Chú Ma vừa đến cửa trạm thú y, dựng xe lên, khuôn mặt đỏ au bầm dập như sắt sống, đi một vòng quanh con bò, rồi sa sầm nét mặt nói: "Hay lắm! Lão Tư, bảo các anh đến chữa bệnh cho bò, mấy người hay thật, chữa cho nó chết toi luôn rồi!"
Bác Tư mếu máo nói: "Đội trưởng, từ lúc con bò này bị hoạn, tôi và La Hán nào còn được sống con người nữa, nó muốn chết, chúng tôi cũng hết cách!"
Tôi nói: "Bọn cháu bốn ngày bốn đêm không được chợp mắt rồi."
Chú Ma nói: "Câm miệng ngay cho tôi! Mày mà còn dám ho hoe tao vả cho lệch mặt bây giờ!"
Chú Ma hỏi bác Tư: "Người ở trạm thú y nói thế nào?"
Bác Tư bảo: "Cho đến bây giờ vẫn chưa thấy bóng dáng ai ở trạm thú y cả!"
"Các người là thây ma chắc?" Chú Ma nói: "Sao không gọi bọn họ dậy?"
Bác Tư nói: "Cánh cửa sắt lớn bọn tôi đập suýt hỏng cả rồi! Không tin anh cứ hỏi La Hán."
Tôi mím chặt môi, sợ lời nói thốt ra khỏi miệng.
Chú Ma cuộn một điếu thuốc, thưa lưỡi liếm vỏ thuốc một cái, liếm sạch vụn thuốc trên lưỡi, nhân tiện chửi một câu: "Mẹ kiếp!"
Bác Tư nói: "Đội trưởng, muốn chém muốn giết tùy anh, nhưng anh không được chửi tôi, tôi chớp mắt là sắp bước sang tuổi 70 rồi đấy."
Chú Ma bảo: "Tao chửi mày hồi nào? Thật là, tao chửi con bò!"
Bác Tư nói: "Anh chửi bò thì được, nhưng không được chửi tôi."
Chú Ma nhìn bác Tư, ném điếu thuốc vừa cuốn sang.
Bác Tư vội vã đón lấy, tự móc bật lửa ra châm hút. Ông ngồi xổm hút thuốc, người co ro lại trông giống như một con nhím hoảng sợ.
Lúc này loa phát thanh đã tắt, sương mù hầu như tan hết, mặt trời cũng mọc lên rồi. Mặt trời vừa ló dạng, trước mắt chúng tôi bỗng chốc sáng bừng lên. Khung cảnh sầm uất chốn trụ sở công xã hiện ra trước mắt. Đối diện trạm thú y, cách một con đường lát đá phiến chính là cái sân lớn của ủy ban cách mạng công xã. Trên hai trụ gạch ở cửa lớn treo hai tấm biển dài, đều là nền trắng chữ đỏ, một cái là của ủy ban cách mạng, một cái là của đảng ủy công xã. Hướng ra cửa lớn là một bức tường hình chữ nhật, trên tường vẽ một vầng thái dương đỏ rực, một khoảng sóng xanh, còn có một con thuyền lớn màu trắng, mũi thuyền chổng lên rất cao. Bên cạnh vầng thái dương viết một hàng chữ to xiêu vẹo: Dinh thuyền vượt biển nhờ tay lái. Bên trái cửa lớn công xã là cửa hàng cung tiêu, bên phải là quán ăn. Bên phải quán ăn là sở quản lý lương thực; bên trái cửa hàng cung tiêu là bưu điện. Sau lưng chúng tôi là trạm thú y; bên trái trạm thú y là tổ lò mổ; bên phải trạm thú y là bộ phận vũ trang. Toàn bộ cơ quan đảng chính, ban ngành thương nghiệp của công xã đều túm tụm cả ở đây, con bò của chúng tôi gần như nằm ngay chính giữa công xã. Tôi cảm thấy cửa lớn của những cơ quan kia cái nào cái nấy trông đều âm u rợn ngợp, như muốn nuốt chửng chúng tôi vậy, cảm giác này rất mãnh liệt, nhưng chú Ma đã cấm tôi nói chuyện, tôi đành giấu kín cảm giác của mình trong lòng.
Người trên phố đá phiến nhanh chóng đông lên. Ống khói nhà ăn cơ quan bốc lên làn khói trắng, chẳng mấy chốc đã tỏa ra mùi thơm ngào ngạt. Trong số những mùi hương này, nồng nàn nhất, mê hoặc nhất chính là mùi quẩy chiên. Tôi dường như nhìn thấy cảnh những chiếc quẩy vàng óng cuộn trào trong chảo dầu. Tôi sực nhớ ra, chẳng phải con gái lớn và con rể của bác Tư đang làm đầu bếp trong nhà ăn công xã hay sao? Nếu bác Tư vào tìm hắn, nhất định có thể ăn uống no nê. Chắc vì chuyện con bò chết mà bác Tư quên bén mất họ hàng thân thích này rồi. Ông còn có một đứa con rể thứ tư làm nghề mổ heo ở tổ lò mổ nữa, bác Tư mà vào tìm nó, chắc chắn cũng sẽ được ăn no căng rốn. Bác Tư cũng quên luôn người thân này rồi. Quan trọng hơn là, rất có thể những người con rể của bác Tư sẽ mời cả tôi và chú Ma vào, để chúng tôi được thơm lây bố vợ họ mà ăn uống một bữa no nê. Tôi nhìn bác Tư, dùng ánh mắt sốt ruột để nhắc nhở ông. Nhưng đôi mắt bác Tư híp lại, như thể chẳng nhìn thấy gì cả. Lời nói đã đến sát cửa miệng tôi, bất cứ lúc nào cũng có thể thốt ra. Lúc này chú Ma lên tiếng: "Lão Tư, anh không qua thăm hai người con rể quý hóa của anh à?"
Bác Tư nói: "Thăm cái gì? Bọn nó đều là người nhà nước, qua lại làm ảnh hưởng công việc của chúng nó."
Chú Ma bảo: "Vua chúa còn có hai họ hàng nghèo nữa là! Qua thăm đi, đang lúc dọn cơm đấy."
Bác Tư nói: "Thà đói chết chứ không ăn cơm xin ăn."
Chú Ma bảo: "Lão Tư, tôi lạ gì cái tâm địa tí xíu của anh, chẳng phải anh sợ tôi với La Hán được ké chút lộc của anh sao? Bọn tôi không đi, bọn tôi không đi đâu!"
Bác Tư nhe răng ra, điệu bộ như muốn khóc, nín nhịn nửa ngày mới nói: "Đội trưởng, anh đang bắt nạt người thật thà đấy!"
Chú Ma cười cười có vẻ gượng gạo: "Đùa với anh chút thôi mà anh lại tưởng thật à!" Rồi đột nhiên nghiêm giọng nói: "Đồng chí Lão Đổng tới rồi kìa!"
Đồng chí Lão Đổng đạp xe đạp lách ca lách cách từ trên phố đá phiến lao đến. Anh ta đạp rất nhanh, như thể đã nhìn thấy chúng tôi vậy. Anh ta nhảy xuống xe ngay trước con bò, lớn tiếng nói: "Lão Quản, là anh à?" Anh ta nhìn tôi và bác Tư, lại nói: "Là các anh à?" Sau đó anh ta đứng trước con bò, nói: "Sao lại thế này?"
Đồng chí Lão Đổng ngồi xổm xuống, vạch mắt bò ra xem, vừa ngồi xổm vừa lùi lại mấy bước, ngắm nghía phần da dưới của con bò, hình như nhìn không rõ lắm, anh ta tháo kính ra, lau lên quần rồi đeo vào, nhìn kỹ hơn nữa, chóp mũi anh ta suýt chạm vào lớp da bò đó. Anh ta vươn một ngón tay chọc chọc vào đó, thở dài một tiếng. Anh ta đứng dậy, lại tháo kính ra lau, đôi mắt nheo lại hết cỡ, vẻ mặt đầy đau khổ. Anh ta nói: "Các anh, sao không đến sớm hơn?"
Chú Ma nói: "Chúng tôi đến từ tối qua rồi! Đập cửa suýt rách cả tay!"
Đồng chí Lão Đổng hạ thấp giọng nói: "Lão Quản, nếu có ai hỏi, mong các anh hãy nói là tôi đã cứu chữa suốt một đêm, nhưng cuối cùng vì bệnh nặng quá không qua khỏi nên chết!"
Chú Ma nói: "Anh đang bắt chúng tôi nói dối đấy à!"
Đồng chí Lão Đổng nói: "Núp giùm tôi một tay đi!"
Chú Ma thấp giọng nói với chúng tôi: "Nghe rõ chưa? Cứ nói theo lời đồng chí Lão Đổng dặn!"
Đồng chí Lão Đổng nói: "Cảm ơn nhiều nhé, tôi đi làm giấy chứng nhận chết cho các anh đây."