Thành Carthage đang chìm trong niềm vui hoan hỉ — một niềm vui sâu thẳm, lan tỏa khắp nơi, cuồng nhiệt và điên đảo. Những vết nứt trên các bức tường đổ nát đã được trám lại, tượng các vị thần được sơn phết lại tươi mới, đường phố rải đầy lá sim, hương trầm nghi ngút ở các ngã tư, và đám đông trên các bậc thềm lộng lẫy trong những xiêm y sặc sỡ trông như những luống hoa đang rực nở giữa không trung.
Tiếng hò hét của những người gánh nước tưới đường át cả những tiếng reo hò không dứt. Các nô lệ thuộc gia tộc Hamilcar phân phát lúa mạch rang và từng miếng thịt sống dưới danh nghĩa của chủ nhân; người ta xúm lại chào hỏi nhau, ôm chầm lấy nhau trong dòng nước mắt. Các thành phố của người Tyria đã bị thu hồi, bộ lạc du mục bị đánh tan, và toàn bộ lực lượng Rợ đã bị tiêu diệt. Acropolis được che khuất bởi những tấm vải màu velaria; mũi những chiếc tàu ba tầng chèo xếp hàng dài ngoài đê chắn sóng lấp lánh như một con đê bằng kim cương. Khắp nơi đều tràn ngập cảm giác trật tự đã được vãn hồi, một khởi đầu của cuộc sống mới, và hạnh phúc ngập tràn: đó chính là ngày cưới của Salammbô và vị Vua xứ Numidia.
Trên sân thượng ngôi đền Khamon bày ba chiếc bàn dài trĩu nặng những bộ đồ ăn khổng lồ, dành cho các tư tế, Viện Trưởng lão và tầng lớp giàu có. Một chiếc bàn thứ tư, cao hơn, được dành riêng cho Hamilcar, Narr’ Havas và Salammbô. Bởi vì nàng đã cứu lấy đất nước bằng cách mang tấm áo choàng zaïmph trở về, người dân đã biến ngày cưới của nàng thành một ngày lễ hội quốc gia, và đang hồi hộp chờ đợi nàng xuất hiện ở quảng trường bên dưới.
Nhưng sự sốt ruột của họ còn bị kích động bởi một nỗi thèm khát dữ dội và cay đắng hơn: cái chết của Matho đã được hứa hẹn sẽ diễn ra trong buổi lễ này.
Ban đầu, người ta đã đề nghị lột da sống hắn, đổ chì vào ruột, hoặc bỏ đói cho đến chết; hắn sẽ bị trói vào một cây, và một con khỉ thả phía sau sẽ dùng đá đập vào đầu hắn. Hắn đã mạo phạm thần Tanith, và loài khỉ đầu chó của Tanith sẽ phải trả thù cho nữ thần. Những người khác lại cho rằng nên trói hắn trên lưng một con lạc đà, sau đó nhét những sợi bấc tẩm dầu vào nhiều chỗ trên cơ thể rồi châm lửa — và họ vô cùng hả hê khi tưởng tượng ra con thú to lớn lang thang qua các con phố với kẻ đang oằn mình giãy giụa dưới ngọn lửa như một chân nến bị gió thổi bạt phấp phới.
Nhưng giao trọng trách tra tấn hắn cho những người dân nào đây, và tại sao lại phải làm những người khác thất vọng? Họ thèm muốn một cái chết mà toàn bộ thành phố đều có thể góp phần tham gia, nơi mọi bàn tay, mọi thứ vũ khí, mọi vật thể của thành Carthage, từ những viên đá lát đường cho đến những con sóng trong vịnh, đều có thể xé xác, nghiền nát và tiêu hủy hắn. Do đó, Viện Trưởng lão quyết định rằng hắn sẽ phải đi từ nhà ngục đến quảng trường Khamon mà không có bất kỳ lính canh nào hộ tống, với đôi tay bị tróiặt sau lưng. Bị cấm đâm vào tim để hắn có thể sống lâu hơn, cấm móc mắt để hắn có thể chứng kiến trọn vẹn sự tra tấn, cấm ném bất cứ vật gì vào người hắn, và không được phép dùng quá ba ngón tay chạm vào hắn cùng một lúc.
Mặc dù phải đến cuối ngày hắn mới xuất hiện, nhưng đôi khi người ta cứ ngỡ đã nhìn thấy hắn, và đám đông lại nhao nhao đổ về phía Acropolis, làm trống không các con phố, để rồi quay lại với những tiếng thì thầm lan rộng. Một số người đã đứng yên một chỗ từ ngày hôm qua, gọi với nhau từ đằng xa và giơ cho nhau xem những chiếc móng tay đã được để dài nhằm cào thật sâu vào da thịt hắn. Những kẻ khác bồn chồn đi qua đi lại; có người tái mét như thể họ đang chờ đợi án tử hình dành cho chính mình.
Bất chợt, những chiếc quạt lông vũ lớn giơ cao trên đầu người dân, phía sau khu Mappalia. Đó là lúc Salammbô rời cung điện của mình; một tiếng thở phào nhẹ nhõm vang lên.
Nhưng đoàn rước mãi vẫn chưa tới; họ tiến bước rất thong thả.
Đầu tiên là đoàn tư tế của các vị thần Patæc diễu hành qua, tiếp theo là tư tế thần Eschmoun, thần Melkarth, và toàn bộ các hội đoàn khác lần lượt nối tiếp nhau, mang theo những tín vật và giữ nguyên thứ tự như trong lễ hiến tế trước kia. Các tư tế của thần Moloch bước đi với cái đầu cúi gằm, và đám đông lùi sang một bên khi họ đi qua với một chút mặc cảm tội lỗi. Thế nhưng, các tư tế của nữ thần Rabbetna lại tiến bước đầy kiêu hãnh trên tay cầm những chiếc đàn lia. Các nữ tư tế theo sau họ trong những bộ trang phục trong suốt màu vàng hoặc đen, cất lên những tiếng kêu như chim và uốn éo như loài rắn lục, hoặc quay cuồng theo tiếng sáo để mô phỏng điệu múa của các vì sao, trong khi xiêm y nhẹ bẫng của họ tỏa ra những làn hương thơm ngát lan khắp các con phố.
Những người Kedeschim, với đôi mắt được tô vẽ, tượng trưng cho tính lưỡng tính của đấng thần linh, nhận được những tràng pháo tay giữa đám phụ nữ ấy. Được xức nước hoa và ăn mặc giống như phụ nữ, trông họ chẳng khác nào phái yếu dẫu ngực phẳng và hông hẹp hơn. Hơn nữa, vào ngày hôm nay, nữ tính dường như lấn át và bao trùm vạn vật; một thứ khoái lạc huyền bí len lỏi trong bầu không khí nặng trĩu; những ngọn đuốc đã được thắp sẵn trong tận cùng những khu rừng linh thiêng; một đại lễ sắp diễn ra ở đó vào ban đêm; ba chiếc thuyền đã chở các kỹ nữ từ Sicily đến, và những người khác cũng từ sa mạc kéo về.
Khi các hội đoàn đến nơi, họ đứng vào các sân đền, trên các hành lang ngoài, và dọc theo những bậc thang kép vươn lên áp sát tường, rồi chụm lại ở phía trên. Những hàng áo choàng trắng hiện ra giữa các hàng cột, và kiến trúc đền đài ngập tràn những bức tượng người, bất động như những bức tượng đá.
Tiếp theo là các quan quản khố, các thống đốc tỉnh, và tầng lớp giàu có. Một sự hỗn độn lớn diễn ra bên dưới. Những con phố lân cận đổ xô đám đông vào, các đền nô dùng gậy gộc lùa họ dạt ra; và rồi Salammbô xuất hiện trên một chiếc kiệu có lọng tía che bên trên, được bao quanh bởi các vị Trưởng lão đội mũ miện bằng vàng.
Ngay lập tức, một tiếng hò reo vang dội trào dâng; tiếng cồng chiêng và nhạc cụ khua vang dội hơn, tiếng trống tum bô rền vang, và chiếc lọng tía lớn hạ xuống giữa hai tháp cổng.
Nó lại xuất hiện ở chiếu nghỉ đầu tiên. Salammbô đang bước đi chậm rãi bên dưới; rồi nàng băng qua sân thượng để ngồi vào chiếc ngai đặt phía sau được đẽo từ mai rùa. Một chiếc ghế ngà ba bậc được đẩy tới dưới chân nàng; hai đứa trẻ da đen quỳ xuống mép bậc thang đầu tiên, và đôi khi nàng đặt cả hai cánh tay trĩu nặng những vòng vàng quá khổ lên đầu chúng.
Từ mắt cá chân lên đến hông, nàng được bao bọc bởi một lớp lưới mắt cáo khít nhau mô phỏng vảy cá, lấp lánh như xà cừ; vòng eo thắt chặt bởi chiếc đai lưng màu xanh, để lộ bộ ngực qua hai đường xẻ hình lưỡi liềm; nhũ hoa được che bằng những viên đá hồng ngọc treo lủng lẳng. Nàng đội chiếc mũ làm từ lông công đính đầy đá quý; một tấm áo choàng rộng, trắng như tuyết rủ xuống sau lưng — với hai khuỷu tay ép sát vào thân, đầu gối khép chặt, và những vòng kim cương đeo ở bắp tay, nàng đứng thẳng hoàn toàn trong một tư thế uy nghi theo nghi thức.
Cha và chồng nàng ngồi trên hai chiếc ghế thấp hơn: Narr’ Havas mặc chiếc áo choàng nhẹ và đội vương miện bằng muối mỏ, từ đó buông thõng hai lọn tóc quăn tít như sừng của thần Ammon; và Hamilcar mặc chiếc áo tunic màu tím thêu cành nho bằng vàng, bên hông dắt thanh gươm chiến.
Con trăn của đền thờ Eschmoun nằm rạp trên mặt đất giữa những vũng dầu hồng trong khoảng không gian được bao quanh bởi các bàn tiệc, và đang cắn lấy đuôi mình, tạo thành một vòng tròn đen lớn. Ở giữa vòng tròn là một trụ đồng đỡ lấy một quả trứng bằng tinh thể; khi ánh mặt trời chiếu vào, nó tỏa ra muôn vàn tia sáng bốn bề.
Phía sau Salammbô là các tư tế của thần Tanith mặc áo vải lanh; bên phải nàng là các Viện Trưởng lão đội mũ miện tạo thành một dải vàng rực rỡ, còn bên kia là giới nhà giàu với những chiếc quyền trượng ngọc lục bảo tạo thành một dải xanh ngắt — trong khi ở tận cùng phía sau, nơi các tư tế của thần Moloch đứng, những chiếc áo choàng trông giống như một bức tường màu tía. Các hội đoàn khác chiếm giữ các bậc thềm thấp hơn. Đám đông chen chúc kín các con phố, tràn lên cả mái nhà, và kéo dài thành những hàng dài đến tận đỉnh Acropolis. Có được nhân dân dưới chân, bầu trời trên đầu, và xung quanh là sự bao la của biển cả, vịnh lớn, núi non cùng những vùng đất xa xôi, Salammbô trong vẻ đẹp lộng lẫy hòa quyện cùng thần Tanith, dường như chính là hiện thân của linh hồn và thiên tài thành Carthage.
Bữa tiệc sẽ kéo dài suốt đêm, và những ngọn đèn nhiều nhánh được cắm như cây cối trên những tấm vải len nhuộm màu phủ lên các bàn thấp. Những chiếc bình lớn bằng hợp kim electrum, những vò thủy tinh xanh, thìa mai rùa và những chiếc bánh mì tròn nhỏ được xếp chen chúc giữa hai hàng đĩa viền ngọc trai; những chùm nho cùng lá được quấn quanh các thân nho bằng ngà voi theo kiểu gậy thyrsus; những khối tuyết đang tan chảy trên các khay gỗ mun, cùng chanh, lựu, bầu và dưa hấu tạo thành những gò nhỏ bên dưới bộ đồ bạc cao cấp; những con lợn rừng há hốc mõm đang đầm mình trong làn bụi gia vị; những con thỏ với bộ lông nguyên vẹn trông như đang nhảy múa giữa các loài hoa; những chiếc vỏ sò đầy ắp thịt băm; những chiếc bánh ngọt có hình thù mang tính biểu tượng; và khi nắp đĩa được mở ra, những chú chim bồ câu bay vút lên.
Trong khi đó, các nô lệ với vạt áo xắn lên đang rón rén đi lại; thỉnh thoảng, một khúc thánh ca lại vang lên trên tiếng đàn lia, hoặc một dàn hợp xướng cất lên tiếng hát. Tiếng ồn ào của đám đông, liên tục như tiếng sóng biển, văng vẳng bao trùm bữa tiệc và dường như ru nó vào một âm hưởng bao la hơn; một số người nhớ lại bữa tiệc của đám lính đánh thuê; họ đắm chìm trong những giấc mơ hạnh phúc; mặt trời bắt đầu lặn, và trăng lưỡi liềm đã mọc lên ở một góc trời khác.
Nhưng Salammbô đột ngột quay đầu lại như thể có ai đang gọi mình; đám đông đang dõi theo nàng liền hướng ánh mắt về phía nàng nhìn.
Cánh cửa hầm ngục, được đục vào vách đá dưới chân ngôi đền trên đỉnh Acropolis, vừa mở ra; và một bóng người đang đứng ngay ngưỡng cửa của cái hang tối thẳm ấy.
Hắn bước ra với tư thế gập gù, điệu bộ hoảng hốt của loài nai hoang bất ngờ bị phóng thích.
Ánh sáng làm hắn lóa mắt; hắn đứng sững lại một lúc lâu. Tất cả mọi người đã nhận ra hắn, và họ nín thở.
Trong mắt họ, cái thân xác của nạn nhân này là một vật thuộc về riêng họ, được tô điểm bằng một vẻ lộng lẫy mang màu sắc tôn giáo. Họ nhoài người ra để nhìn hắn, đặc biệt là phụ nữ. Họ khao khát được chiêm ngưỡng kẻ từng gây ra cái chết cho con cái và chồng mình; và từ tận đáy tâm hồn, bất chấp ý muốn, một sự tò mò đê tiện trỗi dậy, một khát khao muốn nhìn thấu con người hắn, lẫn lộn với sự hối hận nhưng lại biến thành sự căm ghét sục sôi hơn nữa.
Cuối cùng hắn bước tới; và sự sững sờ tan biến. Vô số cánh tay giơ lên, và bóng dáng hắn bị che khuất.
Cầu thang của Acropolis có sáu mươi bậc. Hắn lao xuống như bị cuốn phăng trong một dòng lũ từ đỉnh núi; ba lần người ta thấy hắn chồm lên, rồi cuối cùng hắn đáp chân xuống mặt đất.
Vai hắn rướm máu, lồng ngực phập phồng vì những chấn động dữ dội; và hắn cố gắng vùng vẫy đến mức đôi tay bị trói quặt sau thắt lưng trần sưng phồng lên như những khúc thân rắn.
Nhiều con phố mở ra trước mắt, xuất phát từ nơi hắn đang đứng. Ở mỗi con phố, ba hàng xích đồng được neo vào rốn các vị thần Patæc kéo dài song song từ đầu này đến đầu kia; đám đông dồn ứ áp sát vào các bức nhà, và những kẻ hầu của Viện Trưởng lão đi ở giữa tay lăm lăm roi da.
Một tên quất mạnh vào người hắn; Matho bắt đầu di chuyển.
Họ vươn tay qua các sợi xích, gào thét rằng con đường đã chừa ra quá rộng cho hắn; và hắn lê bước qua, bị cấu xé, đâm chích bởi tất cả những ngón tay ấy; khi đi hết con phố này thì một con phố khác lại hiện ra; có lúc hắn chồm sang một bên để cắn họ, nhưng đám đông nhanh chóng tản ra, xiêm xích kéo giật hắn lại, và đám đông bật cười hô hố.
Một đứa trẻ xé rách tai hắn; một thiếu nữ giấu đầu con thoi trong tay áo rạch nát má hắn; họ giật từng nắm tóc và cả những mảng thịt của hắn; những kẻ khác trét vào mặt hắn những miếng bọt biển nhúng đầy chất uế tạp buộc trên đầu gậy. Một dòng máu tuôn ra từ cổ bên phải hắn, sự điên cuồng lập tức bùng phát. Tên lính Rợ cuối cùng này tượng trưng cho tất cả những kẻ Rợ và toàn bộ quân đội trong mắt họ; họ đang trả thù hắn cho những thảm họa, nỗi kinh hoàng và sự nhục nhã của mình. Cơn thịnh nộ của đám đông bùng nổ theo sự thỏa mãn của chúng; những sợi xích uốn cong căng cứng và sắp đứt tung; người ta không còn cảm thấy những đòn roi của bọn nô lệ quất để dẹp đường nữa; một số bám vào các gờ tường; mọi khung cửa sổ đều nghẹt thở những đầu người; và họ gào thét vào mặt hắn những lời nguyền rủa mà họ chưa thể trút hết lên thân xác hắn.
Đó là những lời lăng mạ bẩn thỉu, tàn độc đan xen với những tiếng khích bác mỉa mai và nguyền rủa; và vì sự tra tấn hiện tại vẫn chưa đủ thỏa mãn, họ tiên tri cho hắn những hình phạt còn khủng khiếp hơn gấp bội trong cõi vĩnh hằng.
Tiếng tru tréo rợn người ấy bao trùm thành Carthage với một vẻ đần độn liên hồi. Thường thì một âm tiết đơn độc — một giọng điệu khàn đợt, trầm đục và cuồng loạn — bị lặp đi lặp lại trong vài phút bởi toàn bộ người dân. Những bức tường rung chuyển từ đỉnh tới đáy, và cả hai bên đường dường như đang lao về phía Matho, nhấc bổng hắn khỏi mặt đất giống như hai bàn tay khổng lồ đang bóp nghẹt hắn giữa không trung.
Tuy nhiên, hắn chợt nhớ ra rằng mình đã từng trải qua một cảm giác tương tự trước đây. Cũng đám đông ấy trên các bậc thềm, cũng những ánh nhìn và cơn thịnh nộ ấy; nhưng khi ấy hắn bước đi tự do, tất cả đã tản ra vì một vị thần che chở cho hắn; — và ký ức ấy, dần trở nên rõ ràng hơn, mang lại cho hắn một nỗi buồn nặng trĩu. Những bóng đen lướt qua trước mắt; thành phố cuồng quay trong đầu, máu rỉ ra từ vết thương ở hông, hắn cảm thấy mình đang chết dần; đầu gối khuỵu xuống, và hắn ngã gục một cách rất đỗi nhẹ nhàng xuống mặt đường.
Ai đó chạy đến hiên đền Melkarth, lấy ra thanh giằng của một cái vạc ba chân đang nung đỏ trong than hồng, luồn nó dưới sợi xích đầu tiên và ấn vào vết thương của hắn. Người ta thấy da thịt bốc khói; tiếng la ó của đám đông át cả tiếng kêu của hắn; và hắn lại đứng dậy.
Cách đó sáu bước, hắn ngã lần thứ ba rồi lần thứ tư; nhưng những trò tra tấn mới luôn bắt hắn phải đứng dậy. Họ dùng ống phun những giọt dầu sôi vào người hắn; họ rải những mảnh thủy tinh vỡ dưới chân hắn; vậy mà hắn vẫn bước đi. Đến góc phố Satheb, hắn tựa lưng vào bức tường dưới mái hiên của một cửa hàng và không bước thêm bước nào nữa.
Những tên nô lệ của Hội đồng quất hắn bằng roi da hà mã dữ dội và lâu đến mức tua rua áo của chúng đẫm mồ hôi. Matho dường như tê dại; đột nhiên hắn giật nảy mình và bắt đầu chạy lung tung, miệng phát ra tiếng kêu bập bẹ như kẻ đang run lẩy bẩy vì rét căm. Hắn lao qua phố Boudes, phố Soepo, băng qua khu Chợ Xanh, và tiến đến quảng trường Khamon.
Giờ đây hắn thuộc về các tư tế; bọn nô lệ vừa giải tán đám đông nên không gian đã rộng rãi hơn. Matho đưa mắt nhìn xung quanh và bắt gặp Salammbô.
Ngay bước chân đầu tiên của hắn, nàng đã đứng dậy; rồi khi hắn tiến lại gần, vô thức nàng nhích dần ra mép sân thượng; và chẳng mấy chốc, mọi thứ xung quanh mờ đi, nàng chỉ còn nhìn thấy mỗi Matho. Một sự tĩnh lặng bao trùm tâm hồn nàng — một trong những vực thẳm nơi cả thế giới biến mất dưới sức nặng của một ý nghĩ duy nhất, một ký ức, một ánh nhìn. Con người đang lê bước về phía nàng ấy có một sức hút kỳ lạ.
Ngoại trừ đôi mắt, hắn chẳng còn chút hình hài nào của con người; hắn là một khối dài đỏ rực; những đoạn xiêm xích đứt lìa buông thung thũng trên đùi, không thể phân biệt nổi với những gân tay đã lóc sạch da thịt; miệng hắn há hốc; từ trong hai hốc mắt lóe lên những tia lửa dường như vươn tới tận mái tóc; — và kẻ khốn khổ ấy vẫn đang lê bước!
Hắn đã đến chân thềm sân thượng. Salammbô đang rướn người qua lan can; đôi tròng mắt đáng sợ ấy đang xoáy vào nàng, và trong lòng nàng trào lên ý thức về tất cả những gì hắn đã chịu đựng vì nàng. Mặc dù hắn đang hấp hối, nàng dường như lại thấy hắn quỳ gối trong lều của mình, vòng tay ôm lấy eo nàng và bập bẹ những lời dị ngọt; nàng khao khát được cảm nhận và lắng nghe những điều ấy một lần nữa; nàng không muốn hắn chết! Giáp hạt phút chót, Matho giật nảy mình một cái mạnh. Nàng suýt thét lên. Hắn ngã ngửa ra sau và không động đậy nữa.
Được các tư tế vây quanh đỡ lấy, Salammbô ngất lịm được đưa trở lại ngai vàng. Họ chúc mừng nàng; đó là công lao của nàng. Tất cả vỗ tay, dậm chân và gào thét tên nàng.
Một tên lao vào cái xác. Dù không có râu nhưng hắn khoác chiếc áo choàng của tư tế thần Moloch trên vai, thắt lưng giắt thứ dao chuyên dùng để cắt thịt tế thần, có cán kết thúc bằng một chiếc thìa vàng. Hắn rạch ngực Matho chỉ bằng một nhát dao, rồi giật lấy trái tim đặt lên chiếc thìa; và Schahabarim giơ cao cánh tay, dâng nó lên thần Mặt Trời.
Mặt trời lặn xuống sau những con sóng; những tia nắng rọi như những mũi tên dài vào trái tim đẫm máu. Khi nhịp đập thưa dần, hành tinh ấy chìm hẳn vào lòng biển; và đến nhịp đập cuối cùng, nó biến mất.
Rồi từ vịnh lớn đến đầm lầy, từ dải đất hẹp đến ngọn hải đăng, trên mọi con phố, trên mọi ngôi nhà, và trên mọi ngôi đền, chỉ còn vang lên một tiếng hô duy nhất; có lúc nó ngưng bối rồi lại bùng lên; những tòa nhà rung chuyển theo từng tiếng gầm; thành Carthage co giật trong cơn hoan hỉ của loài Titan và niềm hy vọng vô tận.
Narr’ Havas, say đắm trong niềm kiêu hãnh, luồn tay trái qua eo Salammbô như một dấu hiệu chiếm hữu; và tay phải nâng chén vàng patera, hắn uống mừng Thiên tài thành Carthage.
Salammbô đứng dậy như chồng mình, trên tay cũng nâng một chiếc chén để cùng uống. Nhưng nàng lại khuỵu xuống, đầu ngả ra sau thành ngai — tái nhợt, cứng đờ, đôi môi hé mở — và mái tóc xõa tung chấm đất.
Cứ như thế, con gái của Hamilcar đã chết vì dám chạm vào chiếc áo choàng của nữ thần Tanith.