Dẫn nhập—— Vẫn phải bắt đầu từ hình dáng của tòa nhà.

Nếu không phải vì hình dáng kỳ lạ của nó, Tuệ Tử đã không nhìn thấy nhiều sự việc mà cô không nên thấy, ví dụ như đàn bà đánh đàn ông, đàn ông ôm bảo mẫu, chó ăn sơn dầu, vân vân. Tuy nhiên, câu chuyện dưới đây và ba loại cảnh tượng kể trên chẳng hề liên quan, chỉ là cũng được Tuệ Tử và những người bạn cùng lứa nhìn thấy nhờ vào hình dáng của tòa nhà đó mà thôi.

Tòa nhà có hình chữ "U", cao bốn tầng, mười hai cửa sổ phía nam đối xứng với mười hai cửa sổ phía bắc. Phía đông, tức là phần đáy của chữ "U", mỗi tầng đều là hành lang dài lắp lan can sắt trổ hoa, mười hai căn phòng dọc theo hành lang đều có cánh cửa hướng ra giếng trời ở giữa chữ "U". Thiết kế kiến trúc giống như một nhà tù, thuận tiện cho tất cả mọi người giám sát chéo lẫn nhau, còn giếng trời thì để cho bảo vệ tuần tra. Tòa nhà được xây dựng vào năm 1958. Đến năm 1999 khi dỡ bỏ, vẫn có thể nhìn thấy phù điêu "Ba ngọn cờ hồng" đã bong tróc dưới mái hiên. Lúc bấy giờ, các nhà văn, họa sĩ, nhạc sĩ trong tỉnh (cả ngoài tỉnh) lần lượt chuyển vào tòa nhà còn nồng mùi sơn mới và thạch cao tươi, ai cũng thấy thiết kế của tòa nhà này có điểm bất ổn, nhưng không ai nói ra. Thực ra nó giống một trại tập trung dành cho nghệ sĩ đến mức nào. Chính quyền mới khi đó đã nhận ra những người này quá không an phận, dùng cách này có thể khoanh vùng họ để quản lý thống nhất. Tất nhiên, đây đều là những gì Tuệ Tử ngộ ra khi nhìn đống phế tích hình chữ "U" đó vào năm 1999.

Trên đỉnh tòa nhà bốn tầng có một sân thượng lớn hình chữ "U", các nghệ sĩ làm bánh than, phơi chăn màn, phơi khoai lang khô, hạt cao lương hoặc mì sợi bị mọt ở đây. Bọn trẻ chơi "nhảy lò cò", "công thành" trên đó, chia lâu rồi hợp, hợp lâu rồi chia. Môn giải trí mà chúng thích nhất là sau khi trời tối, leo lên lan can xi măng của sân thượng, ngắm nhìn những vở kịch đang diễn ra trong từng ô cửa sổ. Lan can sân thượng cao một mét sáu, chỉ rộng bằng hai bàn tay, leo lên đó rồi buông thõng hai chân ngồi trên mép giếng trời cao bằng tòa nhà bốn tầng, bắt buộc phải đủ hoang dã, đủ liều mạng. Tất nhiên, những vở kịch diễn ra đều là những phân đoạn cực ngắn, đôi khi chỉ là cái nhìn thoáng qua. Để xâu chuỗi chúng thành một bộ phim dài tập, còn phải dựa vào trí tưởng tượng, suy luận. Quan trọng nhất, phải dựa vào việc theo dõi, quan sát sau màn. Nghĩa là, những gì Tuệ Tử và đám bạn liều mạng rơi lầu mới nhìn thấy được, chỉ là manh mối, dù khung cảnh có giật gân đến đâu đi nữa.

Câu chuyện bắt đầu——

Người trong đại viện Hiệp hội Nghệ sĩ đều nhớ ngày Tiểu Cố gả vào đây. Đó là mùa thu năm 61, Tiểu Cố mặc bộ đồ màu hồng nhảy xuống từ yên sau xe đạp của Dương Mạch, tay ôm một túi bột mì. Người ta đã mài sắc ánh nhìn trong nạn đói lớn sau này bị gọi là "Ba năm thiên tai", vừa nhìn liền biết túi bột mì của Tiểu Cố đựng nhân lạc, hơn nữa hạt nào cũng mẩy, tròn trịa, tuyệt đối không phải loại lạc dầu hay lép kẹp mà nhà nào cũng phải bỏ giá cao ra mua theo định mức mỗi dịp lễ tết. Gương mặt Tiểu Cố cũng hồng hào, điều này trong mắt đám nghệ sĩ đang đói đến mức mặt mày tái mét thì cô chẳng khác nào bước ra từ tranh của Rubens. Đêm đó Tiểu Cố và Dương Mạch tổ chức hôn lễ, hơn ba mươi cân lạc rang đen sì bày trên chiếc bàn dài trong phòng họp. Tất cả người lớn trẻ con đều ăn đến mức mặt hoa tay đen. Nhà vệ sinh công cộng mấy ngày liền đều nồng nặc mùi dầu lạc. Ai cũng bảo Dương Mạch gặp may, mấy bức tranh năm mới mà đổi được cô Tiểu Cố ở Bách hóa đại lâu.

Tất cả mọi người đều nhận ra thực ra là Tiểu Cố đã liều mạng để đổi lấy Dương Mạch. Dương Mạch ba mươi tuổi, tranh năm mới vẽ ra đã nổi tiếng khắp nơi. Ngoài vẽ tranh, Dương Mạch còn biết làm thơ vè, viết kịch một màn, violin cũng biết kéo vài nhịp. Giả sử không bị suy dinh dưỡng, Dương Mạch cũng có vẻ tuấn tú của Dương Mạch, mày ra mày, mắt ra mắt, chỉ có điều râu mọc không đẹp, chỗ cần mọc thì trọc lóc, nhưng xung quanh yết hầu lại mọc một chùm râu đen xoăn tít. Trong hôn lễ, Tiểu Cố thật thà kể lại quá trình yêu đương của hai người. Tiểu Cố thật thà, bảo là cô yêu Dương Mạch trước. Cô cãi nhau với người ta trên quầy, Dương Mạch đứng về phía cô, người kia đe dọa kiện Tiểu Cố, Dương Mạch sẵn lòng làm chứng, để lại tên tuổi, địa chỉ. Tiểu Cố vừa nhìn thấy tên Dương Mạch liền bắt đầu ra sức. Tiểu Cố nói một câu, mặt lại xoay về phía Dương Mạch, một nụ cười rạng rỡ như đóa mẫu đơn nở rộ hướng về phía Dương Mạch, lông mày Dương Mạch khẽ giật, chùm râu đen trên yết hầu rung lên, nhưng ánh mắt vẫn ngọt ngào.

Sau này người ta phát hiện, cứ hễ Tiểu Cố nói chuyện trước đám đông, lông mày Dương Mạch luôn giật một cái, chùm râu đen xì trên yết hầu nâng lên nhưng không hạ xuống nữa. Sự ngọt ngào trong mắt cũng nhạt dần ngay khi mới cưới không lâu.

Tiểu Cố có lẽ phát hiện ra sự thay đổi của Dương Mạch sớm hơn bất kỳ ai. Ở nhà ăn hoặc khu vòi nước công cộng, cô tự nhắc nhở mình không nói lời ngu ngốc, nhưng thường xuyên phát hiện ra mình lại bị người ta trêu cho nói năng lảm nhảm. Còn không ai trêu cô, cô lại hoảng sợ, đứng trong hàng đợi lấy cơm cố tình nói lớn: "Ôi đau đầu quá, tối qua đọc sách muộn quá." Hỏi cô đọc sách gì, cô nói: "Tác phẩm "Lão Goriot" của Tolstoy đấy." Mọi người liền cười ngặt nghẽo. Nhà ăn tổng cộng có ba món rau, ăn vị nào cũng như nhau, dù có thêm một món cũng không khiến Tiểu Cố ăn ngon miệng hơn.

"Tiểu Cố, Tolstoy là người nước nào?" Tiểu Cố biết mọi người lại bắt đầu không có ý tốt. Nhưng cô nghĩ, mình đâu còn là Tiểu Cố mới gả tới một năm trước, sách đọc không hiểu thì tên sách ít nhất cũng đọc được chứ nhỉ? Cô hất cằm một góc 120 độ. Ý là, các người đang thử ai đấy?! Cằm, vai, eo, mông của Tiểu Cố cực kỳ linh hoạt, biết phản bác, biết đặt câu hỏi, biết giận dỗi. Dương Mạch thường nghĩ, nếu cô là người câm thì tốt đẹp biết bao.

"Tolstoy chẳng phải là người Liên Xô sao?" Tiểu Cố đáp.

Những người vợ của các nhà văn hay họa sĩ trêu chọc cô liền người huých người đẩy. Ban đầu họ từng ghen tị với vẻ đẹp thanh xuân của Tiểu Cố, ánh mắt chồng họ khi nhìn Tiểu Cố hoàn toàn khác với khi nhìn những người đàn bà khác. Ánh mắt tái mét đó lập tức đẩy mối quan hệ nam nữ vào vị trí bản chất nhất, thuần túy nhất. Những người vợ này nhìn Tiểu Cố - trò cười có đôi mày dài mắt đẹp, thầm nghĩ cô ta ở chỗ đàn ông chỉ còn lại một giá trị duy nhất, đó là lên giường.

Tuy nhiên sự thật sau đó chứng minh, giá trị đó của Tiểu Cố vô cùng vĩ đại.

Tiểu Cố đối với những người vợ này luôn có vài phần sợ hãi, cũng có vài phần sùng bái. Họ phần lớn là người của nhà văn hóa, thư viện, tư liệu điện ảnh, số còn lại là đoàn kịch nói và đoàn kinh kịch, còn hai người là của nhà hát địa phương, vì giọng nói nặng nên bị coi là không cùng đẳng cấp. Tiểu Cố hoàn toàn không biết những người đàn bà này đang âm thầm sống chết với nhau, vũ khí chiến đấu là chồng của họ. Danh tiếng, cấp bậc, số tiền nhuận bút của chồng quyết định độ sắc bén của vũ khí. Sao Tiểu Cố có thể ngờ được, những người đàn bà này ngay cả khi mặc một bộ quần áo mới, đeo một món trang sức mới, trong lòng đều vô cùng ác độc, nghĩ cách làm sao để không lộ dấu vết mà tiết lộ độ nổi tiếng và tiền bản quyền mới có được của chồng ra ngoài. Tiểu Cố chỉ khổ sở bắt chước cách ăn mặc nói năng của họ, làm cái đáy của họ: trình độ thấp hơn nữa còn có thể thấp hơn Tiểu Cố sao?

Một buổi tối, Tiểu Cố ngâm hai bàn chân trong chậu rửa chân, ủ rũ chà xát. Dương Mạch nhìn đôi bàn chân trẻ con mọc trên cơ thể người đàn bà trưởng thành này, vừa muốn yêu chiều nó lại vừa muốn làm nó đau. Tiểu Cố lại vặn vai, đẩy Dương Mạch ra. Dương Mạch cảm thấy cái vai và eo đó biểu đạt sự ủy khuất đến mức làm anh ta ngứa cả ruột gan, làm anh ta dùng đến cả những lời lẽ phòng the hiếm khi động đến. Anh trực tiếp bế Tiểu Cố từ trên chậu rửa chân lên, miệng "cưng nọ, cưng kia". Chưa đến giường, Tiểu Cố đột nhiên ầng ậc nước mắt. Hỏi cô có chuyện gì không ổn, cô nói: "Anh còn tệ hơn cả Vronsky."

"Ai cơ?" Dương Mạch hỏi, tay buông ra, Tiểu Cố ngã xuống giường.

"Người tình của Anna, Vronsky."

Dương Mạch lúc này đã đứng thẳng người, hai tay đút túi quần đứng chống nạnh.

"Thế thì em là Anna Karenina rồi?" Cánh mũi Dương Mạch phồng lên, như vừa ăn phải cơm thiu.

Tiểu Cố nhìn anh, rồi lông mi dài rủ xuống.

Dương Mạch "thình thịch thình thịch" đi đến đầu phòng, lại "thình thịch thình thịch" đi về đầu này, đứng trước khung cửa sổ lớn hướng ra giếng trời hình chữ "U", thầm nghĩ thế này xong đời rồi, không ly hôn không được. Tiểu Cố không đọc sách thì ngu ngốc, dù sao cũng đáng yêu, đọc được tí sách rồi, sau này cô ta bắt tôi phải chịu đựng thế nào đây?

Tiểu Cố lúc này nghiêng người, nằm lộ rõ đường cong, đầy vẻ bi kịch, nghĩ đến việc Anna nằm trên đường ray, chắc chắn phải rất uyển chuyển. "Lúc anh nhìn em ở Bách hóa đại lâu, cũng giống như Vronsky nhìn Anna vậy. Bây giờ thì sao?"

Dương Mạch nói: "Sau này còn kinh khủng hơn đấy. Em còn muốn làm Maslova, Natasha nữa cơ." Dương Mạch là người nông thôn miền Bắc, khi đọc những cái tên nước ngoài đó cố gắng đọc cho ra vẻ tây, lưỡi chỗ cần uốn không uốn chỗ không cần uốn lại uốn, vì thế phát ra một âm thanh vừa quê mùa vừa xấu xí. Anh vừa nói vừa tự hỏi, mình nghiêm túc làm gì chứ? Cô ta muốn gây ra sóng gió vợ chồng kiểu tri thức, mình lại còn hùa theo chua ngoa với cô ta.

Dương Mạch nghĩ thông suốt, quay người từ cửa sổ lại, thấy Tiểu Cố vẫn đang nằm trên giường giả vờ nằm đường ray. Anh lảo đảo bước tới, cứ coi như chưa có chuyện gì xảy ra, cần cởi cúc áo cô thì cởi, cần kéo dây đèn thì kéo. Mặc cô miệng nói thân diễn kịch, càng ngày càng lún sâu vào vai diễn. Cô diễn vai Anna Karenina lần đầu vụng trộm, trong bóng tối cơ thể cũng nở rộ như một đóa mẫu đơn lớn. Dương Mạch nghĩ, mặc cô đọc tiểu thuyết lạc đề đi đâu thì đi, thực tế dù sao cũng rơi vào tay mình.

Từ đó về sau lại xuất hiện cục diện này, Dương Mạch chỉ coi như không nghe thấy, không nhìn thấy, cần hút thuốc thì hút, cần uống rượu thì uống. Chỉ riêng cái tài mua thuốc lá, mua rượu của Tiểu Cố, Dương Mạch cũng không thể rời xa Tiểu Cố. Tiểu Cố ở trong tòa nhà hình chữ "U" này thấp kém hơn người, nhưng ở Bách hóa đại lâu lại là một thiên thần, ai cũng cho rằng cô thông minh tuyệt đỉnh, xinh đẹp tuyệt vời. Tiểu Cố làm việc chưa được bao nhiêu năm, nhưng đã dệt Bách hóa đại lâu trong ngoài thành một mạng lưới quan hệ chặt chẽ, tinh vi. Cô tặng tranh liên hoàn do Dương Mạch xuất bản cho cô con gái bị bại liệt của Bí thư Đảng ủy, lại nhờ Bí thư Đảng ủy giúp điều chuyển công tác cho vợ của Trưởng phòng thu mua, Trưởng phòng thu mua tặng cô hai trượng vải len làm quà cảm ơn, lại bị cô cắt một nửa đem tặng Phó Viện trưởng Bệnh viện Nhân dân, từ đó công nhân viên trong đại viện Bách hóa không cần phải xếp hàng lấy số vào nửa đêm nữa.

Giống như tất cả mọi người trong tòa nhà hình chữ "U", Tiểu Cố cũng gửi nuôi hai đứa con ở chỗ bố mẹ, cô có đủ tự do và thời gian để đọc sách, xem kịch, nghe nhạc. Cô tìm một người thầy, bắt đầu học kéo đàn violin. Cũng kiếm được một cái giá vẽ, học vẽ phác thảo chì. Cô dần dần loại bỏ những bộ quần áo màu đỏ hoặc hồng, học theo minh tinh Chu Y Cẩm mặc toàn màu trắng hoặc đen, váy thì cực bó hoặc dài đến mắt cá chân. Tóc không còn tết thành hai bím nữa, mà búi một búi lớn sau gáy, cài một chiếc lược đồi mồi. Ban đầu cô dễ nhìn là vì từ diện mạo đến màu sắc quần áo đều giống như tranh năm mới ở nông thôn, bây giờ mặt vẫn là mặt tranh năm mới, trên người lại khoác một bộ đồ trắng tang tóc, nửa phù thủy nửa tiên, trở thành một sự xung đột xinh đẹp. Người khác cảm thấy cô cuối cùng cũng có khí chất, Dương Mạch dù sao kiến thức cũng tốt hơn người thường, anh hiểu hài hòa, thống nhất mới là đẹp. Thà có một bà Dương phu nhân làm màu, có thể đem ra khoe mẽ so sánh với những người vợ làm màu khác, anh thà muốn cô Tiểu Cố nguyên bản như ngọc quý.

Tiểu Cố tự cho rằng Dương Mạch không còn "cưng nọ", "cưng kia", "tim gan" với mình nữa là một biểu hiện của sự tôn trọng. Khi Dương Mạch viết lách khổ sở, hoặc vẽ không nổi nữa sẽ bàn với Tiểu Cố về chuyện của những người khác trong tòa nhà. Dạy cô cách ám chỉ, bóng gió trong đám vợ đó, để họ biết Tiểu Cố bây giờ không phải là cô nàng ngốc nghếch nữa, đàn violin cũng biết kéo ba bản nhạc, phác thảo cũng vẽ qua hàng trăm bức, bản lĩnh làm màu cũng không thua kém gì họ.

Tiểu Cố coi những thay đổi trong thái độ của Dương Mạch đối với mình đều là chuyện tốt, là sự bình đẳng và dân chủ, là khởi đầu cho việc họ trở thành cặp vợ chồng văn hóa. Tiểu Cố không biết, chính vào lúc này Dương Mạch đã kết giao bạn gái ở bên ngoài.

Dương Mạch hiểu mình không thể rời bỏ Tiểu Cố. Bởi vì bất kể Tiểu Cố có ngu ngốc, khổ sở thay hình đổi dạng thế nào, cô ấy dù sao cũng không có lỗi lầm gì. Mùa đông Dương Mạch ngồi viết lách, Tiểu Cố lập tức đưa túi chườm nóng tới, mùa hè vẽ tranh, Tiểu Cố bật một chiếc quạt điện nhỏ 20W chỉ thổi cho mình anh. Thức đêm Tiểu Cố nấu đồ ăn khuya, dùng một chiếc bếp điện nhỏ 300W ăn trộm điện của công, hầm cháo khoai mài, canh đảng sâm táo đỏ. Tiểu Cố ra ngoài đánh bài, nửa đêm về, phát hiện Dương Mạch ngủ trên ghế mây, cô sẽ giúp anh cởi áo cởi giày, dỗ anh vào chăn, rồi đánh một chậu nước nóng, dùng khăn nóng lau chân cho anh.

Điều Dương Mạch coi trọng nhất, là tài quản gia của Tiểu Cố. Đưa cô mười đồng. Cô làm ra được một bàn tiệc, đưa cô năm đồng, cô vẫn làm ra được một bàn tiệc. Lương hai người không nhiều, để Tiểu Cố chi tiêu, ngày nào cũng sống ra hoa ra lá. Bản thân Tiểu Cố rất tiết kiệm, quần len, áo len rách của Dương Mạch, cô cắt chỗ này khoét chỗ kia, mang đến máy khâu vá lại, liền thành của mình. Ngoài đồ ăn ra Tiểu Cố rất ít khi mua hàng chính phẩm, dựa vào quan hệ của mình, hàng thứ phẩm cô mua về thường không có khiếm khuyết, hầu như không đủ tiêu chuẩn để coi là thứ phẩm, mà những thứ phẩm thực sự có lỗi, giá cô mua được, chỉ cao hơn trạm thu mua phế liệu một chút. Người trong tòa nhà hình chữ "U", nhà nào cũng có thứ phẩm Tiểu Cố mua hộ cho họ, giá rẻ đến mức thành chuyện cười. Có lần Tiểu Cố kiếm được một cuộn khăn tắm dài mấy chục mét, là do một nữ công nhân vận hành máy mà ngủ quên nên dệt ra. Cuộn khăn đó bị cắt thành hơn trăm đoạn, người trong tòa nhà hình chữ "U" chỉ tốn hai xu là mua được một đoạn. Lại có lần kiếm được mấy cuộn chăn len nguyên chất dệt sai vân, màu xám sắt rất đẹp, nhà nào cũng tranh nhau mua, mua về làm áo khoác và quần. Nhưng chẳng bao lâu sau mọi người phát hiện quần làm từ loại chăn này vừa mặc đã không ổn, mông phồng lên một cái bọc lớn, hai đầu gối còn phồng lên kỳ cục, nhìn vào người trong tòa nhà hình chữ "U" đều đi khom lưng nửa ngồi. Bởi vì giá quá rẻ, mọi người đều nghĩ, nửa ngồi thì nửa ngồi vậy.

Mọi người dần dần quen với việc mua thứ phẩm, cần gì đều nói với Tiểu Cố, Tiểu Cố ơi, gặp cốc trà thứ phẩm cho tôi vài cái. Tiểu Cố ơi, có dép lê thứ phẩm không? Trong tòa nhà hình chữ "U", bạn thường thấy ga trải giường, rèm cửa in sai hoa văn hoặc nhuộm sai màu, nồi nhôm có vết lõm, dép lê "chạy lệch", ấm trà chén trà "lật đật", bộ bài thiếu con to con nhỏ, đồng hồ báo thức không kêu.

Tiểu Cố cuối cùng cũng phát hiện ra điểm nghi vấn của Dương Mạch. Trên cẳng tay Dương Mạch từng xuất hiện ba vết cào, vô cùng nông, đổi thành người khác dù thế nào cũng không nhìn ra. Chẳng bao lâu sau, cô lại phát hiện bản thảo của Dương Mạch là người khác chép lại, chữ viết khá đẹp. (Đây là điểm duy nhất cô không giúp được Dương Mạch, chữ của cô thực sự không ra hồn). Một lần Dương Mạch đi công tác ở Nam Kinh, vừa về đến nhà, Tiểu Cố liền bắt đầu lục soát hành lý của anh. (Tuệ Tử và đám bạn leo trên lan can sân thượng nhìn thấy, chính là cảnh này). Dương Mạch lúc đầu còn kéo cô lại, muốn cô đừng quay lại vẻ ngoài dung tục của con gái tiệm làm tương. Nhưng cô vừa nhảy vừa chạy, ném quần áo, tranh phác thảo, bản thảo trong rương của Dương Mạch tung trời. Dương Mạch không thèm để ý đến cô nữa, đi sang một bên điên cuồng kéo đàn violin. Anh tin cô là vô ích, trước khi về nhà anh đã hủy hết bằng chứng: cuống vé xem phim của hai người, hóa đơn ăn quán của hai người, giấy giới thiệu giả để ở khách sạn của hai người, đều đốt hết. Nhưng anh không ngờ một người đàn bà yêu chồng đến mức như Tiểu Cố, thì đã thành tinh. Tiểu Cố trước khi Dương Mạch đi, đã lén kéo lỏng một cái cúc trên áo khoác của anh. Chỉ cần Dương Mạch cài cái cúc đó, nó sẽ rơi ra. Nếu không có đàn bà, Dương Mạch sẽ giống như trước khi cưới, mặc kệ mà mặc. Lúc Tiểu Cố quen Dương Mạch, hầu hết quần áo của anh đều thiếu cúc. Mà cái cúc này bây giờ đã được đính lại, còn dùng chỉ cùng màu. Cho dù lùi mười ngàn bước, Dương Mạch tự đính cái cúc này, anh cũng tuyệt đối không đi ngược lại bản tính của mình, cố ý đi tìm chỉ cùng màu.

Dương Mạch có một người đàn bà viết chữ đẹp. Sự tỉ mỉ hiền thục là tạm thời giả vờ, bởi vì cô ta lúc dữ dằn lên, sẽ dùng bộ móng nhỏ của mình cào ba vết nông trên cánh tay Dương Mạch. Tiểu Cố cắn chặt hàm răng vừa trắng vừa đều, xót xa cho Dương Mạch: Dương Mạch của cô là người cô ngậm trong miệng sợ tan, nâng trên tay sợ vỡ mà.

Tìm được manh mối này, Tiểu Cố ngược lại không làm loạn nữa. Cô nhặt từng bộ quần áo lên, gấp phẳng, đặt lại vào tủ. Sau đó cô nhìn thấy trong ngăn kẹp của rương có một cuộn phim. Dương Mạch không thể ngờ tới Tiểu Cố đã quen tình nhân của anh từ ngày hôm sau. Cô tận dụng quan hệ, nhờ hiệu ảnh với tốc độ nhanh nhất rửa ảnh ra, đồng thời đặt một cuộn phim đã phơi sáng hoàn toàn vào trong hộp phim của Dương Mạch.

Tiểu Cố nhìn thấy người đàn bà trong ảnh cắt tóc ngắn, có đôi mắt búp bê, chiều cao còn hơn cả Dương Mạch, Tiểu Cố nhờ người quen ở hiệu ảnh phóng to người đàn bà này ra, miệng nhạt nhẽo nói: "Mợ của lão Dương nhà tôi trông trẻ thật đấy, bốn năm mươi tuổi rồi mà nhìn không ra nhỉ?"

Người hiệu ảnh xúm lại xem, đều nói người đàn bà này ăn gì mà non thế? Không nhìn thấy bà ấy chúng tôi còn bảo cô Tiểu Cố cô là người non nhất thiên hạ đấy!

Tim Tiểu Cố như bị mèo cào. Tuy nhiên Tiểu Cố lập tức nghĩ, mặt non thì có ích gì? Người như củi khô. Che cái mặt đó đi, sống sờ sờ là một thằng đàn ông, vú ông già béo còn to hơn của cô ta đấy!

Tiểu Cố lừa họ rằng, "mợ" là diễn viên điện ảnh, từng xem "Nữ rổ số 5" chưa? "Mợ" đóng vai quần chúng trong đó. Tiểu Cố đề nghị hiệu ảnh tô màu thật đẹp cho ảnh của "mợ", đặt vào trong tủ kính. Người tỉnh thành rất coi trọng diễn viên điện ảnh, cũng coi màn ảnh là một thế giới khác, "mợ" ở thế giới khác hạ phàm xuống, chịu lộ mặt trong tủ kính hiệu ảnh nhỏ của họ, họ đương nhiên cầu còn không được. Thông thường họ chọn ảnh của ai làm mẫu trong tủ kính, phải miễn phí chụp cho người đó một bộ ảnh, coi như thù lao. Tiểu Cố nói: Thế thì tôi chụp thay bà ấy đi.

Tiểu Cố không có quá nhiều sở thích, chỉ thích chụp ảnh. Trong lòng khổ sở tận cùng, ống kính nhắm vào cô, lập tức tươi cười rạng rỡ.

Ngay lúc Tiểu Cố chính diện, nghiêng người đối diện với ống kính máy ảnh nặn lúm đồng tiền liếc mắt đưa tình, Dương Mạch cầm cuộn phim đã phơi sáng đến phòng tối của tòa báo ảnh. Anh quen người làm ở tòa báo ảnh, thường tự rửa ảnh. Hai mươi phút sau, anh phát hiện ảnh chụp cho tình nhân đều trắng tinh. Anh vừa chửi thề, vừa thầm may mắn trong lòng: Tiểu Cố hay tình nhân, sau này đều không thể lấy những tấm ảnh đó ra để tính sổ với mình.

Bắt được tội chứng, Tiểu Cố vẫn chưa khai hỏa. Cô muốn mai phục trầm tĩnh hơn. Đồng thời cô vừa học vẽ, học đàn, lại vừa tăng thêm việc học thư pháp. Chữ là có thể luyện ra được, không có vú đến cuối cùng cũng không có vú. Ngoài ra, Tiểu Cố đều thay sang đi giày cao gót. Hóa ra Dương Mạch thích đàn bà cao. Người đàn bà đó thân trên ngắn như vậy, thân dưới dài như vậy, trông giống như một cái com-pa. Người ta nhìn thấy Tiểu Cố bận rộn đi đi lại lại cao hơn nửa cái đầu, khi đi qua dưới cửa sổ nhà người ta, cái đầu cứ nhô lên thụt xuống, giống như một bàn tay vô hình ở phía trên coi đầu cô như quả bóng để vỗ.

Các bà vợ lại có chuyện để làm, tụ tập một chỗ bàn luận về Dương Mạch và Tiểu Cố. Họ nói Tiểu Cố có đi giày cao gót cũng vô ích, Dương Mạch cũng sẽ không cần cô nữa, tình nhân lần này của Dương Mạch là giảng viên đại học đấy. Mặc dù nói vậy, họ có chút thương hại Tiểu Cố, từ lúc cô gả vào tòa nhà này đến nay, cô thay hình đổi dạng, vứt cũ đón mới, chính là vì muốn tranh một hơi cho Dương Mạch, vì Dương Mạch tạo ra một hình tượng người vợ đoan trang có văn hóa, xứng đôi với danh tiếng tài hoa của Dương Mạch. Tiểu Cố suýt chút nữa đã thành "tài tử giai nhân" với Dương Mạch rồi, nếu như không phải Dương Mạch lúc đến đại học thăm bạn gặp được cô giảng viên này. Bây giờ chuyện của Dương Mạch và cô giảng viên cả thế giới đều biết, ngơ ngác duy nhất chỉ có cô Tiểu Cố này, vẫn đang vô tâm vô phế giúp người ta mua thứ phẩm, giày cao gót gõ lộc cộc "gió cấp tập" khắp thế giới. Những người vợ thương hại Tiểu Cố thực ra là thương hại chính mình; chồng họ ai mà chẳng khốn nạn như Dương Mạch? Có lẽ họ cũng đều giống Tiểu Cố, chồng ngoại tình bên ngoài, cả thế giới đều biết, chỉ giấu mình cô.

Lúc này họ đang hóng mát ngoài rặng tre giếng trời hình chữ "U", tay cầm quạt. Tiểu Cố đi qua bên cạnh họ, giày cao gót gõ rất êm tai. Tuy nhiên nhìn cái là biết không phải như vậy rồi, Tiểu Cố kẹp trong đôi giày cao gót, mông đưa ra xa tít, trên dưới tách rời, điểm tựa cũng không biết nằm ở đâu; mỗi bước cô đi, bằng với bước một bậc thang, đầu gối khom lại, người thấp xuống, chân lại đạp một cái, người lại cao lên, mà mọi sự co giãn đều mơ hồ không rõ. Vì thế cái ngực đưa ra trước, mông đưa ra sau, cái eo hơi sụp, cùng với đôi chân cong tạo thành một loạt đường cong luộm thuộm, đừng nói Tiểu Cố mệt chết đi được, người nhìn Tiểu Cố đi đường cũng mệt chết đi được.

Các bà vợ gọi Tiểu Cố lại, nói Tiểu Cố ơi em chết mất, sao lại xinh đẹp thế này?

Tiểu Cố ha ha cười không ngớt, nói em ở nhà làm Trư Bát Giới cả buổi sáng rồi, mặc quần áo len cũ của lão Dương đi chuyển than, vừa mới giặt xong, thay xong đấy.

Mọi người càng thương hại Tiểu Cố, cảm thấy điểm này Dương Mạch còn không bằng chồng họ, ít nhất còn thuê bảo mẫu cho vợ làm những việc như chuyển than. Họ càng thương hại Tiểu Cố, lời khen ngợi dành cho Tiểu Cố càng nhiều dầu mỡ. Chốc thì nói tóc Tiểu Cố mọc đẹp, chốc thì nói nốt ruồi của Tiểu Cố mọc đúng chỗ.

Tiểu Cố trong lòng kỳ lạ, hôm nay họ dùng từ ngữ hào phóng quá.

Một người vợ nói: "Dương Mạch kiếp trước tích đức gì, mà tu được cô Tiểu Cố!"

Lập tức có người hưởng ứng: "Đúng thế, Tiểu Cố kiếp trước nợ hắn!"

"Nhìn cái đức hạnh của hắn kìa! Tóc đều mọc sai chỗ!"

Đàn bà liền cười, thật hả giận làm sao, Dương Mạch khoảnh khắc này thay thế tất cả các ông chồng làm bia đỡ đạn, để họ cùng nhau khai hỏa đánh cho tơi bời hoa lá.

Tiểu Cố lại không hiểu họ, cô có chút kinh ngạc nghĩ, Dương Mạch trong mắt người khác hóa ra xấu xí vậy sao?

"Nếu không phải Tiểu Cố gả cho hắn, mẹ hắn chưa chắc đã tìm được cho hắn một cô vợ ở nông thôn."

"Tìm một cô nàng chăn lợn gương mẫu!"

"Tiểu Cố em làm cho Dương Mạch mấy bộ đồ vải len xử lý, hắn mặc vào khác hẳn ngay."

Tiểu Cố càng ngày càng không vui với họ. Dương Mạch rõ ràng là một nhân tài, bị họ chà đạp.

Ảnh của cô giảng viên được bày ra vào một cuối tuần sau Lập thu. Bên cạnh hiệu ảnh là một tiệm bánh ngọt, tên là "Sweet Garden", món bánh đào mới ra lò danh tiếng rất lớn. Tiểu Cố kéo Dương Mạch đến "Sweet Garden" mua bánh đào. Tay phải cô cầm bánh đưa vào miệng, tay trái đặt dưới miệng hứng vụn bánh rơi xuống, chốc chốc lại ngửa đầu đổ vụn bánh vào miệng. Tiểu Cố ăn bánh ngọt, ăn kem, ăn hoa quả đều tư thế này, tuyệt đối không lãng phí một chút nào. Dương Mạch nhìn thấy dáng vẻ này của cô liền thầm đảo mắt với cô. Tiểu Cố ngửa cổ đổ vụn bánh trong lòng bàn tay vào miệng, rồi dùng đầu ngón tay khẽ phủi phủi xung quanh môi, liền hướng về phía hiệu ảnh đi tới. Dương Mạch đành phải đi theo, anh hiểu thói quen thích chụp ảnh của Tiểu Cố. Vừa định chua ngoa với cô vài câu, Dương Mạch sững người, chùm râu đen xì trên yết hầu gần như co lại mất hút: trong tủ kính hiệu ảnh một tấm ảnh lớn hai thước, khuôn mặt xinh đẹp của tình nhân bị tô thành Quan Vũ, bối cảnh là bậc thang Trung Sơn Lăng, tay cầm chính là chiếc áo khoác đó của Dương Mạch.

Dương Mạch chối cãi, Tiểu Cố không khóc lóc làm ầm ĩ như bình thường. Dương Mạch nói anh và cô ta chẳng qua chỉ là bạn bè bình thường, tình cờ gặp ở Nam Kinh. Tiểu Cố mặc anh ta ba hoa, trong lòng chỉ nghĩ làm sao để bắt quả tang. Cô trước khi đi làm đặt vài hạt tàn thuốc trên giường, tan làm về tàn thuốc không bao giờ thấy dấu vết nữa. Tàn thuốc trên vành bô tiểu cũng luôn biến mất. Cô giáo dám dùng bô của Tiểu Cố. Dương Mạch vậy mà còn đổ cho cô ta. Ngày hôm nay Tiểu Cố xin nghỉ, từ tám giờ sáng đã trốn vào nhà vệ sinh nữ ở cửa cầu thang.

Tiểu Cố tự khóa mình trong buồng vệ sinh, ngồi trên nắp bồn cầu, đợi mãi đến khi một đôi giày lạ bước vào. Đó là một đôi chân to và bẹt, sống sờ sờ như chân đàn ông đi giày đàn bà. Trước khi làm chuyện đó luôn phải bài tiết cho sạch sẽ, Tiểu Cố ngồi trên nắp bồn cầu nghĩ.

Nửa giờ sau, Tiểu Cố dùng chìa khóa mở cửa nhà, nhìn hai người đang cố định trên giường, không nói gì cả, nhặt hết quần áo và hai đôi giày to của cô giáo rồi đi thẳng. Tiểu Cố thấy cô giáo mặc quần áo của Dương Mạch bước ra, đôi giày vải nam tính dưới chân bước một bước lại lê một bước. Cô đi theo sau cô giáo, vào ký túc xá đại học. Ba người khác trong ký túc xá đang ngủ trưa, Tiểu Cố lúc này mới xuất hiện chính thức ra mắt. Cô xé từng món quần áo của cô giáo, từ quần lót đến áo ngoài, vừa xé vừa chửi rủa thậm tệ. Tiểu Cố khi chửi đường như thế hoàn toàn là giọng nói của người khác, giọng nói chỉ có ở những người đàn bà thị dân tột cùng, hung hãn cực độ. Giọng nói này đầy vết sẹo, thô ráp vững chãi, nhiều lần bị xé nát lại nhiều lần lành lại. Lúc này nó không ngừng bị đẩy đến giới hạn, làm bạn cảm thấy nó đang nổ tung thành vô số mảnh, nhưng lại kỳ tích đạt đến một giới hạn mới. Tiếng chửi của Tiểu Cố hầu như là vui vẻ, mặt cũng là dáng vẻtùy tùy thời tùy địa muốn ngửa mặt lên trời cười lớn, mắt sáng đến đáng sợ, nhưng lại nhìn chằm chằm vào một mục tiêu trừu tượng. Chẳng bao lâu sau cửa sổ, cửa chính ký túc xá tối sầm lại, người che khuất hết ánh sáng giữa trưa. Người trong nghề hiểu rõ, tiếng chửi của Tiểu Cố là chuyên nghiệp, những con ngõ nhỏ của dân thị dân chuyên xuất thân từ kiểu chửi thuê chuyên nghiệp này. Chửi chuyên nghiệp và chửi nghiệp dư khác nhau, không phải nhất định phải có đối thủ, cũng không phải muốn chiếm ưu thế trong cuộc khẩu chiến qua lại, chửi chuyên nghiệp vừa khai màn đã hất văng đối thủ, càng không để đối thủ chen lời vào, tạo cơ hội khẩu chiến, kiểu chửi đại thủ bút này vừa lên là thăng hoa, thành một cảnh giới trừu tượng.

Thành quả tiếng chửi của Tiểu Cố, là cô giáo được điều đi sau kỳ nghỉ hè.

Dương Mạch bắt đầu chiến tranh lạnh với Tiểu Cố. Một tuần trôi qua, Tiểu Cố vẫn như thường lệ làm bộ mặt nũng nịu nói: "Anh cả tuần rồi không thèm đoái hoài đến người ta."

Dương Mạch thậm chí không nhìn cô.

Qua một tháng, Tiểu Cố bất chấp mùa thu vừa ẩm vừa lạnh, buổi tối mặc quần đùi trong suốt đi lại trong phòng. Dương Mạch cứ coi như cô không tồn tại. Tiểu Cố đi đến bên bàn viết của anh, tay đẩy đẩy vai anh, anh lắc lư, cô đẩy mạnh hơn, anh lắc lư mạnh hơn và vô lực hơn. Tiểu Cố đổ người lên anh, cùng anh lắc lư. Lắc lư muốn nũng nịu bao nhiêu thì nũng nịu, đàn bà thiên hạ, cũng chỉ có Tiểu Cố có thể nũng nịu đến mức này. Dương Mạch mặc cô đùa nghịch, tay vẫn cầm bút máy.

"Anh một tháng rồi không đụng vào người ta." Tiểu Cố như mật chảy trên người anh.

Dương Mạch lần này có phản ứng rồi, anh đột nhiên rút thân mình ra, nhìn cô một cái. Cái nhìn này làm trong cái đầu vốn hồ đồ của Tiểu Cố xuất hiện một vài từ ngữ lớn xa lạ: tôn nghiêm, bình đẳng, sỉ nhục, vân vân. Cô không biết từ nào dùng cho trạng thái của Dương Mạch và cô lúc này là thích hợp nhất, hình như đều không quá thích hợp. Cô vốn tưởng rằng loại từ lớn này chỉ thuộc về sách và kịch, vĩnh viễn sẽ không liên quan đến cuộc sống của cô, từ trong mắt Dương Mạch, cô nhận ra, cuộc sống của cô có lẽ chưa bao giờ rời xa những từ lớn này.

Chiến tranh lạnh giữa Dương Mạch và Tiểu Cố kết thúc vào một buổi sáng sớm mùa xuân năm 1969. Dương Mạch dậy sớm ra ngoài giải quyết nỗi buồn, hàng người đứng ở bồn tiểu đều tránh anh. Anh trong lòng đã hiểu bảy tám phần, nhưng vẫn muốn xác thực một chút. Anh đi đến hành lang tòa nhà hình chữ "U", túm lấy lan can chạm trổ vươn người ra ngoài, liền nhìn thấy tờ truyền đơn dán trong cổng, bên trên tên anh viết to bằng đấu, nhưng anh lại không nhìn rõ một chuỗi tội danh dài ngoằng dành cho anh là gì.

Vừa về đến nhà anh nói với Tiểu Cố đang chải đầu: "Tiểu Cố, hôm nay em vẫn phải đi làm à?"

Tiểu Cố trong lòng "ầm" một tiếng, mắt hoa hết cả lên. Nhưng cô cố hết sức nhịn nước mắt, giả vờ như đêm qua vẫn còn lời thủ thỉ bên gối với anh, giở giọng nũng nịu sặc lại anh một câu: "Không đi làm thì làm gì? Ở nhà vướng chân vướng tay người ta à?"

"Không cần đi làm nữa."

Lúc này cô mới nhìn thấy sắc mặt anh xám lạnh. Cô vội vàng xông lên, dùng trán mình dán trán anh, rồi xoay người đi tìm Aspirin. Dương Mạch cứ hễ ốm là sẽ bắt Tiểu Cố xin nghỉ. Dương Mạch lại bảo Tiểu Cố đừng bận rộn nữa, ngồi xuống. Anh giống như đối với một đứa trẻ, nắm lấy tay Tiểu Cố, nói cho cô biết từ sáng hôm nay trở đi, anh đã là một kẻ xấu rồi, làm vợ kẻ xấu là rất khó, Tiểu Cố còn trẻ, nhất định phải cố gắng học cách làm.

Tiểu Cố phát hiện tay Dương Mạch hoàn toàn chết lặng, vừa lạnh vừa khô, móng tay xám trắng. Anh lại còn sợ hơn cô, lại còn bị cú sốc lớn hơn cô, đáng lẽ phải là cô đến bảo vệ anh. Tiểu Cố cười thản nhiên, nói rửa mặt đi, rửa mặt xong em đi mua bánh bao rán cho anh ăn.

Hai ngày sau, một đám người nửa đêm chạy đến, gõ nhầm mấy nhà, nói là đến bắt "kẻ [phản cách mạng] hiện hành" Dương Mạch. Dưới bảy tám cột đèn pin, Dương Mạch run rẩy đến thắt lưng cũng không cài nổi. Tiểu Cố giúp anh thắt chặt quần, trước khi anh bị áp giải đi, lại nhét cho anh một cái bọc nhỏ, nói bên trong có hai bộ quần áo mỏng, một cái áo len. Áo len là cô vội vàng đan. Dương Mạch rất kinh ngạc, Tiểu Cố không để lại dấu vết mà chuẩn bị mọi thứ sẵn sàng.

Dương Mạch đi nửa năm, Tiểu Cố không dò hỏi được bất kỳ tin tức gì của anh. Năm sau sang xuân, có một người đàn ông nói giọng quê đến, nói là bạn tù của Dương Mạch. Anh ta mang theo một lá thư Dương Mạch viết cho Tiểu Cố, nói cho cô biết anh sắp làm phẫu thuật loét dạ dày, bảo Tiểu Cố tìm cách kiếm chút sữa bột gửi cho anh.

Tiểu Cố theo chỉ dẫn của bạn tù Dương Mạch, mang sữa bột đến nhà một vị đại diện quân đội. Tiểu Cố từ trong một túi khác, lấy ra hai chai rượu cống phẩm. Trên thị trường ngay cả rượu khoai sọ cũng phải dùng phiếu mới có, rượu cống phẩm vài năm trước đã tuyệt tích. Đại diện quân đội lại cười hì hì đẩy rượu nguyên đường về phía bàn đối diện, nói anh ta không bao giờ dính đến rượu. Tiểu Cố nói đúng đấy, đàn ông uống rượu em ghét nhất. Cô thu rượu về, đổi thành một bao thuốc lá Hoa Mẫu Đơn đỏ. Đại diện quân đội lập tức lại cười hì hì, nói thuốc lá anh ta cũng không đụng tới. Tiểu Cố nói, "Ôi chao, thiên hạ có người đàn ông tốt như vậy sao, phu nhân của anh phúc phận chết đi được!" Vừa nói, thuốc lá đã biến thành kẹo bơ cứng. Tiểu Cố lần này chu môi lên, nói: "Những người như chúng em, gửi kẹo đâu phải là kẹo, là đạn pháo bọc đường đấy!" Đại diện quân đội lúc này mới đỏ mặt, nói, "Vậy thì cảm ơn nhiều."

Tiểu Cố nhìn vị cán bộ cấp đoàn ba bốn mươi tuổi này còn biết đỏ mặt, không biết sao trong lòng hơi mềm mại. Cô nói số điện thoại của mình ở Bách hóa đại lâu cho đại diện quân đội, nhờ anh nhất định phải thông báo kịp thời tình hình phẫu thuật của Dương Mạch cho cô. Cô ngày hôm nay mặc một chiếc áo khoác bông màu đỏ chà là, hơi chiết eo, cổ quấn một chiếc vòng cổ len màu đen, trông chỉ có hai mươi tuổi. Đại diện quân đội trong lòng một phen tiếc nuối dịu dàng, trẻ trung xinh đẹp như thế, lại là người nhà của [phản cách mạng].

Đại diện quân đội quả nhiên gọi điện cho Tiểu Cố. Anh ta nói Dương Mạch phẫu thuật làm khá tốt, đang dưỡng bệnh ở bệnh viện nhà tù. Tiểu Cố vội vã lại mua hai túi sữa bột Quang Minh, đưa đến văn phòng của đại diện quân đội. Quà cảm ơn lần này là hai cân len sợi.

Đại diện quân đội nhìn mắt cô nói: "Cái này em mang về đi."

"Chê nhẹ?" Mắt cô liếc anh ta.

"Chúng tôi không bao giờ lấy một cây kim sợi chỉ của quần chúng." Ánh mắt anh ta run rẩy, đôi mắt nhỏ vì ánh mắt này mà trở nên đẹp hơn rất nhiều.

Tiểu Cố chu môi: "Ôi dào, đại diện Hoàng còn coi em là một 'quần chúng' bình thường sao? Em tưởng mình với anh sớm đã là bạn bè rồi." Cô quăng quật nhét từng cuộn len vào túi.

Đại diện quân đội đỏ mặt như một thằng nhóc, đứng dậy qua bàn làm việc vươn tay ra nắm lấy tay cô.

Nắm đến mức môi Tiểu Cố hếch lên, cứ thế mà hé mở ở đó. Tiểu Cố từ ngoại hình đến tác phong đều khiến loại đàn ông như đại diện quân đội yêu thích, sự lẳng lơ vừa đúng độ, cũng có chút đê tiện một cách vừa phải. Cộng thêm vẻ đẹp gái quê đó, đại diện quân đội cảm thấy kiếp số của mình đã đến. Dù trong lòng gọi cô là "yêu tinh nhỏ, đồ đòi nợ nhỏ", mặt anh ta là trang trọng, thậm chí có thể gọi là thần thánh.

Đại diện quân đội họ Hoàng hiểu ra từ trên người Tiểu Cố, đàn bà có dư vị tốt đẹp như thế. Không cần đụng vào cô, chỉ cần nhìn cô vẹo cái cằm vặn cái vai, liếc trắng mắt một cái, liếc đen mắt một cái, môi chu lên môi bĩu ra, đối với đại diện Hoàng vốn trống rỗng kinh nghiệm tình dục mấy chục năm, đều là sự bồi bổ to lớn.

Người trong tòa nhà hình chữ "U" bắt đầu chú ý đến viên sĩ quan trung niên đến tìm Tiểu Cố. Tiểu Cố gặp ai cũng nói anh xem có khéo không, biểu ca em được phái đến Ủy ban Quân quản tỉnh đấy. Mọi người nghĩ bảo sao Dương Mạch được giảm án, "kẻ [phản cách mạng] hiện hành" thông thường gặp may một chút là bị bắn rồi. Án của Dương Mạch từ chung thân giảm xuống có thời hạn, lại giảm thành sáu năm cải tạo lao động giám sát.

Nếu không phải một đám trẻ trên đỉnh tầng bốn nhìn thoáng qua một cái, người trong tòa nhà hình chữ "U" vĩnh viễn sẽ không bao giờ biết quan hệ thực sự giữa Tiểu Cố và đại diện Hoàng.

Một đêm hè oi bức, bảy tám cô bé leo lên lan can sân thượng đỉnh tòa nhà, đi trên tay vịn xi măng rộng một mét rưỡi. Một cô bé chỉ vào một cửa sổ phía nam tầng ba nói: "Mau nhìn giải phóng quân ôm Tiểu Cố kìa."

Khi mọi người đều nhìn sang, Tiểu Cố đang vùng ra khỏi vòng tay của đại diện Hoàng, hoảng hốt kéo rèm cửa lại. Tiểu Cố nằm mơ cũng không ngờ, trong bóng tối trên sân thượng tòa nhà đối diện, đang ngồi xổm một hàng trẻ con giống như mèo hoang, đang trừng đôi mắt xanh lạnh lẽo nhìn chằm chằm cô. Chẳng phải chúng nhất định phải đối đầu với Tiểu Cố, mà là chúng đã học được cách tìm niềm vui trong việc đối đầu với đủ loại người.

Các cô bé ngồi trên lan can xi măng thô ráp, hai chân đung đưa trong không trung, dưới chân là giếng trời sâu bốn tầng lầu, lắng nghe thủ lĩnh của chúng triển khai phương án hành động.

Khi người hóng mát tản hết, các cô bé đến cửa nhà Tiểu Cố.

Một cô bé dẫm lên vai cô bé khác, leo lên cửa sổ kính phía trên cửa nhìn vào trong. Sau khi xuống nó nói trong phòng tối quá, không nhìn thấy gì cả. Nhưng từ khe hở dưới cửa, chúng có thể nghe thấy giọng Tiểu Cố, đó là giọng nói của loại giày hỏng lại càng hỏng hơn.

Hôm sau các cô bé thấy ai cũng nói: "Này, dạy cậu một câu líu lưỡi, đọc tốt thưởng cậu năm hào phiếu ăn: 'Biểu ca ôm biểu muội, biểu muội ôm biểu ca'."

Năm hào phiếu ăn trong tòa nhà hình chữ "U" thiếu thịt thiếu dầu, có nghĩa là năm đĩa lòng lợn kho. Thế là từng đứa trẻ một đều tham gia vào cuộc thi líu lưỡi này. Nó quả thực rất líu lưỡi, và càng luyện càng líu. Suốt cả ngày trời, trong tiếng kêu hụt hơi của ve sầu, thêm vào sự luyện tập của hàng trăm cái lưỡi, cả tòa nhà hình chữ "U" vang lên tiếng ồn ào "Biểu ca ôm biểu muội, biểu muội ôm biểu ca".

Tiểu Cố tan làm nhìn thấy tám chín cô bé ngồi trên bậc đá cửa chính, đang đọc câu líu lưỡi. Cô cúi đầu, vội vàng đi qua.

Chúng hét ở sau lưng cô: "Dì Tiểu Cố ơi!"

Tiểu Cố đứng lại, quay mặt sang. Thực ra các cô bé đã nhìn thấy sự cầu xin trong mắt cô. Nhưng chúng đã học được sự cứng rắn của trái tim. Chúng khi tìm được một người, có thể bắt nạt một chút, tuyệt đối không vì sự mềm lòng nhất thời không tiền đồ của chính mình mà tha cho cô.

"Dì Tiểu Cố ơi dì chắc chắn đọc không tốt câu líu lưỡi này, không tin dì thử xem!"

Cô bé lớn hơn chặn đường cô, giấu sự đe dọa trong trò ăn vạ!

Tiểu Cố như một con chuột cái bị một đám mèo con vây quanh, trông to lớn vụng về, ngu ngốc nực cười.

"Nói đi, dì Tiểu Cố. Không nói không cho dì đi qua."

Dép lê chúng đi là thứ phẩm cô giúp mua hộ. Thứ phẩm trong cuộc sống của những cô bé này đã trở thành nhu yếu phẩm, vì lương của bố chúng đều bị đình phát. Tiểu Cố nhớ lại dáng vẻ của chúng lúc cô mới gả tới. Lúc đó trong đám người lớn Tiểu Cố không có địa vị, những cô bé này lại yêu quý cô. Cô chỉ cần ngồi đánh bài nhà ai, sau lưng luôn đi theo những cô bé chơi mái tóc dài của cô. Chúng tháo hai bím tóc dài đến mông của cô ra tết, tết rồi lại tháo; Tiểu Cố chỉ trong lúc thực sự bị chúng làm đau mới nói đi đi đi. Nếu Tiểu Cố nấu ăn ở hành lang, thấy chúng luôn gọi chúng xếp hàng, cho mỗi đứa nếm một miếng; sau này chiều hư chúng, chỉ cần thấy Tiểu Cố gặm mía, cắn hạt dưa, ăn kem, mọi người liền hét "xếp hàng xếp hàng!" Tiểu Cố thích vừa ăn đồ vừa đi làm, các cô bé liền thường chặn cô ở vị trí hiện tại, cô cũng cố tình trốn chạy, miệng gọi chúng là tiểu thổ phỉ.

Lúc này Tiểu Cố biết cô và các cô bé đã có vết nứt. Cô lại không rõ ràng cô đã chọc giận chúng thế nào. Cô biết chuyện trong tòa nhà hình chữ "U" dù làm kín kẽ đến đâu cũng cuối cùng sẽ lộ ra ngoài. Người thiết kế tòa nhà này lúc đầu có lẽ chính là muốn đùa một trò hiểm ác với họ. Hoặc có lẽ ông ta biết trước sẽ có phong trào chính trị nối tiếp phong trào chính trị, thuận tiện cho mọi người tố cáo, phản bội lẫn nhau, hoặc, sớm đã đặt mình vào tầm ngắm của người khác, sớm đã để bản thân ngoan ngoãn hơn. Tiểu Cố nhìn thấy những cô bé mười mấy tuổi này trên người chảy nước dưa hấu đỏ, trên trán những nốt mụn mủ bôi thuốc tím, phấn rôm và bụi bẩn trên cổ trộn lẫn, bị mồ hôi xối thành từng dòng rãnh đen xám. Trong số chúng không đứa nào trên người không có vết thương, thực sự giống một đám mèo hoang ngày ngày đi trộm lại ngày ngày bị đòn.

Tiểu Cố trốn không thoát, đành phải đọc theo câu líu lưỡi của chúng một lần. Các cô bé cười như điên, hai cô bé cười đến mức chân cũng gác trong không trung, dưới váy lộ ra chiếc quần lót bẩn thỉu.

Tối hôm đó, lúc đại diện Hoàng đến, nói với Tiểu Cố có thể đi thăm thân Dương Mạch một lần. Tiểu Cố quỳ xuống trước mặt anh ta, mặt vùi vào giữa hai đầu gối anh ta hu hu khóc. Đại diện Hoàng trong lòng đau xót, nhưng lại không cách nào phát tiết. Tiểu Cố là người của người ta, anh ta cũng có vợ con. Ngoài việc qua lại kiểu chó má như thế này với Tiểu Cố, họ còn có thể có hy vọng gì? Nghĩ mãi nghĩ mãi, nước mắt đại diện Hoàng cũng chảy xuống, từng giọt từng giọt rơi trên cái gáy trắng ngần của Tiểu Cố.

Cơ thể Tiểu Cố đêm đó giống như những thứ phẩm cô mua cho mọi người, rẻ và nhiều. Tống khứ cho đại diện Hoàng. Đại diện Hoàng trong lòng cũng hiểu rõ, Tiểu Cố lúc này dù có hương diễm thế nào, có mê hồn thế nào, bằng với vẫn là một túi kẹo bơ cứng hoặc một cuộn len nguyên chất, chỉ là một đống quà cảm ơn mà thôi.

Hai người đang trong cao trào, nghe thấy tiếng cửa bị gõ vang.

Tiểu Cố chộp lấy một chiếc chăn bông mỏng ném lên người đại diện Hoàng. Hai người không một tiếng động, nghe người ngoài cửa nói: "Không có nhà à?"

Tiểu Cố vừa nghe liền nhận ra đó là một thủ lĩnh trong đám con gái.

Cô bé khác nói: "Có nhà, em nhìn thấy dì Tiểu Cố đóng cửa sổ mà."

"Có lẽ ngủ rồi."

"Gõ gõ xem thế nào."

Lần này không khách khí như vậy, gõ còn hống hách hơn đám người bắt Dương Mạch đi.

"Ai đấy?" Tiểu Cố hỏi, cô sợ chúng gõ hàng xóm dậy.

"Dì Tiểu Cố ơi, mở cửa!" Chúng hét nhao nhao.

"Làm gì? Dì ngủ rồi!..."

"Mượn dì cái bím tóc giả!"

Tiểu Cố năm trước cắt bím tóc, bọn trẻ con thường mượn bím tóc của cô đi giả quỷ. Tiểu Cố giả vờ rất miễn cưỡng mở nắp rương, tiếng làm rất to, đồng thời thì thầm bảo đại diện Hoàng lập tức mặc quần áo, trốn vào tủ đứng. Sau đó cô khoác một chiếc váy cũ, kéo cửa mở ra.

"Nào, nào...!" Cô dùng bím tóc quất vào đầu từng cô bé, đồng thời để chúng nhìn rõ căn phòng trống rỗng, trên cái giường trống rỗng đó cô vừa ngủ một giấc thanh tịnh. Mắt các cô bé không che giấu sự dò xét nhìn ra sau lưng cô, đứa thấp bé dứt khoát công khai khom người xuống, từ dưới cánh tay chống trên khung cửa của cô nhìn vào bên trong. Cô nhìn thấy sự nghi ngờ và thất vọng trên mặt các cô bé, cảm thấy một sự yếu đuối, đang định đuổi chúng đi, một cô bé nói mời cô đi giúp lắp hộ một bóng đèn.

Tiểu Cố vì cơ hội có thể lấy lòng chúng này mà mừng thầm, liền nhận lấy bóng đèn cô bé đưa đến cùng chúng đến nhà vệ sinh nữ. Trong nhà vệ sinh nữ bóng đèn lép rồi, ở tòa nhà hình chữ "U" là chuyện bình thường không thể bình thường hơn. Các cô bé lại kiên quyết muốn Tiểu Cố lắp bóng đèn đó vào. Thang đã bắc xong, đèn pin cũng đã chiếu cho cô, Tiểu Cố đành phải leo lên. Cô không biết lúc này các cô bé đang men theo ánh đèn pin nhìn xuống dưới vạt váy cô, rồi chúng nhìn nhau ra hiệu, cuối cùng đã xác nhận, người đàn bà không biết xấu hổ này ngay cả quần lót cũng chưa kịp mặc.

Trại cải tạo của Dương Mạch ở một thành phố than miền Bắc, công việc của Dương Mạch là rửa than. Theo địa điểm đã định trước, Tiểu Cố đợi anh sau nhà ăn lớn. Nghe thấy một tiếng ho, Tiểu Cố ngẩng đầu, thấy góc tường chậm chạp ngập ngừng ló ra một bóng người. Mặt hình như đã rửa qua một lần, hai lỗ mũi lại đen kịt, vì thế Tiểu Cố nhìn một cái, Dương Mạch ba năm không gặp có hai lỗ mũi to đen ngòm hung dữ. Cô đứng im nhìn trừng trừng anh.

"Con bé ngốc!" Dương Mạch cười. Từ sau lớp bụi than đó cười ra là Dương Mạch của ba năm trước, không chỉ thế, là của mười năm trước. Dương Mạch của lần đầu tiên anh và cô gặp gỡ tại Bách hóa đại lâu.

Do quan hệ của đại diện Hoàng, Tiểu Cố tìm được một cái giường ở doanh trại quân đội gần đó, cùng phòng là ba người nhà thân nhân quân đội khác. Doanh trại cách mỏ than mười mấy dặm, dọc đường có đủ loại xe có thể quá giang. Mỗi ngày bốn giờ chiều, Tiểu Cố mượn bếp lớn của doanh trại nấu chút thức ăn, đợi Dương Mạch tan làm hai người liền đối mặt ngồi xổm sau cửa sau nhà ăn lớn mà ăn. Dương Mạch dần dần khôi phục dáng vẻ ban đầu. Hai người trò chuyện về những người họ quen, ai tự sát rồi, ai ly hôn rồi, ai được giải phóng rồi. Tiểu Cố nói chuyện vẫn giống như từng như vậy, một câu chưa nói xong, câu tiếp theo lại bắt đầu, thường chạy quá xa theo nhánh phụ, chính mình sẽ đột nhiên dừng lại, lấy một hơi, rồi đi tìm logic của mình. Mà logic thường càng tìm càng loạn. Dương Mạch liền cười tủm tỉm nhìn cô, người đàn bà nào có thể giống Tiểu Cố như thế, sống đến chừng này tuổi rồi vẫn đầy người trẻ con. Anh quên mất cách nói chuyện của Tiểu Cố từng khiến anh phát điên thế nào.

Chiều ngày cuối cùng, Tiểu Cố đưa chồng quần áo sạch sẽ đã vá xong vào tay anh, anh ghì tay Tiểu Cố khóc lớn. Tiểu Cố cũng nước mắt đầm đìa, vừa lấy khăn tay của mình lau nước mũi cho anh, vừa an ủi anh, không ai còn đánh anh nữa, quan hệ cô tìm rất cứng, với quản giáo ở đây đều đã gửi gắm riêng. Dương Mạch lắc đầu, biểu thị anh không phải vì cái này mà khóc. Tiểu Cố ghé miệng vào tai anh nói cô đang vận động tranh thủ cho anh trở về đơn vị cũ "giám sát cải tạo". Dương Mạch gật đầu, nhưng vẫn nức nở không ngừng, hai mắt vô hồn nhìn chằm chằm bức tường đối diện. Tiểu Cố thúc hỏi anh, rốt cuộc buồn vì cái gì. Anh cách năm giây lại nức nở một cái thật mạnh, cái gì cũng không nói. Tiểu Cố chỉ lo ép anh, dỗ dành anh, không lo đi trông coi hộp cơm thịt mỡ cô mang đến cho anh đã bị hai con chó ở nhà ăn liếm sạch trơn.

Lúc Tiểu Cố từ biệt Dương Mạch cứ nhìn cô như thế, ánh mắt chết lặng. Đó là sự gần gũi mà ôm ấp, hôn hít, thậm chí giao hoan đều không thể sánh bằng, khiến đối phương đều tin chắc, họ đã làm được yêu nhau đến chết không thôi.

Đợi Tiểu Cố đi xa, xuống dốc, biến mất trong làn khói đen cuồn cuộn của xe tải vận chuyển than, Dương Mạch nghĩ lúc nãy anh suýt chút nữa đã thú nhận hết với cô: mối tình bí mật của anh và cô giáo đó thực ra vẫn tiếp tục đến tận lúc Dương Mạch vào tù.

Tiểu Cố rời xa Dương Mạch lúc trời vừa tối. Lúc này cô mới thả mình khóc lớn nước mắt nước mũi dàn dụa. Cô khóc người Dương Mạch mà cô nhìn thấy lần đầu tiên đã khác hẳn người xưa, khóc khắp người anh toàn sẹo với hai lỗ mũi to đen ngòm, còn khóc cả những động tác, biểu cảm, giọng nói của anh trước đây không hề có, cũng khóc khí chất, tư thái, tiếng cười đã biến mất của anh. Anh cười tủm tỉm nghe cô nói chuyện như thế, ánh mắt mềm mại như bà nội nằm phơi nắng ngày đông. Mà cô lại yêu Dương Mạch của lúc đó, lúc nào cũng có chút khốn nạn, đối với cô vĩnh viễn dựng chút kiêu ngạo, giận dỗi chút xíu, lúc cô giả vờ thâm trầm dùng ngón trỏ và ngón giữa véo mông cô.

Vừa khóc vừa đi, Tiểu Cố quên cả thời gian, quên cả việc đón xe, cũng quên mất những ký hiệu trên đường. Trời đã tối hẳn, ngọn đèn gần nhất cũng cách mấy dặm. Một chiếc xe đạp dừng bên cạnh cô, bảo phụ nữ con gái gì mà gan quá, sao dám một mình chạy tới đây. Tiểu Cố thấy người đạp xe tầm ba mươi mấy tuổi, cổ quấn khăn trắng dính bụi than, cô gọi ngay là anh thợ mỏ, hỏi anh quân doanh nào đó có phải đi thẳng theo con đường này không. Anh thợ mỏ bảo đường còn xa lắm, để tôi chở cô một đoạn. Tiểu Cố nhìn anh ta, thấy cũng chẳng khỏe hơn mình là bao liền cười, bảo tôi đạp xe có thể chở ba trăm cân gạo! Anh cứ ngồi lên đi, cho tôi thêm can đảm, chỉ đường là được.

Hai người lên đường chưa được bao lâu, người thợ mỏ hỏi Tiểu Cố làm việc ở đâu trong tỉnh thành. Tiểu Cố nói ôi anh ơi, mắt anh tinh thật, sao biết tôi từ tỉnh thành tới? Anh ta đáp người ở đây ai cũng tinh mắt cả, chỉ cần có người phụ nữ nào tới là dưới giếng mọi người đều mang ra bàn tán, chưa nói tới là một phụ nữ từ tỉnh thành. Tiểu Cố hỏi các anh bàn tán gì về tôi? Anh ta bảo mọi người nhìn thấy cô ở phía sau nhà ăn lớn, đều nói "uổng phí rồi, uổng phí rồi".

Tiểu Cố đương nhiên hiểu "uổng phí rồi" mà anh ta nói là gì. Không hiểu sao, câu "uổng phí rồi" đột nhiên khơi dậy trong lòng cô một loại tự hào. Dương Mạch nếu để đám người thô lỗ như các anh hiểu được, thì anh ấy còn là Dương Mạch nữa sao? Tai họa lớn giáng xuống đầu bậc tài tử tuyệt thế này, mới càng làm nổi bật sự cao quý của anh. Gió đêm mang theo tiếng rít nhẹ, thổi vào nụ cười lạnh của Tiểu Cố. Cô chưa bao giờ nhận ra mình có sức lực lớn như vậy, có thể đạp xe đèo một người đàn ông nhẹ nhàng đến thế.

Thực ra cô đã sớm đi quá lối rẽ vào quân doanh. Tiểu Cố hỏi anh thợ mỏ còn bao xa nữa. Anh ta đáp sắp đến rồi. Tiểu Cố nhìn trái nhìn phải, nói sao không thấy ánh đèn? Anh ta trả lời không khéo lại mất điện rồi. Tiểu Cố nói không đúng nhỉ, anh xem đèn đường vẫn sáng mà. Anh ta nói quân doanh tự phát điện, cho nên họ có điện hay không không liên quan đến đèn đường. Tiểu Cố thấy lời anh ta hợp lý, liền không nói gì nữa. Nhưng trong lòng cô thấy lạ: đi xe ô tô chỉ mất hơn mười phút, sao đạp xe lại thấy dài thế này.

Anh thợ mỏ lúc đầu không hề có ý xấu. Sau khi nghe Tiểu Cố nói vài câu, anh ta bỗng nghĩ, sao cô ấy hỏi gì đáp nấy, chút không biết phòng bị thế này? Bèo nước gặp nhau, cô đã kể hết địa chỉ nhà, đơn vị công tác cho anh ta nghe. Còn mời anh ta khi nào tới tỉnh thành thì ghé nhà ngồi chơi, hứa thay anh ta mua len sợi nguyên chất và đồng hồ nhập khẩu. Chỉ cần anh ta thỉnh thoảng ghé thăm Dương Mạch của cô. Lúc này cô đạp xe đến gần một ngã rẽ rất rộng, quẹo vào trong, chưa đầy một dặm là tới quân doanh đó. Anh ta thấy cô không có ý định dừng xe, liền nhiệt tình tán gẫu tiếp. Khi xe đạp đi qua ngã rẽ, anh ta thấy choáng váng: hóa ra từ một người bình thường trở thành kẻ côn đồ lại dễ dàng đến thế.

Điều anh ta thấy tiếc là trước đó không hề chuẩn bị gì, cho nên trên người không có vũ khí lợi hại. Anh ta thu dây bình nước tráng men lại còn khoảng bảy tấc, dựa vào sức nặng của nước bên trong mà đánh ngất cô thì không vấn đề gì. Ra tay phải chuẩn, anh ta lùi người về sau, cánh tay phải túm lấy giá để hàng, cánh tay trái co lại, bắt đầu bước đầu tiên của việc ra tay. Độ chuẩn xác và sức mạnh của cánh tay trái đều không lý tưởng, anh ta điều chỉnh góc độ mãi. Anh ta nhìn cái đầu xinh xắn phía trước, vì trong đầu thiếu một dây thần kinh mà sắp phải chịu trọng thương. Dây bình nước dài bảy tấc cộng thêm bình tráng men cùng nửa bình nước, vung tròn mà nện thì đủ cho cô chịu rồi.

Đúng lúc này hai người đang thảo luận xem quân doanh có bị mất điện hay không. Phía trước xuất hiện ruộng lúa mì, anh ta biết đi thêm một đoạn nữa có một ga tàu hỏa nhỏ, địa điểm tốt nhất chính là đoạn này, dù cô có kêu cứu cũng chẳng ai nghe thấy. Anh ta lại lấy đà, đánh chết hay không đánh trúng đều khá phiền phức. Anh ta nghĩ thêm chút nữa, đánh chết thì hơi đỡ phiền hơn, một người nhà của phần tử phản cách mạng chết một cách khó hiểu, thời buổi này cũng không phải chuyện hiếm.

"Ôi, không đến nơi nữa là tôi đạp không nổi nữa đâu." Giọng điệu của cô như đang nói chuyện với bạn trai mình.

Cô đương nhiên đang đợi anh ta nói, vậy cô dừng xe đi, anh chở em. Bất cứ lúc nào cô cũng có thể bóp phanh xe, chân chạm đất. Thế nhưng cô lại không làm vậy, một con ngốc nhẹ dạ cả tin, cứ tưởng đàn ông ai cũng cưng chiều mình. Đều trách cô ngốc, người như anh ta trong nháy mắt đã trở thành kẻ côn đồ. Nếu không thì anh ta cũng muốn làm phần tử tích cực, lao động kiểu mẫu.

Bình nước của anh ta vung ra ngoài. Cô kêu "á" một tiếng, rồi ngã xuống. Anh ta cảm thấy cú vừa rồi vung trúng thịt, lúc đánh trúng cô, tay anh ta cũng không cảm thấy phản lực mạnh mẽ nào. Nhưng dù sao đi nữa, cô cũng đã ngã xuống, cơ thể đè lên chiếc xe đạp.

Cô đột nhiên cử động, nằm nghiêng ở đó quơ quơ tứ chi. Tay anh ta kịp thời bóp chặt lấy cổ cô, nhưng chiếc xe đạp vướng víu, anh ta chỉ dùng được một nửa sức lực. Cô bắt đầu phản kháng, một bàn tay trở thành móng vuốt sắc nhọn, anh ta cảm thấy một vệt đau rát từ trán truyền thẳng xuống cằm. Anh ta đấm một cái xuống, thân hình cô mềm nhũn.

Theo chiếc xe đạp, anh ta đưa tay lên mũi cô, muốn xem thử cú đấm vừa rồi có phải đã làm xong mọi việc cho anh ta không. Nhưng trong phút chốc anh ta lại không dò ra cô còn sống hay chết. Dù sao anh ta cũng là kẻ côn đồ mới vào nghề, lúc này mới thấy làm kẻ côn đồ cũng chẳng dễ dàng gì.

Anh ta nhấc chiếc xe đạp khỏi người cô. Cô lại bất ngờ bật dậy, nhảy khỏi đường cái rồi chạy vào ruộng lúa mì, vừa chạy vừa kêu cứu mạng.

Tiểu Cố khi gào thét như vậy cũng có một giọng điệu khác. Một loại tiếng ồn phi nhân loại vang đến đáng sợ. Giọng phát ra từ tất cả sinh vật giống cái khi dùng tính mạng để bảo vệ bản thân, hoặc bảo vệ đàn con của mình. Âm thanh đó xấu xí, man dại đến mức đủ khiến kẻ tấn công phải đánh giá lại giá trị của cuộc tấn công.

Tiểu Cố chạy trong ruộng lúa mì, tóc tai rũ rượi, quần áo bị xé rách múa may, trước mặt kẻ côn đồ mới vào nghề dần dần trở thành một nữ quỷ. Anh ta đuổi theo cô trong những cây lúa mì, không chiếm được ưu thế gì mấy. Chẳng bao lâu nữa cô sẽ gọi người ở ga tàu hỏa nhỏ tới. Anh ta nhớ tới chiếc túi xách cô đánh rơi khi ngã khỏi xe. Làm kẻ côn đồ một phen nếu có thể cướp được chút tiền tài, thì cũng không uổng công.

Tiểu Cố thấy anh ta dừng lại, rồi quay người chạy về phía đường cái: chạy nhanh như bay, sợ cô đuổi theo anh ta vậy. Cô lại không cử động, đứng giữa ruộng lúa mì tiếp tục kêu cứu. Giống như lúc cô chửi bới ngoài phố, tiếng kêu cứu của cô dần dần mất đi ý nghĩa cụ thể, thăng hoa thành một sự trừu tượng. Cô vươn dài cổ, hóp bụng, tru lên như một con sói cái xinh đẹp, tiếng kêu làm não bộ trống rỗng, tiếp đó trong lòng cũng trống rỗng, toàn bộ sinh mệnh của cô dần hóa thành tần số sóng âm của tiếng gào thét này, tất cả sự không trinh tiết và không sạch sẽ đều bị chấn động quét sạch.

Khi người chuyển ray và cảnh sát đường sắt ở ga tàu hỏa nhỏ chạy tới, con chó săn họ mang theo ngửi thấy mùi máu tanh nồng nặc lan tỏa trong không khí từ tiếng kêu gào của Tiểu Cố.

Lúc này Tiểu Cố mới cảm thấy một bên cổ họng đã sớm gào thét đến rách nát, mùi máu tanh nồng xộc vào khoang mũi và não tủy, chân cô mềm nhũn, ngồi bệt xuống đám râu lúa mì.

Người chuyển ray và cảnh sát đường sắt đưa Tiểu Cố đến trạm y tế quân doanh. Tiểu Cố liền bất tỉnh nhân sự. Chấn động não cấp độ trung bình và vết thương ở khí quản khiến bác sĩ vô cùng kinh ngạc, cô làm sao có thể từ tay kẻ côn đồ thoát chết trở về.

Tiểu Cố tỉnh lại vào chiều tối ngày hôm sau. Cô thấy người ngồi bên giường là Hoàng đại diện, liền khẽ nhíu mày. Lúc này cửa mở, Dương Mạch đen nhẻm đi vào, hai tròng mắt trắng dã hướng về phía cô, lông mày cô mới giãn ra.

Hoàng đại diện nhìn khuôn mặt đen nhẻm của Dương Mạch cọ mạnh vào khuôn mặt trắng bệch của Tiểu Cố, nhanh chóng cọ thành hai khuôn mặt hoa. Hoàng đại diện đứng dậy đi ra ngoài cửa, Dương Mạch gọi ông ta lại, nói làm phiền anh chăm sóc vợ tôi. Hoàng đại diện nhìn anh ta một cái, gật đầu, trong lòng lần đầu tiên cảm thấy uất ức, cảm thấy bị ai đó chơi xỏ.

Tiểu Cố ngước mắt lên, thấy Hoàng đại diện đột nhiên còng lưng xuống.

Dương Mạch được thả vào mùa thu năm bảy tư. Chẳng bao lâu sau báo tỉnh cần họa sĩ vẽ tranh biếm họa, Dương Mạch được điều tới. Anh không tinh thông tranh biếm họa, nhưng tự mình mày mò một hồi, rất nhanh đã biến chuyên mục tranh biếm họa của tờ báo trở thành danh lưu toàn quốc. Tranh biếm họa không ký tên anh, bởi vì danh nghĩa anh vẫn là một phạm nhân "giám ngoại thi hành". Anh phải dựa vào việc vẽ tranh mười tiếng một ngày để làm khổ sai. Các loại chấn thương và bệnh tật chịu phải lúc mới bị giam cầm lúc này bắt đầu lần lượt phát tác, Tiểu Cố thường dùng xe đạp đèo anh đi làm.

Tiểu Cố trong khoảng thời gian này tỏ ra hạnh phúc và mãn nguyện, người cũng trầm tĩnh lại, thấy ai cũng cười nhạt một cái, không còn nói năng nhảm nhí nữa. Như tất cả những người phụ nữ thực sự được yêu, được cần đến, Tiểu Cố ngược lại trở nên mộc mạc và tùy ý, tóc và quần áo đều trông chẳng chút dụng công.

Những người phụ nữ tình cờ thấy cô xách thực phẩm vội vã đi qua, chào cô: "Tiểu Cố lại đi tẩm bổ cho Dương Mạch à?"

Tiểu Cố chỉ cười, không giải thích gì. Đây là thời đại chỉ đứng sau nạn đói lớn, thịt cá và trứng đặt trong tay Tiểu Cố, chướng mắt vô cùng, nếu là ngày trước, cô sẽ cảm thấy mình đang ăn trộm giữa ban ngày. Cô sẽ vòng vo tam quốc kể cho mọi người nghe cô tìm đủ mọi cách mua thực phẩm là vì Dương Mạch đầy bệnh tật. Cô sẽ hạ mình nói với mọi người, sau này các chị có bệnh cứ đến tìm em, bạn bè thuộc tầng lớp ba của em Tiểu Cố tuy không nhiều, nhưng người bán thịt bán trứng thì quen cả nắm. Mà bây giờ Tiểu Cố không nói gì, chỉ cười cười. Mọi người đều ngạc nhiên, Tiểu Cố từ bao giờ có phong thái này? Chẳng lẽ chấn động não đã sửa lại cái bộ não từng bị chập mạch của cô, bây giờ ngược lại lại khớp rồi?

Còn trong tòa nhà hình chữ U, chỉ có đám cô gái (Tuệ Tử cũng trong số đó) vẫn nhìn thấu Tiểu Cố. Họ tuyệt đối sẽ không quên cảnh Tiểu Cố đứng trên thang, bộ phận sinh dục trần trụi dưới váy. Họ cảm thấy bộ phận sinh dục của Tiểu Cố chính là hình ảnh minh họa cho hai chữ "đĩ thõa". Họ quan sát thấy vị quân đại diện kia thỉnh thoảng vẫn đến tìm Tiểu Cố, chỉ là không vào trong tòa nhà, mà ngồi dưới chòi trà ở phố Hoa Lê đối diện. Tiểu Cố vừa đi ra, hai người cách nhau nửa dặm đường cùng đi bộ về phía công viên Bao Hà.

Một ngày nọ, các cô gái dùng điện thoại công cộng gọi vào phòng bảo vệ của Hiệp hội Nghệ sĩ. Phòng bảo vệ thường không quản việc gọi người nghe điện thoại, chỉ chịu trách nhiệm chuyển lời nhắn. Trong đám các cô gái có hai người biết bắt chước các loại giọng, liền nói mình là người của quân quản tỉnh, nhận lời ủy thác của một thủ trưởng họ Hoàng mời Tiểu Cố đến khách sạn Trường Giang ăn cơm, nhờ cô mua bốn cân len, hai cân trà mới, năm cân kẹo thỏ trắng. Còn dặn dò, bảo Tiểu Cố nhất định phải uốn tóc, mặc áo len, đi giày cao gót, vì đây là bữa tiệc quan trọng.

Tối đó các cô gái ngồi ở cổng lớn, nhìn Tiểu Cố tay xách nách mang đi tới, chân đã lâu không đi giày cao gót, bước đi càng lúc càng là mỗi bước một nhún nhảy, mông, eo, ngực đều lắc lư mỗi thứ một kiểu. Điều làm các cô hài lòng nhất là Tiểu Cố thật sự đã cắt đi mái tóc đẹp, uốn ra một cái tổ gà lớn.

Các cô miệng đầy mật ngọt nói: "Dì Tiểu Cố làm điệu thế này định đi đâu ạ?"

"Đi đi đi!" Cô cười nói, rất vui mừng vì sự thân thiết đột ngột khôi phục giữa cô và các cô gái. Cô luôn không hiểu sự xa cách của các cô gái đối với mình trong mấy năm nay là vì sao.

"Dì xách cái gì thế ạ?" Các cô vây quanh, giả vờ không biết mà chỉ vào hộp kẹo, trên giấy gói in hình con thỏ trắng. Trong lòng trẻ con toàn Trung Quốc, đó là con thỏ trắng nổi tiếng nhất.

"Đựng cái gì mà các cháu cũng không biết à?" Tiểu Cố đột phá vòng vây, nhưng rất vui lòng để các cô đeo bám mình. "Là thuốc chuột đấy! Vừa thơm vừa ngọt, chuyên để hạ độc lũ chuột nhắt ham ăn!"

"Dì Tiểu Cố cho chúng cháu ăn thử một ít thuốc chuột đi ạ!"

Tiểu Cố vui vẻ trẻ trung nghịch ngợm y như các cô, gót giày cao gót để lại những lỗ nhỏ tròn tròn trên nền đất bùn. Cuối cùng cô cũng thoát khỏi đám người, trong lòng nghĩ nhất định phải mua thêm một hộp "Thỏ Trắng" năm cân nữa. Mua dành riêng cho đám con gái này.

Hai tiếng sau, các cô gái vẫn ngồi tại chỗ cũ, nhìn Tiểu Cố bước đi mỗi bước một nhún nhảy trở về, những chiếc túi giấy lớn nhỏ trên tay đều bị lưới đựng làm rách vài chỗ, áo len, giày cao gót cũng cũ đi một phần. Không ai nói lời nào, đồng loạt trợn mắt nhìn cô từ trên xuống dưới, nhìn đến mức Tiểu Cố cũng phải đưa tay lên vuốt tóc, phủi áo.

Tiểu Cố đặt hộp "Thỏ Trắng" kia trước mặt các cô, làn da trên khuôn mặt xuất hiện những đường chùng xuống. Các cô nhìn thấy Tiểu Cố của hai mươi năm sau ngay lập tức.

Ngày hôm sau các cô gọi điện cho quân quản tỉnh. Sống cùng Tiểu Cố nhiều năm, các cô bắt chước giọng nói của Tiểu Cố đến mức suýt lừa được chính Tiểu Cố. Sau khi nối máy được với Hoàng đại diện, cô gái lớn tuổi nhất dùng giọng Bắc Kinh quê mùa của Tiểu Cố nói: "Em đang nghỉ ốm ở nhà, anh có rảnh thì qua một chuyến đi."

Hoàng đại diện vội vàng hỏi han cô bị bệnh gì.

"Khó chịu lắm." Cô gái lớn tuổi nhấn mạnh hai chữ "khó chịu" cực kỳ điệu nghệ; y hệt một tiểu thư tiệm tương địa phương đang giả ốm làm nũng.

Nửa tiếng sau, Hoàng đại diện cũng xách túi lớn túi nhỏ tới. Tiểu Cố đang tách hạt táo đỏ, thấy Hoàng đại diện liền thốt lên: "Anh chán sống rồi à, chạy tới đây làm gì?"

Hoàng đại diện nhìn Tiểu Cố trắng hồng hào, "Em không ốm à?"

Tiểu Cố xua tay ra hiệu về phía cửa: "Anh đi trước đi, anh đi trước đi! Em theo sau tới ngay!"

Hai người lại cách nhau nửa dặm đường trước sau đi tới công viên Bao Hà. Hoàng đại diện ôm lấy Tiểu Cố, Tiểu Cố nói: "Chán sống à, quân phục còn đang mặc kìa."

Hoàng đại diện không chuẩn bị cho việc hẹn hò ngoài trời, nên bên trong quân phục chỉ mặc một chiếc sơ mi, lúc này cũng không bận tâm đến lạnh nữa, vài cái cởi ra.

Cơn giận Tiểu Cố nén lại hai ngày nay lúc này có thể tha hồ thiêu đốt. Cô vừa dậm chân vừa đấm chân, bảo Hoàng đại diện không muốn cho cô và Dương Mạch sống yên ổn, nảy ý xấu muốn hủy hoại danh tiếng của cô. Hoàng đại diện làm lính mấy chục năm, đặc biệt thiếu thốn sắc dục, cho nên một Tiểu Cố xinh đẹp cho ông ta bao nhiêu cay đắng, ông ta cũng chỉ biết nuốt vào. Ông ta khép nép hỏi Tiểu Cố, nếu ông ta có nửa ý xấu, có thể biến Dương Mạch - một phần tử phản cách mạng hiện hành thành người nổi tiếng bí mật của tòa soạn báo sao?

Tiểu Cố nghĩ lại, đúng vậy, không có ông ta thì làm sao có ngày hôm nay của cô và Dương Mạch, đâu có một Dương Mạch dịu dàng chu đáo, cảm ân đái đức với Tiểu Cố? Cô im lặng, mặc cho ông ta đưa tay lên. Tiểu Cố thầm nghĩ: Anh cứ sờ đi, anh lấy cắp được của Dương Mạch một chút, em cũng bắt anh đền bù lại.

Tiểu Cố đón hai đứa con từ nhà ngoại về. Đây cũng là thói quen cô học từ những người phụ nữ trong tòa nhà hình chữ U, đón chúng về ở cái tuổi có thể ra phố mua nước tương, để sai vặt. Hai đứa con của Tiểu Cố và Dương Mạch, một đứa bảy tuổi, một đứa sáu tuổi, đúng là cái tuổi đi mua nước tương, làm bánh than, xếp hàng mua đậu phụ, trả chai rượu bán phế liệu. Lúc này chúng chưa học thói đời, nên đặc biệt nghiêm túc có trách nhiệm, cũng sẽ không làm trò gian lận trong sổ sách.

Chủ nhật, chiếc xe ba bánh của trạm thu mua phế liệu đạp vào sân. Tất cả trẻ con ôm phế liệu xếp thành hàng dài. Đám con gái kia thấy hai đứa con của Tiểu Cố thấp bé chen chúc trong hàng, liền thì thầm to nhỏ với nhau, nhận lấy phế liệu của hai đứa, nhét cho chúng vài đồng xu. Hai anh em biết phế liệu của mình không đáng nhiều tiền như vậy, chạy biến về nhà, vừa lớn tiếng kêu lên: "Mẹ ơi, mẹ! Nhà mình còn đồ cũ không mẹ?"

Tiểu Cố và Dương Mạch đang ngủ trưa, nghe hai đứa con kêu "đồ cũ" suốt cầu thang và hành lang, liền chân trần nhảy xuống đất, lao ra cửa, túm tai đứa con lớn kéo vào trong nhà, vả cho một cái bạt tai.

Dương Mạch đối với con cái vốn dĩ không quan tâm, nhưng không nhìn nổi cảnh chúng khóc. Từ trên giường ngồi dậy liền mắng: "Tiểu Cố cô không phải mẹ chúng nó hả? Sao lại đánh như thế?"

Hai đứa con trai dựa vào thế của cha, khóc như lợn con bị chọc tiết.

Tiểu Cố xông lên lại đấm đá loạn xạ.

Dương Mạch gầy gò chen vào giữa con và Tiểu Cố, thở hồng hộc vì suy gan suy thận, tay bắt lấy cổ tay Tiểu Cố. Anh hỏi cô hai đứa con phạm lỗi gì.

Đứa con lớn chỉ tay ra ngoài cửa sổ, mất nửa ngày mới thốt ra được một câu từ trong tiếng khóc: "Chị ấy mua hết đồ cũ nhà mình rồi!"

Đứa con út bổ sung: "Chị ấy hỏi chúng con còn đồ quân dụng cũ không!"

"Chát!" Đứa con út cũng ăn một cái tát.

Dương Mạch dang hai nách ra, mỗi bên kẹp một đứa con, rồi quay lưng về phía Tiểu Cố. Mặt Tiểu Cố tái mét, mắt vằn tia máu, mái tóc uốn dựng ngược lên, đuổi theo đá vào mông bọn trẻ. Dương Mạch bị cô đá mấy cái vào chân, nhưng nhất quyết không buông hai đứa con ra. Tượng sứ Chủ tịch Mao trên tủ rơi xuống đất, huy hiệu "Cảnh Đức Trấn" dưới đế cũng vỡ thành mấy mảnh.

Cuộc tàn sát lẫn nhau chỉ kết thúc trước bữa tối. Tiểu Cố làm một bàn đầy món ngon, hai đứa con lại chẳng động đũa. Chúng muốn dạy dỗ mẹ, đánh người vô cớ là không xứng làm người lớn.

"Ăn đi!" Tiểu Cố mất kiên nhẫn trước, nghĩ thầm trước mặt Dương Mạch cô phải chịu thua bọn trẻ, chứng tỏ cô thực sự đã làm chuyện gì không biết xấu hổ. Cô dùng đũa gõ gõ vào đĩa: "Có giỏi thì đừng ăn, từ hôm nay trở đi, tất cả đừng ăn cơm của tao!"

Hai đứa con nhìn cha.

Cha nói: "Ăn."

Hai đứa con nhanh chóng cầm đũa lên.

Tiểu Cố nói: "Đặt xuống."

Hai đứa con lại nhìn cha. Người cha hất hàm, ý bảo không cần để ý đến bà, cứ ăn tiếp.

Tiểu Cố nhìn ba người vừa ăn vừa uống, chân còn dưới bàn đá qua đá lại, biểu lộ sự thông đồng vui vẻ. Cô cảm thấy hai hàng nước mắt chảy xuống, trong lòng hận chính mình, đây quả thực là tự mình khai báo tội lỗi mà.

Khi trời chập tối, Tiểu Cố nhặt bức tượng bán thân Chủ tịch Mao bị vỡ lên, muốn xem thử có thể dùng keo vạn năng dán lại được không. Tiểu Cố nghĩ, Chủ tịch Mao nếu không phát động Cách mạng Văn hóa, thì Dương Mạch đã không thành phần tử phản cách mạng hiện hành, cũng sẽ không có Quân quản tỉnh và Hoàng đại diện. Không có Hoàng đại diện, cô cũng không có cách nào đi cứu Dương Mạch, Dương Mạch cũng sẽ không biến thành người như bây giờ, yêu thương cô hết mực. Cô Tiểu Cố cũng sẽ không thường xuyên thầm mừng, may mà có Cách mạng Văn hóa, trong một đêm thay đổi tôn ti, thân thù, công tội, trong một đêm giáng tai họa lớn xuống những người như Dương Mạch, khiến anh biết tốt xấu, hiểu được trân trọng cô Tiểu Cố.

Tiểu Cố dán tượng Chủ tịch Mao lại, nhìn thế nào cũng thấy không ổn. Nhỡ đâu có người nhìn ra mấy vết nứt đó, Dương Mạch lại phải làm phần tử phản cách mạng hiện hành một lần nữa. Cô vội vàng gói nó trong tờ báo, mắt nhìn xung quanh, muốn tìm một góc nào đó giấu nó đi. Lại nghĩ, nhét bừa bãi như thế thật thất kính, hay là tìm chỗ khuất người đào một cái hố, chôn nó xuống. Nhưng đem tượng Chủ tịch Mao gói trong tờ báo rách rồi chôn đi, có độc ác quá không? Nguyền rủa lãnh tụ vĩ đại ư? Cô đặt bức tượng sứ nhẹ nhàng lên bàn, từ từ bóc tờ báo ra.

Cuối cùng cô vẫn quyết định gói trong tờ báo, xách bằng túi vải bạt, đi về phía công viên Bao Hà.

Vừa ra khỏi cổng lớn, Tiểu Cố nghe thấy Dương Mạch gọi cô từ phía sau. Cô dừng chân, nhìn anh vừa đi vừa ngó nghiêng đuổi theo. Làm phản diện mấy năm, động tác thần thái đều ít đi chút chính khí. Anh nói anh đi cùng Tiểu Cố một đoạn, nếu không nhỡ Tiểu Cố gặp bất trắc, anh biết sống sao. Trong lòng Tiểu Cố ngọt lịm, tay khoác lấy cánh tay anh, phản diện thì phản diện vậy.

Đi đến dưới cây cầu nhỏ. Dương Mạch nói ở đây đất tơi, chôn ở đây đi.

Tiểu Cố lại vẫn đi về phía trước, nói dưới cầu thường có dân binh tuần tra, chưa chôn xong mà chạm mặt họ thì không giải thích rõ được. Cô chỉ vào chỗ khúc quanh của con sông, nói ở đó chưa từng có người, mấy đôi tình nhân tự tử đều được như nguyện ở đó.

Dương Mạch nói: "Ồ."

Tiểu Cố đột ngột ngẩng đầu lên, anh đang nhìn chằm chằm vào cô. Cô đương nhiên hiểu anh có ý gì. Cô Tiểu Cố thường xuyên tới đó làm chuyện khoái lạc trước khi tự tử. Cô thật sự rất rành cái công viên này, tối tăm mù mịt mà chẳng bước chân nào dẫm sai. Tiểu Cố buông cánh tay anh ra, cúi đầu một mình đi về phía trước. Cô muốn nói cho anh biết đầu đuôi sự việc là thế nào. Tất cả đều là vì Dương Mạch. Tất cả đều là vì Dương Mạch sao? Mặt cô co rút, cảm giác một sự ghê tởm lan từ đầu mũi ra khắp khuôn mặt, rồi cứ dính dính, dày đặc ở đó. Cô không thể đem khuôn mặt xấu xí này đối diện với Dương Mạch, cô vẫn sợ xấu.

Dương Mạch bước lên, nắm lấy bàn tay lạnh băng của cô, nhét vào túi quần mình. Cô hiểu anh đang nói gì. Sự im lặng của anh nói rằng anh hoàn toàn tha thứ cho cô, vì dù sao cô cũng dùng chiêu bài duy nhất của một người phụ nữ để đổi lấy tự do cho anh. Anh nắm chặt tay cô, tai họa mới tuyệt vời làm sao, nó khiến họ vượt qua sự phản bội mà liên kết lại.

Dương Mạch dấy lên cảm xúc, đẩy Tiểu Cố vào một cái cây. Cô hai tay ôm lấy thân cây, cong người xuống. Cô lập tức thấy hối hận, cảm thấy mình bày ra tư thế dã hợp này quá nhanh, hoàn toàn là vô thức, phản xạ có điều kiện. Dương Mạch chưa bao giờ hoang dã như vậy, cô vừa cử động vừa nghĩ, liệu mình có quá tự nhiên thuần thục không? Dương Mạch có nhìn cô từ phía sau, cảm thấy cô giống như một con thú cái không? Nhưng rất nhanh cô đã đắm chìm. Tiểu Cố là người cứ khoái lạc là quên hết trời đất, sống chết không màng.

Sau đó người trong tòa nhà hình chữ U thường thấy Dương Mạch và Tiểu Cố đi công viên Bao Hà. Trời nắng hai người cùng che một chiếc ô, trời mưa hai người cùng che một chiếc ô. Dương Mạch thỉnh thoảng bị người ta rủ đi đánh bài, Tiểu Cố sẽ bưng một cốc nước, cầm một nắm thuốc nhỏ nhẹ nhàng đi đến bên cạnh anh. Cô xòe bàn tay ra, Dương Mạch lấy một viên thuốc trên đó bỏ vào miệng, cô lại đưa cốc nước đến bên miệng anh, đút anh uống một ngụm nước. Trong thời gian này Dương Mạch vẫn gọi bài, ra bài, chỉ là quá trình uống thuốc kéo dài hơn, kéo dài tới hai mươi phút. Trong suốt quá trình đó, hai người còn nhanh chóng trao đổi một ánh nhìn, hoặc mỉm cười.

Dương Mạch từ một người gầy biến thành người béo, ngồi trên chiếu bạc, có giọng nói sang sảng và tiếng cười lớn của người béo, dần dần, có được khí chất của một danh lưu béo. Mặc dù vẫn còn ẩn danh vẽ tranh biếm họa, toàn tỉnh đều biết có một họa sĩ tranh biếm họa lớn tên là Dương Mạch. Hơn nữa tản văn, tạp ký của Dương Mạch đều gây chấn động, truyền thông dần dần phát hiện ra những tài năng khác của anh, từng bài báo viết về Dương Mạch xuất hiện, miêu tả đều vừa dung tục vừa kỳ quặc, khiến Dương Mạch ở tuổi bốn mươi mấy trở thành thần đồng.

Thứ phổ biến nhất trong tòa nhà hình chữ U là xem phim nội bộ. Xưởng phim tỉnh nhiều năm không mở cửa đột nhiên trở thành nơi rất có phong trào, các nhân vật có tiếng tăm thuộc mọi giới trong tỉnh thường tụ tập trong căn phòng chiếu phim hôi hám để xem phim nước ngoài. Trong tòa nhà hình chữ U không phải ai cũng lấy được vé xem phim, chỉ có Tiểu Cố mỗi tối thơm phức chào hỏi mọi người, nói là đi xem "phim nội bộ". Trên phố giày cao gót đã trở lại, khắp thế giới là những cái mông, vòng eo, đầu gối chịu tội ngoại bang, cả thành phố cao lên một khúc đầy bấp bênh. Giày của Tiểu Cố lại càng cao hơn, cao vượt cả thân phận và địa vị, chỉ là đầu gối không chịu nổi sự mệt mỏi mà cong lại, mỗi bước đi đều hiểm hóc.

"Phim nội bộ" thường bị cắt đoạn, có khi một bộ phim dừng hai ba lần. Mọi người liền dùng những khoảng nghỉ này để giao lưu. Giới thiệu đến Tiểu Cố, lời nói rất ngắn gọn: "Đây là phu nhân của Dương Mạch."

Người hâm mộ của Dương Mạch sẽ sáng mắt lên, nói vài lời khen ngợi khá sến súa. Tiểu Cố lại rất coi những lời đó là thật, nói: "Thế ạ, cả đời này của em chính là chuẩn bị hiến dâng cho Dương Mạch." Hoặc: "Lúc anh ấy bị giam, em chính là Mạnh Khương Nữ đấy, khóc đến mức có thể khóc đổ cả tường lao."

Dương Mạch cũng là một người mê phim, rút được thời gian cũng sẽ chạy đến phòng chiếu, xem nửa bộ cũng tốt. Một ngày nọ anh ngồi ở hàng cuối cùng, xem được mười mấy phút phim, cũng gặp cảnh đứt phim. Anh nghe thấy có người đang gào khóc, nghe kỹ lại, là Tiểu Cố. Tiếp đó Tiểu Cố liền bình luận về bộ phim, cho rằng nó sâu sắc thế nào, ý nghĩa giáo dục ở đâu, vì sao lại cảm động lòng người như vậy. Chữ còn để cô đọc sai, nói thành "động nhân tâm phúc". Cô sợ người khác không hiểu, giải thích một số tình tiết, có người không nhịn được nói cách hiểu của cô là sai, ít nhất không toàn diện, vì phim mới diễn được một nửa, ít nhất phát biểu kết luận nên để lại đến cuối. Tiểu Cố không phục, nói làm sao cô có thể hiểu sai được, sai thì làm sao cô cảm động đến xé lòng? Cô lớn tiếng cảm thán: "Bộ phim này quá cảm động! Quá cảm động!" Như thể hai câu này của cô chính là bằng chứng phản bác tốt nhất.

Dương Mạch người trượt dài xuống, mong ai cũng đừng nhìn thấy anh, lúc này anh không muốn có bất kỳ liên quan gì đến người phụ nữ này. Liên tiếp mấy lần, anh gặp tình huống tương tự, lúng túng đến mức ngay cả phim cũng không hiểu nổi nữa. Anh chưa bao giờ ghét bỏ và sợ hãi Tiểu Cố như vậy, Tiểu Cố nếu muốn làm anh đau khổ thì rất dễ, không cần phải đi hủ hóa với quân đại diện, chỉ cần làm một kẻ khoác lác "hai trăm năm" như vậy, cũng đủ khiến anh sống không bằng chết.

Cuối cùng một tối nọ, Dương Mạch không thể chịu đựng nổi nữa, vứt ra một câu từ chỗ ngồi của mình: "Tiểu Cố cô có biết chữ không? Trên đó viết: 'Vui lòng không ồn ào'." Anh chỉ vào tấm biển xung quanh rạp.

Tiểu Cố thấy lời của Dương Mạch nghe rất khó lọt tai, giọng điệu của bao nhiêu năm trước lại xuất hiện. Cô vừa định đáp trả anh một câu, Dương Mạch nói: "Sau này mọi người xem phim thì xem cho tử tế, đừng làm hỏng cơ hội hưởng thụ nghệ thuật."

Dương Mạch chào hỏi người phát vé phim bảo ít đưa vé cho Tiểu Cố.

Tiểu Cố làm ầm lên với người đó, người kia chỉ đành nói anh ta tuân theo chỉ thị của Dương Mạch. Tiểu Cố không tin, lôi anh ta tìm đến phòng vẽ của Dương Mạch ở tòa soạn báo. Dương Mạch đang vẽ một bức tranh khắc gỗ lớn, khắp người khắp mặt đầy vết mực. Anh ngẩng đầu lên nhìn thấy hai người này liền nói: "Là tôi bảo đấy."

Tiểu Cố chưa kịp phản ứng, Dương Mạch đã nói với người kia hãy về đi, cô ta có chuyện sẽ tìm tôi để làm um lên.

Hai người quả nhiên đã có một trận cãi vã long trời lở đất. Tiểu Cố là người chửi chính, Dương Mạch cách một lúc lại buông một câu: "Đánh rắm." "Nói bậy." "Câm miệng." Tiểu Cố không hề nhắc đến vé phim, nội dung chửi bới chủ yếu là trong mười mấy năm hôn nhân, cô Tiểu Cố đã đối đãi tốt với anh Dương Mạch thế nào, mà lương tâm của Dương Mạch đều mang ra bón ruộng hết.

Tiểu Cố trong những thời khắc này cũng có thể thăng hoa, niên phả ngày tháng chính xác không sai một ly, tài ăn nói hay đến kinh ngạc. Giống như nghệ nhân cũ hát "Liên Hoa Lạc", Tiểu Cố không quá chú trọng nội dung đoạn thoại, mà chú trọng quá trình biểu diễn của nó. Tiểu Cố trào ra như thác, cuồn cuộn dâng trào, Dương Mạch bị chở nổi, bị nhấn chìm, bị xô qua đẩy lại, chìm nổi không định. Anh nhìn đôi mắt tròn to của Tiểu Cố nghĩ, cô may mà ngu ngốc, nếu không cô có thể là một nữ thủ lĩnh rất đáng sợ, có thể triệu tập hàng triệu quần chúng. Mắt Tiểu Cố sáng như đứng dưới ánh đèn sân khấu, cũng như nhân vật chính dưới thứ ánh đèn đó, tầm nhìn trống rỗng, trắng dã, cô nói Dương Mạch mười mấy năm qua làm là hoàng đế của cô Tiểu Cố, một con gà mái anh ăn hai cái đùi, cô Tiểu Cố ăn mãi vẫn chỉ là "ba thứ cũ" - đầu gà, chân gà, mông gà!

Dương Mạch nói: "Nói nhảm, là anh bắt em ăn chân gà mông gà à?"

Tiểu Cố căn bản không nghe thấy, tiếp tục nói về việc tim cô hoàn toàn đặt trên người Dương Mạch, nhìn y tá tiêm thuốc làm anh đau, cô sẽ còn đau hơn anh, quay lưng đi lặng lẽ rơi nước mắt.

Dương Mạch nói: "Ai bảo em rơi nước mắt?"

Cô nói cô bao nhiêu năm nay chưa từng mua nội y cho mình, đều nhặt đồ cũ của Dương Mạch sửa thành nội y.

Dương Mạch nói: "Anh đã nói bao nhiêu lần, bảo em đừng nhặt đồ cũ?"

"Nhân sâm Tây Dương anh ăn là em đạp xe chạy hai mươi dặm, đến học viện Trung y mua cho anh đấy! Em đội nắng gắt, đạp hai tiếng rưỡi, nhựa đường trên mặt lộ bị nắng nung chảy ra, như đường mật, em chẳng vẫn đạp sao? Về đến nhà mắt đã tối sầm, áo trên lưng ướt rồi khô, khô rồi lại ướt, anh Dương Mạch uống canh táo đỏ nhân sâm, cô Tiểu Cố chạm vào một cọng sâm chưa? Một con lừa đội nắng độc chạy mấy tiếng, cũng có người cho nó nắm cỏ chứ nhỉ? Em là con người đấy!..."

Dương Mạch nói: "Em tự nguyện đội nắng đạp xe đi chạy! Rõ ràng có xe buýt không chịu ngồi! Em chính là muốn diễn khổ nhục kế cho người ta xem!"

Câu nói vạch trần này quá độc ác, Tiểu Cố sững sờ đứng đó, tan nát cõi lòng. Một lát sau, cô đầy buồn bã, nghĩ Dương Mạch sao luôn nhìn cô thấu đáo đến vậy, được anh vạch trần một chút, cô cũng thấy mình chịu thương chịu khó, chuyện gì cũng làm hơi quá lên một chút, chính là hy vọng có thể khiến Dương Mạch nợ cô chút tình nghĩa. Tiểu Cố chỉ trong lúc Dương Mạch làm kẻ dưới người mới tự tin, tự tại. Tiểu Cố già rồi béo rồi, nhìn Dương Mạch đang thời hoàng kim, nghĩ đừng để lại xuất hiện một nữ giáo viên nào nữa. Dương Mạch hiện tại không chỉ có danh có tiền, ở tuổi bốn mươi mấy, vừa mới mọc ra vẻ mày râu, bắt đầu có chút dáng vẻ.

Người theo đuổi Dương Mạch thuộc đủ mọi ngành nghề. Trong đó có một người mới hai mươi mấy tuổi. Dương Mạch yêu cô ta không vì gì khác, chỉ vì sự chênh lệch tuổi tác rất lớn của họ. Ở những người đàn ông trung niên, sự chênh lệch tượng trưng cho thành công, danh dự, tiền tài, cũng tượng trưng cho thể phách, mị lực, hormone nam giới. Những cô gái trẻ đều là ruồi, từ xa đều có thể ngửi thấy danh dự, thành công, tiền tài mà tới. Tới nơi rồi, lại bị thể phách, mị lực, hormone nam giới dính chặt lấy.

Cô gái hai mươi mấy tuổi là nữ sinh viên đại học, cô ta không hề yếu đuối như nữ giáo viên kia. Cô ta ép Dương Mạch trước, ép không ra kết quả liền tới cửa hàng bách hóa tìm Tiểu Cố. Cô ta bước vào văn phòng trưởng phòng của Tiểu Cố, nhìn Tiểu Cố với mái tóc uốn cháy, quần áo căng chật ních, giày cao gót lảo đảo nói: "Ồ, cô là Tiểu Cố phải không?" Giọng điệu vừa phóng khoáng vừa dày mặt, làm cho Tiểu Cố vốn da mặt cũng không mỏng phải sững sờ.

Tiểu Cố đương nhiên biết sự tồn tại của nữ sinh viên đại học, nhưng cô không quá gây khó dễ cho Dương Mạch. Bởi vì Dương Mạch một khi đã làm chuyện có lỗi với cô, ở nhà sẽ ngoan ngoãn hơn một chút. Cãi nhau, Tiểu Cố cũng có thêm một lá bài tẩy. Tiểu Cố cũng từng có chuyện xấu, mặt này và Dương Mạch đều không chịu nổi truy cứu. Tiểu Cố dẫn đầu đi ra ngoài văn phòng, cô không muốn đồng nghiệp biết cô Tiểu Cố không phải là phu nhân Dương Mạch một trăm phần trăm.

Nữ sinh viên đại học theo Tiểu Cố xuống sân dưới lầu, dùng mấy câu đơn giản bảo Tiểu Cố nhường chỗ.

"Cô nói gì?" Tiểu Cố ngước mắt lên. Đôi mắt trong veo ngây thơ, không rành thế sự, lông mi vừa đen vừa dài, là đôi mắt đẹp hiếm thấy. Đáng tiếc Dương Mạch đã lâu không nhìn đôi mắt này nữa. Nếu không anh sẽ run rẩy, giống như lần đầu anh yêu cô vậy. Sẽ nghĩ, trong đó có biết bao sự lương thiện, mà lương thiện thường trộn lẫn với sự ngu muội thậm chí ngu ngốc. "Cô nói lại lần nữa xem."

Nữ sinh viên đại học nói lại lần nữa, ngắn gọn rõ ràng hơn, mặt dày vô sỉ hơn.

Tiểu Cố vung tay tát qua. Nữ sinh viên đại học lập tức che má. Tay Tiểu Cố đã thu về. Lại một cái tát nữa. Cứ như thế, nữ sinh viên đại học và Tiểu Cố một lui một tiến, Tiểu Cố tát trái tát phải, nữ sinh viên đại học miệng kêu: "Á, sao lại động thủ?..."

Tiểu Cố đánh một trận thật khoái lạc, thật ấm áp. Trong lòng cười lạnh, loại nữ tú tài này đều là đồ vô dụng, chỉ biết nói đôi lời chua chát viết đôi dòng thơ sến, không đưa ra được hành động gì. Cô sinh viên miệng nhọn da dày toàn xương xẩu này có thể có tác dụng gì, không lên nổi giường, không xuống nổi bếp, Dương Mạch sao lại tìm cái của nợ này cho mình.

Đánh xong một trận, Dương Mạch chính thức đề nghị ly hôn với Tiểu Cố.

Tiểu Cố mặc kệ anh ta đấm ngực dậm chân, nói anh ta và cô sống hơn mười năm khổ sở thế nào, cô chỉ vẫn cứ nấu cơm, giặt quần áo, sắc thuốc bổ cho anh như cũ. Cục diện cứ kéo dài như vậy. Kéo dài đến mức nữ sinh viên đại học bỏ đi, thay bằng một nữ nghệ sĩ thổi sáo của đoàn ca múa.

Hai hôm nay con trai về nói với Tiểu Cố: "Mẹ đừng dây dưa với bố nữa. Mẹ muốn kéo bố chết à?"

Tiểu Cố ngẩn người.

Con trai bây giờ mười bảy mười tám tuổi rồi, đều là dáng vẻ nhợt nhạt của nghệ sĩ u uất. Tiểu Cố thường ngạc nhiên chúng không có sức sống, sự khỏe mạnh của cô.

Đứa con lớn nói: "Bố sắp đệ đơn vụ ly hôn của hai người lên tòa án rồi."

Tiểu Cố dáng vẻ ngoan ngoãn, nhìn đứa con lớn một cái.

Đứa con út nói: "Bố biết chuyện của mẹ rồi."

Tiểu Cố lập tức cúi đầu xuống, lại cảm thấy luồng ghê tởm kia lan tỏa trên mặt như phát ban. Cô nghĩ các con trai của cô nhất định nhìn thấy nó, cô đành phải đeo lớp ghê tởm này mà cúi đầu thật thấp.

Đứa con lớn nói: "Bố từng hỏi Khấu Khấu, Tuệ Tử và các cô ấy rồi. Họ leo lên lan can tầng thượng nhìn thấy bao nhiêu chuyện. Lúc bố mới được thả ra, đã đi hỏi họ rồi..."

Đứa con út nói: "Nếu mẹ cứ dây dưa với bố, tòa án công bố chuyện của mẹ ra, con và anh sẽ xong đời."

Đứa con lớn nói: "Chiếu cố danh dự của chúng con một chút, chúng con cần mặt mũi."

Tiểu Cố lạnh dần đi từng chút một, mặc cho dòng nước mắt lớn chảy dọc trên khuôn mặt đang dán một lớp ghê tởm của cô.

Cô không biện bạch với Dương Mạch. Một mối tình diễm lệ với Hoàng đại diện, cô là bất đắc dĩ, điểm xuất phát của cô không hề ghê tởm. Có lẽ đó mới càng ghê tởm hơn.

Tiểu Cố không nói gì cả, liền đặt bút ký vào thỏa thuận ly hôn trước khi nộp lên tòa án.

Mười mấy năm sau Tuệ Tử về nước, gặp Dương Mạch và phu nhân trẻ của ông tại nhà một người bạn từng trong "đội quân dép lê". Phu nhân mới này không lớn hơn Tiểu Cố lúc mới cưới bao nhiêu, Dương Mạch nói chuyện với cô ta giọng điệu luôn hơi gắt gỏng, nụ cười cũng rất mất kiên nhẫn, khiến người ta hiểu rằng ông chiều cô ta là không sai, nhưng tuyệt đối không coi cô ta ra gì. Dương Mạch rất cẩn thận với những đồng nghiệp cũ ở hiệp hội nghệ sĩ, điều này thể hiện qua sự hòa đồng thái quá và tiếng cười lớn thái quá của ông. Bởi vì trong đám người này chỉ có một mình ông là còn danh lợi đáng kể. Ông cảm thấy bất an vì vận may của mình. Bà Dương Mạch nhỏ tuổi không lớn, nhưng rất hiểu dụng ý hiện tại của Dương Mạch, giúp Dương Mạch pha trò vui vẻ hơn, để giảm bớt sự cô lập đến cùng với tài vận, quan vận, diễm phúc của Dương Mạch. Đánh bài cả buổi chiều, chủ nhà sắp xếp bữa tối, mọi người đều uống chút rượu. Bà Dương Mạch nhỏ véo tai, bóp tay để ngăn Dương Mạch uống rượu. Dương Mạch uống đỏ cả mặt, chốc chốc lại cười lớn, nhưng cả hai đều cho mọi người biết, cô ta dám làm loạn như vậy chỉ vì ông chiều cô ta làm loạn. Tuệ Tử nhìn vợ chồng Dương Mạch hạnh phúc nghĩ, lúc đầu Tiểu Cố thật sự đã đi một vòng rất lớn để lọt vào đám người này, nếu không Dương Mạch đã có thể hạnh phúc sớm hơn bao nhiêu năm.

Sau bữa ăn Dương Mạch say rượu, được dìu nằm xuống ghế sô pha dài. Mọi người quay lại trò chuyện, nghe thấy Dương Mạch gọi: "Tiểu Cố, Tiểu Cố, rót cốc trà đi." Mọi người im lặng, trên mặt bà Dương Mạch nhỏ có chút không giữ được thể diện. Một lát sau, Dương Mạch đứng dậy đi vào nhà vệ sinh nôn mửa, bà Dương Mạch nhỏ đi theo vào đấm lưng, lải nhải nhẹ giọng khuyên ông không nên uống nhiều như vậy. Dương Mạch lại nằm xuống sô pha, bà Dương Mạch nhỏ lấy khăn mặt ngồi bên cạnh ông. Mọi người vẫn nói chuyện như cũ, nhưng bầu không khí đã có chút không tự nhiên, đều bắt đầu trêu chọc bà Dương Mạch nhỏ, lại trêu chọc không được khéo léo lắm. Dương Mạch vẫn luôn rên rỉ nhỏ giọng lại gọi lên, "Tiểu Cố, Tiểu Cố à," gọi một cách thân mật, dường như say đến thế này, gọi như vậy cũng thấy thoải mái.

Bà Dương Mạch nhỏ dùng khăn ướt lau mặt cho ông. Hóa ra Tiểu Cố vẫn lởn vởn như bóng ma, điều này làm cô ta trở tay không kịp. Tất cả mọi người đều có chút lúng túng, đều không biết tiếp theo làm sao để gỡ gạc lại bầu không khí. "Tiểu Cố à, rót cốc trà cho anh." Dương Mạch nói, tỏ chút giọng điệu công tử, và hiểu rằng sẽ không phải trả giá cho giọng điệu này. Đây là một Dương Mạch khác, một người chồng thả lỏng thoải mái đến cùng cực. Làm cho những người có mặt nhận ra, sự thân mật giữa ông và Tiểu Cố khi xưa đã vượt quá sức tưởng tượng của họ.

Chẳng bao lâu sau Dương Mạch tỉnh rượu, để bà Dương Mạch nhỏ dìu đi. Không ai kể cho ông nghe biểu hiện của ông khi say rượu. Tuệ Tử đoán là mọi người không hề coi đó là một câu chuyện cười, để kể cho Dương Mạch sau khi tỉnh táo nghe.

Nhưng không biết là ai đã kể chuyện này cho Tiểu Cố đang gả ở Thâm Quyến. Chồng hiện tại của Tiểu Cố là giám đốc một nhà máy lớn, rất tự hào vì vợ mình là vợ cũ của họa sĩ nổi tiếng Dương Mạch. Tiểu Cố luôn nói với những người cô mới quen rằng, cô chính là yêu Dương Mạch, anh ta có ra sao cô cũng yêu, cô cũng chịu thôi. Cô nói câu này khi lửa nóng hừng hực, không hề quan tâm đến thân phận vật hy sinh của mình. Dường như chỉ cần cô vẫn còn nóng lòng, thì Dương Mạch vẫn có phần của cô. Những lúc như thế, trong nụ cười của cô ẩn chứa một chút huyền cơ, một chút giấc mơ, nói: Đợi đi, sẽ lại có Cách mạng Văn hóa thôi. Người khác đợi hay không, cô Tiểu Cố dù sao cũng đang tâm đắc ý chờ đợi.