Đăng Châu Vệ nằm ở phía Bắc Sơn Đông Thừa Tuyên Bố Chính Sứ Ty, ngay phía Nam cửa vịnh Bột Hải, cách kinh thành hơn ngàn dặm.

Nếu đi đường bộ từ kinh thành, dù có ngồi xe ngựa cũng phải mất hơn mười ngày. Song nếu đi thuyền lại khác, nhanh thì chỉ hai ngày là tới.

Lời này nếu nói ra, chắc chẳng ai tin, bởi lẽ kinh thành đâu có giáp biển. Muốn đi thuyền, phải vượt hơn bốn trăm dặm đường bộ, lại thêm gió biển không phải lúc nào cũng thuận chiều. Đừng nói hai ngày, năm ngày đến nơi đã là may lắm rồi, trừ phi là tám trăm dặm hỏa tốc, thông qua dịch trạm tiếp sức liên tục để truyền công văn thì mới có thể.

Thế nhưng, đoàn người Dương Thông quả thực chỉ tốn vỏn vẹn hai ngày đã tới thành Đăng Châu Vệ, hay còn gọi là thành Đăng Lai Thủy.

Sáng sớm hôm đầu tiên, họ xuất phát từ bên hồ Ngọc Uyên Đàm ở phía Tây kinh thành, phi ngựa nhanh về phía Tây, tối cùng ngày đã tới bến tàu Thiên Tân Vệ ở phía Đông kinh thành. Tiếp đó, họ lên chiếc thuyền nhanh do Thích Cảnh Thông phái tới, đến sáng ngày thứ ba, họ đã kỳ diệu đặt chân tới thành Đăng Châu Vệ.

Trương Cư Chính nhìn thành trì hùng vĩ đang dần hiện ra trước mắt, gần như không dám tin vào mắt mình, hơn ngàn dặm đó, nhanh như vậy đã tới rồi sao?

Ông có chút khó tin mà hỏi: "Nguyên Kính, phía trước chính là thành Đăng Châu Vệ phải không?"

Thích Kế Quang hưng phấn gật đầu: "Đúng vậy, đúng vậy, phía trước chính là thành Đăng Châu Vệ, sắp tới nhà rồi, sắp tới nhà rồi."

Trời ạ, lại là thật!

Hai ngày, hơn ngàn dặm, đây là tốc độ gì vậy!

Trương Cư Chính ngây người nhìn Thích Kế Quang, không biết nói gì cho phải.

Nói lại chuyện Dương Thông tại sao lại phải vội vã như vậy, chẳng lẽ ông tới Đăng Châu Vệ có việc gấp gì chăng? Thực ra chẳng có việc gấp nào cả, ông chỉ là đưa Thích Kế Quang về tham gia Viện thí mà thôi.

Ông sở dĩ đi nhanh như vậy, mục đích chính là muốn cho Trương Cư Chính và đám người bọn họ mở mang tầm mắt. Cái gọi là "đọc vạn quyển sách không bằng đi vạn dặm đường", kiến thức uyên bác mới có thể làm ra bài văn hay. Đến khi Hội thí và Điện thí, trình độ mọi người thực ra đều sàn sàn nhau, lúc này chính là xem ai kiến thức rộng rãi hơn.

Đặc biệt là lúc Điện thí, chỉ thi một đề, Thời vụ sách, tức là đối sách của ngươi đối với một sự kiện thời sự hiện tại. Hoàng đế quan trọng không phải bài văn của ngươi làm hay ra sao, mà là đối sách ngươi đưa ra có thể giải quyết được vấn đề hay không.

Cúi đầu ở nhà đọc sách, làm sao hiểu được cách giải quyết bao nhiêu vấn đề.

Cho nên, sĩ tử thời này đều biết phải ra ngoài du ngoạn một phen, tăng thêm kiến thức, như vậy khi Điện thí mới không bị lúng túng. Dương Thông tự nhiên sẽ không nhốt đệ tử của mình trong học viện, đóng cửa làm xe, không cho họ ra ngoài.

Đăng Châu Vệ chỉ mới là trạm dừng đầu tiên của hành trình này, tiếp đó, ông còn phải đưa Hải Thụy tới thành Kim Lăng tham gia Hương thí. Lần này, ông mang theo tất cả đệ tử, trên đường đi không giảng bài, cũng không yêu cầu đệ tử ôn sách, đa phần thời gian, ông đều hướng dẫn đệ tử suy nghĩ.

Ví dụ như lúc này, vừa thấy Trương Cư Chính lên tiếng, ông liền hào hứng hỏi: "Thúc Đại, nhanh như vậy đã tới Đăng Châu Vệ, con có cảm tưởng gì không?"

Cảm tưởng? Cảm tưởng nhiều lắm ạ. Trương Cư Chính suy nghĩ một chút, mới cẩn thận nói: "Ân sư, cảm tưởng lớn nhất của học trò chỉ là một chữ, nhanh. Nếu mọi người đi ra ngoài đều có thể đi đường như vậy, không biết có thể tiết kiệm bao nhiêu thời gian."

Dương Thông khẽ gật đầu, lập tức truy vấn: "Còn nữa không?"

Trương Cư Chính cẩn thận suy nghĩ một chút, đột nhiên hưng phấn nói: "Học trò cảm thấy sau này thuế khóa, bạc thóc của các tỉnh Đông Nam đều có thể thông qua đường biển vận chuyển, như vậy vừa tiết kiệm thời gian, lại tiết kiệm nhân lực, triều đình còn có thể vì vậy mà tiết kiệm không ít tiền."

Ý tưởng này quả thực không tồi, bởi lẽ hiện tại việc vận chuyển lương thực và hàng hóa khác cơ bản đều dựa vào nhân lực, động một chút là mấy vạn thạch lương thực, tổn hao trong quá trình vận chuyển vô cùng kinh người.

Ví dụ, thuế khóa thu từ Quảng Đông chính là lương thực, phải vận chuyển tới kinh thành, tổn hao là bao nhiêu? Cái này rất dễ tính, thuế khóa một tỉnh đại khái tính là năm mươi vạn thạch, một thạch khoảng hơn trăm cân, nếu xe đẩy tay, một xe mười thạch là tối đa rồi, nhiều hơn nữa thì có làm người ta chết mệt cũng không đẩy nổi. Năm mươi vạn thạch, đó là năm vạn chuyến xe, hay nói cách khác là năm vạn lượt người. Vậy thì, năm vạn lượt người này phải mất bao lâu mới đưa được năm mươi vạn thạch lương thực này tới kinh thành?

Quảng Đông cách kinh thành tới năm ngàn dặm, đẩy xe vốn dĩ đi không nhanh, một ngày khoảng năm mươi dặm gần như đã là cực hạn. Nghĩa là, năm vạn người này ít nhất phải mất một trăm ngày mới đưa được năm mươi vạn thạch lương thực này tới kinh thành. Mà lúc này do thiếu thốn chất béo, mọi người đều ăn rất nhiều, một thanh niên sức dài vai rộng một tháng ăn hết một thạch lương thực là điều bình thường.

Nghĩa là, năm vạn người này vận chuyển năm mươi vạn thạch lương thực tới kinh thành ít nhất phải tiêu tốn mười lăm vạn thạch lương thực. Chỉ vậy thôi đã chưa tính tiền công của họ và hao tổn trên đường trở về, nếu tính hết, ước chừng năm mươi vạn thạch lương thực cũng không đủ! Điều này trông có vẻ giống như chuyện hoang đường, nếu năm mươi vạn thạch lương thực còn không đủ cho người vận chuyển ăn, vậy thì thu thuế khóa làm gì, đây chẳng phải là làm khổ dân hao tổn tài của, làm việc vô ích sao?

Thực ra, đây chính là sự thật, căn bản không phải chuyện hoang đường. Các triều đại lịch sử đều phải đối mặt với vấn đề này. Các triều đại khác phần lớn đều lấy thuế khóa thu được để trả bổng lộc cho quan lại địa phương, phần dư thừa, có thể quy đổi thành tiền vàng bạc hoặc các loại tiền tệ khác, cũng có thể tìm nơi gần đó để cất giữ.

Cách của Đại Minh tốt hơn, đó là thiết lập Nam Bắc hai kinh, Nam Kinh chuyên quản lý thuế khóa các tỉnh phía Nam, như vậy lương thực thu được không cần phải vận chuyển tới kinh thành, nhiều nhất vận chuyển tới Nam Trực Lệ là xong, quãng đường tiết kiệm được hơn một nửa là đằng khác.

Việc vận chuyển bằng thuyền mà Trương Cư Chính nghĩ tới thực ra triều đình Đại Minh cũng đã nghĩ tới, Đại Minh cũng thông qua vận hà để vận chuyển lương thực và vật tư. Tuy nhiên, do khả năng chịu tải của vận hà có hạn, tàu thuyền của triều đình Đại Minh cũng khá hạn chế, cộng thêm việc quản lý Tào vận tham nhũng luôn luôn rất nghiêm trọng, cho nên, từ giữa thời Đại Minh trở đi, Tào vận cơ bản chỉ là hư danh, căn bản chẳng có tác dụng gì nữa.

Trương Cư Chính sở dĩ có thể nghĩ tới điều này, chủ yếu là vì ông coi việc thu thuế khóa là việc trọng đại hàng đầu trong trị quốc. Thuế khóa lương thực này không chỉ là vấn đề thu thuế, làm sao vận chuyển ông tự nhiên cũng từng cân nhắc qua.

Dương Thông nghe vậy, chậm rãi gật đầu: "Ừm, ý tưởng này của con không tồi. Hiện tại hải tặc và Oa khấu dọc bờ biển Đại Minh cơ bản đã bị tiêu diệt hết, đi đường biển ngược lại không cần lo lắng vấn đề an toàn nữa. Tuy nhiên, có một vấn đề con vẫn chưa nghĩ tới, con thử nghĩ xem, đó là vấn đề gì."

Trương Cư Chính lại suy nghĩ kỹ càng một chút, mới áng chừng nói: "Ân sư, người nói là vấn đề do ai phụ trách, hay nói cách khác là do nha môn nào phụ trách phải không ạ? Đây quả thực là vấn đề lớn, bởi vì lương thực liên quan quá nhiều, dễ sinh ra tham nhũng nhất, Tào vận cũng chính là bị phế bỏ như vậy đó ạ."

Không ngờ, Dương Thông lại lắc đầu: "Không, đó còn là thứ yếu. Vấn đề chủ yếu là Hải cấm. Con nghĩ xem, triều đình quy định, một cánh buồm cũng không được ra biển, chẳng lẽ ý con là để hạm đội Thủy sư chuyên trách vận chuyển lương thực sao? Vậy vấn đề Hải phòng thì tính sao, chức trách của quan binh Thủy sư lẽ nào lại là vận chuyển lương thực? Nếu con không dùng quan binh Thủy sư, con để ai vận chuyển? Dân thường không được phép ra biển, cho dù con đặc chuẩn cho một số người ra biển vận chuyển lương thực, cũng sẽ trở thành một lỗ hổng rất lớn, đến lúc đó không biết bao nhiêu người sẽ lấy cớ này để đóng thuyền ra biển, con có quản lý nổi không?"

Hải cấm! Trương Cư Chính nghe vậy, không khỏi sững sờ, vấn đề này ông thực sự chưa từng cân nhắc tới. Ông là người Hồ Quảng, cách biển xa tít tắp, làm sao ông có thể cân nhắc tới vấn đề Hải cấm được.

Dương Thông vừa thấy ông sững sờ, lại tiếp tục hỏi: "Con cảm thấy Hải cấm là tốt hay xấu?"