Ngày hôm sau thật rực rỡ đúng như lời Felix đã dự đoán; nếu mùa đông vừa mới đó bỗng chốc nhảy vọt sang mùa xuân, thì mùa xuân lúc này cũng nhanh chóng không kém để bước sang mùa hạ. Đó là nhận xét của một thiếu nữ vừa bước ra từ một ngôi nhà lớn vuông vắn ở vùng nông thôn, thong thả dạo bước trong khu vườn rộng rãi ngăn cách ngôi nhà với con đường lầy lội. Những bụi cây ra hoa và các luống cây được sắp xếp ngăn nắp đang tắm mình trong ánh sáng và hơi ấm dồi dào; bóng râm trong vắt của những hàng cây du lớn—vốn là những cổ thụ tráng lệ—dường như dày lên theo từng giờ; và sự tĩnh mịch vốn đã quen thuộc đến tột cùng ấy tạo nên một nền tảng nhu mì cho tiếng chuông nhà thờ vọng lại từ đằng xa. Thiếu nữ lắng nghe tiếng chuông nhà thờ, nhưng cô không ăn mặc để đi lễ. Cô để đầu trần; mặc một chiếc áo cánh bằng vải muslin trắng có viền thêu, và chân váy làm bằng vải muslin có màu. Cô là một thiếu nữ độ chừng hai mươi, hai mươi mốt tuổi, và dẫu cho cảnh một người con gái để đầu trần dạo bước trong vườn vào một buổi sáng Chủ nhật mùa xuân, theo bản chất sự việc, chưa bao giờ là một điều chướng mắt, hẳn bạn sẽ không đánh giá người phá lệ ngày Sabbath ngây thơ này là đặc biệt xinh đẹp. Cô cao và tái nhợt, gầy gò và có phần vụng về; tóc cô vàng và thẳng tắp; đôi mắt cô sẫm màu, mang nét kỳ lạ là vừa có vẻ đờ đẫn lại vừa bồn chồn—do đó mà khác biệt một cách đầy cay đắng, như bạn thấy đấy, so với lý tưởng về “đôi mắt đẹp” mà ta vẫn luôn tưởng tượng là vừa rực rỡ lại vừa trầm tĩnh.
Cửa chính và cửa sổ của ngôi nhà vuông lớn đều rộng mở để đón thứ ánh sáng tinh khôi đang trải những mảng rộng trên sàn của một hiên nhà có mái che rộng và cao, gắn liền với hai mặt của dinh cơ—nơi đặt đối xứng những chiếc ghế bập bênh đệm tựa bằng rơm và nửa tá chiếc đôn hình trụ nhỏ làm bằng sứ xanh và trắng, gợi lên mối liên hệ giữa các cư dân nơi đây với thương mại phương Đông. Đó là một ngôi nhà cổ kính—cổ kính theo nghĩa đã có tuổi đời tám mươi năm; nó được làm bằng gỗ, sơn màu xám sạch sẽ, sáng sủa nhưng đã phai màu, và được trang trí dọc theo mặt tiền, ở những khoảng cách đều đặn, bằng các trụ ốp tường phẳng bằng gỗ sơn màu trắng. Những trụ ốp này dường như nâng đỡ một kiểu trán tường cổ điển, được trang trí ở chính giữa bằng một ô cửa sổ ba lớn trong khung chạm trổ táo bạo, và ở mỗi góc nhỏ hơn là một lỗ thủng hình tròn lắp kính. Một cánh cửa lớn màu trắng, gắn tay nắm bằng đồng được đánh bóng loáng, hướng ra con đường mang vẻ đẹp điền viên, nối liền với đường bằng một lối đi rộng lát gạch đã mòn và nứt nẻ nhưng rất sạch sẽ. Phía sau ngôi nhà là những đồng cỏ và vườn cây ăn trái, một cái kho và một cái ao; và đối diện với nó, cách một đoạn ngắn dọc theo con đường ở bên kia, là một ngôi nhà nhỏ hơn cũng sơn màu trắng, có chớp cửa ngoài sơn màu xanh lá, một bên là khu vườn nhỏ và bên kia là vườn cây ăn trái. Tất cả đều đang tỏa sáng trong không khí buổi sáng, qua đó những chi tiết mộc mạc của bức tranh hiện lên trước mắt rõ ràng như các con số trong một phép tính cộng.
Một thiếu nữ thứ hai lúc này bước ra khỏi nhà, băng qua hiên, đi xuống vườn và đến gần thiếu nữ mà tôi vừa nhắc tới. Thiếu nữ thứ hai này cũng gầy và xanh xao; nhưng cô lớn tuổi hơn người kia; cô thấp hơn; và có mái tóc đen mượt. Đôi mắt cô, không giống như người kia, nhanh nhẹn và sáng ngời; nhưng hoàn toàn không hề bồn chồn. Cô đội một chiếc mũ rom gắn ruy băng trắng và khoác một chiếc khăn quàng dài màu đỏ bằng len Ấn Độ, rủ xuống tận chân ở phía trước. Trên tay cô cầm một chiếc chìa khóa nhỏ.
- Gertrude, - cô lên tiếng, - em chắc chắn lắm chứ rằng mình không nên đi nhà thờ?
Gertrude nhìn cô một thoáng, ngắt một nhành cây tử đinh hương nhỏ, ngửi rồi vứt đi. - Em chẳng chắc chắn điều gì cả! - cô đáp.
Thiếu nữ kia nhìn thẳng qua người cô, về phía cái ao ở đằng xa lấp lánh giữa những hàng cây linh sam dài. Rồi cô nói với giọng rất nhẹ nhàng: - Đây là chìa khóa tủ phòng ăn. Chị nghĩ em nên giữ nó, nhỡ có ai cần gì.
- Làm gì có ai cần gì? - Gertrude vặn lại. - Em sẽ ở nhà một mình mà.
- Sẽ có người đến đấy, - người bạn đồng hành nói.
- Ý chị là thầy Brand ư?
- Đúng vậy, Gertrude. Thầy ấy có lẽ sẽ thích một miếng bánh ngọt đấy.
- Em không thích những người đàn ông lúc nào cũng ăn bánh ngọt! - Gertrude tuyên bố, giật mạnh một nhánh tử đinh hương.
Người bạn đồng hành liếc nhìn cô, rồi cúi nhìn xuống đất. - Chị nghĩ cha mong em đến nhà thờ, - cô nói. - Chị phải nói sao với ngài đây?
- Hãy nói là em bị đau đầu dữ dội.
- Như thế có thật không? - người chị hỏi, lại nhìn thẳng về phía cái ao.
- Không, Charlotte, - cô em đáp gọn lỏn.
Charlotte chuyển đôi mắt điềm tĩnh sang khuôn mặt của người em. - Chị sợ là em đang thấy bồn chồn trong lòng đấy.
- Em cảm thấy thế nào thì vẫn thế thôi, - Gertrude đáp với giọng điệu y như trước.
Charlotte quay đi; nhưng cô đứng lặng ở đó một thoáng. Chẳng mấy chốc, cô nhìn xuống vạt áo trước của mình. - Em có thấy hình như chiếc khăn quàng của chị dài quá không? - cô hỏi.
Gertrude đi vòng nửa vòng quanh cô, ngắm nghía chiếc khăn. - Em không nghĩ chị quàng đúng cách đâu, - cô nói.
- Thế chị phải quàng thế nào, em yêu?
- Em không biết nữa; khác với thế này cơ. Chị phải kéo nó khác đi qua vai, vòng qua khuỷu tay; nhìn đằng sau trông cũng phải khác cơ.
- Thế chị trông sẽ thế nào? - Charlotte gặng hỏi.
- Em nghĩ là em không nói được đâu, - Gertrude vừa nói vừa kéo nhẹ chiếc khăn ra phía sau một chút. - Tự tay em làm thì được, chứ em nghĩ mình không giải thích nổi.
Charlotte dịch chuyển khuỷu tay để chỉnh lại độ xộc xệch do cái chạm của cô em gây ra. - Thôi được, thế nào cũng có lúc em phải làm giúp chị nhé. Giờ thì không quan trọng nữa. Thật ra, chị nghĩ chẳng quan trọng gì đâu, - cô nói thêm, - trông đằng sau thế nào.
- Em lại thấy nó quan trọng hơn đấy, - Gertrude nói. - Thế thì chị chẳng biết ai đang ngắm nhìn mình đâu. Chị không hề đề phòng. Chị không thể cố làm cho mình trông xinh đẹp được.
Charlotte đón nhận tuyên bố này với vẻ nghiêm túc tột độ. - Chị nghĩ người ta chẳng bao giờ nên cố làm cho mình trông xinh đẹp cả, - cô kiên quyết đáp lời.
Người bạn đồng hành im lặng. Rồi cô nói: - Thấy vậy, có lẽ điều đó cũng chẳng có ích gì mấy.
Charlotte ngắm cô một lúc, rồi hôn cô. - Chị mong em sẽ khá hơn khi chúng ta đi lễ về.
- Chị yêu quý của em, em rất khỏe mạnh mà! - Gertrude nói.
Charlotte đi dọc theo lối đi lát gạch lớn ra cổng vườn; người bạn đồng hành thong thả bước về phía ngôi nhà. Tại cổng, Charlotte gặp một thanh niên đang bước vào—một chàng trai cao ráo, da trắng, đội mũ phớt cao và đeo găng tay bằng chỉ. Anh ta khôi ngô nhưng có phần hơi mập mạp. Anh ta nở một nụ cười dễ chịu. - Ồ, thầy Brand! - cô thốt lên.
- Tôi đến để xem cô em của cô có đi nhà thờ không, - chàng thanh niên nói.
- Cô ấy bảo không đi; nhưng tôi rất mừng là thầy đã đến. Tôi nghĩ nếu thầy nói chuyện với em ấy một chút... - Và Charlotte hạ giọng xuống. - Có vẻ như em ấy đang bồn chồn.
Thầy Brand mỉm cười nhìn xuống thiếu nữ từ vóc dáng cao lớn của mình. - Tôi rất sẵn lòng nói chuyện với cô ấy. Vì điều đó, tôi sẵn sàng vắng mặt trong bất kỳ buổi lễ tôn giáo nào, dù cho nó có hấp dẫn đến đâu đi nữa.
- Vâng, chắc thầy cũng biết đấy, - Charlotte nói dị dàng, như thể việc tán thành tuyệt đối lời đề nghị này có thể mang lại rủi ro. - Nhưng tôi e là mình sẽ đến muộn mất.
- Tôi hy vọng cô sẽ có một bài giảng thật hay, - chàng thanh niên nói.
- Ồ, thầy Gilman lúc nào chẳng hay, - Charlotte đáp. Và cô tiếp tục bước đi.
Thầy Brand bước vào vườn, nơi Gertrude, khi nghe tiếng cổng đóng lại sau lưng, liền quay người nhìn anh. Trong khoảnh khắc, cô đứng nhìn anh tiến lại; rồi cô quay mặt đi. Nhưng hầu như ngay lập tức cô sửa lại hành động đó, đứng yên và đối mặt với anh. Anh cởi mũ, lau trán khi đến gần. Sau đó anh đội mũ lại và đưa tay ra. Khi chiếc mũ được cởi ra, bạn có thể nhận thấy trán anh rất rộng và nhẵn, tóc dày nhưng hơi nhạt màu. Mũi anh quá to, còn miệng và mắt lại quá nhỏ; nhưng bất chấp tất cả những điều đó, như tôi đã nói, anh là một thanh niên có ngoại hình nổi bật. Biểu cảm trong đôi mắt xanh lam nhỏ nhắn, trong trẻo của anh mang một vẻ dịu dàng và nghiêm túc khó cưỡng; trông anh đúng như người ta vẫn ví, tốt như vàng. Thiếu nữ đang đứng trên lối đi trong vườn, khi anh đến gần, bèn liếc nhìn đôi găng tay bằng chỉ của anh.
- Tôi cứ hy vọng cô sẽ đi nhà thờ, - anh nói. - Tôi muốn được đi cùng cô.
- Cảm ơn thầy rất nhiều, - Gertrude đáp. - Tôi không đi nhà thờ đâu.
Cô đã bắt tay anh; anh nắm lấy tay cô một thoáng. - Cô có lý do đặc biệt nào mà không đi sao?
- Vâng, thưa thầy Brand, - thiếu nữ đáp.
--- Tôi có thể hỏi đó là lý do gì không?
Cô nhìn anh mỉm cười; và trong nụ cười của cô, như tôi đã ám chỉ, phảng phất một nét đờ đẫn nào đó. Nhưng hòa quyện với vẻ đờ đẫn ấy lại là một cái gì đó ngọt ngào và đầy gợi cảm. - Bởi vì bầu trời xanh quá! - cô nói.
Anh nhìn bầu trời vốn đang vô cùng tráng lệ, rồi cũng mỉm cười nói: - Tôi từng nghe nói đến những thiếu nữ ở nhà vì thời tiết xấu, nhưng chưa từng nghe vì thời tiết đẹp. Chị của cô, người mà tôi gặp ở cổng, bảo với tôi rằng cô đang chán nản, - anh nói thêm.
- Chán nản ư? Tôi chẳng bao giờ chán nản cả.
- Ồ, chắc chắn là có lúc chứ, - thầy Brand đáp, như thể anh cho đó là một điều đáng tiếc ở một người.
- Tôi chưa bao giờ chán nản, - Gertrude lặp lại. - Nhưng đôi khi tôi hư hỏng. Khi hư hỏng thì tôi rất phấn chấn. Ban nãy tôi vừa hư hỏng với chị tôi đấy.
- Cô đã làm gì chị ấy?
- Tôi nói những điều làm chị ấy khó hiểu—cố tình đấy.
- Sao cô lại làm thế, cô Gertrude? - chàng thanh niên hỏi.
Cô lại bắt đầu mỉm cười. - Bởi vì bầu trời xanh quá!
- Cô lại nói những điều làm tôi khó hiểu rồi đấy, - thầy Brand tuyên bố.
- Lúc nào tôi cũng biết khi mình làm thế, - Gertrude tiếp lời. - Nhưng mọi người còn làm tôi khó hiểu hơn cơ, tôi nghĩ vậy. Mà họ hình như chẳng hề hay biết điều đó!
- Thật là rất thú vị, - thầy Brand nhận xét, mỉm cười.
- Thầy bảo tôi hãy kể cho thầy nghe về những... những cuộc đấu tranh của tôi cơ mà, - thiếu nữ tiếp tục.
- Chúng ta hãy nói về chúng đi. Tôi có rất nhiều điều muốn nói.
Gertrude quay đi một thoáng; rồi quay lại, cô nói: - Thầy nên đi nhà thờ thì hơn.
- Cô biết đấy, - chàng thanh niên nài nỉ, - lúc nào tôi cũng chỉ có một điều muốn nói.
Gertrude nhìn anh một lát. - Xin thầy đừng nói điều đó lúc này!
--- Chúng ta ở có một mình, - anh tiếp tục, cởi mũ ra; - ở một mình trong sự tĩnh lặng tuyệt vời của ngày Chủ nhật này.
Gertrude nhìn quanh, ngắm những chồi non đang hé nở, khung cảnh lấp lánh ở đằng xa, bầu trời xanh mà cô vừa viện làm cái cớ cho sự phá lệ của mình. - Đó chính là lý do, - cô nói, - vì sao tôi không muốn thầy nói ra. Hãy làm ơn cho tôi một việc; hãy đi nhà thờ đi.
- Tôi có thể nói khi mình trở về không? - thầy Brand hỏi.
- Nếu thầy vẫn có ý định đó, - cô đáp.
- Tôi không biết cô có hư hỏng hay không, - anh nói, - nhưng quả thực cô rất khó hiểu.
Cô đã quay đi, đưa hai tay bịt tai lại. Anh nhìn cô một lát, rồi lững thững bước đi đến nhà thờ.
Cô thơ thẩn lang thang trong vườn một lúc, mơ hồ và chẳng vì mục đích gì cả. Tiếng chuông nhà thờ đã dứt; sự tĩnh mịch bao trùm hoàn toàn. Thỉnh thoảng, thiếu nữ này rất tận hưởng cảm giác ở một mình—sự vắng bóng của cả gia đình và sự trống trải của ngôi nhà. Hôm nay, có lẽ những người hầu cũng đã đi nhà thờ; chẳng hề có bóng dáng ai ở những ô cửa sổ đang mở; phía sau nhà chẳng có mụ nô lệ da đen mập mạp nào đội khăn vằn đỏ đang hạ gàu xuống cái giếng sâu lợp ván gỗ lớn nữa. Và cánh cửa trước của ngôi nhà lớn không người canh giữ cứ mở toang với vẻ tin tưởng của thời đại hoàng kim; hay đúng hơn là với vẻ tin tưởng của thời kỳ khai sáng thuần khiết ở New England. Gertrude chậm rãi bước qua cửa, đi từ căn phòng trống này sang căn phòng trống khác—những căn phòng lớn, sáng sủa, có vách ốp gỗ trắng, trang trí bằng đồ nội thất bằng gỗ gụ chân mảnh, và trên tường treo những bức tranh khắc cổ, chủ yếu về các đề tài Kinh thánh, được treo rất cao. Cảm giác dễ chịu về sự cô độc ấy, về việc có cả ngôi nhà cho riêng mình mà tôi vừa nhắc tới, luôn kích thích trí tưởng tượng của Gertrude; cô chẳng thể giải thích vì sao, và nhà chép sử khiêm tốn của cô cũng vậy. Cô luôn cảm thấy mình phải làm một điều gì đó đặc biệt—rằng mình phải tôn vinh dịp này; và trong lúc cô lang thang tự hỏi mình có thể làm gì, thì dịp ấy thường đã trôi qua mất. Hôm nay cô lại càng thắc mắc nhiều hơn. Cuối cùng cô lấy xuống một cuốn sách; trong nhà chẳng có phòng sách, nhưng sách thì có ở tất cả các phòng. Không có cuốn nào là sách cấm cả, và Gertrude ở nhà không phải vì muốn có cơ hội leo lên những chiếc giá sách cao với tay không tới. Cô với lấy một cuốn sách rất quen thuộc—một trong các tập của bộ Nghìn lẻ một đêm—mang ra hiên và ngồi xuống, đặt sách lên đùi. Ở đó, suốt một tư tiếng đồng hồ, cô đọc câu chuyện tình yêu giữa Hoàng tử Camaralzaman và Công chúa Badoura. Cuối cùng, ngước lên, cô nhìn thấy, như cô tưởng tượng, Hoàng tử Camaralzaman đang đứng trước mặt mình. Một chàng trai trẻ đẹp đang cúi chào cô thật sâu—một cái cúi chào tuyệt mỹ mà cô chưa từng thấy bao giờ. Anh ta có vẻ như từ trên trời rơi xuống; đẹp trai kỳ lạ; anh ta mỉm cười—mỉm cười như thể cố tình cười vậy. Sự kinh ngạc tột độ khiến Gertrude sững người ngồi im trong chốc lát; rồi cô đứng dậy, thậm chí chẳng thèm kẹp ngón tay vào trang sách. Chàng trai tay cầm mũ, vẫn nhìn cô, mỉm cười rồi lại mỉm cười. Thật là kỳ lạ.
- Xin cô vui lòng cho tôi biết, - vị khách bí ẩn cuối cùng cũng lên tiếng, - liệu tôi có vinh dự được nói chuyện với cô Wentworth không?
- Tên tôi là Gertrude Wentworth, - thiếu nữ thì thầm.
- Thế thì—thế thì—tôi có vinh dự—có niềm vui—được làm họ hàng với cô.
Chàng trai mang phong thái của một bóng ma đến nỗi lời tuyên bố này dường như càng làm tăng thêm vẻ phi thực tế của anh ta. - Họ hàng nào? Anh là ai? - Gertrude hỏi.
Anh lùi lại vài bước ngước nhìn lên ngôi nhà; rồi liếc quanh khu vườn và phong cảnh đằng xa. Sau đó anh phì cười. - Tôi hiểu là cô sẽ thấy rất lạ, - anh nói. Rất may là nụ cười của anh mang lại chút cảm giác chân thực. Gertrude từ trên xuống dưới ngắm nhìn anh. Phải, anh vô cùng khôi ngô; nhưng nụ cười của anh suýt biến thành một nhăn mặt. - Nơi đây thật yên tĩnh, - anh tiếp tục, lại bước lại gần. Và vì cô chỉ nhìn anh thay cho câu trả lời, anh nói thêm: - Cô ở một mình thế này sao?
- Mọi người đều đi nhà thờ cả rồi, - Gertrude nói.
- Tôi lại sợ thế đấy! - chàng thanh niên thốt lên. - Nhưng hy vọng cô không sợ tôi chứ.
- Lẽ ra anh phải cho tôi biết anh là ai chứ, - Gertrude đáp.
- Tôi mới là người sợ cô đấy! - chàng thanh niên nói. - Tôi có một kế hoạch khác cơ. Tôi cứ tưởng người hầu sẽ mang thiếp vào, rồi các cô sẽ chụm đầu bàn tán trước khi cho tôi vào, và tìm xem tôi là ai.
Gertrude vừa suy nghĩ dồn dập với cường độ mang lại kết quả ngay lập tức; và kết quả ấy tựa như một câu trả lời—một câu trả lời kỳ diệu, tuyệt vời—cho điều ước mơ hồ của cô rằng sẽ có chuyện gì đó xảy ra với mình. - Tôi biết—tôi biết chứ, - cô nói. - Anh đến từ châu Âu.
- Chúng tôi đến đây hai ngày trước. Vậy là cô đã nghe về chúng tôi rồi ư—cô tin là chúng tôi có thật chứ?
- Chúng tôi vẫn láng mang biết rằng... chúng tôi có họ hàng ở Pháp, - Gertrude nói.
- Thế cô đã bao giờ muốn gặp chúng tôi chưa? - chàng thanh niên hỏi.
Gertrude im lặng một thoáng. - Tôi vẫn luôn muốn gặp các anh chị.
- Vậy thì tôi rất mừng vì người tôi tìm thấy lại chính là cô. Chúng tôi muốn gặp các cô, nên chúng tôi đã đến.
- Cố ý sang đây sao? - Gertrude hỏi.
Chàng thanh niên nhìn quanh, vẫn mỉm cười. - Ờ, đúng vậy; cố ý đấy. Nghe thế có vẻ như chúng tôi sẽ làm cô phiền lòng lắm không? - anh nói thêm. - Tôi không nghĩ chúng tôi sẽ làm thế đâu—thật lòng là tôi không nghĩ vậy. Vả lại chúng tôi cũng thích lang thang; nên chúng tôi rất mừng vì có một cái cớ.
- Và các anh vừa mới đến nơi sao?
- Ở Boston, cách đây hai ngày. Đến quán trọ, tôi hỏi tìm ông Wentworth. Chắc đó là cha cô. Họ tìm giúp tôi chỗ ở của ông ấy; hình như họ thường xuyên nghe nhắc đến ông ấy. Tôi quyết định đến mà không cần khách sáo gì sảng. Thế là, trong buổi sáng đẹp trời này, họ chỉ hướng cho tôi đi đúng đường, rồi bảo tôi cứ đi thẳng về phía trước, ra khỏi thị trấn. Tôi đi bộ vì muốn ngắm cảnh thôn quê. Tôi cứ đi mãi, đi mãi, và thế là tôi có mặt ở đây! Đi bộ cả chặng đường dài đấy.
- Tới bảy dặm rưỡi cơ đấy, - Gertrude dịu dàng nói. Giờ đây, khi chàng trai khôi ngô này chứng minh được rằng anh ta là người bằng xương bằng thịt, cô thấy mình đang hơi run lên; cô vô cùng phấn khích. Chưa bao giờ trong đời cô được nói chuyện với một người ngoại kiều, và cô vẫn thường nghĩ điều đó thật tuyệt vời biết bao. Thế mà ở đây lại có một người bỗng nhiên sinh ra từ sự tĩnh lặng ngày Sabbath vì mục đích riêng của cô; một kẻ rực rỡ, lịch thiệp và mỉm cười biết bao! Tuy nhiên, cô cũng kịp tìm thấy thời gian và cách thức để trấn tĩnh lại: tự nhắc nhở bản thân rằng mình phải thể hiện một thứ lòng hiếu khách chính thức nào đó. - Chúng tôi rất... rất vui được đón tiếp anh, - cô nói. - Anh không định bước vào nhà sao? - Và cô di chuyển về phía cửa mở.
- Thế ra cô không sợ tôi à? - chàng thanh niên lại hỏi với tiếng cười giòn tan.
Cô ngẩn ra một thoáng, rồi đáp: - Chúng tôi không sợ... ở đây.
--- Ah, comme vous devez avoir raison! - chàng thanh niên thốt lên, nhìn quanh ngắm nghía với vẻ đánh giá cao. Đó là lần đầu tiên Gertrude nghe thấy nhiều tiếng Pháp được thốt ra đến vậy. Chúng mang lại cho cô một cảm giác lạ lẫm. Người đồng hành bước theo cô, theo dõi với sự phấn khích nhất định của riêng anh, cô thiếu nữ cao ráo, trông rất thú vị trong chiếc váy muslin trong trẻo, phẳng phiu. Anh dừng chân ở tiền sảnh, nơi có chiếc cầu thang gỗ bản rộng màu trắng với lan can trắng. - Căn nhà dễ chịu làm sao! - anh nói. - Ở bên trong sáng sủa hơn bên ngoài.
- Ở đây dễ chịu hơn mà, - Gertrude nói, rồi dẫn đường cho anh vào phòng khách—một căn phòng cao ráo, sạch sẽ và trông có phần trống trải. Tại đây, họ đứng nhìn nhau—chàng thanh niên mỉm cười nhiều hơn bao giờ hết; còn Gertrude thì rất nghiêm túc, cố gắng nặn ra nụ cười.
- Chắc là cô không biết tên tôi đâu nhỉ, - anh nói. - Tôi tên là Felix Young. Cha cô là chú tôi. Mẹ tôi là chị cùng cha khác mẹ với ông, và lớn tuổi hơn ông.
- Vâng, - Gertrude nói, - và bác ấy đã cải sang đạo Công giáo rồi kết hôn ở châu Âu.
- Tôi thấy cô biết rõ đấy chứ, - chàng thanh niên nói. - Mẹ tôi đã kết hôn và đã qua đời. Gia đình cha cô không thích chồng bà. Họ gọi ông là người ngoại quốc; nhưng không phải vậy. Cha tội nghiệp của tôi sinh ra ở Sicily, nhưng cha mẹ ông đều là người Mỹ.
- Ở Sicily ư? - Gertrude thì thầm.
- Đúng là, - Felix Young nói, - họ đã dành toàn bộ cuộc đời ở châu Âu. Nhưng họ rất yêu nước. Và chúng tôi cũng vậy.
- Vậy anh là người Sicily rồi, - Gertrude nói.
- Người Sicily sao được! Để xem nào. Tôi sinh ra ở một nơi nhỏ bé—một nơi nhỏ bé đáng yêu—ở Pháp. Chị tôi sinh ra ở Vienna.
- Thế ra anh là người Pháp, - Gertrude nói.
- Xin chúa đừng! - chàng thanh niên kêu lên. Đôi mắt Gertrude dán chặt vào anh với vẻ như muốn gặng hỏi. Anh lại bắt đầu cười. - Tôi có thể làm người Pháp rất dễ dàng, nếu điều đó làm cô hài lòng.
- Anh đúng là một người ngoại quốc nào đó rồi, - Gertrude nói.
- Nào đó—vâng; chắc vậy. Nhưng làm sao nói được là loại nào? Tôi không nghĩ chúng tôi từng có dịp giải quyết vấn đề đó. Cô biết đấy, có những con người như thế đấy. Về đất nước, tôn giáo, nghề nghiệp của họ, họ chẳng thể nói rõ được.
Gertrude đứng đó ngẩn ngơ ngắm nhìn; cô vẫn chưa mời anh ngồi xuống. Cô chưa từng nghe nói về những con người như thế; cô muốn được nghe kể thêm. - Anh sống ở đâu? - cô hỏi.
- Họ cũng chẳng thể nói được điều đó nữa là! - Felix nói. - Tôi e là cô sẽ nghĩ họ chẳng khác nào những kẻ lang thang vô gia cư. Tôi sống ở bất cứ đâu—khắp mọi nơi. Tôi thực sự nghĩ mình đã sống qua mọi thành phố ở châu Âu rồi.
Gertrude thở dài một hơi thật nhẹ và dài. Điều đó lại khiến chàng thanh niên mỉm cười với cô; và nụ cười của anh khiến cô hơi đỏ mặt. Để trốn tránh cái đỏ mặt ấy, cô hỏi anh rằng sau chuyến đi bộ dài như vậy, anh có đói hay khát không. Tay cô đang đút trong túi; cô đang mân mê chiếc chìa khóa nhỏ mà chị cô vừa đưa cho.
- Ôi, cô chủ nhỏ thân mến của tôi ơi, - anh nói, hơi chắp hai tay lại, - nếu cô rộng lòng bố thí cho tôi một ly rượu vang!
Gertrude mỉm cười, gật nhẹ đầu rồi nhanh nhẹn bước ra khỏi phòng. Chẳng mấy chốc cô quay lại với một chiếc bình đựng rượu rất lớn trên tay này và một chiếc đĩa trên tay kia, trên đĩa đặt một chiếc bánh ngọt to tròn phủ lớp đường trắng phau ở mặt trên. Khi lấy chiếc bánh từ trong tủ ra, Gertrude đã có một khoảnh khắc nhận thức rõ mồn một rằng đó chính là chiếc bánh dự định dùng làm món tráng quên mà chị cô nghĩ thầy Brand sẽ thích thưởng thức. Người họ hàng đến từ bên kia đại dương đang ngắm nhìn những bức tranh khắc treo cao, sắc màu nhạt nhòa. Khi cô bước vào, anh quay lại mỉm cười với cô cứ như thể họ là những người bạn cũ lâu ngày gặp lại.
- Cô tự tay phục vụ tôi sao? - anh hỏi. - Tôi được phục vụ chẳng khác nào các vị thần!
Cô từng phục vụ rất nhiều người, nhưng chưa từng có ai nói với cô như vậy cả. Nhận xét ấy mang lại một sự nhẹ nhõm bước đi của cô khi tiến về chiếc bàn nhỏ đặt những chiếc ly đỏ kỳ lạ—những chiếc ly phủ những cành hoa vàng nhỏ xíu mà Charlotte vẫn thường phủi bụi mỗi buổi sáng bằng chính đôi tay mình. Gertrude thấy những chiếc ly rất đẹp, và cô lấy làm vui mừng khi biết rằng rượu vang rất ngon; đó là thứ rượu madeira nổi tiếng của cha cô. Felix Young thấy nó tuyệt hảo; anh tự hỏi sao trước đây người ta lại bảo với anh rằng ở Mỹ chẳng có rượu vang. Cô cắt cho anh một miếng bánh hình tam giác khổng lồ, và một lần nữa cô lại nghĩ đến thầy Brand. Felix ngồi đó, một tay cầm ly rượu, tay kia cầm miếng bánh khổng lồ—vừa ăn, vừa uống, vừa cười nói huyên thối.
- Tôi đói lắm, - anh nói. - Tôi chẳng mệt chút nào; tôi chẳng bao giờ mệt cả. Nhưng tôi đói lắm.
- Anh phải ở lại ăn trưa nhé, - Gertrude nói. - Lúc hai giờ. Mọi người sẽ đi nhà thờ về hết; anh sẽ gặp những người khác.
- Những người khác là ai thế? - chàng thanh niên hỏi. - Hãy tả cho tôi nghe tất cả đi.
- Anh sẽ tự thấy thôi. Chính anh mới là người phải kể cho tôi nghe bây giờ đấy, kể về chị của anh ấy.
- Chị tôi là Nữ bá tước Münster, - Felix đáp.
Khi nghe tin chị gái của anh là Nữ bá tước, Gertrude đứng dậy, chầm chậm đi lại trước mặt anh. Cô im lặng một thoáng. Cô đang suy nghĩ về điều đó.
- Sao chị ấy không cùng đến đây? - cô hỏi.
- Chị ấy có đến chứ; chị ấy đang ở khách sạn ở Boston.
- Chúng ta sẽ đến thăm chị ấy, - Gertrude nói, nhìn anh.
- Chị ấy van xin cô đừng làm thế đấy! - chàng thanh niên đáp. - Chị ấy gửi lời chào thân ái đến cô; chị ấy phái tôi đến để thông báo trước sự hiện diện của mình. Chị ấy sẽ đến để tỏ lòng kính trọng với cha cô.
Gertrude lại thấy mình run lên. Một Nữ bá tước Münster, phái một chàng trai trẻ rực rỡ đến để “thông báo”; người sẽ đến, giống như Nữ hoàng Sheba đến yết kiến vua Solomon, để tỏ lòng “kính trọng” với ông Wentworth điềm tĩnh—một nhân vật tầm cỡ như vậy hiện lên trong tầm nhìn của Gertrude với vẻ bất ngờ đầy ấn tượng. Trong khoảnh khắc, cô hầu như không biết phải nói gì.
- Khi nào chị ấy sẽ đến? - cuối cùng cô hỏi.
- Ngay khi cô cho phép—vào ngày mai. Chị ấy rất nóng lòng đấy, - Felix trả lời, cốt muốn làm cho vừa lòng cô.
- Ngày mai, vâng, - Gertrude nói. Cô muốn hỏi thêm về người phụ nữ ấy; nhưng cô hầu như chẳng biết điều gì có thể gán cho một Nữ bá tước Münster cả. - Chị ấy... chị ấy đã kết hôn chưa?
Felix đã ăn xong bánh và uống hết rượu; anh đứng dậy, dán đôi mắt sáng ngời, biểu cảm lên thiếu nữ. - Chị ấy kết hôn với một hoàng tử Đức—Hoàng tử Adolf xứ Silberstadt-Schreckenstein. Ngài không phải là hoàng tử trị vì; ngài là em trai.
Gertrude đăm đăm nhìn người đang cung cấp thông tin cho mình; đôi môi cô hơi hé mở. - Chị ấy là một... một Công chúa chứ? - cuối cùng cô hỏi.
- Ồ, không, - chàng thanh niên nói; - địa vị của chị ấy có phần kỳ lạ. Đó là một cuộc hôn nhân ngầm (morganatic).
- Ngầm ư? - Đây là những cái tên mới và những từ ngữ mới đối với tội nghiệp Gertrude.
- Đó là tên gọi một cuộc hôn nhân, cô biết đấy, được ký kết giữa một dòng dõi hoàng tộc trị vì với... với một người phàm trần bình thường. Họ phong cho Eugenia làm Nữ bá tước, tội nghiệp người phụ nữ ấy; nhưng đó là tất cả những gì họ có thể làm. Bây giờ họ muốn hủy bỏ cuộc hôn nhân đó. Nói nhỏ giữa chúng ta nhé, Hoàng tử Adolf là một kẻ ngốc nghếch; nhưng anh trai ngài, một người khôn ngoan, lại có những toan tính riêng cho ngài. Đương nhiên là Eugenia gây khó dễ; không phải, tuy nhiên, tôi nghĩ chị ấy bận tâm mấy đâu—chị ấy là một phụ nữ rất sắc sảo; tôi chắc chắn cô sẽ thích chị ấy—nhưng chị ấy muốn làm khó họ. Lúc này mọi thứ đều đang lơ lửng cả.
Giọng điệu vui vẻ, vô tư lự mà vị khách kể câu chuyện mang màu sắc lãng mạn đen tối này khiến Gertrude thấy rất lạ; nhưng nó cũng dường như mang lại một sự tôn sùng nhất định đối với chính bản thân cô, một sự công nhận về sự khôn ngoan và phẩm giá của cô. Cô cảm thấy vô vàn ấn tượng đang cuộn trào trong lòng, và chẳng mấy chốc ý nghĩ nổi trội nhất đã tìm được ngôn từ để diễn tả.
- Họ muốn hủy bỏ cuộc hôn nhân của chị ấy sao? - cô hỏi.
- Xem ra là vậy.
- Và chống lại mong muốn của chị ấy ư?
- Chống lại cả quyền lợi của chị ấy nữa.
- Chắc chị ấy phải bất hạnh lắm! - Gertrude nói.
Vị khách nhìn cô, mỉm cười; anh đưa tay ra sau gáy giữ ở đó một thoáng. - Chị ấy nói thế đấy, - anh đáp. - Đó là câu chuyện của chị ấy. Chị ấy bảo tôi kể lại cho cô nghe mà.
- Kể cho tôi nghe thêm đi, - Gertrude nói.
- Không, tôi sẽ để phần đó cho chị ấy; chị ấy kể khéo hơn tôi.
Gertrude lại thở dài đầy phấn khích. - Ồ, nếu chị ấy bất hạnh, - cô nói, - tôi rất vui vì chị ấy đã đến với chúng ta.
Cô quá chăm chú nên không nhận ra tiếng bước chân ở hiên nhà; thế mà đó lại là tiếng bước chân cô luôn nhận ra. Cô nghe thấy tiếng bước chân trong hành lang, rồi nhìn ra ngoài cửa sổ. Mọi người đều đã đi nhà thờ về—cha cô, anh chị cô, và những người họ hàng, những người luôn đến ăn trưa vào ngày Chủ nhật. Thầy Brand bước vào trước; anh đi trước những người khác, bởi vì rõ ràng, anh vẫn có ý định nói những điều mà một tiếng trước cô không muốn anh nói. Anh bước vào phòng khách, tìm kiếm Gertrude. Trên tay anh cầm hai cuốn sách nhỏ. Khi nhìn thấy người đi cùng Gertrude, anh chầm chậm dừng bước, ngắm nhìn người đó.
- Đây là một người họ hàng phải không? - Felix hỏi.
Lúc đó Gertrude mới nhận ra mình phải giới thiệu anh ta; nhưng tai cô, và theo đó là cả đôi môi cô, đang tràn ngập tất cả những gì anh vừa kể cho cô nghe. - Đây chính là Hoàng tử, - cô nói, - Hoàng tử xứ Silberstadt-Schreckenstein!
Felix phì cười, còn thầy Brand đứng trân trân nhìn ngẩn ngơ, trong khi những người khác, những người vừa bước vào nhà, đã xuất hiện phía sau anh ngay tại khung cửa mở toang.