Núi rừng yên ắng trở lại. Nạn hổ báo vắng hẳn đi. Có chăng thỉnh thoảng có đôi vụ báo, beo lòi hoặc hổ rài (loại hổ con yếu ớt) vồ chó ghẻ mà thôi.

Thời tiết đang vào xuân. Mùa này và mùa thu là mùa hươu nai thay gạc. Một hôm chú Phú đến nói với ông Giáp:

– Anh ạ, có con hươu thấy mấy hôm nay quanh quẩn bên Bẩy Bạn, con hươu đang kỳ nhung tốt. Sang săn đi, cho em đi cùng.

– Sáng mai chú đến sớm nhé! ta cùng đi.

Sáng hôm sau ông Giáp vừa cơm nước xong thì cánh thợ săn đã có mặt đầy đủ ở nhà ông. Ông cho con Sói Lửa ăn thêm mấy miếng thịt nai nữa, rồi lấy cái tròng cổ định tròng nó lại. Nhưng hễ thấy ông đưa cái tròng lên là nó tránh xa ra. Ông đặt cái vòng tròng quanh miếng thịt nai để khi nó thò mồm vào ăn thì đưa lên thắt lấy cổ, nhưng nó không ăn. Ông liền xách cồng, cầm mác và cá cái dây tròng, rồi gọi nó. Nó nhầm tưởng được dắt theo đi săn, bấy giờ mới chịu cho tròng cổ. Ông xoa xoa đầu nó, căn dặn:

– Ở nhà em nhé! Ở nhà mà nghỉ ngơi. Mày đã chạy hai ngày liền rồi.

Thế là yên chí. Nhưng khi ông Giáp và cánh thợ săn đeo cồng, xách mác, dắt chó lên đường thì con Sói Lửa lồng lên trong dây buộc. Nó cố sức định giằng ra khỏi dây để chạy theo chó đàn. Đã thế con Khoang lại còn trùng trình không chịu đi, làm con Sói Lửa càng lồng lộn mạnh. Chả là mấy hôm nay con Khoang đang theo đực. Mỗi lần được mở cũi, nó vẫn khi thì với con Báo Vàng, khi thì với con Sói Lửa đùa nhau, đuổi nhau quanh vườn. Những lúc cả con Báo Vàng, con Sói Lửa và con Khoang được thả ra thì hai con chó đực này lại hay gầm gừ nhau. Có lẽ ông Giáp biết ý nên ít khi thả hai con này ra cùng một lúc. Và những lúc như thế, con bị nhốt, nằm gác mõm lên chân trước, mắt nhìn, cổ họng cứ gừ gừ không ngơi. Có lẽ hôm nay nó cố giằng theo đàn không chỉ vì máu săn bắt mà còn vì một cớ khác mạnh hơn.

Con Sói Lửa lồng lộn một lúc rồi nằm vào ổ rơm. Thằng Dũng xách cặp đi học. Suốt cả buổi học cậu không để ý đến chuyện con Sói Lửa nữa. Nhưng khi đi học về thì cậu thấy cái dây buộc con Sói Lửa nằm bên ổ rơm, đoạn tre luồn sợi dây để chó khỏi cắn đứt dây tròng cổ đã bị vỡ tan. Con Sói Lửa biến đi đâu không rõ. Dũng hỏi mẹ:

– Mẹ ơi, con Sói Lửa đâu? Mẹ thả nó ra đấy à?

Bà mẹ bảo:

– Nó cắn vỡ cái ống, mẹ sợ nó cắn đứt cả sợi dây nên thả nó ra rồi. Chắc nó quanh quẩn ngoài vườn thôi

Dũng lại hỏi:

– Thế mẹ thả nó ra đã lâu chưa?

– Lâu rồi. Có khi mày ra chơi được hai lần thì mẹ thả nó.

Dũng chạy ra vườn tìm con Sói Lửa, nhưng không thấy. Dũng lại chạy ra cổng, hú gọi nó cũng chả thấy. Hay nó vào Hốc Mang săn một mình. Dũng lại ra sau cái dốc con đường vào Hốc Mang hú gọi, cũng chả thấy nó. Dũng quay về nhà thì gặp thằng Long, nó bảo lúc nãy nó đi gánh nước và bắt gặp con Sói Lửa bơi qua sông. Nó lấy làm lạ nhìn xem con chó này bơi đi đâu thì thấy lên khỏi bờ. Con chó nhằm hướng Bẩy Bạn lao đi. Ra thế! Con Sói Lửa lại theo đàn chó đi săn hươu rồi. Dũng yên chí quay về.

Đến buổi cày chiều thì cả xóm xốn xang lên. Mấy đứa con chú Tín và chú Bào chạy tới, rối rít mách với bà Giáp:

– Săn được hươu rồi bác ạ! Bác có nghe cồng không?

Bà Giáp bảo:

– Bác biết rồi!

Tiếng cồng đổ một hồi ba tiếng trên Cụp Tranh nghe rõ mồn một. Nhưng sau một hồi ba tiếng rồi im ắng. Không nghe tiếng cồng gióng nhịp ba. Sao người ta chưa khiêng con hươu về? Ngồi làm gì mà lâu thế? Chắc đang cắt nhung? Mẹ con bà Giáp hồi hộp, chạy ra chạy vào trông ngóng. Phải mất gần hai tiếng đồng hồ mới nghe sáu chiếc cồng gióng nhịp ba. Không gì sốt ruột bằng thời gian chờ đợi niềm vui đã được báo trước đến. Rút cục đoàn thợ săn đã khiêng con hươu xuống đò qua sông. Đò cập bến. Đàn chó tranh nhau nhảy lên trước. Tất cả chỉ có bốn con. Dũng nhìn quanh, rồi nhìn bố. Thấy mặt bố rất buồn, cậu hỏi:

– Thế con Sói Lửa đâu hả bố?

– Nó chưa về nhà à? - Rồi ông buồn rầu nói - Thế là nó đã bỏ chúng ta. Âu cũng chỉ tại bố. Tại bố không lường trước, đã xử sự với nó như với một con chó nhà bình thường.

Săn được con hươu thay với cặp nhung tốt nhưng cả nhà ông Giáp chẳng vui chút nào vì mất một con chó săn.

– Đấy, nó đã phản chủ rồi đấy! - Bà vợ nói câu ấy không phải giọng oán trách mà luyến tiếc trong khi cả nhà ngồi mong nó với hy vọng mỏng manh. - Cáo chết còn quay đầu về rừng mà.

– Không phải nó phản chủ; - ông Giáp thanh minh cho con Sói Lửa. - Mọi việc là tại tôi. Tôi đã biết trước, nhưng có lẽ đã xử sự không công bằng với nó.

Ông Giáp kể lại câu chuyện lúc săn hươu. Tốp thợ săn vào đến Rẫy Bạn. Mỗi người dắt theo một con chó, ông Giáp dắt con Báo Vàng lần theo lốt chân con hươu. Đúng là con hươu thay, gạc còn non. Những chồi non và ngọn cỏ bị nó ngắt không đứt ngọn. Như thế là nó không dám hất mạnh đầu, vì sợ rung đôi gạc non và sẽ bị đau. Đây rồi, dấu vết này là nó mới ngắt lá lúc mờ sáng đây, vì chồi cây còn chảy nhựa. Con Báo Vàng đã bắt được hơi nóng, lồng lên trong dây buộc, ông Giáp thả nó ra. Chó đàn cũng được tung ra theo.

Con Báo Vàng chạy thẳng vào đám tế rậm, rồi sủa lên gay gắt. Con hươu thay kia rồi. Có một tiếng vùng mạnh như lợn rừng mắc bẫy, rồi con hươu lao lên đồi tranh. Nó nghênh nghênh cặp gạc non nhìn mông mênh một lúc, nhìn quay về phía đàn chó, rồi nó bật mạnh hai vó sau, lao đi. Đàn chó, dẫn đầu là con Báo Vàng lao theo. Buổi sáng lũ chó còn sung sức, chúng lao như bay trên các ngọn cỏ tranh. Tốp thợ săn chạy dọc theo triền đồi, cố áp nó ra sông. Nhưng con vật hết chạy xuôi rồi lại chạy ngược quanh vùng đồi. Nó cứ quần đảo khoảng năm sáu vòng như thế. Cuối cùng nó không chạy vòng lại như lần trước, mà cướp đường lao ngược lên mạn Đông Lào. Như vậy là thợ săn sẽ phải bở hơi tai đuổi theo nó sang vùng rừng làng khác. Bỗng con chó nào thế kia? Đúng là con Sói Lửa! Con chó không rõ từ đâu phóng tạt ngang đường con hươu đang chạy. Bây giờ hươu và chó như hai mũi tên bắn chéo nhau. Con Sói Lửa sủa lên một tiếng chói tai, rồi nhảy đứng lên, táp mạnh vào cổ con hươu. Con hươu mất đà, lộn một vòng, làm con Sói Lửa văng ra một đoạn. Cánh thợ săn nhìn rõ cảnh này, hết lời khen ngợi con chó. Con hươu vẫn còn cả sức, nó vùng dậy, chạy quặt trở lại phía Rẫy Bạn. Cuộc săn đuổi lại tiếp tục diễn ra trong vùng đồi bát úp như lúc sáng. Chưa bao giờ có một cuộc săn thú vị đến thế. Ai cũng tin chắc con hươu sẽ bị hạ trong ngày hôm nay. Người ta thấy thỉnh thoảng con Sói Lửa lại chạy tắt đường đón đầu con hươu, làm con vật càng hốt hoảng. Về chiều thì con chó kèm sát con hươu. Sau đó là con Báo Vàng, đến mức một vài lần con hươu đã nằm trong tầm mác mà cánh thợ săn không ai dám phóng, sợ trúng phải một trong hai con chó. Cuối chiều, khi con hươu chạy cắt ngang Cụp Tranh, con Sói Lửa lại diễn lại cú đánh lúc sáng. Nó cắt một đường chéo, dùng cả sức nặng tấn mạnh vào cổ con hươu. Một lần nữa con vật lại mất đà, nhưng lần này con thú không lộn vòng như lần trước mà đổ nhào lật nghiêng. Nhanh như chớp, con Sói Lửa lấp vào cuống họng con hươu, đè nghiến, con vật không sao cưỡng dậy được nữa.

Khi con hươu bị giết chết, ông Giáp giục cồng báo tin về cho bà con và người nhà biết thì đàn chó xúm xít quanh con mồi. Tốp thợ săn ngồi xả hơi dưới bóng cây dẻ. Con Báo Vàng và con Sói Lửa quấn quýt bên con Khoang. Con Sói Lửa đặt mõm vào vai con Khoang định liếm mớ lông bết mồ hôi cho bạn, liền bị con Báo Vàng táp một miếng vào mõm, chắc là đau. Con Sói Lửa gừ lên một tiếng, quay phắt, đớp vào cầu vai con Báo Vàng, rồi xách ngược lên, làm con Báo Vàng chới với hai chân trước.

Thuận tay, ông Giáp giơ cán mác quật một roi vào đùi con Sói Lửa và quát:

– Sói Lửa! Cắn nhau này!

Con Sói Lửa nhả con Báo Vàng ra. Nó kêu ăng ẳng mấy tiếng, chạy cà nhắc một đoạn, vì chân bị đòn đau, rồi ngồi nhìn ông Giáp. Hết nhìn ông chủ, nó lại nhìn con Báo Vàng, gừ gừ trong cuống họng. Rồi nó quay sang nhìn con Khoang. Khi con Khoang vẫy đuôi chạy lại với nó, nó lại cất bước chạy tiếp. Ông Giáp hối hận, dịu giọng gọi hai con chó:

– Sói Lửa! Khoang! Lại đây!

Con Khoang ngoan ngoãn quay lại. Còn con Sói Lửa thì dừng chân, quay mặt nhìn. Ông Giáp đứng lên, vừa chạy tới với nó, vừa gọi như mọi lần vẫn gọi cho nó ăn. Nhưng nó đã cất cẳng chạy dài, càng hú gọi thì nó càng chạy nhanh hơn. Cả tốp thợ săn bần thần ngồi đợi ông Giáp gọi con Sói Lửa. Mãi khi biết nó không quay trở lại nữa, họ mới trói con mồi khiêng về.

Nghe hết câu chuyện, bà Giáp bảo:

– Thế là tại con chó Khoang.

Ông Giáp gạt đi:

– Sao lại buộc tội cho nó. Mà nó đâu có phải là người. Huống chi...

Nói đến đây ông Giáp im lặng, vẻ mặt rất buồn.

Mất con Sói Lửa, con chó săn có nhiều hứa hẹn. Ông Giáp buồn lắm. Mấy hôm liền ông dắt theo con Khoang sang vùng Rẫy Bạn lần hồi tìm kiếm con Sói Lửa, chú ý nghe ngóng xem có tiếng nó săn mồi đâu đây không. Nhưng hết ngày này sang ngày khác chẳng thấy tăm hơi nó đâu cả. Cũng vì tiếc con Sói Lửa, lại hối hận vì đã đánh nó, ông liều lĩnh đi sâu hơn vào phía trong vùng Rẫy Bạn và thả con Khoang ra cho nó săn lùng, với hy vọng hoặc là nghe tiếng con Khoang, con Sói Lửa sẽ tìm đến hoặc ngửi thấy hơi, hai con sẽ tìm gặp nhau. Nhưng lại cũng chẳng thấy tăm hơi con Sói Lửa. Một hôm ông Giáp dắt con Khoang vào Hòn Tròn. Con chó sục sạo quanh vùng, sủa rời rạc. Đó là dấu hiệu nó đang sục tìm con mồi. Bỗng nó chuyển sang sủa gióng giả, réo rắt ba tiếng một. Như vậy là con Khoang đã bắt gặp con mồi. Có thể nó đang săn con hoẵng. Hoẵng và chó hết chạy dọc theo Hòn Tròn, lại chuyển sang Hòn Né. Rồi từ Hòn Né, tiếng con Khoang chuyển dần sang Cụp Dẻ. Từ Cụp Dẻ, tiếng nó lại sủa vòng trở vào Hòn Tròn... ông Giáp xách mác chạy dọc theo các triền núi, thỉnh thoảng lại cất tiếng cổ vũ con chó. Khi con Khoang chạy đổ xuôi Cụp Dẻ thì cùng với tiếng con Khoang sủa quen thuộc, có một thứ tiếng sủa khác nghe óc ách như tiếng chó con mới lớn. Tiếng hai con chó sủa dần về phía ông Giáp đang chạy, ông dừng lại, im lặng đợi xem con chó Khoang đang bám theo con mồi gì, và con chó lạ nào cùng săn với nó. Có thể người nào đi chặt gỗ mang theo cả chó vào đây. Khi đi rừng, người ta hay mang theo chó, để nếu có hổ, báo chó sẽ báo cho chủ biết. Cùng với mùi khét mỗi lúc một nồng nặc, một con nhím lao qua trước mặt ông Giáp rồi chạy quặt sang Hòn Né. Sau con nhím, là con Khoang. Bây giờ ông Giáp mới biết con Khoang đang săn nhím, ông cứ ngỡ sau con Khoang là con chó mới lớn nào đó, nhưng đợi mãi chẳng thấy. Vậy thì con chó lạ vẫn sủa óc ách kia đâu? ông Giáp đang băn khoăn thì từ mạn Hòn Né, con nhím lại đổi hướng, chạy quặt về phía Hòn Tròn cùng với tiếng sủa của con Khoang, và con chó lạ. Ông Giáp chạy tới chân Hòn Tròn thì nghe có tiếng ai chặt cây. Đến gần, ông cất tiếng hỏi:

– Ai đấy?

– Em đây mà. - Tiếng chú Phú - Anh lại đi săn à? Chó đang săn con gì thế hả anh?

– Con nhím, - Ông Giáp bảo chú - Để đây hẵng, đi săn nhím với tôi.

Chú Phú xách rựa chạy theo ông Giáp. Vừa chạy ông Giáp vừa nghĩ thầm “Chú này có con chó con khá thật!”. Hai người đến chỗ con Khoang đang đứng sủa bên một gò đất. Nó đứng trước một cái hang nhím. Trong hang tiếng con chó con vẫn sủa óc ách vọng ra. Ông Giáp vội giữ con Khoang lại, bảo chú Phú:

– Chú đi quanh gò đất xem còn cửa hang nào nữa không. Nếu có thì bịt lại tất. Tôi đi làm rọ bẫy. Con chó con gan góc đấy!

Ông Giáp vội vàng chặt những cây xiêm đan cỡ cán dao, rút dây rừng tết lại thành cái rọ hình nơm. Công việc làm rất nhanh, vì rọ bẫy nhím chẳng cần tết dây. Xong rọ, ông lại chặt một cây xương cá làm cần, buộc vào đầu cần một sợi dây rừng, đầu dây còn lại buộc vào miệng rọ. Cắm chắc cái cần bẫy xuống đất, ông thả con Khoang vào hang nhím rồi vít cong cần bẫy xuống, cài miệng rọ khít vào cửa hang. Con Khoang sủa gay gắt trong hang cùng với tiếng con chó lạ sủa óc ách lúc gần cửa hang, lúc rất xa. Có khi tiếng cả hai con chó mất hút, tưởng như chúng đang chạy về âm phủ. Lúc sau lại nghe tiếng chúng nó. Rồi tiếng chúng lại rộ lên. Bỗng từ trong hang, con nhím lao vụt ra, đâm sầm đầu vào đáy rọ, chiếc cần bật. Xách cái rọ có con nhím đầu lộn ngược lên. Ông Giáp và chú Phú vừa đập chết con nhím thì hai con chó trong hang lao ra. Con ra trước, cố lết đi một đoạn rồi quằn quại, mình đầy lông nhím, ông Giáp kêu lên:

– Ôi, con Sói Lửa! Thì ra không phải con chó con nhà chú à?

– Không! Em lại tưởng con Sói Lửa đã trở về. Em thấy nó và con Khoang cùng săn mồi từ sáng.

Ông Giáp chạy đến vực con Sói Lửa lên, lần nhổ hết lông nhím trên mình nó. Nó vừa vẫy đuôi, vừa rên ư ử. Nhổ hết lông nhím rồi, con Sói Lửa đứng dậy, hết hít ngửi trên tay ông Giáp lại ngửi quần áo ông. Ông buông nó ra, định tìm dây tròng cổ nó dắt về. Con Khoang đến bên nó, vẫy đuôi mừng rỡ định liếm vết thương cho nó. Nhưng không hiểu sao, nó nhe nanh ra, gừ gừ mấy tiếng rồi, bất thình lình, nó phóng đi. Ông Giáp buông sợi dây rơi xuống đất, nhìn theo con Sói Lửa. Ông nói lầm bầm:

– Mới có mấy hôm mà nó đã khác hẳn đi, săn mồi không sủa to như trước mà sủa óc ách như chó sói! Nó đã nhận về nó bao nhiêu chiếc lông nhím để che chở cho con Khoang. Nó vẫn quyến luyến chủ.

– Nhưng sao nó lại gừ gừ với con Khoang khi con này đến gần nó? - Chú Phú hỏi.

Ông Giáp ngẫm nghĩ một lúc rồi bảo:

– Chắc là nó ngửi thấy mùi con Báo Vàng trên mình con Khoang. - ông mỉm cười, nụ cười có chút cay đắng - Một con chó cái thân thiết lại mang theo hơi một con chó đực từng gây ra bất hạnh cho nó, nó gừ và bỏ đi là phải.

– Có thật thế không anh? - Chú Phú tròn xoe mắt hỏi.

Bây giờ ông Giáp cười đã thoải mái hơn, bảo:

– Chẳng biết nữa. Đấy chỉ là phỏng đoán theo lòng dạ con người - Lòng dạ đàn ông. Có đúng không nào? - Ông Giáp vuốt lưng con Khoang vẫn đang tần ngần nhìn theo hướng con Sói Lửa vừa phóng chạy, hỏi - Bị trừng phạt hả? Thôi, đừng buồn.

Hai anh em trói con nhím khiêng về.

Vườn nhà ông Giáp lại um lên vì khói thui nhím. Sau đó thịt nhím ướp riềng mẻ nướng trên lửa than thơm lừng cả xóm. Ông Giáp cho mời cả bạn săn đến vừa nhắm rượu, vừa kể chuyện đàn chó:

– Suy cho kỹ thì không trách được con nào cả: con Sói Lửa bỏ đi không phải chỉ do chuyện giữa nó với con Báo Vàng, vì con Khoang mà là vì cả đàn. Nếu nó còn thì giữa nó với con Báo Vàng, con nào là đầu đàn? Trong khi nó thừa sức làm đầu đàn một đàn sói hàng trăm con. Còn con Khoang? Nó chỉ là một con chó cái.

Một chú nào bỗng cất tiếng:

– Mới ngửi thấy mùi con Báo Vàng trên mình con Khoang mà nó đã gầm gừ như thế. Nếu chạm trán với con Báo Vàng, chắc nó sẽ xé xác ra chứ chả chơi.

Từ hôm con Sói Lửa nhận những chiếc lông nhím thay cho con Khoang, rồi gầm gừ với con Khoang và bỏ đi, tốp thợ săn và ông Giáp còn vào mạn Rẫy Bạn săn vài lần nữa. Ông Giáp đã chuẩn bị sẵn dây tròng cổ, nếu may mắn gặp con Sói Lửa lần nữa thì sẽ tròng nó dắt về. Ông đã có ý định sẵn là dùng nó và con Báo Vàng vào những công việc thích hợp: nó sẽ chuyên săn hươu, nai, lợn lòi. Còn con Báo Vàng sẽ chuyên săn hoẵng, săn nhím, lửng lợn, lửng chó; còn như nếu săn hổ, báo thì cả hai con cùng hiệp lực. Con Khoang bây giờ đã hết thời kỳ chịu đực, nó đang có chửa nên không sợ giữa con Sói Lửa và con Báo Vàng sẽ xảy ra chuyện gằm ghè nhau vì con chó cái nữa.

Ngày nào đàn chó săn do con Báo Vàng dẫn đầu cũng sục sạo khắp hang cùng ngõ hẻm quanh vùng Rẫy Bạn nhưng vừa không gặp con Sói Lửa, thế là nó rút vào rừng sâu với sói đàn rồi. Cũng có thể nó chuyển sang vùng rừng khác.

Mùa săn năm ấy kết thúc, mặc dù trên các cột nhà trên vách nhà ông Giáp thêm nhiều gạc nai, hoẵng, tấm da cây, vuốt hổ,... ông Giáp vẫn không vui. Bởi vì theo ông, các thứ trên vách tuy là của hiếm, nhưng kiếm không khó; còn kiếm cho được một con chó như con Sói Lửa thì lại là chuyện khó khăn. Bà vợ ông khuyên giải mãi mà ông cũng không khuây.

Con chó Khoang đã cho ra đời hai con chó con, một con giống con Sói Lửa, con thứ hai giống con Báo Vàng. Có lẽ hai con chó con này đã làm ông Giáp vơi đi phần nào nỗi tiếc thương con Sói Lửa. Hai con chó được chăm bẵm, càng lớn càng xinh. Con Báo Vàng ra chiều âu yếm cả hai con chó nhỏ. Phần thì đã hết mùa săn, phần vì con chó Khoang đang nuôi con. Ông Giáp thôi không đi săn nữa. Nhưng việc tìm kiếm con Sói Lửa ông vẫn không quên, ông gặp gỡ gần như khắp lượt các bạn săn, bạn vòng bẫy quanh vùng, nói với họ rằng nếu con Sói Lửa tình cờ lạc vào đàn họ hoặc sa vào vòng vào bẫy họ, thì xin đừng giết nó, cố tìm hết mọi cách bắt sống, nếu họ cần đổi gì hoặc đòi chuộc bao nhiêu ông cũng sẵn sàng.

Mỗi lần có ai đi rừng hoặc đi săn, đi bẫy về ghé vào nhà ông Giáp, ông hồi hộp lắm, ngỡ là người ta đem đến tin tức con Sói Lửa. Nhưng chẳng có tin tức gì tốt lành về nó cả. Không một ai gặp, không một ai nghe tiếng nó sủa hoặc lốt chân nó trong vùng rừng làng này và các làng lân cận, nhưng có một lần...

Vùng này vào dịp hè, người ta thường vào rừng gần làng chặt củi tươi vác và nhà dựng quanh những cây mít, cây bưởi cho khô để đến mùa thu và mùa rét sẽ đun. Mỗi vụ thu, đông thường đun hết từng đống củi to như cái chuồng lợn, phải một hai người chặt và vác suốt mùa hè mới đủ. Hôm ấy ông Giáp mượn được một chiếc thuyền. Hai bố con ông ăn cơm từ sớm, xách mác tay và gọi theo ba con chó: con Báo Vàng, con Mực và con Đốm xuống thuyền, chèo chếch sang phía Rẫy Bạn chặt củi. Cặp thuyền vào bờ hai bố con leo lên vùng đất có rất nhiều cây xiêm dâu và cây dền. Hai loại gỗ này chặt làm củi thì tuyệt. Cây nào cây nấy thẳng tắp, vừa đủ một nhát rựa, chặt rất mát tay. Họ đang chặt củi thì nghe tiếng chạy sàn sạt, lúc sau ba con chó dạt về, nhưng chúng không cụp đuôi, cụp tai như gặp hổ. Mà thực ra họ cũng không ngửi thấy mùi hổ. Chỉ có tiếng chim sâu. Tiếng sẻ núi và chim ri kêu rích rích râm ran ở một lùm cây gần đấy. Tiếng lũ chim kêu cứ nghe như ai bỏ thóc vào trong ống sắt mà lắc.

– Hay là hổ hả bố? - Dũng dừng rựa, hỏi bố.

– Không phải. - ông bố đáp - có lẽ con cầy, con chồn gì thôi.

Dũng nhặt một hòn đá ném vào lùm cây. Ba con chó lao đi, chốc sau đã nghe chúng nó sủa gióng giả.

– Chúng nó đang săn con cầy bố ạ! - Dũng gạ bố - Đi săn đã bố ạ!

Ông Giáp không đồng ý, bảo:

– Chặt đi! Mấy khi mượn được thuyền. Hôm khác hẵng săn con ạ!

Tiếng ba con chó mỗi lúc một xa, rồi im bặt. Chốc sau lại đã thấy chúng quay về. Cái cảnh lúc nãy lại tái diễn: Ở một lùm cây rậm, lũ chim ri, sẻ núi, chim sâu lại kêu lách tách như thóc lắc trong ống bơ. Ông Giáp dừng chặt cây, nói với con:

– Quái! Hay là con beo?

Beo thì Dũng cũng đã từng gặp. Chúng to gấp rưỡi con chó lớn nhưng mình dài, chân thấp hơn. Beo thường hay rình bắt chó chứ không dám tấn công người. Nếu đàn chó khỏe thì beo cũng sợ. Người ta cũng thường săn beo. Mùi beo không nặng như mùi hổ, người khó phát hiện.

– Có khi con beo đấy bố ạ, - Dũng lại gạ bố - Ta săn đi, bố!

Ông Giáp không đáp. Ông nhặt đá ném vào bụi cây giục chó. Ba con chó lao lên. Từ lùm cây nghe “sạt” một tiếng. Ông bỗng reo lên:

– Con báo hoa con ạ! - Ông dọa con thú: - Tao sẽ lột da mày nhồi trấu. Dũng ơi, theo bố!

Hai bố con xách mác tay cùng rượt theo con báo hoa. Có chủ hỗ trợ, ba con cho cùng lúc sấn lên, áp sát con báo hoa. Con thú dữ lúc đầu còn làm bộ nhử chó: chạy một đoạn nó lại dừng lại. Nhưng sau thấy ba con chó liều mạng xông vào nên nó vùng chạy dài, mỗi lúc báo và chó mỗi xa người, ông Giáp giục con:

– Nhanh lên, kẻo nó vồ mất chó!

Chạy trong rừng rậm thật là vất vả. Hai bố con ông Giáp phải dùng mác tay vừa phát cành cây lấy lối vừa chạy.

Bỗng nghe một tiếng báo gầm, tiếp theo là tiếng con chó, không rõ là con nào kêu ăng ẳng. Ông Giáp vừa chạy, vừa tặc lưỡi:

– Hỏng rồi, nó cắn chết con chó rồi!

Hai bố con vạch rừng chạy gấp. Đến nơi họ thấy một cảnh tượng lạ lùng không làm sao có thể ngờ được: con Đốm và con Mực đang đè lên con báo hoa, vừa cắn vừa day. Còn con Báo Vàng nghênh nghênh một bên mặt để cho một con chó khác liếm. Đúng là con Sói Lửa. Nó vẫn còn quẩn quanh ở vùng này. Ai cũng đoán già đoán non rằng hễ gặp con Báo Vàng thì chắc là nó sẽ xé xác. Nhưng trái lại, chẳng những nó không xé xác con Báo Vàng, còn cứu con chó này ra khỏi vuốt con báo hoa.

Thấy bố con ông Giáp đến, con Sói Lửa thôi không liếm máu cho con Báo Vàng nữa, nó lủi vào bụi, xa chỗ họ đang đứng hai bước chân, nó đứng nhìn tần ngần. Chắc chắn là con Báo Vàng bị mù mắt, vì báo, nhất là báo hoa hay móc mắt con mồi trước khi cắn chết. Con Báo Vàng bị một vuốt cào cạnh khóe mắt xuống đến mép, sâu tận xương và bốn vết khác ở bả vai. Còn con báo hoa thì bị nhiều vết cắn. Một vết cắn với bốn dấu răng ở gáy, chắc đây là vết con Báo Vàng cắn: và vết khác ở cổ họng, chính vết này kết thúc cuộc sống của con thú rừng. Đây hẳn là con Sói Lửa, chỉ có hàm sói mới có thể cắm dứt cuống họng và mạch máu cổ của con báo hoa. Hẳn con Sói Lửa vẫn bám sát cuộc săn từ đầu, nhưng không dám tới gần đàn chó nhà. Bấy giờ nghe tiếng con Báo Vàng kêu ăng ẳng, biết con chó đầu đàn đang lâm nạn, thế là như một con mãnh hổ, nó lao tới táp mạnh vào cuống họng con báo hoa, làm hai chân trước con thú dữ run lên, các ngón chân duỗi thẳng ra. Nó cứ xiết chặt họng con báo cho đến khi không còn thấy gân cốt con thú giần giật nữa mới chịu nhả.

Ông Giáp nhìn con Sói Lửa âu yếm, cất tiếng gọi nó. Nó vẫy đuôi, ngúc ngắc đầu mừng rỡ. Ông Giáp tiến lại gần, nó vẫn vẫy đuôi, nhưng đi giật lùi mấy bước rồi bất thình lình quay ngoắt, chạy biến vào rừng.

Thế là một lần nữa con Sói Lửa lại từ giã bố con ông Giáp, từ giã đàn chó sau khi đã nêu một cử chỉ cao cả. Lần này nó có vẻ xa cách hơn, không đến quấn quít bên chân ông như những lần trước, cả hai bố con bùi ngùi nhìn theo nó. Còn ba con chó, đặc biệt là con Báo Vàng đứng tần ngần nhìn theo hướng con Sói Lửa bỏ chạy, nhưng nào có thấy bóng dáng nó: đứa con côi cút của rừng xanh đã được cây rừng che kín. Bây giờ ông Giáp mới chợt nhớ ra, ông cất tiếng gọi nó. Nhưng chỉ có tiếng vọng của ngàn cây đáp lại. Ông rầu rĩ nói:

– Thôi, bây giờ đừng hòng mong nó quay lại.

Hai bố con ông khiêng con báo hoa xuống thuyền. Con Báo Vàng ngồi phía mũi thuyền, nghênh nghênh một bên mắt nhìn vào miệt rừng, dáng vẻ đăm chiêu không biết vì những vết thương đang nhức nhối, hay nó muốn xua đi nỗi buồn mà chốc chốc nó lại lắc lắc mặt.

Về nhà ông Giáp vứt con báo hoa cho cánh thợ săn lột da, còn ông thì lao ngay vào chữa vết thương cho con Báo Vàng, ông dùng rượu nước cốt rửa vết thương cho nó, đắp thuốc dấu ra bên ngoài rồi băng bó lại. Bữa chiều hôm ấy con Báo Vàng ăn rất khỏe, ăn gần hết nửa buồng gan con báo hoa trộn trong cháo, không biết vì nó đói, nó ăn báo thù hay vì nó nóng ruột. Người ta bảo nọc độc ở vuốt nanh hổ, báo nhập cốt thì nóng ruột phát điên lên. Dũng đã thấy ông Nguyên hổ vồ bị thương, bốc từng vốc tằm mà nhai sống, ăn cả giun đất như ngan, ngỗng, ông phải thuốc thang mất ba tháng mới khỏi.

Tối ấy thỉnh thoảng Dũng bị giật thót và tỉnh giấc vì tiếng con Báo Vàng. Khi thì nghe tiếng nó sủa như đang săn hoẵng, lúc thì nghe nó tru kéo dài, có khi nó lại kêu ăng ẳng. Chắc là nó nằm mơ, thấy lại những pha săn đuổi nó đã từng tham dự. Ông Giáp cũng ít ngủ, vẻ bồn chồn. Thấy con trai thức giấc, ông bảo:

– Con Báo Vàng nhiễm độc. Độc chạy hậu rồi, con ạ.

Ông đứng lên vặn to đèn, lục ô thuốc, tìm thuốc giải độc, giải nhiệt cho con chó. Chừng như đỡ nhức nhối, nó nằm yên cho đến sáng. Sáng hôm sau không thấy nó rên rỉ, vết thương ở khóe mắt sưng lên, làm một bên mặt nó xệ ra như bị ong giần đốt. Bố con ông đến bên nó. Nó nhìn họ đăm đăm, đôi mắt như mọng nước.

– Đau lắm hả Báo Vàng? - ông Giáp hỏi và xoa lên đầu nó.

Dũng cũng đặt tay lên đầu nó. Đầu nó nóng như cục than hồng, ông Giáp vừa cởi dây tròng cổ cho nó, vừa thở than:

– Không khéo con chó nguy mất. Lần này nữa cũng chỉ tại bố.

Sáng hôm ấy con Báo Vàng bỏ ăn. Con Khoang dẫn cả hai con chó con tới nằm cạnh nó. Hai con chó con xắn vào con Báo Vàng. Chúng không biết nó đang ốm nặng. Chúng thi nhau con thì cắn tai, con thì cắn đuôi nó mà kéo. Còn con Khoang thì biết. Hình như nó còn biết cả số phận sắp tới của con Báo Vàng nữa. Đang nằm cạnh con Báo Vàng, chốc nó lại đứng dậy, đi vòng quanh con Báo Vàng một lượt, vừa đi vừa ngửi trên mình con vật ốm rồi rên rỉ. Bà Giáp nấu cháo cho con Báo Vàng, nó vẫn không ăn. Ông Giáp cắt một lát nhung hươu, cặp nhung con hươu thay mà chính nó và con Sói Lửa hạ được dạo nào, đưa cho nó, nó cũng không ăn. Nó nằm trên cái ổ suốt cả ngày, không một tiếng rên rỉ. Buổi chiều nó cũng bỏ cơm. Ông Giáp phải cạy mồm nó, đỗ cho nó một ít nước thuốc. Nó ngước nhìn ông, nước mắt lưng tròng như thể muốn bảo: “Đừng cho tôi uống thuốc nữa”. Tối hôm ấy nó nằm yên ắng, không nghe một tiếng sủa, một tiếng rên, có lẽ nó chịu thuốc chăng? Khi gần sáng, nghe một tiếng tru dài. Đúng là tiếng của chó sói. Thỉnh thoảng đêm đến lũ chó rừng vẫn kéo đàn về làng. Chúng rất thích hơi những con vật sắp chết. Nhưng đàn chó nhà ông Giáp không sủa như những lần chó sói rừng tru sau bờ tre. Ông Giáp ngồi dậy nghe ngóng, ông nhìn sang giường bên. Dũng cũng thức giấc. Ông nói với con trai:

– Nghe như tiếng con Sói Lửa ấy.

Dũng nói:

– Chắc chả phải bố ạ. Chả lẽ nó dám bơi qua sông cả đêm.

– Sói rừng thì nó chấp gì. Ông bố nói, - Mà có thể nó bơi về hồi chiều, ẩn nấp trong lùm lòi, bây giờ nó mới về.

Dũng thắc mắc hỏi:

– Nhưng nó về làm gì ạ? Nó không dám đến gần chúng ta cơ mà?

Ông bố đoán:

– Có thể nó theo về từ hôm ta săn được con báo hoa nhưng không dám vào nhà. Chắc là nó theo về vì con Khoang.

Lại một tiếng tru nữa, nhưng lần này thì nghe rõ hơn. Đúng là tiếng con Sói Lửa. Sau đó tất cả trở lại yên ắng. Bố con ông Giáp còn lắng nghe một lúc nữa nhưng chẳng thấy gì. Hai bố con ông tiếp tục ngủ lại cho đến sáng.

Sáng hôm sau Dũng dậy sớm và ra sân. Cậu nhìn cái ổ con Báo Vàng trống không rồi nhìn quanh sân, vẫn không thấy con chó. Cậu nói vọng vào nhà.

– Bố ơi! Con Báo Vàng đi đâu rồi ấy.

Ông bà Giáp cùng dỡ cửa bước ra. Dũng ra cổng, nơi hôm qua cậu đã đoán rằng tiếng tru của con Báo Vàng từ đấy phát ra. Cậu tới gốc cam, nơi cánh thợ săn đã chôn con Khoang mẹ, hôm nó bị hổ vồ. Đến nơi cậu sững người, xúc động không nén được. Cậu trào nước mắt, gọi bố:

– Bố ơi! Con Báo Vàng chết rồi.

Cả bố lẫn mẹ Dũng chạy đến bên gốc cam. Con Báo Vàng nằm duỗi bốn chân dưới gốc cây, đúng chỗ mộ con Khoang mẹ. Con Báo Vàng như thể bảo, nó đã tìm đúng chỗ bạn nó đã yên giấc để gieo mình xuống đây từ giã cuộc sống tung hoành nơi núi rừng.

Ông Giáp cũng xúc động, đứng lặng đi một lúc, rồi bảo con trai:

– Con thả đàn chó ra!

Dũng vào thả lũ chó đàn. Còn bà Giáp thì ra cổng tháo chốt mở cổng. Bỗng bà giật thót, sau đó giọng đầy thương cảm bà kêu lên:

– Nhà nó ơi! Con Sói Lửa về đây rồi.

Con chó phóng đến chỗ con Báo Vàng trước khi bà Giáp nói hết câu. Thì ra cả đêm nó quanh quẩn phía bên ngoài vườn. Có thể nó đoán biết được con Báo Vàng sắp chết nhưng bờ vườn quá dày nó không sao vào được để từ biệt con chó đầu đàn, ân nhân của nó. Mấy con chó đàn chạy đến vây quanh gốc cam. Con chó Khoang dẫn hai con chó con đến với con Báo Vàng. Hai con chó con bỡ ngỡ nhìn con chó lạ mà từ lọt lòng đến giờ chúng mới gặp. Còn con Sói Lửa thì đến cúi xuống ngửi xác con Báo Vàng. Nó ngồi xuống trên hai chân sau, cất cao đầu tru lên từng chập.

Ông Giáp cúi xuống xoa lưng con Sói Lửa trong lúc nó vẫn ngửi hít trên mình con Báo Vàng, con chó đầy ân tình với nó giờ đã nằm bất động. Nó rên rỉ chừng như hối hận chỉ vì con chó cái mà đã cắn vào cầu vai của con Báo Vàng dạo nào. Nó mặc cho ông Giáp vuốt ve trên lưng.

Ông Giáp buồn rầu nói với nó:

– Mày là con vật có nghĩa có tình đấy. Chắc là mày ân hận. Giờ thì chẳng còn nó để mày gầm ghè nữa.

Hai con chó con vẫn chạy xung quanh chân sau con chó lạ, sủa óc ách. Ông Giáp chỉ con sói lại bảo:

– Đây, con mày đây! Còn con Khoang của mày kia!

Ông Giáp ngờ rằng bây giờ thì con Sói Lửa sẽ ở lại, không bỏ đi nữa. Chôn cất con Báo Vàng xong, Dũng hỏi bố:

– Bố ơi, tròng con Sói Lửa lại nhé?

Ông Giáp bảo:

– Không cần vội! Để xem nó có chịu ở không đã. Nó đã cố không ở thì tròng cũng chẳng làm gì.

Còn bà vợ ông đã vào nhà từ bao giờ. Bà lục thức ăn và cơm nguội để ra âu gọi con Sói Lửa, nhưng chẳng thấy nó đâu nữa. Dũng chạy khắp vườn tìm cũng chẳng thấy nó. Dũng ra cổng thì thấy lốt chân nó chạy để lại trên lối đi. Theo lốt chân, Dũng ra tận đường xuống bến sông gánh nước. Người ta mách rằng thấy con Sói Lửa chạy như đuổi hoẵng, lao sầm xuống sông, bơi sang Cồn Soi rồi. Dũng lắc đầu buồn bã. Thế đấy. Một con chó sống nghĩa tình, dứt khoát, rõ ràng mà lại rất khó hiểu. Nó trở về chốc lát đâu phải vì con chó Khoang mà vì một cái gì đó lớn lao hơn. Hiểu tính nết chó săn như ông Giáp mà vẫn đoán nhầm không phải một lần.

Mất hai con chó săn đầu đàn trong vòng một năm không chỉ làm bố con ông Giáp mà cả cánh thợ săn trong bạn săn đều tiếc.

Những tháng hè năm nay ông Giáp rất buồn. Dũng cũng không vui mấy. Cậu tưởng với đàn chó săn có con đầu đàn khôn như con Báo Vàng thì cậu có thể mặc sức rong ruổi trong rừng, có khi chẳng cần bạn săn. Mùa này người ta ít khi săn hoẵng, bởi vì chạy đường trường suốt ngày dưới nắng gắt, gió rang chó săn không chịu được, có con đã chết đứng khi con mồi vừa bị hạ. Nhưng mùa hè săn nhím, lửng lợn, lửng chó và cầy thì thú vị, một mình một vạng lưới, một đàn chó với con đầu đàn khôn ngoan là được. Hè năm nay Dũng đã có ý định vừa đi săn, vừa tìm kiếm con Sói Lửa. Nhưng mọi dự tính như thế là hỏng hết rồi, con chó đầu đàn đã chết, nhưng Dũng không chịu bó tay. Cậu nghĩ ra nhiều trò để cho vụ hè này khỏi tẻ. Lúc đầu cậu đi bẫy chim bằng nhựa có con mồi là cú mèo hoặc cắm nhựa ở bờ suối bẫy chim uống nước. Rồi cậu lại xoay ra đi mồi gà gô. Chẳng là cậu có một con gà gô mồi khôn lắm. Cậu đã dày công tập cho con gà gô mồi, hễ chủ đưa ngón tay trỏ ra huơ huơ trước mặt là con gà gô mồi cất tiếng gáy. Khi có tiếng gà gô núi đáp lại hoặc tiếng xào xạc trong cỏ tranh, con gà gô mồi càng gáy gay gắt hơn. Cậu lại đã làm sẵn một tay lưới sập rộng bằng cái lồng bàn đậy cơm, hình cánh cung. Mùa này đang mùa gà gô chọi nhau. Cậu xách con gà gô mồi, lưới và cái giỏ đựng con mồi ra đồi sim dạo nào thằng Lân bị con Sói Lửa “tha mất” để sập gà gô núi. Ở ngọn đồi này rất nhiều gà gô, có điều ít có cỏ tranh rậm để có thể nấp kín người và giấu lưới. Vậy mà ngày nào cậu cũng bẫy được gà gô. Cậu chợt nhớ đến các ngọn đồi bên kia sông, gần vùng Rẫy Bạn. Ở đấy cỏ tranh rất tốt lại rất nhiều gà gô. Thế là cậu dắt theo con Khoang rồi xách lưới, gà gô mồi và giỏ sang sông. Con Khoang sẽ ngồi bên cạnh canh chừng, nếu có hổ, beo, báo... thì con chó sẽ nhận ra từ xa. Bấy giờ cậu sẽ biết mà “cao chạy xa bay”.

Ngọn đồi này quả lắm gà gô thật, Dũng tìm một bụi cỏ thật rậm gần chỗ nấp, buộc con Khoang vào đấy, đè đầu con chó xuống bảo nằm yên, rồi bắt đầu giém chỗ cho mình. Cậu ngồi trong bụi cỏ tranh rậm. Dây buộc con gà gô mồi và một bên mép lưới cậu dùng hai bàn chân giẫm lên đè chặt lấy. Còn hai tay cậu cầm hai đầu cánh cung lưới. Tất cả người, tay, chân và lưới đều được cỏ tranh che kín, chỉ có con gà gô mồi là cố lộ ra để gà gô núi tới gần nom thấy. Mọi việc xong xuôi, cậu đưa tay ra hiệu cho con gà gô mồi. Con gà gô mồi liền đập cánh mấy cái rồi gáy “kéc kè kè kè...” - Tiếng con gà gô mồi vừa dứt đã nghe con gà gô núi đáp lại. Con gà gô mồi lại đập cánh, gáy gay gắt hơn. Bỗng “sạt sạt” con gà gô núi vừa bay lướt trên cỏ tranh vừa lủi nhanh, lao đến chỗ con gà gô mồi. Nó đã nom thấy con gà gô mồi. Và cứ thế nó lao bừa vào đá. Dũng úp mạnh cánh rung lưới xuống chụp trùm kín lấy con mồi. Bấy giờ con gà gô núi chừng như mới hiểu ra phía sau bụi cỏ tranh rậm có người ngồi. Nhưng đã muộn rồi. Cái trò hùng hổ, thích gây gổ không đắn đo, suy tính thường dễ sa lưới là thế.

Thằng Dũng bắt con gà gô này cho vào giỏ rồi lại tìm đến chỗ khác, nơi ấy có con gà gô núi đang gáy. Cứ thế, cậu đã bẫy được ba con gà gô trống béo. Cậu lần lên đỉnh ngọn đồi. Ở đấy có gió mát hơn. Cậu lại đã tìm được chỗ thuận lợi: đám cỏ tranh rất rậm, gió lại thổi ngược chiều nên đến gần mà con gà gô núi vẫn chưa biết, Dũng đặt lưới, con gà gô mồi, và ngụy trang xong, cậu lại ra hiệu cho gà gô nhà gáy, Dũng diễn lại cái trò như mọi lần: có tiếng sàn sạt. Nhưng con gà gô núi không đáp xuống chỗ con gà gô mồi mà bay thẳng xuống phía chân đồi. Con gà gô mồi lại gáy tiếp. Chợt có tiếng lao xao trong cỏ tranh đâu như đến ba, bốn chỗ. Quái, chẳng lẽ có ba, bốn con gà gô trống cùng ở chung một khoảng đất? Không bao giờ có chuyện này. Nếu vùng đồi nhiều gà gô trống thì vùng chiếm cứ của mỗi con gà gô trống thu hẹp lại, chứ không bao giờ chúng chịu sống thành đàn cả. Dũng đang băn khoăn thì bỗng con Khoang chồm lên, nhe nanh ra gừ gừ. Bất giác Dũng giật lấy cái mác tay để bên cạnh, nhìn quanh. Cậu bàng hoàng, sợ hãi trong giây lát. Quanh cậu đến bốn năm con sói lửa đang xông tới. Một con lao thẳng vào con gà gô mồi, nhưng chừng như thấy lưới nó dừng lại, ngẩng nhìn Dũng qua lớp tranh kín. Dũng toan giáng một mác nhưng còn hơi xa. Chợt thấy con sói vẫy đuôi. Trời ơi, con Sói Lửa! Con Sói Lửa đảo một vòng quanh Dũng, xua lũ chó đàn ra xa rồi đến bên cậu. Còn cậu thì nhào ra ôm lấy con Sói Lửa; nước mắt giàn giụa. Từ giờ phút đó, con Sói Lửa theo Dũng đi săn gà gô. Mỗi lần đến một bụi tranh, chỗ Dũng nấp để sập gà gô, con Sói Lửa và con Khoang chui vào một bụi cỏ tranh, nằm im thin thít nhìn Dũng. Nhưng một phần vì có sói lửa đàn, gà gô núi lẩn mất, phần vì nỗi hồi hộp không kìm được, chả còn lòng dạ nào mà bẫy gà gô nữa, cậu xách lưới, ôm con gà gô mồi, đeo giỏ, gọi hai con chó ra về. Lần này thì chắc chắn Dũng gọi được con Sói Lửa về. Con Sói Lửa và con Khoang xăm xăm chạy trước xuống bến. Dũng xuống đò, con Khoang nhảy lên theo. Nhưng con Sói Lửa chỉ ngồi trên bờ sủa. Dũng nhảy xuống, định bế nó lên thuyền, nhưng nó đã sủa lên một tiếng rồi co chân, phóng thẳng vào Rẫy Bạn. Trong lúc đó con Khoang ngồi trên thuyền, xốn xang lên, hết nhổm dậy chạy từ đầu mũi tới đầu lái, rồi lại chạy từ đầu lái đến đầu mũi thuyền. Thuyền chòng chành làm con chó hốt hoảng. Nó ngồi xuống nhìn về phía rừng âm u mà tru từng chập dài. Một lần nữa Dũng lại không hiểu nổi con chó rừng này. Dù sao Dũng rất cám ơn nó. Nếu không có con Sói Lửa thì thế nào cậu cũng đã bị lôi thôi với lũ chó sói.