Sau khi đáp lại câu “chào ngài” Veltraninov tự lấy làm ngạc nhiên. Anh cảm thấy quá đỗi bàng hoàng khi lúc này, gặp lại con người ấy không hận thù, không tức giận và trong tình cảm của anh đối với ông ta ở cái giây phút ấy, có cái gì đó hoàn toàn khác lạ và thậm chí có một tiếng gọi nào đó hướng về một điều gì đó hoàn toàn mới mẻ.

– Buổi chiều dễ chịu quá, - Pavel Pavlovich lẩm bẩm, nhìn vào mắt anh.

– Ngài vẫn chưa về, - Veltraninov khẽ thốt, có vẻ như không phải là hỏi, mà chỉ như vừa ngẫm nghĩ vừa đi.

– Công việc của tôi bị kéo dài, nhưng chỗ làm cũng đã nhận được rồi ạ, được thăng chức. Có thể tôi sẽ ra đi vào ngày kia.

– Ngài đã nhận được chỗ làm rồi à? - Lần này thì Veltraninov hỏi.

– Tại sao lại không nhận được? - Pavel Pavlovich bỗng nhăn mặt.

– Thì tôi chỉ hỏi vậy… - Veltraninov nói, vẻ xí xóa và cau có nhìn xéo sang Pavel Pavlovich. Anh lấy làm ngạc nhiên bởi quần áo, chiếc mũ đính băng tang và toàn bộ bộ dạng của ngài Trusovskoi trở nên hoàn toàn lịch lãm so với hai tuần trước đây. “Ông ta ngồi trong quán bia này để làm gì nhỉ?” - Một câu hỏi quanh đi quẩn lại trong đầu Veltraninov.

– Aleksei Ivanovich, tôi muốn thông báo với ngài về một tin vui mới, - ông ta lại mào đầu.

– Tin vui?

– Dạ, tôi sắp lấy vợ.

– Sao?

– Thì sau đau thương sẽ tới niềm vui, đời là thế mà ngài; tôi, Aleksei Ivanovich ạ, vô cùng muốn… nhưng không biết, có thể lúc này ngài đang vội, vì trông bộ dạng ngài như vậy…

– Vâng, tôi đang vội và… vâng, tôi đang không được khỏe.

Veltraninov bỗng nhiên thấy muốn thoát khỏi câu chuyện; trong anh, sự sẵn sàng hướng tới một tình cảm mới mẻ đối với ông ta, thoắt biến mất.

– Ấy vậy mà tôi lại muốn…

Pavel Pavlovich không nói hết điều định nói; Veltraninov im lặng.

– Thế thì xin để sau vậy, nếu chúng ta còn có dịp gặp nhau…

– Vâng, vâng, để sau, để sau, - Veltraninov nói gấp gáp, không nhìn ông ta và cũngkhông dừng lại. Cả hai cùng im lặng một lát; Pavel Pavlovich vẫn tiếp tục đi bên cạnh anh.

– Nếu vậy, xin tạm biệt ngài ạ, - cuối cùng ông ta cũng thốt lên.

– Tạm biệt, xin chúc…

Veltraninov trở về nhà vẫn lại trong tâm trạng phiền muộn. Cuộc đụng độ với “người ấy” ngoài sức chịu đựng của anh. Trên giường ngủ, một lần nữa anh lại tự hỏi mình: “Ông ta tới nghĩa trang làm gì?”

Sáng hôm sau, cuối cùng thì Veltraninov cũng quyết định sẽ tới nhà Pogorelsev, quyết định một cách miễn cưỡng. Giờ đây anh thấy quá nặng nề khi phải tiếp xúc với ai đó, kể cả gia đình Pogorelsev. Tuy nhiên, họ rất lo lắng cho anh, chính vì thế nên nhất thiết phải đến thăm họ ngay. Anh bỗng có cảm giác không hiểu sao thấy rất xấu hổ trong cuộc gặp lại lần đầu trở lại với họ. “Đi hay không đi?” - Anh nghĩ ngợi, vội ăn cho xong bữa sáng và bỗng vô cùng kinh ngạc khi thấy Pavel Pavlovich thình lình bước vào.

Dù đã gặp chiều tối qua, song Veltraninov cũng không tài nào hình dung nổi rằng con người này lúc nào đó lại đến nhà mình, và trở nên vô cùng bối rối, nhìn ông ta mà chẳng biết nói gì. Nhưng Pavel Pavlovich đã tự tìm chỗ cho mình, ngồi trên đúng chiếc ghế mà ba tuần trước ông ta đã ngồi trong cuộc gặp cuối cùng.

Veltraninov bỗng nhớ lại cuộc viếng thăm ấy một cách hết sức rõ ràng. Anh lo lắng và ghê sợ nhìn ông khách.

– Ngài ngạc nhiên phải không ạ? - Pavel Pavlovich mào đầu, hiểu được cái nhìn của Veltraninov.

Nhìn chung ông ta có vẻ thoải mái hơn so với hôm qua, nhưng cùng lúc lại thấy ông ta có vẻ ngượng ngùng, bối rối hơn hôm qua. Hình thức bên ngoài của ông ta đặc biệt đáng để ý. Ngài Trusovski không chỉ ăn mặc lịch lãm, mà còn có vẻ đỏm dáng, - trong chiếc áo khoác nhẹ mùa hè, chiếc quần sáng màu bó chẽn và áo ghi lê màu sáng, - đồ phụ kiện hoàn hảo, không chê vào đâu được; thậm chí người ông ta còn thoảng mùi nước hoa. Toàn bộ con người ông ta có cái gì đó buồn cười, đồng thời lại gây một ý nghĩ lạ lùng, khó chịu.

– Tất nhiên rồi, Aleksei Ivanovich, - ông ta tiếp tục, người vặn vẹo, khúm núm, - việc tôi tới đây khiến ngài ngạc nhiên, và tôi cũng cảm thấy điều đó ạ. Nhưng giữa con người với nhau, tôi nghĩ thế này ạ, có điều gì đó thực sự cao quý luôn được giữ gìn, theo thiển ý của tôi, cái đó cần được giữ gìn, phải không ạ? Điều cao quý đó được gìn giữ trong mọi hoàn cảnh, kể cả những cái khó chịu nhất có thể nảy sinh… có phải thế không ạ?

– Pavel Pavlovich, xin nói nhanh và miễn khách sáo, - Veltraninov cau có.

– Dạ, chỉ đôi ba lời thôi ạ. - Pavel Pavlovich vội nói, - Tôi lấy vợ và hiện đang định tới nhà cô dâu, ngay bây giờ ạ. Họ cũng đang ở nhà nghỉ ngoại ô ạ. Tôi mong có được vinh dự lớn mạo muội làm quen ngài với gia đình họ, và đến đây với một lời đề nghị đặc biệt (Pavel Pavlovich lễ phép cúi đầu) xin được ngài tháp tùng ạ… - Tháp tùng đi đâu? - Veltraninov mở to mắt.

– Tới nhà họ, tức là tới nhà nghỉ của họ. Xin ngài tha lỗi, tôi nói như thể trong cơn sốt và cũng có lẫn lộn một chút; nhưng là vì tôi sợ ngài từ chối ạ… Và ông ta não nuột nhìn Veltraninov.

– Ngài muốn tôi đi cùng với ngài ngay bây giờ tới nhà vợ chưa cưới của ngài? Veltraninov nhắc lại, nhìn nhanh lên ông ta, không tin vào tai mình và mắt mình. - Vâng ạ, - Pavel Pavlovich bỗng trở nên bối rối lạ lùng. - Xin ngài bớt giận, Aleksei Ivanovich, đây không phải là sự hỗn hào. Tôi chỉ đặc biệt kính cẩn cầu xin ngài. Tôi ước ao rằng có thể ngài sẽ không muốn từ chối việc này ạ…

– Thứ nhất, điều này nhìn chung là không thể, - Veltraninov nói, không giữ nổi bình tĩnh.

– Dạ, đó chỉ là sự mong mỏi lớn lao của tôi, không hơn ạ, - ông này tiếp tục khẩn cầu, - tôi cũng không giấu giếm, tức là ở đây có nguyên cớ đấy ạ. Nhưng về cái nguyên cớ này tôi xin được tiết lộ sau ạ, còn bây giờ tôi vô cùng tha thiết xin ngài…

Ông ta thậm chí còn đứng dậy để tỏ lòng thành kính.

– Nhưng mà nhìn chung điều này là không thể, ngài cũng tự biết đấy… Veltraninov cũng đứng lên.

– Điều đó rất có thể chứ ạ, Aleksei Ivanovich, - việc tôi sắp xếp làm quen ngài như vậy, như một người thân; thứ hai, không có chuyện này thì ngài cũng vốn là chỗ quen biết ở đó rồi, đó là gia đình Zakhlevnik, hiện đang ở nhà nghỉ, quan tham sự bậc năm Zakhlevnik.

– Sao lại thế? - Veltraninov vụt kêu lên. Đó chính là viên tham sự bậc năm mà một tháng trước anh ròng rã tìm kiếm nhưng không sao gặp được ở nhà, người có những tác động có lợi cho đối phương trong vụ kiện tụng kéo dài của anh.

– Vâng, đúng vậy, đúng vậy, - Pavel Pavlovich mỉm cười vẻ khoái trá trước sự ngạc nhiên quá đỗi của Veltraninov, - đúng là người ấy đấy ạ, người mà cùng với ngài vừa đi vừa chuyện trò khi ấy, còn tôi thì đứng nhìn ngài từ bên hè đường đối diện; khi đó tôi đợi để tiến đến gặp ông ấy sau ngài. Hai mươi năm trước chúng tôi thậm chí cùng làm một chỗ, còn cái khi tôi tới gặp ông ấy sau ngài thì trong đầu tôi ý nghĩ về việc lấy vợ chưa có ạ. Hiện giờ ý nghĩ ấy đột nhiên xuất hiện, mới tuần trước thôi đấy ạ.

– Nhưng, xin hãy nghe, hình như đó là một gia đình rất nền nếp? - Veltraninov ngạc nhiên một cách ngây thơ.

– Tại sao thế, nền nếp thì làm sao? - Pavel Pavlovich nhăn mặt.

– Không, đương nhiên rồi, tôi không có ý nói… Nhưng theo chỗ tôi được biết, ở đó…

– Họ có nhớ, có nhớ ngài đã từng tới đó ạ, - Pavel Pavlovich sung sướng cướp lời, tuy vậy, ngài khi đó không thể thấy hết toàn thể gia đình; riêng bản thân ông ấy có nhớ ngài và rất tôn trọng ngài. Tôi cũng nói chuyện về ngài rất mực cung kính đấy ạ.

– Sao có thể được, ngài mới góa vợ có ba tháng nay?

– Thì đám cưới có tổ chức ngay bây giờ đâu ạ. Đám cưới sẽ được tổ chức sau chín, hoặc mười tháng nữa, như vậy là mãn tang sau đúng một năm. Xin hãy cứ tin, mọi việc sẽ tốt đẹp ạ. Thứ nhất, Fedosei Petrovich biết tôi thậm chí từ hồi còn bé tí, biết cả người vợ quá cố của tôi, biết được tôi từng ăn ở như thế nào, thu nhập ra sao, và cuối cùng tôi có tài sản, bây giờ lại nhận được chức vụ cao hơn, tất cả những cái đó đều đã được đặt lên bàn cân đấy ạ.

– Thế cô dâu là con gái ông ấy?

– Tôi sẽ kể cặn kẽ cho ngài nghe, - Pavel Paclovich nhăn nhở một cách dễ chịu, xin ngài cho phép được hút một điếu. Với lại, hôm nay ngài cũng sẽ thấy. Thứ nhất, cánh công chức như ngài Fedosei Petrovich ấy, ở Peterbua này thỉnh thoảng được đánh giá rất cao ở chốn công sở, nếu như người ta kịp chú ý. Nhưng mà ngoài lương và tất cả những thứ phụ thu - những khoản phụ cấp, bổ sung, khen thưởng, trợ cấp một lần - thì không có gì cả, tức là không có tài sản lớn, cơ bản. Sống thì cũng sung túc đấy, song lại không tích cóp được gì, nếu như định dựng vợ gả chồng cho con cái. Ngài cứ nghĩ mà xem: nhà ấy có những tám cô con gái và một cậu con trai còn nhỏ. Nếu ông ấy mà mất, thì chỉ còn có mấy đồng tiền tuất thôi ạ. Mà ở đây lại những tám cô con gái, - không, xin ngài hình dung xem, hình dung xem: chỉ cần mua cho mỗi cô một đôi giầy thôi, thì số tiền bỏ ra sẽ là bao nhiêu! Trong tám cô thì năm cô đến tuổi lấy chồng. Cô đầu năm nay hai mươi tư tuổi (một trang tuyệt sắc, rồi ngài sẽ thấy!), còn cô thứ sáu - mười lăm tuổi, còn học ở trường trung học. Với năm cô con gái đầu cần phải kiếm cho ra năm vị hôn phu, ông bố cố mà làm việc này cho sớm, có nghĩa là phải xuất đi, tống tiễn cho nhanh, sao có thể kén cá chọn canh được, xin hỏi ngài? Rồi bỗng nhiên tôi xuất hiện, lại là vị hôn phu đầu tiên trong gia đình họ mà họ biết tường tận, tức là theo cái nghĩa gia tài thật sự mà tôi có. Đó, tất cả chỉ có thế thôi ạ.

Pavel Pavlovich giải thích với sự say sưa, thích thú.

– Chắc ngài cầu hôn cô chị cả?

– K-h-ô-n-g ạ, tôi… không hỏi cô đầu; tôi hỏi cô thứ sáu, cái cô đang đi học ấy.

– Sao? Veltraninov bất giác cười khẩy. - Ngài chẳng vừa mới nói cô bé mới có mười lăm tuổi!

– Bây giờ mười lăm tuổi; nhưng sau chín tháng cô ấy sẽ mười sáu tuổi, mười sáu tuổi ba tháng, sao lại không được ạ? Hiện việc đó có vẻ như khiếm nhã, nên sợ tạm thời chưa có sự ưng thuận, chỉ có cha mẹ… Xin hãy cứ tin, rồi mọi chuyện sẽ tốt đẹp cả!

– Tức là hiện vẫn chưa xong?

– Không, xong rồi, mọi chuyện xong rồi ạ. Xin hãy tin tưởng, mọi chuyện đều tốt đẹp ạ.

– Thế cô ấy có biết không?

– Mọi người giả bộ không nói năng gì về việc này, cũng chỉ là làm ra vẻ bề ngoài như vậy để tỏ ra lịch sự thôi ạ, chứ sao lại không biết? - Pavel Pavlovich nheo nheo mắt vẻ dễ chịu. - Thế nào, ngài sẽ nhón tay làm phúc cho kẻ khốn khổ này chứ, Aleksei Ivanovich? - Ông ta kết thúc, nét mặt tỏ ra vô cùng bối rối, ngượng ngùng.

– Tôi tới đó để làm gì? Vả lại, - anh vội nói thêm, - tôi đã nói không đi trong bất cứ trường hợp nào, do vậy đừng có đưa bất kì lí do nào với tôi.

– Aleksei Ivanovich…

– Chả lẽ tôi lại ngồi cạnh ngài và đi cùng, thử nghĩ xem!

Cái cảm giác kinh tởm, khó chịu lại quay trở lại trong anh sau mấy phút nghe Pavel Pavlovich huyên thuyên về chuyện vợ chưa cưới. Có vẻ như chỉ một phút nữa thôi là anh tống cổ lão già này ra khỏi nhà. Anh thấy bực bội với chính mình vì một điều gì đó.

– Xin ngài ngồi xuống, Aleksei Ivanovich, ngồi xuống cạnh đây và đừng bực mìnhnữa! - Pavel Pavlovich khẩn khoản với giọng nói khá lọt tai. - Đừng, đừng, đừng! Ông ta xua tay, sau khi hiểu cử chỉ sốt ruột, dứt khoát của Veltraninov. - Aleksei Ivanovich, Aleksei Ivanovich, xin hãy đừng quyết định vội! Tôi nhận thấy ngài có thể hiểu sai tôi: là vì tôi quá biết rằng ngài đối với tôi, cũng như tôi đối với ngài chúng ta không phải bạn bè, chiến hữu, tôi không mù quáng tới mức không nhận ra điều đó. Sự giúp đỡ mà hiện tôi đang trông chờ vào ngài hoàn toàn không gây ra điều gì ảnh hưởng tới ngài về sau này. Với lại, ngay ngày mai tôi sẽ ra đi mãi mãi, đi hẳn, có nghĩa không còn gì nữa ạ. Hãy để cho cái ngày hôm nay chỉ là một sự kiện. Tôi tới đây với hi vọng dựa được vào những tình cảm cao quý, đặc biệt trong trái tim ngài, Aleksei Ivanovich, - chính là những tình cảm mà thời gian gần đây có thể đã được khơi gợi trong trái tim ngài… Tôi nói vậy đã rõ hay chưa ạ?

Sự xúc động của Pavel Pavlovich lên tới cao trào. Veltraninov lạ lùng nhìn ông ta.

– Ngài yêu cầu sự giúp đỡ nào đó từ phía tôi, - anh hỏi, vẻ nghĩ ngợi, - và ngài mới dai dẳng khủng khiếp làm sao, - điều đó làm tôi nghi ngại; tôi muốn được biết rõ hơn.

– Tất cả mọi sự giúp đỡ chỉ là đi cùng tôi thôi ạ. Còn khi nào trở về tôi sẽ hoàn toàn cởi mở với ngài như thể xưng tội. Aleksei Ivanovich, hãy tin tôi!

– Nhưng Veltraninov vẫn tiếp tục từ chối, và càng từ chối quyết liệt thì càng cảm thấy trong đầu một ý nghĩa nặng nề, độc địa. Cái ý nghĩ độc địa ấy đã từ lâu cựa quậy trong anh, bắt đầu từ lúc Pavel Pavlovich thông báo về chuyện cưới vợ: không hiểu đó đơn giản chỉ là sự tò mò, hay đó hoàn toàn là sự hấp dẫn chưa rõ ràng, nhưng lôi cuốn anh - nhận lời. Và điều đó càng cuốn hút bao nhiêu, anh càng chống cự khỏe bấy nhiêu. Anh ngồi, chống khuỷu tay và nghĩ ngợi. Pavel Pavlovic xun xoe khúm núm bên cạnh và luôn miệng nài nỉ.

– Thôi được, tôi sẽ đi, - Veltraninov bất ngờ đồng ý một cách e ngại, gần như lolắng, đứng dậy khỏi chỗ.

Pavel Pavlovich mừng rỡ hết sức.

– Ôi không, Aleksei Ivanovich, giờ thì ngài cần phải thay đồ, - Ông ta mừng rỡ, xun xoe quanh Veltraninov đang thay quần áo, - Xin ngài vận bộ đồ nào tươm tất một chút ạ.

“Lão này chui vào nhà ấy làm gì nhỉ, một người lạ lùng?” - Veltraninov thầm hỏi.

– À mà tôi không chỉ xin ngài một sự giúp đỡ, Aleksei Ivanovich. Một khi đã đồng ý rồi, xin hãy vui lòng chỉ giáo cho tôi ạ.

– Chẳng hạn?

– Chẳng hạn, một vấn đề lớn: cái băng tang này ạ? Làm thế nào cho phải: bỏ nó đihay vẫn giữ nó?

– Tùy ngài.

– Ấy không, tôi muốn được biết ý của ngài, giả dụ ngài ở địa vị tôi, tức là ngài phải đeo băng tang này, thì ngài sẽ xử sự như thế nào? Theo thiển ý của tôi nếu giữ lại, thì điều đó luôn khiến người ta hướng về phương diện tình cảm, tức có nghĩa là một kiểu giới thiệu mùi mẫn, bỡ đợ.

– Đương nhiên rồi, thì tháo nó ra.

– Chẳng lẽ lại là đương nhiên? - Pavel Pavlovich nghĩ một chút. - Không, tốt hơn vẫn nên giữ lại…

– Tùy ngài. “Tuy thế lão ta vẫn không tin mình, thế là tốt”, - Veltraninov nghĩ.

Họ đi ra; Pavel Pavlovich hài lòng nhìn Veltraninov ăn vận bảnh bao; thậm chí dường như trên mặt ông ta thể hiện nhiều hơn sự tôn kính và quan trọng. Veltraninov ngạc nhiên vì ông ta, nhưng còn ngạc nhiên hơn đối với chính bản thân mình. Trước cổng, một cỗ xe ngựa tuyệt đẹp đang đứng đợi.

– Ngài lại còn đặt xe trước rồi cơ đấy? Có nghĩa ngài tin chắc rằng tôi sẽ đi?

– Tôi thuê xe là cho bản thân ạ, nhưng gần như cũng tin chắc rằng ngài đồng ý đi cùng ạ, - Pavel Pavlovich đáp lời với bộ dạng của một kẻ hạnh phúc viên mãn.

– Ê, Pavel Pavlovich, - Veltraninov cười bức bối, khi đã ngồi vào trong xe và xe bắt đầu chuyển bánh, - Ngài quá tin tưởng ở tôi chăng?

– Chẳng lẽ không phải ngài, Aleksei Ivanovich, không phải ngài từng nói với tôi rằng tôi là một kẻ ngốc? - Bằng giọng chắc nịch và thấm thía Pavel Pavlovich đáp lại.

– “Còn Liza?” - Veltraninov nghĩ và ngay lập tức bỏ ngay ý nghĩ đó, dường như sợ một sự báng bổ nào đó. Bỗng nhiên anh cảm thấy bản thân sao nhỏ mọn, hèn mạt vào cái giây phút này, cảm thấy cái ý nghĩ lôi cuốn anh sao ti tiện, xấu xa… và muốn bằng bất cứ giá nào vất bỏ tất cả, ít nhất là lúc này, nhảy ra khỏi xe, thậm chí để làm điều đó có phải đạp lên người Pavel Pavlovich. Song ông này lại bắt đầu nói và sự cuốn hút lại xâm chiếm trái tim anh.

– Aleksei Ivanovich, ngài có hiểu biết gì nhiều về các đồ trang sức quý không ạ?

– Những đồ nào?

– Những thứ trang sức từ kim cương ạ.

– Biết.

– Tôi muốn mang tới đó chút quà. Xin tư vấn cho tôi: liệu có cần không?

– Theo tôi, không cần.

– Nhưng tôi rất muốn ạ, - Pavel Pavlovich xê dịch, - chỉ có điều là mua cái gì? Cả bộ, tức là nhẫn, hoa tai, vòng tay, hay là chỉ mua một thứ?

– Ngài muốn trả bao nhiêu tiền?

– Khoảng bốn - năm trăm rúp gì đó.

– Ồ!

– Thế là nhiều sao? - Pavel Pavlovich sôi nổi hẳn.

– Chỉ cần mua một chiếc vòng độ lối trăm rúp.

Pavel Pavlovich thậm chí lấy làm rầu lòng. Ông ta muốn chi nhiều tiền hơn và mua hẳn bộ trang sức. Ông ta nhất quyết. Họ cùng đi vào cửa hiệu. Cuối cùng thì họ cũng chỉ mua có một chiếc vòng tay, song không phải cái Pavel Pavlovich muốn, mà là cái Veltraninov chỉ. Pavel Pavlovich muốn mua cả hai chiếc. Khi ông chủ cửa hiệu đòi một trăm bẩy mươi lăm rúp cho một chiếc vòng, sau đó giảm xuống còn một trăm năm mươi rúp, - Pavel Pavlovich thậm chí có vẻ không bằng lòng, mà sẵn sang trả hai trăm rúp, nếu như người bán yêu cầu, là vì ông ta muốn chiếc vòng phải được mua đắt hơn.

– Tôi có vội tặng quà cũng không làm sao, - Ông ta nói, tràn đầy vui sướng ngất ngây, khi hai người tiếp tục lên đường, - đấy chẳng phải chốn cao siêu, chỉ là chỗ bình thường mà. Tuổi ngây thơ thường thích quà, - ông ta cười ranh mãnh và vui vẻ. - Ngài, Aleksei Ivanovich, vừa chẳng cười cái tuổi mười lăm của cô ấy sao. Điều ấy cũng gây ấn tượng cho tôi lắm chứ, nhất là việc cô bé đang còn đi học, tay xách túi đựng sách vở, bút lông, he, he! Cái túi ấy quyến rũ những ý nghĩ của tôi. Tôi, thưa Aleksei Ivanovich, chính là người dành cho độ tuổi thơ ngây, trinh khiết. Vấn đề đối với tôi chẳng phải chỉ là vẻ đẹp khuôn mặt, mà còn chính là ở chỗ ấy nữa. Cười rúc rích với đám bạn gái vì cái việc con mèo nhảy từ tủ búp phê xuống giường rồi nằm cuộn tròn trên đó… Có cái gì đó hệt như táo tươi toả hương ấy! Có lẽ tháo cái băng này ra nhé?

– Tùy ngài.

– Tôi tháo đây! - Ông ta tháo chiếc băng tang khỏi mũ, xé ra và vất xuống đường. Veltraninov nhìn nhận thấy gương mặt ông ta ánh lên tia hi vọng rạng rỡ nhất, khi ông ta đội lại chiếc mũ lên cái đầu hói của mình.

“Chẳng lẽ lão thực sự là con người như thế? - Anh nghĩ với nỗi tức giận thực sự, Chẳng lẽ thực ra lão mời mình đi cùng chẳng “vì một cái gì”? Chẳng lẽ trên thực tế lão chỉ lợi dụng lòng tốt của mình thôi? - Anh tiếp tục nghĩ ngợi và gần như tự ái với giả thuyết cuối. - Và lão ta thực ra là ai: thằng hề, thằng ngốc hay “người chồng vĩnh cửu”? Thật không thể chịu nổi, xét cho cùng!…”