lại muốn mở mang tầm mắt nhiều hơn với "khâm sai đại nhân".
Vương Lực hoàn toàn không hay biết, vẫn tiếp tục "tuôn dòng". Từ năm 1965 Văn Nguyên viết 《Bình biên kịch lịch sử mới "Hải Thụy bãi quan"》 giảng khởi, đến 《Đề cương tháng Hai》, 《Thông báo 5.16》, ABCD, vẫn giảng đến năm 1967 quân đội can thiệp vào "Đại cách mạng văn hóa"...
Lúc này, "Triệu hùng sư" đã đưa ra phản ứng cực kỳ mãnh liệt đối với sự "tuôn dòng" của Vương Lực tại Học viện Thủy điện, bên ngoài cổng quân khu người người cuồn cuộn, tiếng hò hét như sấm, yêu cầu Tiệc Phú Trị, Vương Lực ra ngoài trả lời câu hỏi, nói rõ "bốn chỉ thị" có ý nghĩa gì? Mưu đồ gì?
Vương Lực vẫn hoàn toàn không hay biết, vẫn khua môi múa mép. Nói tiền thân của "Triệu hùng sư" là "Hội liên hiệp công nhân", từ khi bắt đầu đã là tổ chức do Đào Trúc quan liêu lập ra, là dùng để phá hoại phong trào công nhân. Mà "Tổng bộ công nhân" thì giương cao ngọn cờ "Phản loạn có lý", châm ngòi lửa Đại cách mạng văn hóa xí nghiệp công khoáng Vũ Hán, là phái tả chân chính, phái cách mạng giai cấp vô sản.
Phải nói tai họa từ miệng mà ra, cái miệng "tuôn dòng" của Vương Lực gây họa lớn thật rồi. Rất nhiều cán bộ chiến sĩ bộ đội và cán bộ cơ quan trực thuộc tỉnh đã gia nhập đội ngũ "Triệu hùng sư", phong tỏa quân khu, muốn bắt Vương Lực, thế mà Vương Lực vẫn hoàn toàn không hay biết, vẫn tuôn dòng không ngừng:
- Mâu thuẫn chủ yếu hiện nay, là một nhúm người cầm quyền đi theo con đường tư bản trong đảng và trong quân đội, Quân khu Vũ Hán không nhìn thấy điểm này, cho nên đã phát biểu 《Tuyên bố 2.18》 và 《Thông cáo 3.21》, đánh quần chúng cách mạng thành phản cách mạng, phạm sai lầm về phương hướng đường lối...
"Dòng sông" chưa dứt, khóe miệng sùi bọt. Vương Lực lau khóe miệng, đến mười hai giờ đêm cuối cùng cũng kết thúc bài phát biểuthao thao thao bất tuyệt (liên miên không dứt).
Hội trường mấy tiếng đồng hồ, ngoài cửa đã đổi thay tang hải. Khi Vương Lực bước xuống bục giảng, cửa lớn quân khu đã sớm không thể thông hành, mấy vị lãnh đạo quân khu đành phải tìm cách đưa anh ta từ cửa sau ra ngoài. Cho đến lúc này, anh ta mới ngóc đầu ra khỏi "dòng sông":
Quần chúng "Triệu hùng sư" và đông đảo cán bộ chiến sĩ bộ đội đã tiến hành hành động phản loạn phi thường, đi đầu là mấy chục xe cứu hỏa hú còi inh ỏi mở đường, theo sau là hàng trăm xe tải chở đầy công nhân vũ trang và quân nhân, tiếng gầm rung chuyển đất trời, chạy qua phố lớn, tràn vào quân khu, có khí thế quan bức dân phản, dân không thể không phản...
Vương Lực gượng trấn định trở về nơi ở Bách Hoa số 2, Tiệc Phú Trị đã đi ngủ. Vị chiến hữu này vào lúc Vương Lực bắt đầu "tuôn dòng" liền rời khỏi hội trường đi nghỉ ngơi trước. Chỉ còn lại một mình Vương Lực ngồi trong phòng, xung quanh vắng bóng người, vừa nảy sinh một chút cảm giác cô đơn, thì mấy vị lãnh đạo quân khu nghiêm túc bước vào.
- Đồng chí Vương Lực, "Triệu hùng sư" nghe xong băng ghi âm bài phát biểu của anh ở học viện thủy điện, giận dữ khôn xiết, vô cùng tức giận, đều kéo hết vào đại viện quân khu rồi. Mấy vị lãnh đạo quân khu đang làm công tác thuyết phục tại hiện trường, nhưng quần chúng không đồng ý, mãnh liệt yêu cầu anh và đồng chí Tiệc Phú Trị tiếp kiến họ.
Vương Lực xua tay cười lạnh. Trong lòng thầm nghĩ: Kẻ xướng tên đầu sỏ! Công tác thuyết phục gì chứ, rõ ràng là kích động quần chúng uy hiếp Trung ương!
- Đồng chí Vương Lực, hy vọng Đoàn đại biểu Trung ương có biện pháp tương ứng, bằng không, sự phát triển của tình thế có khả năng sẽ mở rộng...
Vương Lực cười lạnh, trong mũi khịt một tiếng. Nói đúng chứ? Bắt đầu uy hiếp làm loạn rồi, "những ẩn họa được khơi gợi ra là chuyện tốt". "Thà bọc mủ, không bằng để nó vỡ đầu." Ai nói thế? Lâm Phó thống soái!
Thế nhưng, một tiếng bước chân dồn dập truyền đến, mấy tiểu tướng "Cờ đỏ" Hàng không Bắc Kinh xông vào, mặt cắt không còn giọt máu, hoảng hốt nói:
- "Triệu hùng sư" đến xông Khách sạn Đông Hồ rồi!
Vương Lực đứng vụt dậy, ý thức được mức độ nghiêm trọng của sự việc. Có lẽ quả thực có quyết tâm hy sinh vì đường lối cách mạng của Chủ tịch Mao, anh ta không hề hoảng loạn, thong thả bước về phía phòng Tiệc Phú Trị...
Hai, "Binh biến"
Ngày 20 tháng 7 năm 1967. Ngày xảy ra "Sự kiện 20 tháng 7" trong lịch sử "Cách mạng văn hóa".
Lại là lúc Dương Thành Võ ăn xong bữa sáng. Chỉ có điều, ngủ muộn, dậy muộn, sau bữa sáng mặt trời đã lên cao ba sào.
Lại là Tiệc Phú Trị vội vã chạy đến. Lần này không phải hoảng hốt, mà là thần sắc nghiêm nghị, đi đến bên cạnh mới nói:
- Xảy chuyện rồi. "Triệu hùng sư" và rất nhiều người trong bộ đội đã bao vỏ quân khu, xung kích chỗ ở số 2 của chúng ta, bắt Vương Lực đi rồi.
- Bộ đội cảnh vệ?
- Xem ra, bọn họ là một giuộc.
- Anh thoát ra bằng cách nào?
- Sáng nay Trần Tái Đạo đến chỗ tôi, anh ta vừa ngồi xuống, người của "Triệu hùng sư" cũng xông vào, yêu cầu trả lời câu hỏi. Tôi và Trần Tái Đạo mời họ ra ngoài nói chuyện, ở bãi cỏ phía sau phòng. Trong lúc đàm phán, tôi căn cứ theo yêu cầu của họ, đồng ý chiều nay tiếp kiến, trả lời câu hỏi. Lúc này Vương Lực đi ra, ngồi bên cạnh tôi. Lỗi người "Triệu hùng sư" này có một hai trăm người, đã chuẩn bị đi rồi. Có lẽ tin tức Vương Lực ra ngoài đã lan truyền, bỗng chốc mấy trăm quân nhân xông tới, động tay đánh người. Tôi và Vương Lực vội vàng đi ngược về, lúc vào cửa, họ đã đuổi theo kịp. Hai bên hành lang còn có lối đi, là hình chữ thập. Ở ngã tư, tôi rẽ ngoắt một cái vào phòng. Vương Lực không có kinh nghiệm, không rẽ, bị họ xô đẩy, từ cửa đối diện đẩy ra bắt đi rồi. Hàn Ái Đàm và Đàm Hậu Lan mấy người bọn họ cũng bị đẩy ra ngoài, tôi liền vội vàng chạy đến chỗ anh đây.
Tiệc Phú Trị thuật lại một lượt quá trình, rồi nói:
- Chuyện này vẫn phải anh ra mặt. Anh là Tổng tham mưu trưởng, phải ra lệnh. Mấy chiến sĩ kia đoán chừng đều là của Sư đoàn độc lập. Anh đi tìm Sư trưởng Ngưu một chuyến, nhờ anh ấy giúp đỡ cứu Vương Lực và Đàm Hậu Lan bọn họ ra.
Thế nhưng, Dương Thành Võ tìm Sư trưởng Ngưu đã là chuyện không thể. Tam trấn Vũ Hán náo loạn như nồi canh tràn, hàng ngàn xe tải chở đầy công nhân, nông dân, học sinh và binh lính, xếp thành bốn đội hình dọc, dọc theo con đường tuần hành thị uy, đây là khí thế chưa từng có kể từ khi lập quốc. Đại viện quân khu hoàn toàn bị bao vây, biển người cuồn cuộn, căn bản không thể vào được. Dương Thành Võ thấy tình thế căng thẳng, vội vàng quay về gọi điện thoại cho Bắc Kinh, báo cáo khẩn cấp với Chu Ân Lai.
- Anh nhất định phải bảo đảm an toàn của Chủ tịch. Chu Ân Lai quan tâm nhất là vấn đề này. - Trần Tái Đạo ở đâu?
- Anh ta bị đánh, phó mặc không quản nữa, nhìn dáng vẻ cũng không quản nổi, chạy đến phòng tôi ở để ngủ.
Đầu dây bên kia trầm ngâm một lát, truyền đến chỉ thị của Chu Ân Lai:
- Các anh cùng Uông Đông Hưng, Tiệc Phú Trị bọn họ nghiên cứu một chút, nghiên cứu nhiều loại tình hình và biện pháp ứng phó, phải làm tốt chuẩn bị để họ xung kích Lĩnh Mận và Bách Hoa số 1, phải thuyết phục. Tình hình hiện nay, phải nỗ lực hết sức làm tốt công tác thuyết phục... Tôi sẽ nhanh chóng đến Vũ Hán.
Lúc này, Mao Trạch Đông đã nghe báo cáo, liền bảo Uông Đông Hưng truyền đạt chỉ thị: Bảo Quân khu Vũ Hán thả người, Trần Tái Đạo và Chung Hán Hoa phải chịu trách nhiệm tìm Vương Lực về.
Trần Tái Đạo và Chung Hán Hoa thương lượng xong, quyết định để Chung Hán Hoa về quân khu làm công tác, Trần Tái Đạo ở lại Khách sạn Đông Hồ.
"Cách mạng văn hóa" làm hơn một năm, đại tự báo, đại vạch trần, đại phê phán; mũ cao, đeo biển, "phản lực", tất cả áo giáp trên người cán bộ lãnh đạo đều bị lột sạch sành sanh, ánh hào quang thần bí từng trùm lên người họ quét sạch sành sanh, những cán bộ lãnh đạo "trần trụi trước thiên hạ" này đã mất đi uy nghiêm, uy tín, cũng mất đi quyền lực. Cho dù ở trên đài, cũng sẽ không có chuyện hô một tiếng vạn người hưởng ứng; đối diện với sự tràn lan của chủ nghĩa vô chính phủ, thường là ngàn tiếng gọi vạn tiếng gọi không một tiếng ứng.
Chung Hán Hoa mang thân phận Chính ủy quân khu, cùng Diệp Minh, Khổng Khánh Đức v.v... lãnh đạo quân khu chạy đến đại viện quân khu, làm công tác với "Triệu hùng sư" và chiến sĩ bộ đội, bảo họ thả Vương Lực, nói tới nói lui không thông. Thả người là chỉ thị của Chủ tịch Mao, nhưng lại không thể tiết lộ Mao Trạch Đông đang ở Vũ Hán, lại càng làm tăng thêm độ khó đàm phán.
Tiệc Phú Trị đợi mãi không thấy thả Vương Lực về, mà Trần Tái Đạo lại ngủ ở Khách sạn Đông Hồ không nhúc nhích, không kìm được vô cùng tức giận, chỉ trích Trần Tái Đạo:
- Anh là Tư lệnh quân khu, quân khu bắt người của Đoàn đại biểu Trung ương, anh không đi cứu, không đi làm công tác...
- Tôi bị thương, - Trần Tái Đạo cũng đầy bụng lửa giận, chẳng lẽ không phải các anh tự làm tự chịu sao? Anh ta nói: - Tôi đi lại khó khăn.
Trần Tái Đạo quả thực cũng bị chiến sĩ đánh, có người trách anh làm "phái đầu hàng", có người không nhận ra vị Tư lệnh này. Trần Tái Đạo không trách những chiến sĩ này, bởi vì quan điểm của họ về vấn đề ủng hộ tả là nhất trí.
- Đây có thể coi là lý do ư? Tiệc Phú Trị giận dữ đùng đùng, - Anh lập tức về quân khu làm công tác, bảo vệ Vương Lực, bảo họ thả người!
Trần Tái Đạo nằm lên giường mặc kệ. Bởi vì Chung Hán Hoa đã đi rồi, Mao Trạch Đông lại ở Khách sạn Đông Hồ, mọi người đều đi rồi không yên tâm. Nhưng anh kiên quyết không nói ra, anh đang tức giận với Tiệc Phú Trị. Trong lòng thầm nghĩ, nếu không phải vì nể mặt anh là thủ trưởng cũ của lực lượng này, lại thêm thể diện Phó thủ tướng hiện tại, anh cũng sẽ rơi vào cái kết cục giống như Vương Lực.
Kéo dài đến trưa, truyền đến tin tức, Chung Hán Hoa và các lãnh đạo khác đã tìm cách đưa Vương Lực lén lút ra khỏi đại viện quân khu, chuyển đến tòa nhà số 6 Sở chỉ huy Sư đoàn 29 phía bắc Tiểu Hồng Sơn. Thế nhưng, khi liên lạc đưa Vương Lực về Khách sạn Đông Hồ, lại truyền đến tin tức "Vương Lực mất tích", hơn nữa đều nói "không biết đưa đi đâu rồi, cũng không biết ai đưa đi".
Trong sự căng thẳng hỗn loạn như thế, bất kỳ tin tức và động tĩnh nào cũng sẽ gây ra các loại phỏng đoán, và không thể không cân nhắc đối sách từ kết quả tồi tệ nhất có khả năng xuất hiện.
Dương Thành Võ, Tiệc Phú Trị, Uông Đông Hưng ở Vũ Hán là như vậy, Lâm Bưu, Chu Ân Lai, Giang Thanh... ở Bắc Kinh cũng là như vậy.
Lâm Bưu lúc này đang đi đi lại lại trong Sảnh Chiết Giang ở Đại hội đường Nhân dân Bắc Kinh. Mùa hè ông ở kinh thành thường ở đây; mái nhà cao, không gian lớn, ở đây rất mát mẻ. Ông có thói quen đi đi lại lại khi suy nghĩ vấn đề. Khi nghĩ ra chút đầu mối, sẽ dừng bước, một tay chống hông, ngón tay của bàn tay kia nhẹ nhàng lướt qua da đầu hói, hít sâu một hơi, tiếp theo liền bắt đầu hành động:
- Tôi muốn viết một bức thư.
Ông xưa nay ít nói, vừa phân phó một tiếng, thư ký liền chuẩn bị sẵn giấy bút, trải lên bàn.
- Chủ tịch, - Lâm Bưu viết hai chữ, cầm bút trầm ngâm. Ông trước kia từng nói không yên tâm về Quân khu Vũ Hán, kỳ thực ông không yên tâm về người của Tương diện quân (Quân đoàn 4). Khi Vạn Lý Trường Chinh Trương Quốc Đào gây chia rẽ, để lại một số mâu thuẫn; lúc Diên An, giải quyết vấn đề tư tưởng cán bộ Quân đoàn 4, lại để lại không ít mâu thuẫn. Ông Lâm Bưu làm người kế nhiệm, có rất nhiều người không phục, chủ yếu là người của Quân đoàn 4, họ người đông, lực lượng lớn. Trần Tái Đạo ở Vũ Hán đương nhiên không cô lập, ở đây có quỷ...
Người trong lòng có quỷ thường nhìn thấy quỷ nhiều, Lâm Bưu thường nghi ngờ bên cạnh khắp nơi có quỷ, vì thế cũng từng làm tổn thương một số người tôn trọng ông.
- Diễu hành vũ trang, bao vây quân khu, xung kích Đông Hồ, bắt đi đại biểu trung ương, đây là binh biến... - Lâm Bưu đã viết ra câu nói quan trọng nhất phán đoán tính chất. Điểm này chỉ cần thành lập, đề nghị phía sau của ông chính là thuận lý thành chương: - Tình hình bên ngoài không tốt, an toàn của Chủ tịch bị uy hiếp, phải sớm di dời...
Bức thư này Lâm Bưu tốn khá nhiều tâm tư. Bành Đức Hoài, Hoàng Khắc Thành, La Thụy Khanh, cũng như Trần Quang sớm hơn đều dễ giải quyết, họ là người của Nhất phương diện quân. Người của Tứ phương diện quân khó giải quyết, ông buộc phải tránh hiềm nghi. Đối với người của Tứ phương diện quân, Mao Trạch Đông ra quyết định trước, ông dễ giải quyết; ông nói trước dễ khiến Mao Trạch Đông nghi ngờ. Sẽ nghi ngờ ông loại trừ người đồng chí khác ý kiến, làm "thanh nhất sắc".
Mao Trạch Đông cảnh giác "thanh nhất sắc", không cho phép "thanh nhất sắc".
Lâm Bưu hiểu sâu sắc đạo lý "dùng tướng" của Mao Trạch Đông. Có một việc thế này: Sau khi Dương Thành Võ tùy tùng Mao Trạch Đông nam du, ông ta nói tại hội nghị giao ban Quân ủy:
- Sau khi Dương đi, quân sự phải có người xử lý, thành lập một Tổbiện sự (Nhóm công tác) Quân ủy, Ngô Pháp Hiến làm Tổ trưởng, Diệp Quần, Khâu Hội Tác, Trương Tú Xuyên, bốn người cấu thành nhóm công tác... - Lần họp đầu tiên của nhóm công tác, Ngô Pháp Hiến liền quên cả trời đất cười nói: - Đóng cửa nói chuyện, đều là người của Tứ dã (Dã chiến quân số 4), lần này có thể muốn nói gì thì nói nấy.
Lâm Bưu nghe xong, mắng Ngô Pháp Hiến ba chữ cực kỳ nặng nề: - Anh muốn chết à!
"Đều là người của Tứ dã", câu nói này ở chỗ Mao Trạch Đông phạm kỵ, ở chỗ Lâm Bưu đây cũng phạm kỵ.
Vũ Hán và Trần Tái Đạo hiện nay, Mao Trạch Đông không nói là "binh biến", mình tự nói trước, có thích hợp không? Trần Tái Đạo là mãnh tướng của "Tứ phương diện quân", căn cứ vào báo cáo các bên xem xét, đã ảnh hưởng đến Hứa Thế Hữu ở Nam Kinh, Hứa Thế Hữu càng là một mãnh tướng của Tứ phương diện quân, hơn nữa còn liên quan đến Đại tướng Từ Hải Đông. Ông ta là cấp trên cũ của Hứa Thế Hữu, từng một mình gánh vác một phía, oai phong lẫm liệt, dẫn dắt Quân đoàn 15 Hồng quân độc lập hoàn thành Trường Chinh, là Hồng quân đầu tiên đến được Thiểm Bắc. Ông ta bị thương nặng nhiều lần, trên đầu trúng một đạn, bắn xuyên từ hốc mắt vào, bắn thủng một lỗ vẫn sống sót, chỉ là cơ thể suy sụp, dưỡng bệnh lâu dài. Nhưng ông ta hiện tại cũng hoạt động trở lại. Ông ta không phục Lâm Bưu. Đi ngược lên trên, tự nhiên chính là Từ Hướng Tiền...
Vừa muốn ảnh hưởng Mao Trạch Đông, không tiếng động giải quyết những người này, lại vừa không thể khiến Mao Trạch Đông sinh lòng nghi ngờ, có sự cảnh giác. Lâm Bưu nghĩ tới nghĩ lui, gọi Thích Bản Vũ tới.
- Bức thư này cậu giúp sửa lại một chút. - Lâm Bưu hàm ý nói: - Xem đề xuất thế nào cho thỏa đáng, đưa cho Chủ tịch thế nào cho thỏa đáng.
Thích Bản Vũ vừa nhìn thư, lập tức hiểu được sức nặng lớn cỡ nào, không dám tự ý quyết định, tìm Trần Bá Đạt và Quan Phong hai văn nhân lớn nhỏ này bàn bạc, cùng nhau sửa chữa. Trần Tái Đạo còn chưa bao vây Lĩnh Mận số 1, hắn nếu như đã làm binh biến, đồ ngốc cũng biết nên trước tiên bao vây giải quyết Lĩnh Mận số 1. Điểm này Mao Trạch Đông cũng sẽ nghĩ đến. Vậy thì... Đúng, thêm một câu: "Nhân lúc hắn chưa hạ quyết tâm".
Đó là: "Tình hình bên ngoài không tốt, an toàn của Chủ tịch bị uy hiếp. Nhân lúc hắn chưa hạ quyết tâm, phải sớm di dời..."
Sửa đi sửa lại, lại mời Giang Thanh kiểm duyệt, cuối cùng cũng chốt lại bản thảo. Cuối cùng, bức thư này đổi thành do Giang Thanh đứng tên. Như vậy, Lâm Bưu có thể tránh hiềm nghi, nói năng sau đó cũng chủ động hơn.
Giang Thanh đi gặp Lâm Bưu, đem nội dung sửa đổi của bức thư và ý kiến đổi tên người đứng tên nói ra, Lâm Bưu lập tức gật đầu:
- Được, thế này rất tốt.
Hai người bàn bạc đơn giản, quyết định để Khâu Hội Tác bay đến Vũ Hán đưa thư, để Trương Xuân Kiều bay đến Thượng Hải, chuẩn bị đón Mao Trạch Đông.
Giang Thanh giơ bức thư lắc lắc trước mặt Khâu Hội Tác:
- Cái đầu của anh còn thì bức thư này phải còn!
Ai cũng hiểu bức thư này quan hệ đến toàn cục. Điều Giang Thanh nghĩ là, bức thư này nếu rơi vào tay Trần Tái Đạo, hắn không phản cũng có khả năng bị bức phải phản. Giang Thanh từng làm diễn viên lại đọc rất nhiều sách, trong phim ảnh trong sách vở chưa từng ít thấy những câu chuyện "bức phản" như thế này.
Khâu Hội Tác trọng trọng tiếp nhận bức thư, nhét vào trong chiếc áo lót sát người, trang nghiêm gần như tuyên thệ:
- Thủ trưởng yên tâm. Tôi còn, thư còn, nhất định đưa đến tay Chủ tịch.
Hai giờ mười phút, Khâu Hội Tác bay đến Vũ Hán.
Bốn giờ hai mươi phút, Trương Xuân Kiều bay đến Thượng Hải.
Ba giờ năm mươi tư phút, chuyên cơ của Chu Ân Lai cất cánh từ Bắc Kinh, bay về phía Nam...
Khoảng ba giờ chiều, thư ký báo cáo với Dương Thành Võ:
- Thủ trưởng, Khâu Hội Tác từ Bắc Kinh đến rồi, muốn gặp anh.
- Bảo anh ta đến. - Dương Thành Võ vừa nói vừa bước về phía phòng khách.
Khâu Hội Tác mặc quân phục chỉnh tề, vào cửa đứng nghiêm chào quân kỳ, sau đó bắt tay:
- Tổng tham mưu trưởng Dương, tình hình ở đây thế nào? 101 và đồng chí Giang Thanh đều rất lo lắng.
"101" là bí danh của Lâm Bưu. Giống như nhân viên công tác khi nhắc đến Dương Thành Võ đều nói: "Thủ trưởng số 9", "Số 9" chính là Dương Thành Võ.
- Bên ngoài rất hỗn loạn, ở đây vẫn ổn. Bọn họ vẫn chưa xung kích Lĩnh Mận và chỗ tôi. - Dương Thành Võ giới thiệu đơn giản vài câu tình hình.
Khâu Hội Tác thấy trong phòng không còn người thứ hai, liền từ chiếc áo lót sát người lấy ra một bức thư, ghé sát đầu vào Dương Thành Võ, vô cùng trang trọng nói:
- Giao cho Chủ tịch. Thủ trưởng tự tay giao phó đấy.
Dương Thành Võ nhận lấy bức thư, trên phong bì viết "Mao Trạch Đông thân khải".
Lúc đó, Khâu Hội Tác chưa được cất nhắc lên, trong đầu Mao Trạch Đông chưa có nhân vật này, cho nên không có cách trực tiếp liên hệ xin gặp. Khâu Hội Tác đành phải thông qua Dương Thành Võ để chuyển giao.
Dương Thành Võ chạy đến Lĩnh Mận số 1, tận tay giao bức thư cho Mao Trạch Đông:
- Chủ tịch, Khâu Hội Tác mang từ Bắc Kinh đến một bức thư.
- Khâu Hội Tác? - Mao Trạch Đông nhận lấy bức thư.
- Anh ấy là Bộ trưởng Bộ Hậu cần chung.
Mao Trạch Đông bóc thư ra, bức thư này chỉ có hai trang, Dương Thành Võ nhận ra là chữ viết của Giang Thanh. Khi Mao Trạch Đông lật trang, Dương Thành Võ đã nhìn thấy chữ ký của Giang Thanh.
Mao Trạch Đông nhìn chằm chằm bức thư một lúc, chậm rãi ngẩng mi mắt lên, đặt bức thư lên bàn trà, đẩy về phía Dương Thành Võ, cười nói một câu:
- Khuyên tôi đi Thượng Hải.
Dương Thành Võ không đi cầm thư, chỉ nhìn lướt qua mấy dòng trên thư, rồi hỏi:
- Đi đường trời, đi đường đất, hay đi đường nước?
Mao Trạch Đông phất tay một cái:
- Tôi không đi đâu cả.
- Ở đây rất hỗn loạn, vẫn phải cân nhắc an toàn...
- Không sao, tôi không đi.
Dương Thành Võ không tiện khuyên nhiều. Dù sao Thủ tướng sắp đến rồi, đợi Thủ tướng đến rồi hẵng hay.
Chu Ân Lai đến muộn hơn thời gian dự định.
Chuyên cơ nhận được thông báo khẩn cấp của Ngô Pháp Hiến: "Trần Tái Đạo đã phái bộ đội bao vây sân bay Vương Gia Đôn, muốn cướp giật Thủ tướng. Chuyên cơ không thể hạ cánh ở đó, đổi sang hạ cánh ở sân bay Sơn Cao Phố."
Cùng lúc đó, Ngô Pháp Hiến lại gọi điện thoại cho văn phòng Lâm Bưu: "Vũ Hán có mấy chục xe ô tô xông vào sân bay, muốn cướp giật Thủ tướng. Quân khu Vũ Hán có quỷ, lúc nghiên cứu thì có người quân khu tham gia, bằng không tin tức sao lại truyền ra ngoài được! Xin báo cáo một tiếng với 101."
Tiếp theo, Ngô Pháp Hiến lại gọi điện thoại cho Chính ủy Không quân Vũ Hán Lưu Phong: "Vấn đề Quân khu Vũ Hán lớn lắm, không phải là vấn đề của một Trần, một Chung. Quân khu Vũ Hán có quỷ! Lâm Phó chủ tịch đã phái Khâu Hội Tác xử lý. Bây giờ Thủ tướng muốn đến, anh lập tức phái bộ đội không quân chiếm lấy sân bay Sơn Cao Phố, phải tuyệt đối bảo đảm an toàn cho Thủ tướng, sẵn sàng tiêu diệt bất kỳ cuộc bạo loạn phản cách mạng nào!"
Đội không quân duy nhất lúc bấy giờ của Trung Quốc lại đóng quân ở Vũ Hán, Hồ Bắc, quân đoàn này là một bộ đội tinh nhuệ, từng sản sinh ra rất nhiều anh hùng chiến đấu như Hoàng Cát Quang. Bộ đội nhận được lệnh, lập tức xuất động, chiếm lĩnh và phong tỏa sân bay Sơn Cao Phố, cảnh giác hướng Vũ Hán, sẵn sàng tiêu diệt "âm mưu cướp giật" của Trần Tái Đạo bất cứ lúc nào.
Hạm đội Đông Hải neo đậu tại Trường Giang cũng theo lệnh của Lý Tác Bằng bước vào trạng thái chiến đấu, "nghiêm trận chờ địch", sẵn sàng tham gia "bình bạo" bất cứ lúc nào.
Chuyên cơ của Chu Ân Lai đã hạ cánh xuống sân bay Sơn Cao Phố trong bầu không khí căng thẳng gươm chúa giương cung như thế. Trong tình hình chưa rõ ràng, đoàn cảnh vệ phái ra hai trung đội cảnh vệ tập trung cao độ, các đội viên toàn là cán bộ cấp đại đội trung đội được huấn luyện nghiêm ngặt, dũng mãnh thiện chiến.
Chu Ân Lai cũng làm chuẩn bị ứng phó bất trắc. Ông đã cải trang: Đội một chiếc mũ quân nhân bình thường, kính màu trà, khẩu trang che mặt, mặc bộ đồ xanh mà quần chúng bình thường mặc nhiều nhất lúc bấy giờ. Vừa xuống máy bay, Chu Ân Lai liền hỏi:
- Từ đây đến Vũ Hán bao xa?
- Hơn sáu mươi cây số.
- Gần đây có tình hình gì không?
- Tạm thời chưa phát hiện điểm bất thường.
Chu Ân Lai lập tức quyết định, lưu lại hai trung đội phụ trách cảnh vệ, chỉ cho hai vệ sĩ thân cận đi theo, lái xe phóng thẳng đến Vũ Hán. Đến Bách Hoa số 1, lập tức hẹn gặp Dương Thành Võ, Tiệc Phú Trị, Uông Đông Hưng. Sau khi nghe báo cáo, lại nghiên cứu sự phát triển có thể có của tình hình.
- Các anh nói, kết quả tồi tệ nhất có thể là gì? - Chu Ân Lai ra đề bài.
Ba người nhìn nhau, đề bài này không dễ làm.
Uông Đông Hưng nói:
- Tóm lại nên làm tính toán tồi tệ nhất.
Dương Thành Võ suy ngẫm nói:
- Quần chúng đại đa số là tốt, là yêu mến Chủ tịch Mao, ủng hộ Chủ tịch Mao. Nhưng cũng không loại trừ có kẻ xấu trà trộn vào bên trong, vạn nhất quần chúng không rõ chân tướng, xung kích Lĩnh Mận, kẻ xấu lại hoạt động ở trong đó, vậy thì sẽ xảy ra vấn đề...
Tiệc Phú Trị nói:
- Quần chúng bị che mờ, cảm xúc lớn thế này, vạn nhất bị kẻ xấu kích động, bị kẻ xấu lợi dụng, khả năng nhưỡng thành binh biến (dẫn đến binh biến) cũng không phải là không có. Đánh người, bắt Vương Lực đi, đều là người trong bộ đội làm.
- Chúng ta cùng đi gặp Chủ tịch, - Chu Ân Lai nhanh chóng đưa ra quyết định, - Vì an toàn, vẫn phải khuyên Chủ tịch rời khỏi Vũ Hán...
Từ Bách Hoa số 1 đến Lĩnh Mận số 1 vẫn còn một khoảng cách, huống chi đi bộ rất dễ bị phát hiện. Bốn người Chu Ân Lai, Dương Thành Võ, Tiệc Phú Trị, Uông Đông Hưng liền chen vào một chiếc xe jeep nhỏ, lái xe đi gặp Chủ tịch.
- Chủ tịch à, - Vừa gặp mặt Chu Ân Lai đã nói, - Vì vấn đề an toàn, có nên tạm thời rời khỏi Vũ Hán không!
Mao Trạch Đông vẫn xua tay:
- Tôi không đi đâu cả. Cứ ở Vũ Hán.
Chu Ân Lai ra một ánh mắt, Dương Thành Võ, Tiệc Phú Trị, Uông Đông Hưng liền lần lượt dâng lý do khuyên Mao Trạch Đông nhanh chóng rời khỏi Vũ Hán. Nhắc đến sự hỗn loạn trong thành phố Vũ Hán, nhắc đến cuộc diu hành và cảm xúc của "Triệu hùng sư" và một phần quân nhân, phân tích tính phức tạp của xã hội, đặc biệt là dùng "quan điểm đấu tranh giai cấp" của Mao Trạch Đông để thuyết phục Mao Trạch Đông. Kéo dài đến tối tám giờ, Dương Thành Võ nói một câu mang phong cách đánh trận cầm binh:
- Chủ tịch, ngài đã nhiều lần nói qua, đoạn mà không đoạn, phản thụ kỳ loạn. Vấn đề Vũ Hán không phải một ngày hai ngày có thể nhìn rõ, có thể giải quyết được, "bàng quan giả thanh", rời đi một chút, có thể thong thả điều tra giải quyết.
Mao Trạch Đông không nói gì. Ông bỗng nhiên nhớ đến câu nói trong "bộ sách lớn" ấy:
- "Người chủ thời vi hành dĩ tị ác quỷ" (Kẻ làm chủ đôi khi vi hành để tránh quỷ dữ).
Chu Ân Lai thấy Mao Trạch Đông không nói lời phản đối nữa, liền kịp thời bước lên:
- Chủ tịch, các đồng chí Trung ương đều chủ trương ngài tạm thời rời khỏi Vũ Hán, đây không phải chuyện của một mình ngài. Vì chịu trách nhiệm trước đảng, vì chịu trách nhiệm trước đất nước, cứ quyết định thế đi.
- Thôi được. - Mao Trạch Đông cuối cùng cũng đồng ý, - Tôi đến Thượng Hải.
Dương Thành Võ vội hỏi:
- Đi đường trời, đi đường đất, hay đi đường nước?
- Đường trời. - Mao Trạch Đông hạ quyết tâm.
Mọi người thở phào nhẹ nhõm, bận rộn làm chuẩn bị xuất phát. Lúc này đã là hơn tám giờ tối.
Chu Ân Lai đơn độc nắm chặt tay Dương Thành Võ, nhỏ giọng dặn dò:
- Tôi còn phải ở lại Vũ Hán làm công tác, anh hộ tống Chủ tịch đến Thượng Hải. Điều tôi muốn nói là, Chủ tịch vốn dĩ rất trọng dụng anh. Mấy thời khắc then chốt, ngài đều điểm tướng anh, tin tưởng anh. Anh cũng không làm Chủ tịch thất vọng. Lần này lại là Chủ tịch điểm tướng, bảo anh đi cùng ngài nam du, hy vọng anh phát huy truyền thống, đừng làm Chủ tịch thất vọng, đừng làm tôi thất vọng.
- Xin Thủ tướng cứ yên tâm! - Dương Thành Võ giống như năm xưa Hồng quân qua Tiên phong đoàn nhận nhiệm vụ chém quan đoạt ải, đứng nghiêm chào quân kỳ, - Tôi sẽ hoàn thành nhiệm vụ.
Chu Ân Lai tỉ mỉ chu đáo lại dặn dò cụ thể:
- Anh còn phải làm tiên phong, đi ở phía trước cùng. Nếu có người chặn xe, anh liền nói: Không cho phép chặn, tôi là Tổng tham mưu trưởng Dương Thành Võ. Nếu họ không nghe, bước thứ hai anh có thể tuyên bố: Lãnh tụ vĩ đại Mao Trạch Đông đang ở chỗ tôi, các anh nếu không nghe khuyên can, tôi sẽ không khách khí đâu! Lúc này nếu có kẻ xấu dám động đậy, anh có thể tiến hành biện pháp phi thường, tiêu diệt nguy hiểm, bảo vệ Chủ tịch đến Thượng Hải.
- Rõ. - Toàn thân Dương Thành Võ máu nóng cuồn cuộn. Trách nhiệm và vinh dự khiến con người ta trẻ lại, anh phảng phất như lại trở về năm tháng "khí thôn vạn lý như hổ" ấy...
Năm xưa, Hồng quân qua thảo nguyên, trước tiên phái một đội bộ đội dò đường, không qua nổi, còn bị kỵ binh vũ trang tầng lớp trên của quân đội Quốc dân Đảng và Tây Tạng phục kích, gây ra tổn thất.
- Vẫn phải gọi Dương Thành Võ đến, anh ấy có thể...
Ngày 17 tháng 8 năm 1935. Thảo nguyên cao nguyên, ý thu đã đậm.
Mấy chục con chiến mã cuồn cuộn như cuồng phong lướt qua thảo nguyên cao nguyên nhấp nhô như sóng, phía sau bụi mù do móng ngựa cuốn lên, mục dân Tây Tạng phát ra tiếng kêu thán phục. Mấy chục dặm đường chớp mắt bị bỏ lại phía sau, Dương Thành Võ và tiểu đội trinh sát kỵ binh do anh dẫn dắt phi nước đại vào Mặc Nhĩ Cái – nơi ở của Trung ương Đảng. Anh tung người nhảy xuống ngựa, đi thẳng đến chỗ ở của Mao Trạch Đông.
Cục trưởng Cục Bảo vệ Đặng Phát nhiệt tình đón lên bắt tay, dẫn anh bước lên chiếc thang gỗ nhỏ bước lên ngôi nhà gỗ kiểu Tây Tạng nơi Mao Trạch Đông, Chu Ân Lai ở.
Mao Trạch Đông đang cúi đầu xem bản đồ, nghe tiếng động quay người lại, đôi chân mày đang siết chặt bỗng giơ lên, trong mắt như lóe qua một tia chớp, trên mặt lập tức xuất hiện nụ cười rạng rỡ:
- Cậu đến rồi, rất tốt! - Ngài chỉ chỉ cái đôn gỗ bên cạnh: - Đang đợi cậu đến treo ấn đấy! Ngồi đi.
- Chủ tịch, Quân đoàn trưởng Lâm bảo tôi trực tiếp đến chỗ ngài nhận nhiệm vụ!
Dương Thành Võ khí thế bừng bừng. Mao Trạch Đông nét mặt đầy vui mừng, chỉ vào cái đôn gỗ nói:
- Ngồi xuống, từ từ nói. - Ngài bảo Dương Thành Võ ngồi cho đàng hoàng, rồi nói: - Đúng, lần này Đoàn 4 của các cậu vẫn là tiên phong đoàn!
- Rõ! - Dương Thành Võ đột ngột đứng vụt dậy, dường như ngay lập tức muốn xông pha trận mạc.
- Ngồi xuống, ngồi xuống. - Mao Trạch Đông một tay chống hông, một tay chỉ bản đồ: - Chúng ta phái bộ đội thử một lần, không thành công. Lần này cậu đến, nhất định phải xông ra một con đường hành quân hướng bắc từ trong thảo nguyên mênh mông!
- Bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ! - Dương Thành Võ lại một lần nữa tung người đứng dậy, phảng phất toàn thân trào dâng năng lượng tuổi trẻ không thể kìm nén, trong mắt ánh lên tia sắc bén chỉ quân đội trăm trận trăm thắng mới có.
Mao Trạch Đông đăm đăm nhìn khuôn mặt anh vũ hai mươi tuổi đó, gật đầu cực kỳ có lực, chỉ vào bản đồ nói:
- Hiện nay, Hồ Tông Nam tập trung mấy sư đoàn ở khu vực Tùng Pan gồm Chương Lạp, Long Hổ Quan, Bao Tọa, đại tu công sự che chắn; quân Tứ Xuyên ở phía đông cũng chiếm lĩnh toàn bộ bờ đông sông Mân Giang, một bộ phận đã chiếm lĩnh Trốc Cốc Não ở bờ tây sông Mân Giang; bộ đội Lưu Văn Huy truy kích chúng ta đã đến Mậu Công, và tiến về Phủ Biên; bộ đội Tiết Nhạc, Châu Hồn Nguyên thì tập trung tại Nhã Châu. Nếu chúng ta quay đầu đi xuống phía nam chính là chạy trốn, sẽ chôn vùi cách mạng.
Bàn tay phải của Mao Trạch Đông mạnh mẽ đẩy về phía trước:
- Kẻ địch cho rằng chúng ta không dám mạo hiểm đi bước cờ băng qua thảo nguyên, tiến ra Thiểm Cam này, chúng ta cứ đi con đường hiểm trở mà chúng cho là không dám đi!
Mao Trạch Đông giới thiệu tỉ mỉ nguyên nhân lần đầu tiên qua thảo nguyên không thành công, các loại khó khăn gặp phải, cũng như Dương Thành Võ lần này khắc phục những khó khăn đó thế nào.
Đặng Phát bưng lên một chiếc đĩa trên, trong đĩa đặt sáu chiếc bánh bột thanh kiều to bằng trứng gà nhỏ:
- Chủ tịch nói cậu cả ngày không ăn cơm, còn phải đi gấp mấy chục dặm đường đêm, bảo tôi đem bữa tối của ngài cho cậu ăn, ăn no rồi mới có thể quay về làm việc.
Lúc đó lương thực cực kỳ khan hiếm, bộ đội đều thắt lưng buộc bụng tiết kiệm chút ít lương thực ít ỏi lại để làm lương thực qua thảo nguyên. Lòng Dương Thành Võ dâng trào sóng gió, sáu chiếc bánh bột thanh kiều này chứa đựng biết bao tình cảm và hy vọng...
Anh chỉ ăn hai chiếc, kiên quyết không chịu ăn nữa. Để lại cho Mao Trạch Đông một câu:
- Chủ tịch, hãy đợi tin chiến thắng của chúng tôi nhé!
Dương Thành Võ dẫn dắt tiên phong đoàn cuối cùng cũng bước ra một con đường sống trên thảo nguyên mênh mông, một con đường chiến thắng, đánh tan kỵ binh vũ trang Quốc dân Đảng và tầng lớp trên Tây Tạng, để lại vô số mốc chỉ đường phía sau, mũi tên chỉ hướng, dẫn dắt các tướng sĩ tam quân bước ra khỏi thảo nguyên, đi về chiến trường kháng Nhật...
Năm xưa, chiến tranh giải phóng đang diễn ra ác liệt. Chiến thắng trong tầm tay, Mao Trạch Đông nhận được lời mời của Stalin tại Thành Nam Trang – nơi đóng quân của Quân khu Tấn Sái Ký, chuẩn bị đi Liên Xô qua Đông Bắc. Con đường này, sẽ đi qua rất nhiều khu vực do trọng binh Quốc dân Đảng đồn trú chiếm đóng, không thể thiếu việc dẫm đạp gian khổ, trải qua nguy hiểm, đánh ác chiến.
Mao Trạch Đông điểm tướng:
- Dương Thành Võ, vẫn gọi Dương Thành Võ đến.
Ngày 15 tháng 4 năm 1948, Dương Thành Võ xuất phát từ Uý Huyện, qua hai ngày xe ô tô xóc nảy, bụi trần mệt mỏi vội vã đến Thành Nam Trang giáp giới Tấn Ký, yết kiến Mao Trạch Đông.
Mao Trạch Đông đã nghỉ ngơi, nửa ngồi nửa nằm chìa tay ra:
- Thành Võ, cậu đến lúc nào thế?
- Vừa đến. - Dương Thành Võ ngồi xuống trước mặt Mao Trạch Đông.
- Cậu đánh Đại Đồng, đánh Tập Ninh, đánh Thanh Phong rồi lại đánh Thạch Gia Trang, cậu oai phong quá nhỉ! - Câu cuối cùng của Mao Trạch Đông học theo âm điệu kinh kịch, rước lấy một trận cười thoải mái nhẹ nhõm. - Bộ đội hiện nay thế nào?
Dương Thành Võ báo cáo tình hình xuất kích tuyến Bình Tuy và chiến dịch Sát Nam, cũng giới thiệu tình hình bộ đội.
- Tốt. - Mao Trạch Đông vơ lấy thuốc lá từ chiếc bàn nhỏ đầu giường, hút xong, thong thả nói: - Lần này lại phải giao cho cậu một nhiệm vụ. Cậu chọn một sư đoàn quen thuộc, sức chiến đấu mạnh nhất, do chính cậu trực tiếp dẫn dắt, chuẩn bị hộ tống tôi đi Đông Bắc.
- Chủ tịch đi đâu, tôi hộ tống đến đó, bảo đảm hoàn thành nhiệm vụ!
- Ha, cậu muốn hộ tống tôi diễu hành vũ trang à!
Một câu nói đùa lại rước lấy tiếng cười vang khắp phòng.
Dương Thành Võ làm chuẩn bị đầy đủ. Sau đó bởi vì chiến tranh giải phóng phát triển nhanh chóng, Mao Trạch Đông không rời đi được nên không đi Liên Xô. Thế nhưng, sự tin tưởng và trọng dụng của ngài đối với Dương Thành Võ lại để lại ấn tượng sâu sắc cho rất nhiều người.
Sau khi lập quốc, tháng 12 năm 1949, Mao Trạch Đông cuối cùng cũng xuất ngoại thăm Liên Xô. Người ngài nghĩ đến vẫn là Dương Thành Võ, do Tư lệnh "Binh đoàn Thủ đô" Dương Thành Võ hộ tống xuất quan; lúc trở về nước, lại là Dương Thành Võ đón tận Sơn Hải Quan, cùng xe hộ tống Mao Trạch Đông trở về Bắc Kinh.
Năm xưa, chiến tranh Triều Tiên bùng nổ. Sau năm trận chiến, hai bên chuyển sang giai đoạn giằng co chiến lược. Mỹ một mặt biểu thị chuẩn bị đàm phán đình chiến, mặt khác lại tập trung trọng binh lấy xe tăng làm tiên phong cắm thẳng về phía bắc, tình thế đột nhiên trở nên nghiêm trọng. Bành Đức Hoài chuẩn bị tổ chức ba tuyến phòng thủ chống đỡ từng lớp, kiên trì đến cuối tháng bảy. Nhưng kẻ địch có thể đổ bộ ở Nguyên Sơn bờ đông miền trung Bắc Triều Tiên, nam bắc đánh tiến vào, đến lúc đó, tuyến Bình Nhưỡng Nguyên Sơn cũng sẽ khó giữ...
Thời khắc then chốt, Mao Trạch Đông triệu kiến Dương Thành Võ:
- Cậu đi! Trước đó cậu phải vội vã đến tiền tuyến Triều Tiên, ổn định chiến tuyến, không cho phép tùy ý từ bỏ một tấc đất!
Ngày 14 tháng 6 năm 1951, Dương Thành Võ dưới sự dẫn dắt của nhân viên công tác, bước vào Y Niên Đường bên trong Phượng Trạch Viên ở Trung Nam Hải.
- Chủ tịch! - Dương Thành Võ đứng nghiêm chào quân kỳ.
- Ngồi xuống đi, xin mời ngồi. - Theo sự thay đổi của tuổi tác và môi trường, câu nói gặp mặt giữa Mao Trạch Đông và Dương Thành Võ cũng có sự thay đổi vi tế. - Nghe đồng chí Ân Lai, Vinh Trấn nói, "Binh đoàn Thủ đô" của các cậu đã làm tốt chuẩn bị vào Triều Tiên, rất tốt.
- Sĩ khí của cán bộ chiến sĩ rất cao. - Dương Thành Võ tuy vẫn sắc bén như xưa, nhưng trong tính cách đã bổ sung thêm sự trầm ổn kiên định, ngồi đó báo cáo: - Để kháng Mỹ viện Triều, bảo vệ gia đình bảo vệ đất nước, đều biểu thị không sợ hy sinh, phải đánh nhiều trận thắng!
- Tốt! - Mao Trạch Đông giới thiệu một lượt cục diện chiến trường, rồi chỉ vào bản đồ: - Hiện nay là chiến tranh vận động chuyển sang chiến tranh trận địa. Người Mỹ nói tôi cả đời không muốn đánh chiến tranh trận địa, lần này tôi sẽ đánh cho hắn một trận chiến tranh trận địa! Đánh ở tuyến 38! Thành Võ à, cậu chớ làm tôi mất mặt!
Dương Thành Võ hăng hái đứng vụt dậy:
- Nam nhi sinh ra chí bốn phương, da ngựa bọc thây vốn thường tình. Chủ tịch, tôi quyết không làm nhục vinh quang của bộ đội thú vệ Kinh Tân!
- Ồ, đúng vậy, người ta gọi các cậu là "Binh đoàn Thủ đô" mà. - Mao Trạch Đông đứng dậy làm động tác: - Đi, ăn cơm, hôm nay tôi mời khách.
Dưới giếng trời trong sân, một chiếc bàn vuông, bốn đĩa thức ăn, một chai rượu vang đỏ Thông Hóa, bốn chiếc ly thủy tinh cao chân. Mao Trạch Đông và Giang Thanh mời Dương Thành Võ và Phó Chính ủy Trương Nam Sinh cùng dùng bữa trưa.
Giang Thanh rót rượu, Mao Trạch Đông đứng dậy nâng ly. Dương Thành Võ vội vàng đứng theo.
- Thành Võ à, tôi uống với cậu một ly rượu.
- Chủ tịch, nên là tôi mời ngài trước.
- Không, hôm nay tôi mời cậu trước. Hy vọng các cậu đến Triều Tiên, nhất định phải tôn trọng Chủ tịch Kim Nhật Thành – lãnh tụ nhân dân Triều Tiên, tôn trọng Quân đội nhân dân Triều Tiên và nhân dân. Phải yêu quý từng cây cỏ ngọn cây ở đó giống như yêu quý con ngươi của mình. Cạn ly!
Mao Trạch Đông uống cạn một hơi. Dương Thành Võ uống cạn theo.
Mao Trạch Đông một miếng thức ăn không ăn lại nâng ly lên:
- Kính cậu ly thứ hai. Cậu nhất định phải giữ vững tuyến 38; cậu chỉ cho phép cơ động giữa vĩ tuyến 38 và vĩ tuyến 38.5, lùi thêm một bước cũng không được, trừ khi qua sự phê chuẩn của tôi, cạn ly!
- Cạn! - Dương Thành Võ giống như lập quân lệnh trạng chạm ly kêu lanh lảnh với Mao Trạch Đông, một ly rượu vang lớn uống cạn một hơi.
Mao Trạch Đông vẫn không ngồi không ăn thức ăn, lại nâng ly lần thứ ba, bàn tay kia cũng giơ lên ngang ngực, lắc lắc ngón tay nói:
- Ly rượu thứ ba tôi yêu cầu binh đoàn các cậu trong tác chiến sau này, điện báo quan trọng ngoài việc phát Sở chỉ huy Chí nguyện quân, đồng thời còn phải phát về Bắc Kinh, phát cho tôi. Tôi Mao Trạch Đông muốn đánh cho người Mỹ một trận chiến tranh trận địa. Cạn!
Uống xong ba ly lớn, chai rượu kia từ lâu đã trống rỗng.
Vệ sĩ của Mao Trạch Đông từng hồi ức nói:
- Chủ tịch lần đầu tiên dùng cái ly lớn như thế, một miếng thức ăn không ăn liền cạn ba ly rượu.
Dương Thành Võ từng hồi ức nói:
- Chủ tịch mời tôi ba ly rượu, tôi kiên trì giữ vững trận địa ở tuyến 38 hai năm, lập nên ba kỷ lục: Kỷ lục tiêu diệt địch ngày cao nhất, kỷ lục tiêu diệt địch chiến dịch cao nhất và kỷ lục tổng số tiêu diệt địch cao nhất.
Sao dời vật đổi, năm tháng trôi qua.
Tổng tham mưu trưởng Dương Thành Võ năm mươi ba tuổi lại một lần nữa làm tiên phong mở đường cho Mao Trạch Đông, hộ tống Mao Trạch Đông rời Vũ Hán bay Thượng Hải. Lúc ấy khi tung hoành sa mạc chiến trường anh dẫu thế nào cũng không thể ngờ tới, có một ngày anh hộ tống Mao Trạch Đông, lại là vì tổ chức quần chúng và một phần cán bộ chiến sĩ Giải phóng quân bao vây quân khu, diễu hành vũ trang, xung kích Khách sạn Đông Hồ nơi ngài ở.
Đương nhiên, Dương Thành Võ lại càng không thể ngờ tới, tám tháng sau anh sẽ quay lại Vũ Hán, nhưng lúc đó anh đã sa cơ thành "tù nhân". Tuy nhiên, đây sẽ là câu chuyện sau này.
3 giờ sáng. Đêm mờ mịt, người mờ mịt, đoàn xe xuất phát.
Dương Thành Võ mặc quân phục đầy đủ, dẫn dắt tham mưu cảnh vệ ngồi xe ZIS đi ở phía trước, xe ZIS của Mao Trạch Đông đi sát ngay sau đó, rồi đến xe tải chở bộ đội cảnh vệ đang trong tình trạng cảnh giác cao độ. Xe lái nhanh như gió, xe cảnh vệ suýt nữa không theo kịp. May mà đêm đã khuya, trên phố không còn đội ngũ diễu hành nữa, không xảy ra tình huống ngoài ý muốn, thuận lợi chạy đến sân bay Vương Gia Đôn.
Sân bay không giống như những gì Ngô Pháp Hiến báo cáo, không có "Triệu hùng sư" và quân nhân "phản loạn" của Quân khu Vũ Hán. Chuyên liệt (tàu hỏa chuyên dụng) của Mao Trạch Đông yên ắng đỗ cạnh sân bay.
Dương Thành Võ nhảy xuống xe sải bước chạy về phía xe ô tô của Mao Trạch Đông, hộ tống Mao Trạch Đông lên chuyên liệt.
- Chủ tịch, ngài nghỉ ngơi một chút trước đi, uống chút nước. - Dương Thành Võ nói: - Tôi lên tháp chỉ huy gọi điện thoại cho Thủ tướng.
- Cậu đi đi. - Mao Trạch Đông đã bắt đầu tìm thuốc lá để hút.
- Thủ tướng, tôi đã đến sân bay an toàn. - Để bảo mật, Dương Thành Võ không nhắc đến Mao Trạch Đông.
- Khi nào đi?
- Thủ tướng chưa phát biểu.
- Đường trời đường đất đường nước, đã xác định chưa?
- Tôi xin chỉ thị lại một lần nữa.
- Xác định xong thì báo cáo.
- Rõ.
Dương Thành Võ bước xuống tháp chỉ huy, vội vã quay về chuyên liệt. Mao Trạch Đông lại đang xem hai bức thư đó, suy ngẫm điều gì.
- Chủ tịch, Thủ tướng bảo xác định lại đi thế nào, khi nào đi?
- Chúng ta cứ bay Thượng Hải, cậu đi liên lạc đi.
- Tôi chuẩn bị trước một chút, xem chiếc máy bay nào thích hợp. - Dương Thành Võ vừa nói, vừa vội vàng chạy về phía sân đỗ.
Trên sân đỗ đỗ lần lượt không ít máy bay, có sáu chiếc Il-18, có mấy chiếc Il-14 và Viscount, còn có hai chiếc trực thăng.
Dương Thành Võ gọi người tìm Đại đội trưởng đến, hỏi:
- Tôi muốn dùng một chiếc máy bay, chiếc nào an toàn nhất?
Đại đội trưởng nói:
- Những máy bay này đều có thể bay.
- Phi công thế nào...
“Đều có kinh nghiệm nhất định.” Câu trả lời của đại đội trưởng tương đối chung chung.
“Cậu giới thiệu cụ thể hơn đi, so sánh xem máy bay nào an toàn hơn.”
Đại đội trưởng nhìn Dương Thành Võ, chớp chớp mắt, không hiểu vì sao vị Tổng tham mưu trưởng này hôm nay lại “lắm lời dài dòng” như vậy.
Anh ta giới thiệu chi tiết với Dương Thành Võ về tình hình cụ thể của từng chiếc máy bay, cũng như tình hình tư tưởng kỹ thuật của các phi công.
Dương Thành Võ chỉ vào chiếc máy bay cuối cùng: “Tôi sẽ ngồi chiếc này.”
“Chiếc này cậu không dùng được.” Đại đội trưởng bất ngờ cười lắc đầu với Tổng tham mưu trưởng của mình, ra vẻ không đồng tình, “Chiếc này tình trạng tốt nhất, là để Phó thủ tướng Tạ dùng. Bất kỳ ai khác cũng không được dùng.”
“Tôi là Tổng tham mưu trưởng!” Dương Thành Võ nổi giận, “Tổng tham mưu trưởng tôi mà không dùng được một chiếc máy bay của cậu sao?”
Dương Thành Võ tức giận và kinh ngạc là có nguyên nhân.
Trước kia, việc điều động máy bay có một bộ chế độ. Có thể nói, nếu không qua Tổng tham mưu trưởng, bất kỳ ai cũng không thể tự ý điều động, sử dụng máy bay. Các đồng chí lãnh đạo từ cấp Ủy viên Bộ Chính trị trở lên muốn hành động, nên báo cáo Thủ tướng; Chủ tịch Mao và Phó chủ tịch Lâm dùng máy bay, cũng bắt buộc phải báo cáo Thủ tướng. Nếu bản thân Thủ tướng dùng máy bay, bắt buộc phải báo cáo Chủ tịch Mao. Việc điều động cụ thể một chiếc máy bay có một bộ quy trình bắt buộc phải đi qua: Đầu tiên là Bộ Tác chiến Tổng tham mưu tiếp nhận thông báo từ bộ phận liên quan, lập tức báo cáo Tổng tham mưu trưởng Dương Thành Võ. Sau khi Dương Thành Võ phê chuẩn, Bộ Tác chiến Tổng tham mưu lại thông báo cho Bộ Tác chiến Không quân. Bộ Tác chiến Không quân báo cáo Tư lệnh Không quân, Chính ủy Không quân, phải do Tư lệnh và Chính ủy Không quân cùng ký tên chung ban hành mệnh lệnh, sau đó mới có thể gọi dùng máy bay.
Nếu là các vị Nguyên soái lớn đi máy bay, cũng bắt buộc phải được sự phê chuẩn của Tổng thư ký Quân ủy và Chủ nhiệm Văn phòng, sau đó theo quy trình do Tư lệnh, Chính ủy Không quân ra lệnh, điều động máy bay. Sau này Dương Thành Võ nghe tin Lâm Bưu ngồi máy bay “Trinh Thám Ba Cánh” trốn chạy ở sân bay Sơn Hải Quan, từng cảm thán: Nếu toàn bộ chế độ trước kia không bị phá hoại, Lâm Bưu làm sao có thể điều động máy bay, lại làm sao có thể bay trốn được chứ...
Chế độ đã bị phá hoại trong “Cách mạng Văn hóa”. Viên đại đội trưởng phi công này lại nói: “Máy bay này không có sự phê chuẩn của Phó thủ tướng Tạ, thì không ai được ngồi.”
Việc điều động máy bay vậy mà lại thành quyền lực của Bộ trưởng Bộ Công an Tạ Phú Trị!
“Nói lại lần nữa, tôi là Tổng tham mưu trưởng!” Dương Thành Võ đang định phát tác, thì từ xa nhìn thấy Mao Trạch Đông đang đi tới bãi đậu máy bay. Ông vội vàng, không màng bàn chuyện “chế độ”, “quy trình” nữa, nghiến chặt hàm răng phát ra từ sâu trong cổ họng một tiếng gầm gừ trầm đục bị kìm nén: “Máy bay này lãnh tụ vĩ đại Chủ tịch Mao cũng muốn ngồi!”
Đại đội trưởng như bị roi điện chích một cái, giật nảy mình theo phản xạ thần kinh, cơ thể thẳng đuổi theo ánh mắt của Dương Thành Võ liếc qua một cái, sắc mặt lập tức tái xanh, mồ hôi cũng túa ra.
“Tổng trưởng Dương, tôi không biết, tôi không biết.” Lúc đại đội trưởng giải thích, cơ thể cong lên uốn lượn như một chiếc lò xo có độ đàn hồi cực tốt, “Những lời tôi vừa nói là do tôi không biết, tôi có lỗi, tôi sai rồi...”
Dương Thành Võ chỉ ngón tay vào máy bay: “Đừng nói nhảm. Chủ tịch Mao sẽ ngồi chiếc máy bay này!”
“Rõ!” Đại đội trưởng toàn thân đứng thẳng, chào theo điều lệnh. Sau đó báo cáo: “Tổng trưởng Dương, để đảm bảo an toàn, hai đại đội trưởng chúng tôi sẽ lái chiếc máy bay này, hộ giá hộ hàng cho lãnh tụ vĩ đại!”
Dương Thành Võ dịch cánh tay, ngón tay quét ngang một khoảng lớn: “Những chiếc máy bay này đều phải dùng, các cậu sắp xếp người khác ngồi đi.”
“Rõ! Thưa Tổng trưởng.”
Mao Trạch Đông lúc này đã đi tới. Dương Thành Võ bước lên đón mấy bước: “Chủ tịch, chúng ta sẽ ngồi chiếc máy bay này, tính năng tốt, do hai đại đội trưởng đảm nhận cơ trưởng và cơ phó.”
“Ồ, vậy lên chiếc này đi.” Mao Trạch Đông đứng bên cạnh máy bay, đợi sắp xếp. Trong những vấn đề loại này, ông nghe theo nhân viên công tác. Nói thế nào làm thế ấy.
Máy bay không có loại thang lớn mà hàng không dân dụng hay dùng, chỉ có chiếc thang nhỏ để phi công lên xuống máy bay, loại thang này phải dùng cả tay lẫn chân để trèo lên. Dưới sự hướng dẫn của nhân viên mặt đất sân bay, một vệ sĩ trèo lên xem trước, sau đó mời Chủ tịch Mao lên máy bay.
Mao Trạch Đông cười nhập gia tùy tục, đi theo một vệ sĩ khác, cũng dùng cả tay lẫn chân trèo lên máy bay.
Dương Thành Võ sát theo sau Mao Trạch Đông trèo lên máy bay, sắp xếp cho Mao Trạch Đông ngồi ổn thỏa.
“Máy bay này do đâu sản xuất?” Mao Trạch Đông quay đầu nhìn ngó xung quanh.
“Liên Xô.” Dương Thành Võ đáp.
“Tên gì?” Mao Trạch Đông rút ra một điếu thuốc, không hút ngay, cầm trong tay nhào nặn qua lại. Ông cũng có thói quen này: Bóp sợi thuốc cho tơi ra, hút sẽ đỡ tốn sức, lại còn có thể tranh thủ thời gian nhào nặn thuốc lá để đóng vai trò kiểm soát lượng thuốc hút vào.
“Ilyushin-18.” Dương Thành Võ tiếp tục đáp.
“Bao nhiêu tiền một chiếc?”
“Không biết. Dù sao thì rất đắt.”
“Đến bao giờ đất nước chúng ta mới có thể chế tạo ra loại máy bay này?”
“Chúng ta đang nghiên cứu, nhưng vẫn chưa làm ra được. Trước tiên là mô phỏng theo họ, nhưng cũng không hề dễ dàng như vậy, vật liệu không đạt chuẩn thì cũng không được.”
“Ồ, là vấn đề năng lực tổng hợp.” Mao Trạch Đông gật đầu, châm lửa hút thuốc lá. Ông vô thức nhìn ra cửa sổ máy bay, bỗng nhiên nhíu mày với vẻ mặt có chút mất mát, lẩm bẩm một câu: “Muốn đến sông Trường Giang để bơi, bây giờ cũng không bơi được nữa.”
“Chủ tịch, ngài cứ ngồi nghỉ ngơi trước đi, tôi đi sắp xếp một chút.” Dương Thành Võ trèo xuống máy bay, phân phái máy bay cho đoàn tùy tùng.
Chiếc thứ nhất là máy bay chở nhân viên cảnh vệ.
Chiếc máy bay thứ hai là Mao Trạch Đông, Dương Thành Võ, Uông Đông Hưng, thư ký Trương cùng hai tham mưu cảnh vệ Vương Vĩnh Lương và Tiêu Lương Thần.
Chiếc máy bay thứ ba là nhân viên công tác bên cạnh Mao Trạch Đông.
Chiếc máy bay thứ tư là bộ đội cảnh vệ...
Chẳng mấy chốc, tiếng gầm rú của động cơ máy bay vang lên thành một mảnh, hơn mười chiếc máy bay lần lượt nối đuôi nhau ra đường băng, bay lên bầu trời đêm, hùng dũng bay thẳng về phía Thượng Hải...
Ngày 21, mười một giờ trưa.
Thân máy bay khẽ chấn động một cái, có thể cảm nhận được tiếng xóc nảy và ma sát của bánh xe trên đường băng. Một trái tim của Dương Thành Võ cũng theo đó mà hạ xuống.
Cuối cùng cũng hộ tống an toàn cho Mao Trạch Đông đến Thượng Hải.
Lúc Dương Thành Võ thò đầu từ cửa cabin nhìn ra, sân bay Hồng Kiều rộng lớn thế mà trống không, không thấy bóng dáng quần chúng và các quan chức xếp hàng như mọi khi. Cạnh thang hàng không chỉ đứng duy nhất một người, là Trương Xuân Kiều.
Ông ta đứng nghiêm cẩn kính cẩn, trơ trọi với vẻ mặt lạnh lùng, xung quanh bóng người thưa thớt.
Dương Thành Võ trèo xuống thang dây, bắt tay với Trương Xuân Kiều, không có gì để nói, ngẩng đầu chăm sóc Mao Trạch Đông trèo xuống máy bay.
Mao Trạch Đông bắt tay với Trương Xuân Kiều, cũng không nói gì, cả đoàn người lao về phía đội xe.
Lặng lẽ không một tiếng động, Mao Trạch Đông dọn vào Nhà khách Hồng Kiều.
Đây là một tòa lầu nhỏ hai tầng. Mao Trạch Đông ở tầng dưới, có phòng ngủ, phòng sinh hoạt và phòng khách. Dương Thành Võ ở một dãy phòng khác ở tầng dưới, đó là nơi Giang Thanh từng ở trước kia, thông với hành lang phòng ở của Mao Trạch Đông.
“Thành Võ này,” Mao Trạch Đông ngồi xuống uống trà, định thần lại rồi nói, “Cậu gọi điện cho Thủ tướng đi, rằng chúng ta đã đến nơi an toàn.”
Lúc Dương Thành Võ gọi điện thoại, Mao Trạch Đông vẫn luôn uống trà, hút thuốc, suy nghĩ tâm sự.
Điện thoại của Dương Thành Võ vừa đánh xong, Mao Trạch Đông vung tay lên: “Cậu gọi thêm một cuộc điện thoại nữa, bảo Thủ tướng sớm quay về Bắc Kinh. Vấn đề Vũ Hán một hai ngày không giải quyết được đâu, tôi còn phải xem, phải suy nghĩ. Bảo Thủ tướng chú ý an toàn.”
Lần thứ hai Dương Thành Võ gọi điện thoại đến Vũ Hán, Mao Trạch Đông tiếp tục uống trà, hút thuốc, suy nghĩ sự việc.
Đánh điện thoại xong, Mao Trạch Đông lại một lần nữa giơ tay lên, chỉ vào Dương Thành Võ: “Thành Võ này, cậu đi đi, sắp xếp người bay về Vũ Hán, xem tình hình hiện nay ở Vũ Hán thế nào, dư luận quần chúng, tình hình xã hội, tình hình bộ đội, tình hình các mặt...”
Dương Thành Võ bận rộn đi bố trí. Chỉ định Chính ủy Không quân Dư Lập Kim và Phó bộ trưởng Bộ Tác chiến Lý Tĩnh bay khứ hồi Vũ Hán, đồng thời yêu cầu: “Có tình hình gì phải báo cáo cho tôi bất cứ lúc nào!”
Mao Trạch Đông đã hơn ba mươi tiếng đồng hồ không chợp mắt mà hoàn toàn không có chút buồn ngủ nào.
Uống trà đặc, hút thuốc lá, suy nghĩ vấn đề.
Thỉnh thoảng ông lại lấy hai trang giấy thư đó ra xem.
Trận hỗn loạn ở Vũ Hán này, rốt cuộc là bản chất gì? Binh biến? Vậy thì không ai có thể ra vào Vũ Hán được nữa... Ánh mắt Mao Trạch Đông rơi vào dòng chữ “tranh thủ lúc hắn ta chưa hạ quyết tâm”. Ra ngoài một cách thuận lợi suôn sẻ, có thể thấy Trần Tái Đạo không hạ mệnh lệnh chết. Mọi người đều nói Từ Hải Đông năng nổ, nhưng đã ra ngoài được rồi, thì chứng tỏ Từ cũng không hạ mệnh lệnh chết...
Vấn đề Vũ Hán đương nhiên phải xử lý. Không xử lý thì sẽ không có “vương pháp”. Các lộ “chư hầu” nếu đều bắt chước theo, cho dù chỉ là một “chư hầu” bắt chước, hậu quả cũng đủ khiến người ta lo ngại!
Năm 1958, Mao Trạch Đông từng dùng giọng nói cao vút của mình nói với các Bí thư Tỉnh ủy rằng: “Luật dân sự luật hình sự nhiều điều như vậy, ai mà nhớ nổi? Hễ dấy lên Đại nhảy vọt, thì không có thời gian phạm pháp.” Không lâu sau ông lại nói: “Tôi là thầy tu chống ô, vô pháp vô thiên.” Xem ra hiện nay, không có “vua trời” là không được, một chút luật pháp cũng không màng là không được.
Trần Tái Đạo chính là không có “vua trời”.
Mao Trạch Đông bất chợt nhớ đến một chuyện cũ.
Đó là mùa hè của hai năm trước, Mao Trạch Đông ở Quảng Châu, đang chuẩn bị bơi lội, ba vị tướng quân Trần Tái Đạo, Hứa Thế Hữu, Vương Kiến An tới, hy vọng được gặp Chủ tịch Mao. Mao Trạch Đông từ trước đến nay vẫn luôn khoan dung ưu đãi đối với những vị tướng chiến trận xuất thân từ công nông không có nhiều học thức ấy. Huống hồ lại là Thượng tướng xuất thân từ Sư đoàn Tứ Phàn, ông lập tức tiếp đón họ dưới tấm bạt che bên bể bơi.
Thời tiết quá nóng, ba vị tướng chiến trận ai nấy mồ hôi đầm đìa, lắng nghe Mao Trạch Đông trò chuyện phiếm. Đột nhiên, Trần Tái Đạo nhìn mặt nước biếc biếc kia, đến một tiếng chào cũng chẳng thưa, cởi phăng bộ quân phục đó ra, tõm một tiếng vang lên, mặc chiếc quần đùi to nhảy ùm xuống bể bơi, chốc chốc lại nhô đầu lên khỏi mặt nước sảng khoái phun bọt nước.
Mao Trạch Đông ngây người ra, không chém gió chuyện thiên hạ nữa, nhìn Trần Tái Đạo bơi lội.
Hứa Thế Hữu và Vương Kiến An cũng ngây người... Vị tiểu đệ này của họ vậy mà lại thất lễ trước mặt Mao Trạch Đông như thế, không có dáng vẻ của một kẻ bề tôi. Đặc biệt là Hứa Thế Hữu, ông ta phóng khoáng, lỗ mãng và hung hãn hơn Trần Tái Đạo rất nhiều, nhưng ông ta lại tuyệt đối trung hiếu, trong lòng mãi mãi có một “vua trời”, mãi mãi bái lạy “vua trời”. Ông ta hận không thể xông đến quát vào mặt cái kẻ không “trời” không “đất” Trần Tái Đạo đó một trận, rồi chửi thêm câu “mẹ kiếp”!
Thế nhưng, Mao Trạch Đông ngược lại rất thích cái vẻ mộc mạc thật thà không mưu mô thủ đoạn, không đầu óc này. Từ trước đến nay ông vẫn cho rằng “thượng trí” và “hạ ngu” có thể “cùng mưu sự”, đoàn kết làm nên đại nghiệp; chỉ duy nhất “kẻ tầm thường” là khó bề chung chọi, những kẻ này khoác lác khoe khoang, ai cũng có lý lẽ riêng, không tâm phục khẩu phục mà còn khinh miệt lẫn nhau. Thắng thì tranh công kiêu ngạo, bại thì đùn đẩy oán trách, thực sự khó làm nên đại sự.
“Ha ha,” Mao Trạch Đông cười đứng dậy, “Các cậu có bơi không? Tôi cũng phải xuống nước đây!”
Ngày hôm nay, Mao Trạch Đông bơi rất vui vẻ, sau khi bơi còn giữ ba vị tướng quân đôn hậu ít văn này ở lại ăn cơm tối.
Thế nhưng, ba năm sau nhìn lại chuyện này, lỗ mãng hấp tấp, không đầu óc cũng sẽ làm hỏng đại sự, trong lòng không có “vua trời” thì lại càng chuyện lớn không thể dung thứ. Cho nên, đối với Trần Tái Đạo bắt buộc phải xử lý nghiêm khắc, làm gương cho đám kiêu binh hãn tướng đó, để họ hiểu được “vua trời”, hiểu được quy củ.
Thế nhưng, xử lý bắt buộc phải có một “độ”, nắm bắt không chuẩn “độ” thì sẽ làm rối đại cục, sinh chuyện lớn. Muốn nắm bắt chuẩn xác “độ” này, trước tiên bắt buộc phải định tính chuẩn xác. Không định tính thì không thể xác định được “độ” này.
Mao Trạch Đông lại một lần nữa gọi Dương Thành Võ tới.
“Thành Võ này, không buồn ngủ! Không ngủ nữa, đi dạo thôi.” Mao Trạch Đông gọi Dương Thành Võ, bước qua hành lang được trải thảm dày, thong thả đi ra ngoài lầu.
Vô số ngôi sao vây quanh một vầng trăng khuyết, tĩnh mịch không tiếng động nhìn xuống đại điện; gió biển mang theo sự tươi mới và mát mẻ, gột rửa đi sự mệt mỏi của màn đêm.
“Vương Lực có tin tức gì chưa?” Mao Trạch Đông vừa suy tư vừa hỏi.
“Có tin rồi... Chiều nay nhận được điện thoại, cậu ta được Chính ủy Sư đoàn 29 Trương Chiêu Kiếm bí mật bảo vệ lại... Trương Chiêu Kiếm nói, cậu ta hiện tại nghe theo Không quân.”
“Đội ngũ diễu hành ở Vũ Hán vẫn còn rất đông chứ?”
“Rất đông.”
“Sư đoàn độc lập vũ trang tận răng, ngồi xe tải, đi xe mô tô, giương lê...” Mao Trạch Đông nhìn chằm chằm Dương Thành Võ, “Sư đoàn trưởng nào của họ mà cậu quen thuộc?”
“Ngưu Hoài Long, trước kia từng công tác ở Khu vực thủ đô Bắc Kinh. Có điều, vũ trang tận răng... giương lê thì vẫn chưa rõ.”
“Sau này nghe báo cáo, cậu, Xuân Kiều, Đông Hưng phải cùng nghe.” Biểu cảm của Mao Trạch Đông mơ hồ, nhưng Dương Thành Võ hiểu rõ, nhất định là Lưu Phong, Ngô Pháp Hiến lại báo cáo điều gì với Trương Xuân Kiều rồi.
Mao Trạch Đông dừng bước, nghiêm túc nhìn Dương Thành Võ: “Cậu nhìn ra chứ? Hôm đó tôi gặp hai người bọn họ, Chung Hán Hoa liền ngồi không yên, muốn đi...”
“Không nhìn ra ạ.” Dương Thành Võ thật thà đáp.
“Sao lại ngồi không yên?” Mao Trạch Đông tự lẩm bẩm rồi tiếp tục đi về phía trước, khoảnh khắc này có lẽ ông lại nhớ đến “cuốn sách lớn” kia rồi.
“Người xưa thiên tử có tuần thú, hội chư hầu... Tín nghe thiên tử vì thích đi chơi, thế tất không có việc gì mà ra ngoại ô đón chào yết kiến; yết kiến rồi bệ hạ nhân đó mà bắt lấy... liền xiềng xích Tín đem về.”
Rất có thể, Chung Hán Hoa là sợ làm Hàn Tín, bị “bắt”, bị “xiềng xích” đem về... Chung Hán Hoa là chính ủy, đương nhiên đọc nhiều sách, hiểu chính trị.
“Tiếp xúc quan sát nhìn nhận,” tư tưởng của Mao Trạch Đông liền mạch, nhưng cách nói lại nhảy cóc, đôi khi lược bỏ rất nhiều nội dung, người không rõ nội dung bên trong sẽ cho rằng đầu đuôi không khớp nhau, “Trần là một kẻ ngu ngốc, đầu óc đơn giản, tư tưởng phản động!” Mao Trạch Đông làm một động tác tay, quay người đi về phía lầu, vừa dặn dò: “Giữ liên lạc với Bắc Kinh Vũ Hán, bất cứ lúc nào cũng phải báo cáo cho tôi.”
Dưới ánh đèn, Trần Tái Đạo và Chung Hán Hoa nhìn nhau ngẩn ngơ không thốt nên lời. Mao Trạch Đông không chợp mắt nổi, họ lại càng không chợp mắt nổi... Đối mặt với cục diện hỗn loạn ở Vũ Hán, họ hoàn toàn bó tay hết cách.
“Ngày mai Thủ tướng triệu tập họp, có lẽ có thể nghĩ cách ổn định cục diện.”
“Haizz,” Trần Tái Đạo thở dài dài, “Phó mặc cho số phận thôi...”
Nói Trần Tái Đạo “đầu óc đơn giản”, thậm chí “ngu ngốc”, có lẽ có lý. Nhưng nói là “phản động”, ông ta tuyệt đối không dám nghĩ tới, thậm chí cũng không biết cách nghĩ.
Nhiều năm sau, Trần Tái Đạo cũng từng hồi tưởng lại “Sự kiện 20 tháng 7” ấy cùng suy nghĩ của bản thân lúc bấy giờ:
Ngày 20 tháng 7 đã đến...
Sáng sớm, tôi không kịp lau đi lớp mồ hôi đầm đìa toàn thân do oi bức, phiền muộn tiết ra, bước ra khỏi Sở số 2 Nhà khách Đông Hồ, định đến Bách Hoa số 2 tìm Tạ Phú Trị, nghiên cứu xem làm thế nào để kiểm soát cục diện lúc bấy giờ...
Tôi vừa mới ngồi xuống trong phòng Tạ Phú Trị thì hơn hai trăm đại biểu của “Triệu quân hùng sư” phẫn nộ xông vào. Họ chen chúc ở cửa phòng Tạ Phú Trị, yêu cầu Vương Lực ra trả lời câu hỏi.
Tạ Phú Trị và tôi vừa thấy cảnh tượng này, vội vàng đứng dậy từ chỗ ngồi, bước nhanh đến cửa phòng, khuyên họ ra bên ngoài, có vấn đề gì thì đều có thể bàn bạc.
Tại sao khuyên họ ra bên ngoài? Đây là một “kế hoãn binh” ứng phó lúc khẩn cấp.
Bởi vì Vương Lực ở ngay phòng bên cạnh, nếu thực sự xảy ra vấn đề gì, làm tổn hại đến vị “khâm sai đại thần” này, thì chẳng phải chúng ta lại càng “tội trồng thêm tội” hay sao...
Kết quả đàm phán của chúng tôi rất tốt, lúc đó tôi vô cùng hài lòng. Tạ Phú Trị căn cứ theo yêu cầu của họ, đồng ý chiều nay sẽ tiếp kiến họ, trả lời các câu hỏi mà họ đặt ra. Họ nhận được lời hứa của Tạ Phú Trị, đồng ý lập tức rời khỏi Nhà khách Đông Hồ.
Lúc này, Vương Lực trốn trong phòng, chỉ cách chúng tôi một bức tường. Cậu ta có lẽ đã nghe rõ nội dung cuộc trò chuyện, lúc này mới lấy hết can đảm bước ra khỏi cửa phòng, ngồi lại với tôi và Tạ Phú Trị.
Nào ngờ, sóng gió chưa lắng xuống, sóng gió khác lại nổi lên.
Đúng vào lúc các đại biểu của “Triệu quân hùng sư” sắp rời đi, lại như cuồng phong quật khởi xông vào mấy trăm người.
Những người này, phần lớn đều là chiến sĩ bộ đội. Họ đợi lâu quá ở đại viện quân khu mà không thấy được tiếp kiến, liền tức giận đùng đùng xông vào. Họ ào một tiếng ùa tới trước mặt chúng tôi, lớn tiếng hô hào muốn Vương Lực ra tiếp kiến. Cái dáng vẻ đó, quả thực vô cùng áp đảo, không cho người ta giải thích.
Cả Tạ Phú Trị và tôi đều im lặng không nói gì.
Đám chiến sĩ ngốc nghếch này, mang theo động cơ khiến người ta khó lòng dò đoán, giận đùng đùng xông đến trước mặt chúng tôi, trong một mảnh hỗn loạn, họ không thể kiềm chế nổi sự ràng buộc của lý trí nữa, cảm xúc chi phối hành động lỗ mãng, chỉ thấy họ ào một cái nhào tới, mặc kệ ba bảy hăm mươi mốt, nhằm vào tôi chính là một trận đấm đá báng súng, dùng cách này để trút bỏ sự phẫn nộ trong lòng họ.
Lúc đó, tôi không có sự lựa chọn nào khác, cách duy nhất là nhẫn nhịn, mặc cho họ đá, mặc cho họ đánh...
Ngay lúc tôi đang bị đánh, Vương Lực nhân cơ hội chuồn vào phòng của mình.
Lúc này, nhân viên cảnh vệ hét lớn: “Đừng đánh nữa! Có gì từ từ nói, có lý thì giảng...” Đám chiến sĩ đang vung tay múa chân đấm đá kia, bị tiếng hét ngăn cản nghiêm khắc này chặn lại, lập tức dừng đấm đá, báng súng lại.
Lúc đầu óc tôi quay cuồng hoa mắt, họ xông vào phòng, tìm thấy Vương Lực đang hoảng sợ, bắt cậu ta đến đại viện quân khu trả lời câu hỏi. Lúc đó, tôi bị đánh khắp người đau nhức, đã không còn sức lực để ngăn cản hành động tiếp theo của họ nữa, miễn cưỡng chống cơ thể dậy, bảo họ đừng bắt Vương Lực đi. Thế nhưng, trong tâm trí họ, tôi đã trở thành “kẻ đầu hàng”, đương nhiên họ sẽ không nghe lời tôi.
Cuối cùng, do Vương Lực không chịu đi theo họ, họ cưỡng ép nhét cậu ta lên ô tô, chở thẳng đến đại viện quân khu rồi...
Chiếc hộp Pandora, mở ra thả ra thì dễ, thu lại đậy vào lại không đơn giản như thế. Quan điểm và tình cảm của Trần Tái Đạo đứng về phía “Triệu quân hùng sư”, nhưng bảo ông ta thao túng “Triệu quân hùng sư” thì là điều không thể, cục diện Vũ Hán tuyệt đối không phải là thứ mà ông ta có thể kiểm soát nổi... Ngòi nổ khiến mọi thứ hỗn loạn là bài phát biểu của Tạ Phú Trị, Vương Lực, ủng hộ một phái, đè bẹp một phái. Nhưng đây không phải là căn nguyên.
“Ngoài sa mạc ra, phàm là nơi có con người tụ tập, đều phân thành tả, trung, hữu.” Câu nói này của Mao Trạch Đông là đúng. Thế nhưng khi xử lý vấn đề cụ thể, đem các tổ chức quần chúng chia thành “phái cách mạng” và “phái bảo hoàng”, thì lại là sai lầm.
Đây là sự đối lập và đấu tranh do con người tạo ra. Là căn nguyên.
Huống hồ, sự phân chia này sẽ quyết định sự phân phối lại quyền lực của đám “đầu sỏ”, cũng sẽ quyết định việc quần chúng bình thường quay về đơn vị của mình ngày tháng có dễ chịu hay không...
“Kẻ xướng suy vi, hà hữu kỳ hậu! Ta hà hữu kỳ hậu, một đứa con trai bị đánh chết, một đứa con trai phát điên. Sáng kiến đại luyện thép là của Kha Khánh Thi hay của tôi? Tôi nói là của tôi... Tháng sáu tôi nói mười triệu bảy trăm nghìn tấn, sau đó đem đi làm, Bắc Định Hà đưa vào thông cáo, từ đó gây ra đại họa, mấy chục triệu người ra trận...”
Đây là lời Mao Trạch Đông nói tại Hội nghị Lư Sơn về “Đại nhảy vọt”. Đối với “Cách mạng Văn hóa”, ông không nói “kẻ xướng suy vi”, mà nói “tự mình phát động”. Thế nhưng đối với “quần chúng đấu quần chúng”, ông trước sau cho rằng là “kẻ đi theo con đường tư bản chủ nghĩa” đang khích động. Sự hạn chế của văn hóa lớn mà ông chịu đựng, khiến ông dù vĩ đại đến đâu cũng không thể nhìn thấy bi kịch của chính mình. Ít nhất là trong trận bạo loạn ở Vũ Hán này, ông hoài nghi, phẫn nộ, tức giận, ánh mắt trước sau vẫn dán chặt vào Quân khu Vũ Hán, dán chặt vào Trần Tái Đạo và Chung Hán Hoa.
Ngày 22 tháng 7 năm 1967, một giờ ba mươi phút, vài tiếng đồng hồ sau khi đi dạo cùng Dương Thành Võ, cuối cùng ông cũng đưa ra chỉ thị cho Giang Đông Hưng.
Trên bản ghi chép đó có ba điều.
1. Tiếp xúc quan sát nhìn nhận, Trần là một kẻ ngu ngốc, đầu óc đơn giản, tư tưởng phản động.
2. Sau khi tôi rời đi, Bắc Kinh áp dụng biện pháp này là đúng.
3. Quân đội là để đánh trận. Như Triều Tiên, ngoài hàng chục vạn người thực sự đánh trận ra, chủ yếu là đánh chiến tranh tư tưởng, có thể rèn luyện con người.
Điều thứ nhất không cần nói nhiều.
Điều thứ hai, các biện pháp Bắc Kinh áp dụng do Lâm Bưu chủ trì chế định, chia làm hai bước. Bước một: Lấy danh nghĩa Trung ương điều Trần Tái Đạo, Chung Hán Hoa về Bắc Kinh, xem bọn họ có dám đến hay không. Không dám đến thì chứng minh có vấn đề, là binh biến. Bước hai: Soạn thảo văn kiện Trung ương xử lý Vũ Hán; tổ chức đại hội một triệu người hoan nghênh Tạ, Vương; các nơi toàn quốc cử hành mít tinh và tuần hành biểu tình.
Điều thứ ba, giống như Triều Tiên, quân đội không thể không đánh trận. Ngoài đánh trên chiến trường ra, đó chỉ là số ít, phần lớn hơn là đánh chiến tranh tư tưởng.
Ánh sao lưa thưa, sao Đẩu sao Ngưu nhạt nhòa. Cùng với ánh sáng xanh ngắt lúc rạng đông ngày 22 tháng 7, khoảnh khắc quyết định vận mệnh của Trần Tái Đạo, Chung Hán Hoa cùng một đại quân các chỉ huy chiến sĩ dưới quyền họ đã bắt đầu.
Ba. Làm phai nhạt sự kiện
Ngày 22 tháng 7 năm 1967, tám giờ hai mươi phút.
Cơ thể càng mệt mỏi, thần kinh càng hưng phấn, Dương Thành Võ lúc này.
Khi tiếng chuông điện thoại vang lên tiếng thứ hai, ông đã lao ra năm bước, nhấc ống nghe lên.
Là Thủ tướng gọi tới từ sân bay Vương Gia Đôn ở Vũ Hán.
“Chúng ta đều đến rồi.” Chu Ân Lai nói một cách hàm ý, Dương Thành Võ hoàn toàn có thể hiểu được. “Chúng ta” ở đây chỉ những người từ Bắc Kinh đến, tự nhiên bao gồm cả Vương Lực.
Vương Lực được Chính ủy Sư đoàn 29 Trương Chiêu Kiếm bảo vệ, trốn trên núi Tiểu Hồng Sơn. Trương Chiêu Kiếm không tin Quân khu Vũ Hán và Trần Tái Đạo, Trần Tái Đạo nhận lệnh của Chu Ân Lai đi tìm Vương Lực, Trương Chiêu Kiếm thoái thác là không biết. Ngày 31 tháng 7, Chính ủy Không quân Vũ Hán Lưu Phong đến tìm, ông ta mới nói ra sự thật, đưa Vương Lực đến khu trú đóng của Không quân Vũ Hán, nửa đêm lại chuyển đến sân bay sườn đồi, sáng ngày 22 gặp Chu Ân Lai tại sân bay Vương Gia Đôn.
“Đang thương lượng với Tổng thổng Lâm.” Chu Ân Lai tiếp tục nói, nói rất chậm, để Dương Thành Võ dễ ghi chép, “Thời tiết cho phép thì cậu quay về một chuyến, bay đêm. Thương lượng triển khai, thỉnh thị chỉ thị tối cao. Khi nào xuất phát thì cứ đánh tiếng trước một tiếng.”
Bay đêm về Bắc Kinh, có thể ngủ trên máy bay chừng một tiếng... Dương Thành Võ vừa nảy sinh ước muốn này, liền không kìm được ngáp một cái.
“Báo cáo đối ngoại phải hàm ý một chút, tạm thời không điểm mặt chỉ tên.”
Dương Thành Võ biết câu này là chỉ “Sự kiện 20 tháng 7”. Nhìn từ điện thoại mà xem, tình hình bên đó không căng thẳng, lời nói của Thủ tướng cẩn trọng hàm ý, có lẽ sợ bị nghe lén.
Chín giờ bốn mươi phút, y tá trưởng của Mao Trạch Đông là Ngô Húc Quân nói với Dương Thành Võ: “Chủ tịch dậy rồi, cậu có thể đi qua.”
Ngô Húc Quân tham gia cách mạng khi Thượng Hải được giải phóng, đến bên cạnh Mao Trạch Đông nhậm chức y tá chăm sóc sức khỏe; vóc dáng không cao, sinh ra tinh tế xinh xắn. Sau đó kết hôn với bác sĩ chăm sóc sức khỏe của Mao Trạch Đông là Từ Đào. Cô không chỉ phụ trách chăm sóc y tế sức khỏe cho Mao Trạch Đông, mà kiêm cả việc sao chép chỉnh lý các tác phẩm thơ từ mới sáng tác của Mao Trạch Đông. Ở Thượng Hải, cô cũng kiêm luôn vai trò thư ký nhỏ, tài liệu Dương Thành Võ gửi đến hay sự việc truyền đạt đều qua tay qua miệng cô.
Giống như thường lệ, Mao Trạch Đông ngồi trong sofa hút thuốc, đợi Dương Thành Võ. Trong tròng mắt ông thoang thoảng nhìn thấy từng tia máu tơ, rõ ràng lại ngủ không ngon giấc. Ông không chào hỏi Dương Thành Võ, một ngày gặp mấy bận, dường như có thể miễn rồi, chỉ lười nhác ra hiệu về phía chiếc sofa đối diện bàn trà.
Dương Thành Võ ngồi xuống, người hơi chồm về phía trước: “Chủ tịch, Thủ tướng đã gọi điện tới, Vương Lực đã đến sân bay Vương Gia Đôn rồi...”
Có lẽ do quá mệt mỏi, có lẽ nghe tin Vương Lực không sao, chỉ bị thương nhẹ đôi chút, do đó cảm xúc trở nên dịu lại, Mao Trạch Đông nghe xong báo cáo, trầm mặc một lát mới lên tiếng; giọng nói thay đổi hoàn toàn sự cao vút trong trẻo, có vẻ trầm đục và chậm rãi:
“Vấn đề Vũ Hán, rốt cuộc là nên nhanh? Hay là nên chậm?” Ông giống như đang suy ngẫm về câu hỏi do chính mình đặt ra, cho đến khi điếu thuốc lá đó hút xong, mới nói: “Mỗi cái có lợi và hại riêng. Cái hay của nhanh là thừa thắng xông lên. Mọi người đều nói Trần không tốt, sai thì sai, nhưng nhanh thì cũng vẫn phải chuẩn bị một chút, động viên.”
Dương Thành Võ ghi chép trên giấy, bởi vì Lâm Bưu đang đợi “chỉ thị tối cao” ở Bắc Kinh.
“Lên kế hoạch thời gian một tuần.” Mao Trạch Đông ngắt quãng từng câu từng chữ, vừa suy nghĩ vừa nói: “Chuẩn bị chậm một chút, tạm thời không hành động.” Mao Trạch Đông nhìn chằm chằm Dương Thành Võ: “Ra quyết định xem có Từ Hành, Kiếm Anh tham gia không.”
Dương Thành Võ hiểu rõ, câu này không phải là hỏi, mà là đang đợi anh từ Bắc Kinh quay về báo cáo, xem việc xử lý vấn đề Vũ Hán có Từ Hành và Diệp Kiếm Anh tham gia ra quyết định hay không.
“Đã làm mấy khu vực quân sự — Thanh Hải, Nội Mông, Tứ Xuyên. Đồng thời có rất nhiều khu vực quân sự đang ở trạng thái của Khu vực quân sự Hồ Bắc — Giang Tây, Hồ Nam, Hà Nam. Nếu có thể giải quyết nội bộ ở Vũ Hán thì tốt nhất.”
Dương Thành Võ nói: “Vũ Hán vẫn đang diễu hành, vẫn phải làm rất nhiều công tác tư tưởng.”
Mao Trạch Đông gật đầu: “Nếu như giải quyết tốt hơn một chút vấn đề Hồ Nam, Hà Nam, Giang Tây xong, rồi mới quay lại giải quyết vấn đề Hồ Bắc...” Ông không khẳng định phương thức này, chỉ đưa ra một khả năng, lập tức chuyển hướng mục tiêu: “Quân đội phải có sự phân hóa, ‘Triệu quân hùng sư’ cũng phải bắt họ phân hóa, nếu không thì họ sẽ điều động nông dân.”
“Lý Tác Bằng đã gọi điện cho Đảng ủy Hải quân phát điện báo cho các đơn vị trú đóng ở Vũ Hán của Hải quân.”
“Hải quân tạm thời không động đậy.” Mao Trạch Đông dứt khoát nói, “Vấn đề cử binh phải cẩn trọng.”
“Chủ yếu vẫn là làm công tác tư tưởng chính trị.” Dương Thành Võ nói.
“Đánh chiến tranh chính trị, chiến tranh tư tưởng không dễ xử lý đâu.” Mao Trạch Đông nói, “Tôi từng nói với đồng chí Lâm Bưu rồi, hội nghị các khu vực quân sự cứ cách một hai tháng lại mở một lần. Đầu hoặc giữa tháng tám, Giang Tây, Chiết Giang, Hà Nam, Hồ Nam giải quyết xấp xỉ rồi, thì mở một hội nghị.”
Dương Thành Võ bổ sung: “Còn có Quảng Tây, Cam Túc, Sơn Tây.”
Mao Trạch Đông trầm ngâm một lát, bỗng nhiên dùng giọng điệu khoan dung nói: “Cậu ghi lại: Vấn đề của Vũ Hán, tôi thấy coi như xử lý sai lầm. Nếu như hắn ta có quyết tâm gì, tôi, Thủ tướng, Vương Lực cũng không ra được. Vẫn chưa hạ lệnh, bất kể ai cũng không được ra vào. Có thể thấy Từ, Trần không hề hạ một mệnh lệnh chết nào.”
Xử lý như một “sai lầm”, chứ không phải là “binh biến”, đây là thành quả chính mà Mao Trạch Đông suy ngẫm suốt một đêm, cũng không tách rời việc Vương Lực đã quay về.
Dương Thành Võ hỏi: “Tôi bay về Bắc Kinh đêm nay, Chủ tịch thấy thời gian nên sắp xếp thế nào?”
“Ngày mai, ngày mốt đừng động đậy, đến ngày kia nữa hãy mang ý kiến về. Tóm lại, không giải quyết trước vấn đề của mấy khu vực quân sự, mà giải quyết trước vấn đề Vũ Hán là bất lợi. Bây giờ chúng ta đã ra ngoài rồi, thì đừng vội.” Mao Trạch Đông cuối cùng cũng khẳng định phương án “nên chậm”.
Dương Thành Võ thở phào nhẹ nhõm, ưỡn thẳng lưng. Về vấn đề Vũ Hán trong lòng đã nắm chắc phần lớn, anh bắt đầu thỉnh thị báo cáo chuyện ở Bắc Kinh.
“Ngày kỉ niệm thành lập quân đội mùng 1 tháng 8 sắp đến... Hiện nay có một loại ý kiến, nói nên lấy ngày 9 tháng 9 ngày kỷ niệm bạo động thu hoạch mùa thu làm ngày kỉ niệm thành lập quân đội.”
“Tại sao phải đổi thành ngày 9 tháng 9 khởi nghĩa Thu thu? Là vì quan hệ của tôi à?” Mặt Mao Trạch Đông lộ vẻ giận hờn, giọng nói bất chợt nâng cao lên, “Cậu nói với Thủ tướng, lịch sử chính là lịch sử, xuyên tạc lịch sử không phải tư tâm thì là dã tâm. Mùng 1 tháng 8 là ngày 1 tháng 8, bạo động Nam Xương đánh Quốc Dân Đảng là phát súng đầu tiên. Khởi nghĩa Thu thu là ngày 9 tháng 9, cái nào trước cái nào sau còn cần phải khảo chứng sao? Khởi nghĩa Nam Xương mùng 1 tháng 8 mang tính toàn quốc, ý nghĩa to lớn; khởi nghĩa Thu thu là cục bộ, mang tính địa phương. Những cuộc khởi nghĩa khác, bao gồm cả khởi nghĩa vùng Mân Tây của các cậu, đều mang tính địa phương.”
Dương Thành Võ cảm thấy sự việc trọng đại, căng thẳng ghi chép. Đồng thời thỉnh thị Mao Trạch Đông xem qua. Mao Trạch Đông xem qua xong, cộng thêm một câu “Dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Trung Quốc, phát súng đầu tiên nhân dân Trung Quốc nhắm vào Quốc Dân Đảng”.
Ghi chép xong xuôi, Dương Thành Võ tiếp tục thỉnh thị: “Tiệc chiêu đãi mùng 1 tháng 8, mấy vị Nguyên soái có cần mời đến dự không?”
“Tất thảy đều mời.” Mao Trạch Đông làm động tác đẩy ra, “Đều phải đến dự. Đại hội này nhất định phải mở cho tốt, tất cả các vị Nguyên soái đều phải đến, không cho phép xin phép nghỉ.”
Dương Thành Võ do dự nói: “Hiện nay có người mắng Tổng tư lệnh Chu của chúng ta.”
“Mắng thế nào?”
“Mắng Tổng tư lệnh Chu là tổng tư lệnh đen.”
“Hỗn xược! Hoàn toàn sai lầm.” Mặt Mao Trạch Đông đầy vẻ sắc lạnh, “Chu Mao, Chu Mao, không có Chu thì lấy đâu ra Mao? Mắng Chu là tổng tư lệnh đen, chẳng phải tôi là chính ủy đen sao? Ai nói thế?”
Dương Thành Võ há há miệng, không nói ra tên. Bởi vì mấy người thuộc Tổ Cách mạng Trung ương đều từng nói qua, anh không dám đáp lời.
Mao Trạch Đông gật đầu, biểu thị đã hiểu rõ.
“Hồi Vạn lý Trường chinh, Trương Quốc Đào chúng ta ngày nào cũng bàn bạc. Trương muốn xuống phía Nam, gây chia rẽ, Diệp Kiếm Anh mang một bức điện báo của Trương Quốc Đào một mình một ngựa đưa đến cho tôi và Ân Lai xem... Tôi lúc đó cầm một chiếc hộp thuốc lá bằng giấy, vừa chép lại nội dung chính, vừa hỏi Diệp Kiếm Anh: ‘Cậu ra bằng cách nào?’ Trần Xương Hạo... Ông ấy nói: ‘Trần đang họp phát biểu.’ Tôi vừa chép vừa giục ông ấy: ‘Cậu mau quay về đi, mau quay về đi.’” Mao Trạch Đông dùng lòng bàn tay vỗ vỗ cổ, mở to mắt nhìn Dương Thành Võ cảm thán: “Mao (Trạch Đông) Chu (Ân Lai) Trương (Văn Thiên) Bác (Cổ) thiếu chút nữa thì rơi đầu!”
Dương Thành Võ cũng vô cùng xúc động cảm thán, liên tục gật đầu.
“Gia Cát trọn đời vốn cẩn trọng, Lã Đoan đại sự không hồ đồ!” Mao Trạch Đông dùng giọng điệu Hồ Nam của mình, trầm bổng rõ ràng đánh giá, “Diệp Kiếm Anh!”
Dương Thành Võ lại gật đầu, vội vàng ghi chép lại.
“Diệp Kiếm Anh làm tham mưu trưởng trong bộ đội Trương Phát Khuê, Uông Tinh Vệ phát một bức điện báo cho Trương Phát Khuê, mời Diệp Đình, Hạ Long đến Lư Sơn, muốn giam giữ Diệp Đình, Hạ Long ở Lư Sơn. Việc này, lại là Diệp Kiếm Anh lập công. Ông ấy là tham mưu trưởng, biết rõ tính nguy hại của việc này, liền mời Diệp Đình, Hạ Long đến hồ Yên Ba nơi Gia Cát Lượng luyện binh chèo thuyền, đem tin tức nói cho Diệp biết. Hạ: Tuyệt đối không được lên Lư Sơn. Diệp, Hạ không lên Lư Sơn, làm cuộc khởi nghĩa Nam Xương...”
Dương Thành Võ sau khi về kinh từng hỏi Diệp Kiếm Anh về hai chuyện này, Diệp Kiếm Anh nói có chuyện này. Và cảm thán rằng: “Thành Võ này, tôi mà muốn thăng quan phát tài, thì tôi đã không gia nhập Đảng Cộng sản... Tôi là tham mưu trưởng, sư đoàn trưởng, tôi đem tiền lương của một sư đoàn gửi ngân hàng một tháng là phát tài lớn rồi, không cần tham nhũng cũng có thể phát tài lớn. Tôi lúc đó gia nhập đảng là gia nhập đảng ở thời kỳ thoái trào cách mạng, cuộc đời này của tôi cũng thật khó khăn chà...”
Nhắc qua hai công lao của Diệp Kiếm Anh, Mao Trạch Đông lại mang theo vẻ mặt hồi tưởng ôn lại một đoạn tình xưa: “Hội nghị Ninh Đô, tôi xuống đài, không đi ra tiền tuyến. Diệp Kiếm Anh cùng tôi tham gia hội nghị Ninh Đô, sau khi bị phê bình, lại cùng tôi quay về, đến Đại Bách Địa. Hai người còn đối một bài thơ nữa chứ, tôi viết một bài, ông ấy đối một bài...”
Trên mặt Mao Trạch Đông nổi lên một tầng ảo tưởng mơ màng như mộng, hình như có thứ gì đó tuyệt diệu khiến ông say mê hướng về. Yên lặng rất lâu, mới hếch môi dưới một cái, cười với Dương Thành Võ, gật gật đầu: “Gia Cát trọn đời vốn cẩn trọng, Lã Đoan đại sự không hồ đồ. Diệp Kiếm Anh!”
Dương Thành Võ cũng lại một lần nữa hùa theo gật gật đầu.
“Cậu có tham gia đại hội đại biểu lần thứ chín của Hồng Tứ quân không?” Mao Trạch Đông trong lúc hồi tưởng bỗng nhiên hỏi một câu.
“Không ạ.” Dương Thành Võ lắc đầu, “Tôi lúc đó vẫn còn là một đứa trẻ cơ mà.”
“Cậu biết Hội nghị Cổ Điền bằng cách nào?”
“Chính ủy truyền đạt ạ.”
“Cái vùng Mân Tây của các cậu ấy, đặc biệt tốt!” Mao Trạch Đông vẫn đắm chìm trong hồi tưởng tuyệt diệu.
“Tại sao ạ?”
“Bách tính đặc biệt tốt. Sau khi tôi xuống đài, hoạt động ở vùng Mân Tây của các cậu, vô cùng an toàn, chưa từng xảy ra nguy hiểm gì. Bách tính mỗi sáng khi tôi dậy, đều đưa cho tôi một quả trứng gà vừa mới đẻ, nói là mời ủy viên Mao ăn trứng gà. Mân Tây cũng có hai nhược điểm, rệp nhiều. Bọ chét nhiều... còn bị hôi chân nữa chứ!”
“Ái chà, Chủ tịch,” Dương Thành Võ cười, “Ngài là tiên sinh, là người mang vớ, cho nên mới bị hôi chân. Bách tính Mân Tây chúng tôi đi chân đất, không có vớ cũng chẳng đi giày, tối về đi tắm mát, giậm ván dép gỗ rồi về phòng ngủ, đi chân đất chắc chắn không bị hôi chân.”
“Ồ, cậu nói đúng, có đạo lý. Tôi chưa từng phân tích vấn đề này.” Mao Trạch Đông liên tục gật đầu, nói: “Đại hội đại biểu lần thứ bảy, Mao Trạch Đông bị bầu xuống, đại hội này Mao Trạch Đông không tham gia, chủ yếu là do Chu Đức, Trần Nghị làm; đại hội đại biểu lần thứ tám, Mao lại xuống... đại hội đại biểu lần thứ chín, Hội nghị Cổ Điền, Mao lại được bầu lên.”
Mao Trạch Đông không tự xưng là “tôi”, mà gọi thẳng tên “Mao Trạch Đông”, biểu thị sự trang trọng khi bàn về lịch sử. Dương Thành Võ vội vàng ghi chép lại.
“Đồng chí Trần Nghị là một đồng chí tốt!” Mao Trạch Đông trước tiên dùng giọng điệu khẳng định để nói, rồi sau đó tiếp lời: “Đại hội đại biểu lần thứ bảy Hồng Tứ quân, Mao xuống đài. Sau hội nghị Trần Nghị đến Trung ương báo cáo, ông ấy báo cáo một cách chân thực tình hình Đại hội bảy với Trung ương. Đại hội tám Trần Nghị không tham gia, Đại hội chín Trần Nghị quay về, truyền đạt chân thực chỉ thị của Trung ương đối với Đại hội chín. Ông ấy nói lời thật, cầu thị thực tế, cho nên đồng chí Trần Nghị là một đồng chí tốt.”
Dương Thành Võ sau khi ghi chép xong liền nói: “Các vị Nguyên soái của chúng ta ở Bắc Kinh đều vô cùng căng thẳng.”
“Tại sao?” Mao Trạch Đông kinh ngạc mở lớn mắt.
“Người ta muốn đả đảo vị Nguyên soái này, đả đảo vị Nguyên soái nọ... Bây giờ có sự đánh giá của Chủ tịch, họ có thể yên tâm rồi.”
“Quay về bảo bọn họ, đều đừng căng thẳng.” Mao Trạch Đông đếm trên đầu ngón tay: “Tổng lão Chu là Tổng tư lệnh đỏ, công lao của Diệp Kiếm Anh không thể quên, đồng chí Trần Nghị là một đồng chí tốt. Nhiếp Vinh Trăn, đồng chí Nhiếp Vinh Trăn là một người đôn hậu. Bất cứ chuyện gì cũng đứng ra gánh vác trách nhiệm. Quân đoàn một có Lâm Bưu, người khác không đứng ra gánh vác trách nhiệm, Nhiếp Vinh Trăn đứng ra gánh vác trách nhiệm; công lao là của người khác, trách nhiệm là của mình.”
Dương Thành Võ đoán rằng “người khác” này đang nói đến Lâm Bưu, nhưng không dám điểm mặt chỉ tên, cũng không tiện hỏi thêm nữa. Anh hỏi về Hạ Long: “Chủ tịch cho rằng Hạ Long...”
“Hạ Long tôi trước kia đã nói một số lời, nói rất nhiều lần rồi, ông ấy là một lá cờ của Nhị phương diện quân mà, ‘Đại hội chín’ vẫn sẽ bầu ông ấy làm Ủy viên Trung ương.”
Mao Trạch Đông rít liền mấy hơi thuốc, lại nói: “Chuyện quá khứ của Từ Hành chủ yếu do Trương Quốc Đào phụ trách. Cậu quay về nói với Thủ tướng, đừng truy cứu trách nhiệm của ông ấy nữa. Sau khi Từ Hành thất bại, đi ăn mày quay về, quay về Diên An; Trần Xương Hạo đi ăn mày quay về, quay về quê nhà Hồ Bắc của ông ta. Đây chính là điểm khác biệt căn bản giữa Từ Hành và Trần Xương Hạo.”
Mao Trạch Đông vung tay lớn: “Kỷ niệm 40 năm thành lập quân đội, tiệc chiêu đãi các Nguyên soái đều phải tham dự, bài phát biểu chúc mừng do Dương Thành Võ phát biểu.”
Dương Thành Võ giật mình, vội nói: “Không được không được. Chủ tịch, sao tôi có thể phát biểu lời chúc rượu chứ, đáng lẽ phải là Nguyên soái.”
“Nguyên soái nào?” Mao Trạch Đông hơi nghiêng đầu hỏi.
“Diệp Kiếm Anh. Vừa là Nguyên soái, vừa là Phó chủ tịch Quân ủy...”
Mao Trạch Đông vung tay: “Cậu quay về truyền đạt chân thực ý của tôi cho Thủ tướng, do Thủ tướng quyết định đi.”
Dương Thành Võ nhìn chiếc đồng hồ trên cổ tay, hai tiếng đồng hồ đã trôi qua, đã là mười một giờ bốn mươi phút, liền thỉnh thị: “Chủ tịch còn có gì bổ sung không?”
Mao Trạch Đông trầm ngâm một lát, khẽ phất tay: “Đi gọi mấy người bọn họ tới đây... Một số chuyện quay về đừng kể với Lâm Bưu.”
Dương Thành Võ sững sờ, ngay sau đó lặng lẽ mà trang trọng gật đầu.
Mấy phút sau, Dương Thành Võ cùng Trương Xuân Kiều, Dư Lập Kim, Uông Đông Hưng đồng thời quay lại phòng khách.
Mấy người đơn giản báo cáo tình hình. Quân dân Vũ Hán vẫn “diễu hành một triệu người”, mang theo vũ khí, khẩu hiệu kích động... Chu Ân Lai chuẩn bị triệu tập những người phụ trách Quân khu Vũ Hán và đại biểu quần chúng tới nói chuyện, tranh thủ ổn định cục diện...
Mao Trạch Đông cuộc đời này, không dung thứ cho sự khiêu khích, hễ có khiêu khích thì nhất định sẽ hăng hái nghênh chiến. Sắc mặt ông trầm xuống, lạnh lùng nói:
“Thủ tướng, Phú Trị, Vương Lực cùng các đồng chí ở Vũ Hán không có gì để bàn nữa rồi, đã bạo động rồi... Muốn bàn thì đến Bắc Kinh mà bàn.” Mao Trạch Đông ghi nhớ lời của Lâm Bưu, xem Trần, Chung có dám đến Bắc Kinh hay không. Đồng thời, ông cũng cân nhắc bàn không thành sẽ làm mâu thuẫn gay gắt thêm, hậu quả đáng lo ngại: “Ba phía cùng ngồi lại bàn, bàn không thành có thể bị bao vây. Vẫn là rời đi sớm một chút. Bây giờ trước khi Trần Tái Đạo và đầu sỏ ‘Triệu quân hùng sư’ chưa hạ quyết tâm cuối cùng, hãy rời đi sớm một chút. Lúc đi hãy đưa các đồng chí Khổng Khánh Đức, Diệp Minh đi cùng đến Bắc Kinh, bởi vì họ đã giúp đỡ làm công tác, quay về có thể bị hãm hại.”
“Có thể bàn bạc thử xem không?” Có người đề nghị.
“Bàn kiểu gì? Bàn không ngã ngũ, sẽ đưa ra điều kiện gì? Người bị giam ở đó ép buộc phải ký tên thừa nhận hắn ta là tổ chức cách mạng!”
“Cách khác, liệu có thể chuyển đến trên chiến hạm không...” Mao Trạch Đông trầm ngâm một lát, lại lắc đầu: “Không cần thiết, vẫn là rời đi thôi. Sự việc này, hiện nay không chỉ là vấn đề của Vũ Hán, mà là vấn đề của toàn quốc.”
“Bắc Kinh quyết định mở đại hội hoan nghênh một triệu người.”
“Các cậu làm khung cảnh lớn thế này, nếu Dương Thành Võ, Uông Đông Hưng không có mặt, mọi người lập tức sẽ đoán được Mao Trạch Đông không có nhà.” Mao Trạch Đông chỉ Uông Đông Hưng: “Cậu gọi điện cho Bắc Kinh, lúc bọn họ lên báo, phải viết là Dương Thành Võ và Uông Đông Hưng tham dự.”
Bộ não của Mao Trạch Đông, dù chỉ một khắc cũng không thể ngừng vận động. “Uống ba viên thuốc ngủ mà vẫn không buồn ngủ.”
Thái độ của ông đối với Vũ Hán, đối với Trần Tái Đạo, trong mấy ngày thay đổi hết lần này đến lần khác. Nếu chỉ là một Trần Tái Đạo, đả đảo là được, không đáng phải tốn nhiều tâm sức như vậy, vấn đề là ông phải nhìn toàn quân, nhìn các vị tướng quân xuất thân từ Tứ Phàn diện quân và các ngọn núi khác, phải nhìn... Lâm Bưu! Thế nên, vấn đề này xử lý rất khó hạ quyết tâm... Chiều nay một giờ rưỡi, chiều nay năm giờ, lại liên tiếp tìm Dương Thành Võ, Uông Đông Hưng, cùng với Dư Lập Kim, Phó bộ trưởng Bộ Tác chiến Tổng tham mưu Lý Tĩnh để nói chuyện.
“Phải điều chỉnh Sư đoàn độc lập của thành phố!” Mao Trạch Đông nói ra kết quả suy xét mới nhất của mình.
“Thành Võ, một đơn vị bộ đội trú đóng một nơi quá lâu không tốt. Quân đoàn sáu mươi sáu Quân khu Bắc Kinh của các cậu trú đóng ở Thiên Tân quá lâu, càng lâu càng không tốt, đã có vướng mắc rồi. Vũ Hán là ví dụ, Sư đoàn độc lập và tổ chức quần chúng kéo lại với nhau, kéo lại với rất nhiều người ở địa phương. Vẫn còn rất nhiều Sư đoàn độc lập, thành phố nào cũng có, nơi nào cũng có.” Mao Trạch Đông dừng lại nghĩ ngợi, làm chậm giọng nói lại: “Ba năm đổi một lần, bốn năm đổi một lần thì tốt hơn. Bằng không ở lâu rồi, nghìn đầu mối vạn tơ rện, quan hệ quá phức tạp, đồ đạc quá nhiều. Không phải lừa có thể kéo đi được, ô tô, xe lửa cũng không kéo nổi, chum vại bình vò thế thì đánh trận kiểu gì? Phải điều động thay đổi.” Ông dùng ánh mắt dò hỏi nhìn chằm chằm Dương Thành Võ: “Hàng Châu có thể bắt đầu chứ?”
“Bộ đội xưa nay lệnh hành cấm chỉ.” Dương Thành Võ nói.
“Vậy thì bắt đầu từ Hàng Châu trước đi. Có thể không vừa lòng, nhưng phải chấp hành.”
Sau này, Dương Thành Võ kiên quyết chấp hành... quả nhiên giống như Mao Trạch Đông dự đoán, không vừa lòng, đồ đạc nhiều đến mức chở không xuể, kéo không nổi. Rất nhiều chỉ huy chiến sĩ tâm trạng bất bình, thậm chí giương súng bắn lên trời, đồng thanh hô lớn: “Tạm biệt nhé, Hàng Châu...”
Chiều ngày 22 tháng 7, sân bay Tây Giao Bắc Kinh.
Mấy vạn người cuồn cuộn dâng trào một khoảng “biển đỏ”, giữa những tiếng khẩu hiệu vang trời, Vương Lực được đẩy xuống máy bay bằng xe lăn. Cánh tay cậu ta băng bó nẹp, phần chân bị gai góc trên núi Tiểu Hồng Sơn đâm phải ở nhiều chỗ, để lại một vài chiếc gai.
Tạ Phú Trị, Vương Lực được đón tiếp nồng nhiệt theo kiểu khải hoàn ca của anh hùng.
Phóng viên đã chụp lại bức ảnh Tạ Phú Trị, Khang Sinh, Ngô Pháp Hiến, Khâu Hội Tác, Quan Phong, Khoái Đại Phú và những người khác tay giơ cao “Bảo thư đỏ”, cánh tay ôm chặt lấy nhau.
Đây chính là thời điểm Mao Trạch Đông nói chuyện điều động nơi đồn trú của quân đội ở Thượng Hải.
Chuyên cơ của Chu Ân Lai cũng đã hạ cánh xuống sân bay Tây Giao trước đó không lâu.
Mấy tiếng sau, hai giờ ba mươi phút sáng ngày 23 tháng 7, máy bay của Dương Thành Võ cũng hạ cánh xuống sân bay Tây Giao Bắc Kinh vốn từng cuộn trào “biển đỏ”, nay đã trở nên tĩnh mịch vắng lặng này. Ông lập tức đi xe đến Tòa nhà số 16 Điếu Ngư Đài, truyền đạt “chỉ thị tối cao” cho Chu Ân Lai đang chủ trì cuộc họp chớp nhoáng của Ban Chấp hành Trung ương.
“Quá kịp thời!” Chu Ân Lai vừa xem bản ghi chép của Dương Thành Võ về “chỉ thị tối cao”, vừa nghe báo cáo của ông, chỉ thốt lên một câu sảng khoái như thế, lập tức quay lại phòng họp, truyền đạt cho toàn thể nhân viên tham gia cuộc họp chớp nhoáng, đồng thời ra chỉ thị ngay tại chỗ, phát điện báo tới Quân khu Vũ Hán nhân danh Trung ương: Triệu tập Trần Tái Đạo, Chung Hán Hoa, Sư đoàn trưởng Sư đoàn độc lập Ngưu Hoài Long, Chính ủy Thái Bính Thần, Chính ủy Lực lượng vũ trang nhân dân thành phố Vũ Hán Ba Phương Đình đến Bắc Kinh họp.
Ba giờ sáng, Quân khu Vũ Hán nhận được điện tín của Trung ương. Trần Tái Đạo và những người khác sớm đã có chuẩn bị tư tưởng, nghe lệnh lập tức đứng dậy bay về Bắc Kinh. Bọn họ hiểu rõ, hành động lúc này càng nhanh càng tốt, chỉ chần chừ một chút thôi cũng sẽ mang lại những hậu quả xấu không thể lường trước.
Cùng lúc Trần Tái Đạo và những người khác đứng dậy lên đường đến Bắc Kinh, Chu Ân Lai vội vã kết thúc “cuộc họp chớp nhoáng”, kéo Dương Thành Võ thẳng tiến Đại lễ đường Nhân dân: “Đi dập lửa thôi!”
Xe hơi phóng như bay. Chu Ân Lai bấm nút, nâng kính cách âm lên xong, mới vỗ vỗ mu bàn tay Dương Thành Võ, thở dài một hơi nói: “Ngày tháng của các vị Nguyên soái đều không dễ chịu gì, chỉ thị của Chủ tịch quả thực là trận mưa đúng lúc để dập lửa... Học viện Ngoại giao đang phê phán Trần Nghị ở Đại lễ đường Nhân dân, có chỉ thị của Chủ tịch thì dễ xử lý rồi.”
Đó là thời kỳ đặc biệt không ngày không đêm, tất cả mọi người đều giống như uống nhầm thuốc, hưng phấn đến mức ngày đêm khó lòng bình yên, những buổi phê phán thông đêm, tiếng người huyên náo, hoàn toàn không có chút ý tứ mệt mỏi kiệt sức nào. Dương Thành Võ cùng Chu Ân Lai bước vào hội trường nóng bức như lồng hấp, đi đến hàng ghế đầu ngồi xuống. Trần Nghị đang lắng nghe sự phê phán không giống như những “kẻ phản bội”, “đặc vụ” bị báo chí điểm mặt đả đảo kia, ngoài việc trả lời câu hỏi ra, khi lắng nghe các bài phát biểu phê phán có thể ngồi xuống. Ngồi xuống cũng “không ngoan ngoãn”, có thể ngó đông ngó tây, có thể thì thầm to nhỏ với người bên cạnh. Thấy Dương Thành Võ đi cùng Chu Ân Lai vào hội trường, ánh mắt liền sáng lên ngay lập tức. Ông biết Dương Thành Võ đến từ bên cạnh Chủ tịch Mao.
“Có tin tức gì không?” Ông kéo Dương Thành Võ ghé tai nói nhỏ.
“Có.” Trên mặt Dương Thành Võ lộ ra một tia cười vui vẻ, “Chủ tịch Mao nói, Trần Nghị là một đồng chí tốt.”
Đôi mắt Trần Nghị lóe lên ánh hào quang: “Nói thế nào? Cậu kể tình hình lúc đó nghe xem.”
“Chủ tịch lúc đó ngồi trên ghế sofa, vừa hút thuốc vừa nói, biểu cảm khá thả lỏng cũng rất vui vẻ.”
Trần Nghị đột nhiên đứng phắt dậy, mặt mày rạng rỡ, bỗng nhiên hô lớn một tiếng: “Các bạn học, bây giờ chúng ta hãy cùng nhau học tập chỉ thị tối cao của Chủ tịch Mao!”
Hội trường đột ngột im phăng phắc. Dương Thành Võ sững người, toàn bộ hội trường đều sững người, quả thực vạn lại trong một chớp mắt đều chìm vào tĩnh mịch, chỉ còn Trần Nghị ngẩng cao đầu ưỡn ngực, chậm rãi quét một lượt khắp hội trường, trang trọng tuyên bố: “Xin các bạn học mở Sách ngữ lục Mao Chủ tịch trang 271, lãnh tụ vĩ đại Chủ tịch Mao dạy chúng ta rằng: ‘Trần Nghị là một đồng chí tốt.’”
Ban đầu, khi Trần Nghị tuyên bố mở Sách ngữ lục Mao Chủ tịch, do thói quen và phản xạ có điều kiện, đa số Hồng vệ binh đều bắt đầu lật ngữ lục, khi có người nói: “Ngữ lục chỉ có 270 trang thôi”, tiếng vang của Trần Nghị đã vang lên như tiếng chuông ngân: “Trần Nghị là một đồng chí tốt.”
Sự kinh ngạc chớp nhoáng, ngây dại, một tiếng rống giận phá vỡ sự tĩnh mịch: “Cậu tung tin đồn nhảm!” Lập tức, phái nổi dậy bùng nổ, một thứ tình cảm phẫn nộ vì bị trêu đùa dâng trào như thủy triều: “Trần Nghị không ngoan ngoãn thì hãy tiêu diệt hắn đi!” “Trần Nghị giả mạo chỉ thị tối cao tội đáng muôn chết!”
Trần Nghị đứng điềm tĩnh, vui vẻ nhìn ngắm “sự náo nhiệt của lũ trẻ”, đám “búp bê đỏ” không hiểu chính trị mà lại vô cùng cuồng nhiệt với chính trị ấy cuối cùng cũng hoài nghi... Trên mảnh đất Trung Quốc này, người dù không hiểu chính trị đến đâu cũng hiểu rõ, “chỉ thị tối cao” chẳng khác nào thánh chỉ của hoàng đế, giả mạo thánh chỉ là tội chết không thể dung thứ, Trần Nghị có hào sảng phóng khoáng đến đâu cũng không dám đùa cỡm với điều thiêng liêng như thế...
Hội trường dần bình yên trong bầu không khí hoài nghi, Trần Nghị lúc này đã đổi sang vẻ mặt nghiêm nghị, chỉ vào vị quyền Tổng tham mưu trưởng bên cạnh: “Đồng chí Dương Thành Võ truyền đạt, có Thủ tướng Chu làm chứng, lãnh tụ vĩ đại Chủ tịch Mao nói, Trần Nghị là một đồng chí tốt.”
Chu Ân Lai vốn luôn nghiêm cẩn cũng không nhịn được mà mỉm cười rạng rỡ vì điều đó, liên tục gật đầu làm chứng: “Các bạn học, Chủ tịch gần đây đúng là đã nói thế.”
“Được, xin các đồng chí cùng tôi đọc đoạn chỉ thị tối cao này.” Trần Nghị dõng dạc đọc từng chữ từng câu: “Trần Nghị là một đồng chí tốt!”
Hội trường lại một lần nữa ồ lên náo động. Có người đọc theo, có người cười vui vẻ kèm theo những tiếng vỗ tay, cũng có người mang tâm trạng không cam lòng mà bàn tán xôn xao...
Năm tiếng sau, tức là sáng ngày 24 tháng 7, những lời nói đùa đầy tính thiêng liêng của Trần Nghị tại Đại lễ đường Nhân dân đã truyền đến Mao Gia Vân. Các thư ký và nhân viên nội vụ của Văn phòng Lâm Bưu không ai là không cười đau cả ruột.
“Tổng lão Trần chính là cái tính cách này, phóng khoáng bất kham.”
“Nói cười mắng chửi đều thành văn chương, phong lưu muôn thuở.”
“Chủ tịch sao có thể không hiểu Tổng lão Trần? Từ Tỉnh Cương Sơn đến nay, là khai quốc công thần đấy chứ!”
“Có người vui vẻ thì sẽ có người không vui đây...”
Đang trò chuyện rôm rả, Diệp Quần đẩy cửa bước vào: “Bàn tán cái gì thế? Vui mừng thành ra thế này cơ à.”
Thư ký Mã kể lại câu chuyện Tổng lão Trần dẫn dắt Hồng vệ binh học tập “chỉ thị tối cao”, Diệp Quần cũng không nhịn được mà phì cười một tiếng: “Tổng lão Trần chính là cái tính cách này, vừa biết đùa giỡn vừa biết chọc giận người khác.” Cô ta thở hắt ra một hơi ra vẻ ra chiều quan trọng, “Hải, thực ra Mao Trạch Đông và mấy vị Nguyên soái này vốn có tình cảm. Thủ trưởng đối với mấy vị Nguyên soái này cũng có tình cảm.” Cô ta thở dốc một hơi, quay mặt sang Thư ký Vương: “Tôi muốn gọi điện cho Tổng trưởng Dương, cậu nối máy cho tôi.”
Hai mươi năm sau, Thư ký Vương đã hồi tưởng lại khung cảnh lúc đó như thế này:
“Tôi lui ra ngoài, trở về phòng khách, nhấc điện thoại ở nhà vệ sinh gọi đi. Đầu dây bên kia nói: ‘Cậu là Văn phòng Lâm, tôi là Dương Thành Võ.’ Tôi nhận ra giọng của Tổng tham mưu trưởng, liền nói: ‘Tổng tham mưu trưởng Dương, Chủ nhiệm Diệp muốn nói chuyện với anh.’”
“Tôi trao ống nghe cho Diệp Quần, rồi lui về phòng khách.”
“Diệp Quần nói chuyện với Tổng tham mưu trưởng Dương vô cùng khách sáo, vô cùng nhiệt tình: ‘Alo, Tổng tham mưu trưởng Dương phải không, anh có khỏe không, trời nóng thế này, anh bôn ba đi lại chắc mệt lắm đây... Nhớ chú ý sức khỏe nhé! Lâm Tổng rất quan tâm đến anh. Anh phải giữ gìn sức khỏe... Chủ tịch ở Thượng Hải chắc vẫn khỏe chứ? Lâm Tổng cũng rất nhớ ông cụ. Anh quay lại Thượng Hải hãy thay mặt Lâm Tổng thăm hỏi Chủ tịch nhé. Anh rảnh thì dẫn các cháu qua xem phim nhé... Nhất định phải đến đấy nhé! ... Ngày kỷ niệm thành lập quân đội mùng 1 tháng 8, ý kiến của Lâm Tổng cũng là anh đọc diễn văn chúc mừng thì tốt hơn. Ý kiến của anh ấy giống với Chủ tịch. Ở Thượng Hải Chủ tịch không nhắn nhủ gì với Lâm Tổng sao? Ông ấy có nhắc đến Lâm Tổng chứ ơ! Không... Không có thì thôi vậy.’”
Vòng vo tam quốc, quanh co lòng vòng, Diệp Quần không nạy ra được bất kỳ tin tức nào từ miệng Dương Thành Võ. Tổng tham mưu trưởng về kinh, việc đầu tiên đáng lẽ phải báo cáo công việc với Bộ trưởng Bộ Quốc phòng, Phó Chủ tịch thứ nhất Quân ủy Lâm Bính, nhưng Dương Thành Võ lại gạt Lâm Bính sang một bên, trực tiếp đi tìm Chu Ân Lai để báo cáo... Ý gì đây?
Khuôn mặt Diệp Quần cũng trầm xuống như tâm trạng của cô ta.
Không ai có thể chối cãi: Đây là sự phong tỏa. Bản thân Dương Thành Võ cũng hiểu rõ, việc tránh né người phụ trách công tác quân đội là Lâm Bính, mà chỉ báo cáo công việc với Chu Ân Lai là điều bất thường. Nhưng đây là ý đồ của Chủ tịch Mao, anh ta chỉ có thể im lặng chấp hành.
Sau khi cúp điện thoại, sắc mặt anh ta cũng rất nặng nề. Anh ta đang kẹt ở thế gọng kìm: Một bên là Tổng thống soái tối cao, một bên là Phó thống soái, cục diện chính trị thế này, khi nguy nạn giáng đầu thì tuyệt đối không có khả năng né tránh...
Sau khi trầm ngâm, chỉ có thể có một lựa chọn: Không đến Văn phòng Lâm thỉnh thị công việc, cũng không dẫn vợ con đến Mao Gia Lam Hà Vịnh xem phim, nhanh chóng rời Bắc Kinh về Thượng Hải.
Ngày 24 tháng 7 năm 1967 sau Công nguyên.
Sông Hoàng Phố phát ra tiếng gầm gào sau cơn mưa, bầu trời Thượng Hải quang đãng hơn nhiều.
Dương Thành Võ đáp máy bay rời Bắc Kinh vào lúc ba giờ chiều, chợp mắt trên máy bay, hai tiếng sau lại xốc lại tinh thần vội vã đến nhà khách Hồng Kiều Thượng Hải.
Anh ta đi thẳng đến gặp Mao Trạch Đông, ngồi trên chiếc ghế sô-pha mà ông vẫn thường ngồi, thân người hơi chồm về phía trước qua chiếc bàn trà, báo cáo với Mao Trạch Đông tình hình Bắc Kinh, Vũ Hán.
“3 giờ sáng hôm qua, Trung ương Văn cách phát đi ‘Thông tri khẩn cấp’ toàn quốc, yêu cầu các nơi tiến hành ‘Hành động liên hợp tam quân lên án sự kiện 7 tháng 20’, thực chất là cuộc tuần hành có vũ trang. Đồng thời điện triệu Trần Tái Đạo, Chung Hán Hoa và những người khác vào kinh. 3 giờ sáng nay, đoàn của Trần Tái Đạo và Chung Hán Hoa đã bay đến Bắc Kinh, vừa vào ở Tân khách sạn Kinh Tây đã bị phái nổi dậy tam quân công kích.”
“Ồ?” Mao Trạch Đông khẽ nhấc mi mắt, “Trần, Chung nhận được điện báo là vào kinh ngay à?”
“Vâng.”
“Ừ.” Mao Trạch Đông gật đầu, gạt bỏ mối nghi ngờ về việc Trần, Chung mưu phản, nhưng lại sinh ra một loại cảnh giác khác: “Tin tức bọn họ vào kinh rò rỉ ra ngoài bằng cách nào?”
Dương Thành Võ nhún vai, khó mà trả lời. Mao Trạch Đông hiểu ý gật đầu.
“Phái nổi dậy tam quân bao vây Tân khách sạn Kinh Tây, tìm Trần Tái Đạo để tranh luận. Thủ tướng Chu gọi Phố Sùng Bích đưa phái nổi dậy đi, phái nổi dậy không nghe ông ấy. Thủ tướng lại tìm Tạ Phú Trị, tức giận nói: ‘Tôi mặc kệ rồi, nếu bọn họ xảy ra vấn đề, các anh tự đi mà giải trình với Chủ tịch!’ Tạ Phú Trị cũng sốt ruột, vội vã đến làm công tác, đuổi phái nổi dậy đi.”
“Ừ.” Mao Trạch Đông thở phào nhẹ nhõm, sắc mặt vẫn trầm ngâm, căng thẳng suy ngẫm điều gì đó.
“Ở Bắc Kinh xuất hiện rất nhiều khẩu hiệu phản đối Từ Hướng Tiền.”
“Những ai?” Khuôn mặt trầm mặc của Mao Trạch Đông lại thêm một tầng nghiêm nghị.
“Phái nổi dậy tam quân.” Dương Thành Võ cố gắng dùng giọng điệu bình thản, khách quan để báo cáo, “Nói là để lôi cổ hậu thuẫn đen của Trần Tái Đạo và Chung Hán Hoa ra. Diệp Quần, Giang Thanh, Quan Phong, Thích Bản Vũ và rất nhiều người đã ngồi xe đến Tân khách sạn Kinh Tây lượn mấy vòng.”
“Còn những ai đi nữa?” Đôi mắt của Mao Trạch Đông tối sầm lại, lông mày dần nhíu chặt, cổ họng như thể bị chước đốt, giọng nói trở nên có chút khàn khàn.
“Diệp Quần bảo người phụ trách các tổng bộ, các quân binh chủng đều đi theo hộ tống, có tới mấy chục chiếc xe con.”
Đôi mắt tối sầm lại của Mao Trạch Đông chợt lóe lên một cái rồi ngay lập tức lại tối đen, vung tay một cái, làm ra một động tác bực bội: “Còn tình hình gì nữa? Tìm những cái mang tính đại diện ấy.”
“Phái nổi dậy Nam Kinh cũng xông vào quân khu, Hứa Thế Hữu ngồi xe xông ra khỏi đại viện không biết đã đi đâu...” Dương Thành Võ ngậm chặt miệng lại, bởi vì sắc mặt của Mao Trạch Đông trở nên có chút đáng sợ. Anh ta nhắm nghiền hai mắt lại, như thể ngọn lửa giận trong lòng sắp phun trào, chỉ trong chớp mắt, anh ta đã dùng sức kiềm chế bản thân, im lặng mất mấy phút, tựa như cơn bão đã qua, những con sóng cuồn cuộn chịu sự chiếu cố dịu dàng của ánh nắng mà dần dần bình yên trở lại. Anh ta ngẩng chiếc khuôn mặt có chút tái nhợt lên, nhấc mi mắt, khẽ khua tay về phía Dương Thành Võ, thấp giọng nói: “Cậu đi trước đi, có việc tôi sẽ gọi cậu.”
Mặt trời đỏ lặn về tây, quạ thước bay về rừng kêu vang; tiểu viện thanh u, giai nhân bước ra lầu cất lời khẽ khàng.
Sau bữa tối, Mao Trạch Đông lại đơn độc gọi Dương Thành Võ tới, cùng ra khỏi lầu, dạo bước dọc theo con đường mòn giữa cỏ cây ở nhà khách Hồng Kiều.
“Làm náo động thế này...” Mao Trạch Đông lúc này đã bình tâm tĩnh khí. Ông vẫn suy nghĩ liên mạch, lời nói có phần nhảy cóc, lược bỏ một số lời dẫn nhập: “Liệu có phải một đại bộ phận người sẽ phản đối tôi không?”
“Sẽ không đâu.” Dương Thành Võ lập tức hiểu ý đối phương, “Không có Chủ tịch thì sẽ không có ngày hôm nay. Đảng ta, quân đội ta và nhân dân ta, đều yêu mến Chủ tịch; hai phái ba phái, các phái đối lập, nhưng đều là ủng hộ Chủ tịch. Vũ Hán chính là một ví dụ.”
“Đều đánh bóng hiệu của tôi cả.” Mao Trạch Đông mang chút tự giễu.
“Đều muốn đi theo Chủ tịch làm cách mạng, chỉ là theo kịp hay không kịp mà thôi.”
“Trần Tái Đạo trước kia cậu có quen không?”
“Ban đầu không quen, sau khi kiến quốc mới quen.”
“Ồ.” Mao Trạch Đông trong lòng có điều suy nghĩ, hờ hững đáp một tiếng. Đi qua một vòng đường, giống như đang lẩm bẩm một mình, lại giống như đang hỏi Dương Thành Võ: “Cậu ta sẽ phản đối tôi chứ?”
“Tôi thấy là không.” Giọng điệu của Dương Thành Võ mang theo sự tự tin. “Các đồng chí lão thành trong quân đội đều đi theo ngài làm cách mạng, phản đối ngài cũng bằng như phủ định sự phấn đấu nửa đời người của chính mình, sẽ không ngốc như vậy đâu. Tất cả đảng viên cũ cán bộ cũ của chúng ta đều sẽ không phản đối, đều muốn bảo vệ sự an toàn của Chủ tịch Mao.”
“Đúng, đúng, đúng.” Mao Trạch Đông bước ba bước nói ba chữ “đúng”, sau đó hít sâu một hơi, thoải mái thở phào ra: “Là tôi nghĩ, Trần Tái Đạo cũng sẽ không phản đối tôi. Cậu ta mà phản đối tôi, thì chúng ta đã không thể ra khỏi Vũ Hán, cậu ta cũng sẽ không đến Bắc Kinh.”
Mao Trạch Đông dừng bước chân: “Trần Tái Đạo hiện giờ ở đâu?”
“Không biết ạ.”
“Chung Hán Hoa?”
“Cũng không biết ạ.”
“Cậu gọi điện thoại hỏi Thủ tướng, tìm được bọn họ, bảo bọn họ quay về Tân khách sạn Kinh Tây ở lại, bảo vệ cho tốt. Cậu chuyển đạt cho Trần Tái Đạo ba câu của tôi: Có sai lầm thì kiểm điểm. Chú ý học tập. Chú ý an toàn.”
Giọng nói của Mao Trạch Đông càng nói càng nhỏ, càng lúc càng ôn hòa, ông đã tiếp tục cất bước đi về phía trước, để lại đằng sau một giọng nói nhạt nhòa hoàn toàn không mang theo cảm xúc: “Ngày mai cậu quay về Bắc Kinh, trù bị kỷ niệm 40 năm thành lập quân đội. Nói với Thủ tướng, đừng để bọn họ làm căng thẳng quá, cứ xử lý như phạm lỗi là được. Cảnh giác có kẻ làm văn vẻ. Phái Trương Xuân Kiều đi tìm Hứa Thế Hữu nói chuyện, hai người bọn họ đừng đối lập nữa, không thống nhất được thì điều hòa đi.”
Bước chân của Dương Thành Võ chậm rãi, thả lỏng và nhẹ nhàng theo nhịp bước của Mao Trạch Đông. Anh ta ngẩng đầu nhìn lên, ánh chiều tà đỏ rực ở chân trời đang nhạt dần, lặng lẽ hóa thành một vệt ánh cam nhàn nhạt...
(Hết)