Salammbô

Lượt đọc: 19 | 0 Đánh giá: 0/10 Sao
★★★★★★★★★★
★★★★★★★★★★
« Lùi Tiến »
Chương 2
Tại Sicca

❊ ❊ ❊

Hai ngày sau, đám lính đánh thuê rời khỏi Carthage.

Mỗi người trong số họ đã nhận được một đồng vàng với điều kiện phải đến đóng quân tại Sicca, và họ đã được vỗ về bằng đủ mọi lời ngọt ngào:

“Các anh là những vị cứu tinh của Carthage! Nhưng các anh sẽ làm thành phố này chết đói nếu cứ ở lại đây; nó sẽ khánh kiệt mất. Hãy rút lui! Cộng hòa sẽ đời đời ghi nhớ sự nhún nhường này của các anh. Chúng tôi sắp tiến hành thu thuế ngay đây; tiền lương của các anh sẽ được trả đủ, và các chiến thuyền sẽ sẵn sàng đưa các anh trở về quê hương.”

Họ chẳng biết đáp lại những lời lẽ đó ra sao. Những con người vốn quen với chiến trận ấy đã mỏi mệt khi phải ở trong thành phố; việc thuyết phục họ không hề dễ dàng, và người dân đã leo lên tường thành để nhìn họ ra đi.

Họ nối đuôi nhau qua con phố Khamon và cổng Cirta, hỗn độn đủ thành phần, cung thủ sát cánh cùng chiến binh giáp nặng, các đội trưởng đi chung với binh lính, người Lusitania hòa lẫn với người Hy Lạp. Họ bước đi với dáng vẻ hiên ngang, đôi giày chiến nặng nề nện lộc cộc trên những phiến đá lát. Áo giáp của họ thủng lỗ chỗ do máy bắn đá, gương mặt sạm đen vì nắng gió sa trường. Những tiếng gầm khàn đục phát ra từ những bộ râu rậm rạp, những chiếc áo giáp xích rách rưới đập phần phật vào chuôi kiếm, và qua những lỗ thủng trên lớp đồng, người ta có thể thấy những thân trần trụi trông chẳng khác nào những cỗ máy chiến tranh. Mác dài, rìu, lao, mũ dạ và mũ đồng, tất cả chuyển động nhịp nhàng cùng một hướng. Họ lấp đầy con phố đông đúc đến mức tưởng chừng làm nứt cả tường nhà, và dòng quân vũ trang kéo dài tràn ngập giữa những ngôi nhà cao sáu tầng bôi hắc ín tối tăm. Phía sau những khung cửa sắt hoặc sậy, phụ nữ trùm khăn kín đầu, lặng lẽ dõi theo đám người Rợ bước qua.

Các bậc thềm, công sự và tường thành đều bị che khuất bởi đám đông người Carthage mặc y phục đen thẫm. Áo tunic của thủy thủ trông như những giọt máu giữa biển người tối tăm, và những đứa trẻ gần như khát nước, với làn da lấp lánh dưới những chiếc vòng đồng, đang nhún nhảy trong vòm lá của các hàng cột hay giữa nhữngh nhánh cây cọ. Một vài vị bô lão đứng trên đài quan sát của các tháp canh, và người ta chẳng hiểu tại sao thỉnh thoảng lại có một nhân vật râu dài đứng thẫn thờ ở đó. Hắn hiện lên từ đằng xa trên nền trời, mờ ảo như một bóng ma và bất động như tượng đá.

Tuy nhiên, tất cả đều mang chung một nỗi lo âu; người ta sợ rằng đám người Rợ, thấy mình quá đông và mạnh, có thể nổi hứng muốn ở lại. Nhưng họ rời đi với lòng thành tín đến mức người Carthage trở nên bạo dạn hơn và hòa vào đám lính. Họ vồn vã bày tỏ lòng biết ơn và ôm chầm lấy họ. Một số kẻ với vẻ lịch sự quá mức và sự đạo đức giả trơ trẽn thậm chí còn tìm cách thuyết phục họ đừng rời khỏi thành phố. Họ ném nước hoa, hoa và cả những đồng bạc về phía họ. Họ tặng bùa hộ mệnh để xua ệnh tật; nhưng chúng đã bị nhổ nước bọt vào ba lần để thu hút cái chết, hoặc bên trong có nhét lông chó rừng nhằm gieo rắc sự hèn nhát vào lòng đối phương. Miệng thì họ cầu xin sự sủng ái của thần Melkarth, nhưng trong lòng lại nguyền rủa hắn.

Tiếp theo là đoàn xe hành lý, súc vật thồ và những kẻ đi tụt lại phía sau. Những người bệnh rên rỉ trên lưng lạc đà, trong khi số khác thọt thét chống những cây giáo gãy. Những kẻ nợ nần mang theo bầu da đựng rượu, còn những kẻ tham ăn thì vác theo các khoanh thịt, bánh ngọt, trái cây, bơ gói trong lá vả, và tuyết đựng trong túi vải lanh. Người ta thấy vài kẻ tay cầm ô, vai đậu vẹt. Theo sau họ là chó ngao, linh dương và báo hoa mai. Phụ nữ gốc Libya cưỡi lừa đang cãi nhau với đám đàn bà da đen đã bỏ nhà thổ Malqua để chạy theo lính; nhiều người trong số họ đang cho con bú với những đứa trẻ được buộc trước ngực bằng dây da. Những con lừa bị chọc gót bằng gươm, lưng oằn đi vì sức nặng của lều trại, bên cạnh đó là vô số kẻ hầu hạ và người gánh nước, gầy guộc, da vàng vì sốt rét và nhơ nhuép đầy chí rận, thứ cặn bã của dân nghèo Carthage đã bám theo đám người Rợ.

Khi họ đã đi qua hết, các cổng thành đóng lại phía sau, nhưng người dân vẫn không chịu rời khỏi tường thành. Đoàn quân nhanh chóng trải rộng khắp chiều ngang của dải đất hẹp.

Nó tách thành những khối quân không đều nhau. Khi ấy, những ngọn giáo nhô lên như những ngọn cỏ cao, và cuối cùng tất cả chìm vào trong đám bụi mịt mù; những người lính ngoảnh đầu nhìn lại Carthage lúc này chỉ còn thấy những bức tường dài với các lỗ châu mai trống hoác cắt ngang đường chân trời.

Rồi đám người Rợ nghe thấy một tiếng hò reo vang dội. Họ nghĩ rằng một số người trong nhóm của họ (vì họ vốn chẳng rõ quân số của mình) đã ở lại trong thành và đang đùa giỡn cướp phá một ngôi điện thờ. Họ cười hả hê trước ý nghĩ đó, rồi tiếp tục cuộc hành trình.

Họ sung sướng khi thấy mình được cùng nhau hành quân giữa vùng đồng bằng rộng mở như ngày xưa, và một số người Hy Lạp cất tiếng hát bài ca cổ của người Mamertines:

“Với giáo và kiếm, ta cày cấy và thu hoạch; ta là chúa tể trong nhà! Kẻ tước vũ khí ngã rạp dưới chân ta và gọi ta là Chúa thượng cùng Đại vương.”

Họ hò hét, nhảy cót, những kẻ vui tính nhất bắt đầu kể chuyện; thời kỳ khốn khổ của họ đã qua. Khi tới Tunis, vài người nhận ra một đội lính ném đá đảo Balearic đã biến mất. Chắc hẳn họ ở không xa; và chẳng ai bận tâm thêm nữa.

Một số vào trọ trong các ngôi nhà, số khác cắm trại dưới chân tường thành, và dân chúng trong thị trấn kéo ra trò chuyện với binh lính.

Suốt cả đêm, người ta thấy những đốm lửa cháy rực ở chân trời hướng về Carthage; ánh sáng trải dài như những ngọn đuốc khổng lồ vắt ngang mặt hồ phẳng lặng. Chẳng ai trong quân đội biết được lễ hội gì đang được cử hành.

Ngày hôm sau, đám người Rợ đi qua một vùng đất được canh tác trù phú. Những điền trang của giới quý tộc nối tiếp nhau dọc theo vệ đường; những mương nước uốn lượn xuyên qua những rừng cọ; những hàng ô-liu xanh mướt kéo dài; làn khói hồng nhạt bảng lảng qua các khe đồi, phía sau là những dãy núi xanh sẫm. Một làn gió ấm áp thổi qua. Tắc kè hoa đang bò trên những chiếc lá xương rồng rộng bản.

Đám người Rợ giảm bớt tốc độ.

Họ hành quân theo những nhóm nhỏ tản mát, hoặc tụt lại cách nhau một khoảng xa. Họ hái nho ăn dọc theo những luống vườn. Họ nằm dài trên bãi cỏ và ngắm nhìn với vẻ ngạc nhiên trước những chiếc sừng bò được uốn cong nhân tạo, những con cừu được mặc áo da để bảo vệ bộ lông, những luống cày đan chéo thành hình thoi, những lưỡi cày trông như neo tàu, cùng những cây lựu được tưới bằng nhựa silphium. Sự trù phú của đất đai và sự khôn ngoan ấy khiến họ lóa mắt.

Đến chiều tối, họ ngả mình trên những chiếc lều mà chẳng thèm dựng lên; và nghĩ về bữa tiệc của Hamilcar với niềm tiếc nuối, rồi chìm vào giấc ngủ dưới bầu trời đầy sao.

Đến giữa trưa hôm sau, họ dừng chân bên bờ một con sông, giữa những lùm hoa hồng dại. Ngay lập tức, họ vứt phăng giáo, khiên và thắt lưng xuống. Họ vừa hò reo vừa nhảy xuống tắm, múc nước bằng mũ giáp, trong khi số khác uống nước bằng tư thế nằm sấp, tất cả diễn ra giữa bầy gia súc thồ đang trượt cả đồ đạc trên lưng.

Spendius, ngồi trên một con lạc đà đánh cắp được ở khu săn bắn của Hamilcar, nhận ra Matho từ đằng xa với cánh tay buông thõng trước ngực, đầu trần và gương mặt cúi gằm, đang cho la uống nước và ngắm nhìn dòng nước chảy. Spendius liền chạy xuyên qua đám đông gọi lớn: “Chúa công! Chúa công!”

Matho chẳng mảy mai tỏ lòng biết ơn trước lời chào ấy, nhưng Spendius mặc kệ và bắt đầu bước theo sau hắn, thỉnh thoảng lại liếc nhìn đầy số ruột về phía Carthage.

Hắn là con trai của một nhà hùng biện người Hy Lạp và một ả điếm xứ Campania. Ban đầu, hắn giàu lên nhờ buôn bán phụ nữ; rồi bị phá sản vì một trận đắm tàu, hắn bèn theo những kẻ chăn gia súc xứ Samnium chống lại người La Mã. Hắn từng bị bắt rồi trốn thoát; rồi lại bị bắt lại, phải làm việc trong các mỏ đá, thở hồng hộc trong các phòng tắm hơi, thét lên dưới những cực hình, qua tay bao nhiêu ông chủ và nếm trải mọi cơn cuồng nộ. Cuối cùng, có một ngày trong sự tuyệt vọng, hắn đã gieo mình xuống biển từ đỉnh một chiếc tàu tam bản nơi hắn đang gò lưng chèo. Vài thủy thủ của Hamilcar đã vớt hắn lên khi ng hấp hối và đưa hắn về nhà tù khổ sai ở Megara, Carthage. Nhưng vì những kẻ trốn chạy phải được giao nộp cho người La Mã, hắn đã chớp lấy sự hỗn loạn để trốn thoát cùng binh lính.

Suốt cả cuộc hành trình, hắn luôn bám sát Matho; hắn mang thức ăn cho hắn, giúp hắn xuống ngựa, và đến tối lại trải thảm dưới đầu hắn. Cuối cùng, Matho cũng cảm động trước sự săn sóc ấy, và dần mở lời.

Hắn sinh ra tại vịnh Syrtis. Cha hắn từng đưa hắn đi hành hương tới đền thờ thần Ammon. Sau đó, hắn đi săn voi trong những khu rừng của người Garamantes. Rồi hắn gia nhập quân ngũ của Carthage. Hắn từng được phong chức thủ hiến vùng tetrarch khi chiếm được Drepanum. Nợ nước thiếu hắn bốn con ngựa, hai mươi ba medimni lúa mì, và khoản lương mùa đông. Hắn kính sợ các vị thần và mong được chết trên quê hương.

Spendius kể cho hắn nghe về những cuộc phiêu lưu của mình, về những xứ sở và đền thờ hắn từng đặt chân tới. Hắn biết rất nhiều thứ: hắn có thể làm giày xăng-đan, lao săn lợn rừng và lưới đánh cá; hắn có thể thuần hóa thú dữ và nấu cá.

Thỉnh thoảng hắn lại ngắt lời mình, phát ra một tiếng gầm khàn đục từ tận đáy cổ họng; con la của Matho liền rảo bước nhanh hơn, và những người khác cũng rảo chân theo sau, rồi Spendius lại tiếp tục dẫu cơ thể vẫn quằn quại trong đau đớn. Nỗi đau ấy cuối cùng cũng dịu đi vào tối ngày thứ tư.

Họ sánh bước bên nhau ở sườn phải của đạo quân trên một triền đồi; phía dưới họ là đồng bằng chìm khuất trong làn sương mù ban đêm. Các hàng quân cũng đang nối đuôi nhau di chuyển ở bên dưới, tạo thành những đường lượn sóng trong bóng râm. Thỉnh thoảng chúng đi qua những mô đất được ánh trăng chiếu rọi; lúc đó những vì sao lấp lánh trên đầu ngọn giáo, mũ giáp lóe lên trong chốc lát rồi tất cả lại biến mất, và những kẻ khác lại tiếp tục tiến lên. Đàn gia súc hoảng sợ kêu be bé đằng xa, và một thứ cảm giác bình yên vô tận dường như đang trùm xuống mặt đất.

Spendius ngửa đầu ra sau, đôi mắt nhắm hờ, hít hà làn gió tươi mát với những tiếng thở dài; hắn dang rộng hai tay, cử động các ngón tay để cảm nhận rõ hơn những ký ức đang trôi qua trên cơ thể mình. Niềm hy vọng trả thù trỗi dậy cuốn lấy hắn. Hắn lấy tay bịm miệng để nén lại những tiếng nấc, và trong cơn say sưa ngất ngây, hắn buông thỏng dây cương con lạc đà đang lững thững bước đi đều đặn. Matho lại rơi vào nỗi u sầu cũ; đôi chân hắn thõng xuống mặt đất, ngọn cỏ phát ra tiếng xào xạc liên tục khi cọ vào đôi giày chiến.

Tuy nhiên, cuộc hành trình cứ kéo dài mãi chẳng có điểm dừng. Hết vùng đồng bằng này đến vùng đồng bằng khác, họ luôn đi đến một cao nguyên tròn trịa; rồi lại đi xuống một thung lũng, và những ngọn núi tưởng chừng chắn ngang chân trời ấy khi càng đến gần lại càng như lùi ra xa. Thỉnh thoảng một con sông xuất hiện giữa thảm xanh cây tam-thảo rồi lại mất hút ở khúc uốn của những ngọn núi. Đôi khi một khối đá khổng lồ sừng sững vươn lên như mũi tàu hay bệ đỡ của một bức tượng khổng lồ nào đó đã biến mất.

Cứ cách một khoảng nhất định, họ lại gặp những ngôi đền nhỏ hình tứ giác, vốn là trạm dừng chân cho những người hành hương đến Sicca. Chúng cửa đóng then cài như những ngôi mộ. Người Libya đập thình thịch vào những cánh cửa để bắt chúng mở ra. Nhưng chẳng có tiếng đáp lại từ bên trong.

Rồi cảnh tượng canh tác thưa dần. Họ bất chợt bước vào những dải cát lúp xúp bụi gai rậm rạp. Đàn cừu đang gặm cỏ giữa những hòn đá; một người phụ nữ quấn tấm vải lông màu xanh quanh eo đang canh giữ chúng. Ả hét lên và bỏ chạy khi nhìn thấy ngọn giáo của lính lố nhố giữa các mỏm đá.

Họ đang hành quân qua một lối đi rộng lớn được bao bọc bởi hai dãy đồi màu đỏ sẫm thì bỗng ngửi thấy một mùi hôi thối khó chịu, và họ tưởng như nhìn thấy điều kỳ lạ gì đó trên ngọn cây sừng dê: một cái đầu sư tử vươn lên trên những tán lá.

Họ chạy đến đó. Đó là một con sư tử với cả bốn chân bị đóng đinh vào một cây thánh giá như một tên tội phạm. Cái mõm khổng lồ quỵ xuống ngực, và hai chân trước, nửa bị giấu đi bởi bộ bờm rậm rạp, dang rộng ra như đôi cánh chim. Những chiếc xương sườn nhô lên từng cái dưới lớp da căng phồng; hai chân sau đóng đinh chéo vào nhau nhô lên một chút, và dòng máu đen chảy qua bộ lông đã đọng thành những khối nhũ thạch ở chóp đuôi, buông thõng thẳng đuột dọc theo cây thánh giá. Đám lính cười cợt vui vẻ xung quanh; chúng gọi nó là quan chấp chính, là công dân La Mã, và ném sỏi vào mắt nó để xua đuổi ruồi muỗi.

Nhưng cách đó một trăm bước, họ lại thấy hai con nữa, rồi bất chợt xuất hiện một hàng dài những cây thánh giá mang xác sư tử. Có những con đã chết lâu đến mức chẳng còn gì bám vào gỗ ngoài bộ xương; những con khác bị ăn mòn một nửa với phần hàm vặn vẹo thành những bộ mặt gớm ghiếc; có những con khổng lồ đến nỗi thân cây thánh giá oằn xuống, chúng đung đưa theo gió trong khi từng đàn quạ lượn lờ không dứt trên đầu. Đó là cách nông dân Carthage trả thù khi bắt được thú dữ; họ hy vọng dùng gương ấy để dọa những con khác. Đám người Rợ ngừng cười và ngẩn ngơ kinh ngạc hồi lâu. “Đây là giống người gì thế,” họ thầm nghĩ, “lại đi lấy việc đóng đinh sư tử làm trò vui!”

Hơn nữa, họ — đặc biệt là những người đến từ phương Bắc — cảm thấy bất an mơ hồ, lo lắng và đã ngả bệnh. Tay họ bị cào rách bởi gai cây lô hội; những con muỗi lớn vo ve bên tai và bệnh kiết lính bắt đầu bùng phát trong quân đội. Họ mệt mỏi vì mãi chẳng thấy Sicca đâu. Họ sợ bị lạc đường và đi vào sa mạc, xứ sở của cát và sự hãi hùng. Nhiều kẻ thậm chí không muốn tiến lên nữa. Số khác quay đầu chạy về Carthage.

Cuối cùng vào ngày thứ bảy, sau khi đi dọc theo chân một ngọn núi dài, họ đột ngột rẽ phải, và một dãy tường thành hiện ra tựa vào những mỏm đá trắng rồi hòa lẫn vào đó. Bất thợt, toàn bộ thành phố hiện ra; những tấm khăn voan xanh, vàng và trắng chuyển động trên tường thành trong ánh chiều đỏ rực. Đó là những nữ tư tế của thần Tanith, đã vội vã chạy đến đây để đón chào những người đàn ông. Họ đứng xếp hàng dọc theo thành lũy, đánh trống lắc, chơi đàn lia và khua lúc-lắc, trong khi những tia nắng mặt trời đang lặn phía sau những ngọn núi vùng Numidia chiếu xuyên qua những dây đàn lia nơi những cánh tay trần của họ đang vươn tới. Thỉnh thoảng nhạc cụ của họ bất chợt im bặt, và một tiếng thét vang lên chói tai, dồn dập, cuồng loạn, liên tục, một dạng tiếng sủa phát ra bằng cách đập lưỡi vào hai khóe miệng. Những người khác, bất động hơn cả tượng Nhân sư, tì khuỷu tay lên cằm và dán đôi mắt đen láy nhìn chằm chằm vào đoàn quân đang tiến lên.

Mặc dù Sicca là một thành phố linh thiêng nhưng nó không thể chứa nổi một đám đông lớn như vậy; riêng ngôi đền cùng các công trình phụ cận đã chiếm tới một nửa diện tích. Do đó, đám người Rợ thoải mái dựng trại trên đồng bằng; những ai thuộc biên chế chính quy thì theo đội hình, phần còn lại tùy theo quốc tịch hoặc sở thích cá nhân.

Người Hy Lạp dựng những chiếc lều da thành các hàng song song; người Iberia bày những gian lện bạt thành hình tròn; người Gaul tự dựng cho mình những túp lều bằng ván; người Libya làm những túp lều bằng đá khô, trong khi người da đen dùng móng tay đào những chiến hào trên cát để ngủ. Nhiều kẻ chẳng biết đi đâu, cứ lang thang giữa đống hành lý và khi màn đêm buông xuống thì nằm bẹp xuống đất trong bộ áo choàng rách rưới.

Đồng bằng, được bao bọc hoàn toàn bởi những dãy núi, trải rộng xung quanh họ. Đâu đó một cây cọ nghiêng mình trên đồi cát, thông và sồi chấm phá trên sườn các vách đá; đôi khi một trận mưa dông vắt vẻo từ bầu trời như một dải khăn dài, trong khi miền quê khắp nơi vẫn tràn ngập sắc xanh và sự tĩnh lặng; rồi một làn gió ấm thổi tung những cơn lốc bụi, và một dòng suối đổ ào ào thành thác từ đỉnh Sicca — nơi ngưng tụ mái vàng trên những cột đồng của đền thờ Nữ thần Tình yêu xứ Carthage, nữ chúa của vùng đất này. Bà dường như lấp đầy nơi đây bằng linh hồn mình. Giữa những cơn chấn động của đất đai, sự biến đổi nhiệt độ và những trò đùa của ánh sáng, bà thể hiện sự ngông cuồng của quyền năng cùng vẻ đẹp của nụ cười vĩnh cửu. Đỉnh những ngọn núi có hình trăng lưỡi liềm; những ngọn khác thì giống bầu ngực phụ nữ với bộ ngực căng phồng, và đám người Rợ cảm thấy một sự nặng nề tràn ngập đê mê đang đè nặng lên sự mệt mỏi của họ.

Spendius đã mua một tên nô lệ bằng số tiền thu được từ con lạc đà. Suốt cả ngày hắn nằm ngủ dài trước lều của Matho. Thỉnh thoảng hắn giật mình tỉnh giấc, tưởng chừng trong mơ nghe thấy tiếng rít của những chiếc roi da; hắn mỉm cười lướt tay qua những vết sẹo ở chân nơi những chiếc xiềng xích từng đeo suốt một thời gian dài, rồi lại chìm vào giấc ngủ.

Matho chấp nhận sự đồng hành ấy, và mỗi khi hắn ra ngoài, Spendius lại tháp tùng như một kẻ hộ vệ với thanh kiếm dài bên hông; hoặc đôi khi Matho thản nhiên gác tay lên vai người kia, bởi vì Spendius rất thấp.

Một buổi chiều khi họ đang cùng nhau đi qua các con phố trong trại, họ nhìn thấy vài kẻ khoác áo choàng trắng; trong số đó có Narr’ Havas, hoàng tử xứ Numidia. Matho giật mình.

“Kiếm của ngươi!” hắn thét lên; “Ta sẽ giết hắn!”

“Chưa phải lúc!” Spendius vừa nói vừa giữ hắn lại. Narr’ Havas đã tiến về phía hắn.

Hắn hôn cả hai ngón cái để tỏ ý kết minh, không hề lộ chút giận dữ nào về cơn say trong bữa tiệc; rồi hắn tuôn một tràng dài đả kích Carthage, nhưng lại không nói rõ lý do đưa hắn đến với đám người Rợ.

“Liệu hắn đến để phản bội họ, hay để phản bội nước Cộng hòa?” Spendius tự hỏi; và vì hắn hy vọng kiếm lợi từ mọi sự hỗn loạn, hắn cảm thấy biết ơn Narr’ Havas vì những tội phản bội trong tương lai mà hắn nghi ngờ vị hoàng tử này sẽ làm.

Thủ lĩnh người Numidia ở lại giữa đám lính đánh thuê. Hắn tỏ ý muốn kết thân với Matho. Hắn gửi cho hắn những con dê béo, vàng cá hồi và lông đà điểu. Người Libya, vốn ngạc nhiên trước những cử chỉ ân cần ấy, cứ phân vân không biết nên đáp lại hay tỏ ra bực bội. Nhưng Spendius đã dỗ dành hắn, và Matho để mặc cho tên nô lệ điều khiển, vẫn mãi do dự và chìm trong một sự tê liệt không thể đánh bại, giống như những kẻ từng uống một ngụm độc dược sẽ chết.

Một buổi sáng khi cả ba cùng đi săn sư tử, Narr’ Havas giấu một con dao găm trong áo choàng. Spendius cứ bám sát phía sau hắn, và khi họ quay về thì con dao vẫn chưa được rút ra.

Có lần Narr’ Havas dẫn họ đi một đoạn đường rất xa, tận biên giới vương quốc của hắn. Họ đến một hẻm núi hẹp, và Narr’ Havas mỉm cười tuyên bố rằng hắn đã quên đường. Spendius đã tìm lại được lối đi.

Nhưng thường thì Matho cứ sáng ra là bỏ đi, mang nỗi sầu muộn của một kẻ bói toán để lang thang khắp vùng quê. Hắn nằm dài trên cát và bất động ở đó cho đến tận tối.

Hắn lần lượt thỉnh ý tất cả các thầy phù thủy trong quân đội — những kẻ quan sát vết rắn bò, những kẻ đọc vì sao, và những kẻ thổi vào tro cốt người chết. Hắn nuốt nhựa galbanum, hạt seseli và nọc độc rắn lục đóng băng cả tâm can; những người phụ nữ da đen, cất những lời ca man rợ dưới ánh trăng, dùng trâm vàng chích vào trán hắn; hắn chất đầy lên người những vòng cổ và bùa chú; hắn lần lượt cầu khẩn Baal-Khamon, Moloch, bảy vị thần Kabiri, Tanith và nữ thần Tình yêu của người Hy Lạp. Hắn khắc một cái tên lên tấm đồng và chôn nó xuống cát ngay ngưỡng cửa lều. Spendius thường nghe thấy hắn rên rỉ và lẩm bẩm một mình.

Một đêm nọ, hắn bước vào.

Matho, trần truồng như một tử thi, đang nằm sấp trên tấm da sư tử, vùi mặt vào hai tay; một chiếc đèn treo chiếu sáng bộ giáp được móc trên cột lều ngay trên đầu hắn.

“Ngươi đang đau đớn ư?” tên nô lệ cất lời hỏi hắn. “Ngươi bị sao vậy? Trả lời ta đi?” Và hắn xốc vai Matho, gọi liên hồi mấy tiếng: “Chúa công! Chúa công!”

Cuối cùng Matho cũng ngước đôi mắt đầy trăn trở nhìn hắn.

“Nghe này!” hắn nói giọng thấp và đặt ngón tay lên môi. “Đó là cơn thịnh nộ của các vị thần! Con gái của Hamilcar đang truy đuổi ta! Ta sợ nàng ta lắm, Spendius!” Hắn ép chặt người vào ngực tên nô lệ như một đứa trẻ hoảng sợ trước bóng ma. “Nói gì đi chứ! Ta bệnh rồi! Ta muốn khỏi bệnh! Ta đã thử mọi cách rồi! Nhưng ngươi, có lẽ ngươi biết vị thần nào quyền năng hơn, hay một lời cầu khẩn nào không thể cưỡng lại chăng?”

“Để làm gì chứ?” Spendius hỏi.

Vừa đấm cả hai tay vào đầu, hắn đáp:

“Để tống khứ nàng ta đi!”

Rồi vừa lẩm bẩm với những quãng ngắt dài, hắn nói:

“Chắc chắn ta là nạn nhân của một lễ tế nào đó mà ả đã hứa dâng cho các thần?—Ả đang trói buộc ta bằng một sợi xích mà chẳng ai nhìn thấy. Nếu ta bước đi, là ả đang tiến tới; khi ta dừng lại, ả đang nghỉ ngơi! Đôi mắt ả thiêu đốt ta, ta nghe thấy tiếng nói của ả. Ả bao trùm lấy ta, ả thâm nhập vào ta. Ta có cảm giác ả đã trở thành linh hồn của ta rồi!

“Thế mà giữa chúng ta lại như có những con sóng vô hình của một đại dương vô tận! Nàng ở rất xa và hoàn toàn không thể chạm tới! Sự lộng lẫy của vẻ đẹp nàng tạo ra một đám mây ánh sáng bao quanh, và có những lúc ta nghĩ rằng mình chưa từng thấy nàng — rằng nàng không hề tồn tại — và tất cả chỉ là một giấc mơ!”

Matho cứ thế khóc nức nở trong bóng tối; đám người Rợ đang ngủ say. Spendius nhìn hắn, chợt nhớ đến những gã thanh niên ngày trước từng nài nỉ hắn với những chiếc hộp vàng trên tay khi hắn dẫn đàn kỹ nữ đi qua các thành phố; một cảm giác xót thương dâng lên trong lòng, và hắn nói —

“Hãy mạnh mẽ lên, chủ nhân của tôi! Hãy huy động ý chí của ngài, đừng cầu xin các vị thần nữa, bởi vì chúng sẽ chẳng màng quay đầu trước tiếng kêu của loài người! Khóc lóc như một kẻ hèn nhát ư? Ngài không thấy nhục nhã khi một người phụ nữ lại có thể khiến ngài đau khổ đến thế sao?”

“Ta là trẻ con chắc?” Matho nói. “Ngươi nghĩ ta bị dao động bởi gương mặt và tiếng hát của chúng ư? Chúng ta giữ chúng ở Drepanum để quét dọn chuồng trại. Ta từng ôm chúng giữa chốn giao tranh, dưới những trần nhà sụp đổ, và khi máy bắn đá vẫn đang rung bần bật!—Nhưng còn nàng ấy, Spendius, chính là nàng ấy!—”

Tên nô lệ ngắt lời hắn:

“Nếu nàng không phải là con gái của Hanno—”

“Không!” Matho thét lên. “Nàng chẳng có điểm gì chung với những người con gái khác! Ngươi đã thấy đôi mắt to dưới cặp lông mày lớn của nàng chưa, tựa như những vòm mặt trời dưới các cổng khải hoàn? Hãy nghĩ xem: khi nàng xuất hiện, mọi ngọn đuốc đều trở nên nhợt nhạt. Bộ ngực trần của nàng lấp lánh ẩn hiện qua những viên kim cương trên vòng cổ; phía sau nàng, ngươi thoang thoảng cảm nhận được mùi hương của một đền thờ, và toàn bộ con người nàng phát ra thứ gì đó ngọt ngào hơn cả rượu và khủng khiếp hơn cả cái chết. Thế mà nàng vẫn bước đi, rồi nàng dừng lại.”

Hắn vẫn há hốc miệng, đầu cúi gằm và tròng mắt trợn trừng.

“Nhưng ta muốn nàng! Ta cần nàng! Ta vì nàng mà chết đây! Ta cuồng dại vì niềm vui sướng điên cuồng khi nghĩ đến cảnh được ôm nàng trong vòng tay, thế mà ta lại căm ghét nàng, Spendius! Ta muốn đánh cho nàng một trận! Phải làm sao đây? Ta chỉ muốn tự bán mình để làm nô lệ cho nàng! Ngươi từng là nô lệ đấy! Ngươi đã từng có dịp nhìn thấy nàng, hãy kể cho ta nghe về nàng đi! Đêm nào nàng cũng leo lên sân thượng cung điện của mình phải không? A! Những viên đá chắc phải run rẩy dưới đôi giày xăng-đan của nàng, và các vì sao phải cúi xuống để ngắm nhìn nàng!”

Hắn ngả người ra sau trong cơn cuồng nộ tột độ, cổ họng phát ra tiếng khò khè như một con bò mộng bị thương.

Rồi Matho cất tiếng hát: “Hắn đuổi theo vào khu rừng con quái vật cái, với chiếc đuôi uốn lượn trên đám lá khô như một dòng suối bạc.” Và với giọng ngân dài, hắn bắt chước giọng nói của Salammbô, trong khi hai bàn tay dang rộng giữ hờ như hai bàn tay nhẹ nhàng trên những dây đàn lia.

Trước mọi lời an ủi mà Spendius đưa ra, hắn chỉ lặp đi lặp lại những câu nói đó; những đêm dài của họ trôi qua trong những tiếng than vãn và khuyên lơn.

Matho tìm cách dìm nỗi sầu muộn vào rượu chè. Sau những cơn say, hắn càng trở nên ủ dột hơn. Hắn thử giải khuây bằng trò chơi xúc xắc, và mất sạch từng chiếc lá vàng trên chiếc vòng cổ của mình. Hắn bắt người ta đưa mình đến chỗ những người hầu của Nữ thần; nhưng hắn lại lầm lũi đi xuống sườn đồi với những tiếng nức nở, hệt như kẻ vừa dự đám tang trở về.

Trái lại, Spendius ngày càng trở nên bạo dạn và vui vẻ. Người ta thấy hắn la cà ở các quán rượu lợp lá để ba hoa giữa đám lính. Hắn vá lại những bộ giáp cũ. Hắn tung hứng dao găm. Hắn ra đồng hái thảo dược cho người bệnh. Hắn dí dỏm, tháo vát, đầy mưu mẹo và lắm điều; đám người Rợ dần quen với sự giúp đỡ của hắn, và cuối cùng họ đã yêu quý hắn.

Tuy nhiên, họ vẫn đang mòn mỏi chờ đợi một sứ thần từ Carthage mang đến những con la lấp đầy giỏ vàng; và cứ tính toán hoài một bài toán cũ, họ lại dùng ngón tay vạch những con số trên cát. Ai nấy đều tự sắp xếp trước cuộc đời mình; họ sẽ có thê thiếp, nô lệ, điền trang; số khác dự định chôn giấu kho báu hoặc đem liều lĩnh đầu tư vào một con tàu. Nhưng tính khí họ trở nên cáu kỉnh vì sự rỗi rãi; những cuộc tranh chấp nổ ra liên tục giữa lính kỵ binh và lính bộ binh, giữa người Rợ và người Hy Lạp, đi kèm tiếng la hét chói tai của đám phụ nữ không dứt.

Mỗi ngày lại có thêm những kẻ kéo đến trong bộ dạng gần như trần truồng, trên đầu cài cỏ để chống chọi với cái nắng; đó là những con nợ của giới giàu có Carthage bị ép đi cày thuê cho các điền chủ rồi trốn thoát. Người Libya cũng đổ xô tới cùng với những nông dân khánh kiệt vì thuế khóa, những kẻ ngoài vòng pháp luật và tội phạm. Rồi đám thương nhân, tất cả những tay buôn rượu và dầu, đang nổi khùng vì chưa được trả tiền, bắt đầu quay sang đổ lỗi cho nước Cộng hòa. Spendius liền đứng lên đả kích chính quyền. Chẳng mấy chốc lương thực cạn kiệt; và người ta bắt đầu bàn chuyện kéo cả đám đông tiến về Carthage rồi gọi quân La Mã đến.

Một buổi tối, vào giờ ăn tối, những âm thanh đục ngầu, khô khốc vang lên từ đằng xa và một sắc đỏ thấp thoáng xuất hiện giữa những nếp đồi.

Đó là một chiếc kiệu lớn màu tía, trang trí những chiếc lông đà điểu ở các góc. Những chuỗi pha lê và vòng hoa ngọc trai đập lạch tạch vào tấm rèm đang khép kín. Theo sau kiệu là những con lạc đà đeo chuông lớn kêu lanh lảnh trước ngực, xung quanh là đám kỵ binh mặc giáp vảy vàng từ vai xuống gót.

Chúng dừng lại cách trại ba trăm bước để lấy những chiếc khiên tròn, kiếm bản rộng và mũ giáp Boeotian ra khỏi bao da treo sau yên ngựa. Một số ở lại canh lạc đà, số khác tiếp tục hành quân. Cuối cùng, những hiệu kỳ của nước Cộng hòa xuất hiện, đó là những cây gậy gỗ màu xanh có gắn hình đầu ngựa hoặc quả thông ở đầu. Đám người Rợ đứng cả dậy vỗ tay hoan hô; phụ nữ lao về phía lính cận vệ của quân đoàn và hôn chân họ.

Chiếc kiệu tiến lên trên vai mười hai tên nô lệ da đen bước đi đều nhịp với những bước chân ngắn và nhanh; chúng di chuyển hỗn loạn sang phải hoặc trái, vướng víu bởi dây lều, súc vật đi lang thang hay những chiếc kiềng ba chân đang nấu đồ ăn. Thỉnh thoảng, một bàn tay múp míp đeo đầy nhẫn lại hé mở rèm kiệu, và một giọng khàn khàn cất lên những lời quở trách lớn tiếng; lúc đó đám người khiêng kiệu lại dừng lại và đổi hướng khác đi xuyên qua trại.

Nhưng những tấm rèm tía được kéo lên, và một khuôn mặt người vô cảm, phù thũng hiện ra đang tựa trên chiếc gối lớn; đôi lông mày cong như chiếc vòm bằng gỗ mun khép chặt vào nhau ở phần chóp; bụi vàng lấp lánh trên mái tóc xoăn tít, và gương mặt xanh xao đến mức trông như được phủ một lớp bột đá mài. Phần thân còn lại bị che khuất dưới những tấm da cừu nhồi đầy trong kiệu.

Nhìn kẻ đang ngả ngớn ấy, binh lính nhận ra Suffet Hanno, kẻ mà sự chần chừ đã góp phần làm mất trận chiến quần đảo Aegat; còn về chiến thắng của hắn tại Hecatompylos trước người Libya, thì dẫu hắn có hành xử nhân từ đi chăng nữa, đám người Rợ nghĩ rằng đó cũng chỉ vì lòng tham, bởi vì hắn đã tự mình bán hết tù binh để trục lợi dù báo cáo với nước Cộng hòa là chúng đã chết.

Sau khi tìm hồi lâu một chỗ thuận lợi để diễn thuyết trước binh lính, hắn ra hiệu; chiếc kiệu dừng lại, và Hanno, được hai tên nô lệ đỡ, đặt đôi chân run rẩy xuống đất.

Hắn đi bốt nỉ đen rải những hình trăng lưỡi liềm bằng bạc. Đôi chân được quấn những dải băng hệt như xác ướp, và phần thịt lòi ra qua những khe hở của lớp vải lanh; chiếc bụng phệ phè vượt ra ngoài chiếc áo khoác màu đỏ thẫm che đùi; những ngấn cổ chảy xệ xuống ngực như nếp da cổ của loài bò; chiếc áo tunic thêu hoa đang rách toạc ở nách; hắn khoác một chiếc khăn quàng, một thắt lưng và một tấm áo choàng đen rộng thùng thình có tay áo kép viền ren. Nhưng sự thừa thãi của y phục, chiếc vòng cổ bằng đá xanh to bản, những chiếc khuyên vàng và đôi khuyên tai nặng nề chỉ càng làm cho thân hình dị dạng của hắn thêm gớm ghiếc. Người ta có thể lầm tưởng hắn với một bức tượng thần thô kệch được đẽo từ một khối đá; bởi vì một lớp bệnh hủi tái nhợt lan khắp cơ thể khiến hắn trông giống một vật vô tri. Tuy nhiên, chiếc mũi khoằm như mỏ kền kền của hắn lại phập phồng kịch liệt để hít lấy không khí, và đôi mắt nhỏ với hàng lông mi dính bết keo đang ánh lên thứ ánh sáng lạnh lẽo, kim loại. Hắn cầm trên tay một chiếc thìa dẹt bằng gỗ lô hội để gãi da.

Cuối cùng, hai người loan tin thổi những chiếc tù và bằng bạc; tiếng ồn ào dịu xuống, và Hanno bắt đầu cất lời.

Hắn mở đầu bằng việc ca ngợi các vị thần và nước Cộng hòa; đám người Rợ nên thấy vinh dự vì đã phục vụ nó. Nhưng họ phải tỏ ra hợp lý hơn; thời buổi khó khăn, “và nếu một người chủ chỉ có ba quả ô-liu, chẳng lẽ ông ta không có quyền giữ lại hai quả cho riêng mình sao?”

Vị Suffet già đan xen bài phát biểu của mình bằng những câu tục ngữ và ngụ ngôn như thế, đồng thời gật gù cái đầu để cầu mong sự đồng tình.

Hắn nói bằng tiếng Punic, trong khi những kẻ vây quanh hắn (những tên nhanh nhẹn nhất đã vội vã chạy đến mà không mang theo vũ khí) lại là người Campania, người Gaul và người Hy Lạp, thế nên chẳng một ai trong đám đông hiểu nổi hắn nói gì. Nhận ra điều đó, Hanno bèn dừng lại suy ngẫm, nặng nhọc đu đưa thân hình từ chân này sang chân kia.

Hắn chợt nghĩ ra ý định triệu tập các đội trưởng tới; thế là những người loan tin của hắn hô to mệnh lệnh bằng tiếng Hy Lạp, ngôn ngữ đã được dùng làm hiệu lệnh trong quân đội Carthage từ thời Xanthippus.

Đám lính canh dùng roi giải tán đám đông binh lính; và các đội trưởng của các đội hình phalanx xứ Sparta cùng các thủ lĩnh của các Cohort người Rợ nhanh chóng kéo đến với phù hiệu cấp bậc cùng giáp phục của dân tộc họ. Đêm đã buông xuống, một sự hỗn loạn lớn đang lan rộng khắp đồng bằng; những đốm lửa cháy rực đây đó; và binh lính cứ chạy vòng quanh hỏi nhau chuyện gì đã xảy ra, và tại sao vị Suffet vẫn chưa phát tiền?

Hắn đang trình bày những gánh nặng vô tận của nước Cộng hòa trước các đội trưởng. Ngân khố của bà đã trống rỗng. Khoản cống nạp cho Rome đang đè nặng lên họ. “Chúng tôi hoàn toàn bối rối chẳng biết phải làm sao! Bà ấy thật đáng thương làm sao!”

Thỉnh thoảng hắn lại xoa bóp tay chân bằng chiếc thìa gỗ lô hội, hoặc dừng lại để uống một loại thuốc sắc làm từ tro cốt của con chồn hôi và măng tây luộc trong giấm do một tên nô lệ dâng lên bằng chiếc cốc bạc; rồi hắn lấy chiếc khăn đỏ lau môi và nói tiếp:

“Thứ trước đây đáng giá một xê-ken bạc nay đáng giá ba xê-ken vàng, trong khi những vùng đất canh tác bị bỏ hoang trong chiến tranh chẳng mang lại lợi lộc gì! Nghề đánh bắt ốc biển làm thuốc nhuộm của chúng ta gần như tiêu tan, và ngay cả ngọc trai cũng trở nên đắt đỏ; chúng ta hầu như không đủ dầu thơm để phụng sự các vị thần! Còn về chuyện ăn uống, tôi xin phép không nói tới; đó thực sự là một thảm họa! Vì thiếu chiến thuyền nên chúng ta không có gia vị, và việc kiếm được silphium là vô cùng khó khăn do các cuộc nổi loạn ở biên giới Cyrene. Sicily, nơi từng cung cấp vô số nô lệ, nay đã đóng cửa với chúng tôi! Ngay ngày hôm qua, tôi đã phải trả số tiền mua một gã tắm rửa và bốn tên bếp núc còn nhiều hơn số tiền tôi từng trả để mua một đôi voi!”

Hắn mở một cuộn giấy cót dài; và không bỏ sót một con số nào, hắn đọc tuốt tuột mọi khoản chi phí mà chính quyền đã gánh chịu: bao nhiêu tiền để sửa chữa đền đài, lát đường phố, đóng tàu, đánh bắt san hô, mở rộng Syssitia, và làm máy móc trong các mỏ quặng ở xứ sở người Cantabrian.

Nhưng các đội trưởng hiểu tiếng Punic ít chẳng kém gì binh lính, mặc dù đám lính đánh thuê vẫn chào nhau bằng ngôn ngữ đó. Thường lệ, người ta vẫn bố trí một số sĩ quan Carthage trong quân đội Rợ để làm thông ngôn; sau chiến tranh, họ đã trốn biệt vì sợ bị trả thù, và Hanno đã quên không mang theo họ; hơn nữa, giọng nói khàn đặc của hắn đã bị cuốn bay theo gió.

Đám người Hy Lạp, với chiếc đai lưng bằng sắt thắt chặt, cố gắngnh rướng tai để đoán ý hắn, trong khi những kẻ miền núi khoác da thú như loài gấu thì nhìn hắn với vẻ ngờ vực hoặc ngáp dài ngáp ngắn khi tỳ tay lên những cây gậy nạm đồng. Lũ người Gaul vô tư cười nhạo khi lắc lư mái tóc dài, và những gã đàn ông sa mạc thì đứng nghe bất động, trùm kín trong những tấm áo choàng lông cừu xám; những kẻ khác vẫn tiếp tục kéo đến từ phía sau; lính canh bị đám đông xô đẩy nên lảo đảo trên lưng ngựa; người da đen giơ cao những nhánh thông cháy rừng rực bằng một cánh tay; và viên quan lớn người Carthage, đứng trên một gò đất cỏ rậm, vẫn tiếp tục bài diễn thuyết của mình.

Tuy nhiên, đám người Rợ đang dần mất kiên nhẫn; những tiếng lầm bầm nổi lên, và ai nấy đều xúm lại chỉ trích hắn. Hanno khua khoắng chiếc thìa dẹt; và những kẻ muốn người khác giữ trật tự lại càng hét to hơn, làm tiếng ồn thêm phần náo loạn.

Bất chợt, một gã có vẻ ngoài tầm thường lao đến dưới chân Hanno, giật lấy chiếc tù và của người loan tin, thổi lên một hồi, và Spendius (chính là hắn) thông báo rằng hắn sắp nói một điều vô cùng quan trọng. Trước lời tuyên bố được thốt lên nhanh chóng bằng năm thứ tiếng: Hy Lạp, Latinh, Gaul, Libya và Balearic, các đội trưởng, nửa ngạc nhiên nửa buồn cười, đáp lại rằng: “Nói đi! Nói đi!”

Spendius ngập ngừng; hắn run rẩy; cuối cùng, hướng về phía người Libya — những kẻ chiếm số lượng đông đảo nhất — hắn bảo họ:

“Tất cả các ngươi vừa nghe thấy những lời đe dọa khủng khiếp của gã này rồi đấy!”

Hanno chẳng hề có phản ứng gì, điều đó chứng tỏ hắn không hiểu tiếng Libya; và để thử nghiệm tiếp, Spendius lặp lại nguyên câu đó bằng các phương ngữ Rợ khác.

Họ nhìn nhau ngạc nhiên; rồi như có một sự đồng thuận ngầm, và có lẽ tin chắc rằng mình đã hiểu, họ cúi đầu ra hiệu đồng ý.

Rồi Spendius bắt đầu bằng giọng điệu đanh thép:

“Đầu tiên hắn nói rằng tất cả các vị thần của những dân tộc khác chỉ là những giấc mơ so với các vị thần của Carthage! Hắn gọi các ngươi là lũ hèn nhát, kẻ trộm, kẻ dối trá, lũ chó má và là con hoang của loài chó! Nếu không vì các ngươi (hắn nói thế đấy!) thì nước Cộng hòa đã chẳng bị ép phải cống nạp những khoản quá mức cho người La Mã; chính vì sự phung phí của các ngươi mà ngân khố đã cạn kiệt nước hoa, hương liệu, nô lệ và silphium, bởi vì các ngươi đang thông đồng với đám du mục ở biên giới Cyrene! Nhưng những kẻ có tội sẽ bị trừng phạt! Hắn đã đọc danh sách những cực hình dành cho các ngươi; chúng bắt các ngươi phải đi lát đường phố, trang bị chiến thuyền, tô điểm cho các điện Syssitia, trong khi những kẻ còn lại sẽ bị đày ra mỏ quặng ở xứ sở người Cantabrian để cào đất.”

Spendius lặp lại những lời lẽ đó cho người Gaul, Hy Lạp, Campania và Balearic nghe. Đám lính đánh thuê, nhận ra một số danh từ riêng đã lọt vào tai họ, càng tin chắc rằng hắn đang thuật lại chính xác bài phát biểu của vị Suffet. Vài kẻ thét lên bảo hắn: “Ngươi nói láo!” nhưng giọng họ đã bị át đi trong tiếng la ó của những người khác; Spendius bồi thêm:

“Các ngươi không thấy là hắn đã để lại một đội kỵ binh dự bị ở bên ngoài doanh trại sao? Đến một tín hiệu định trước, chúng sẽ lao đến đây để tàn sát tất cả các ngươi.”

Đám người Rợ quay ngoắt về hướng đó, và khi đám đông tản ra, hiện lên ở chính giữa họ, tiến đến với dáng vẻ chậm chạp của một bóng ma, là một con người còm cõi, gầy guộc, hoàn toàn trần truồng, và phần thân phủ đầy những chùm tóc dài tua tủa cành khô, bụi bặm cùng gai góc. Quanh thắt lưng và đầu gối hắn quấn những dải rơm và giẻ rách; làn da mềm oặt bám đầy đất cát treo lủng lẳng trên các chi gầy guộc như những vạt áo rách trên cành cây khô; đôi tay run rẩy liên hồi và vừa đi vừa chống một gậy gỗ ô-liu.

Hắn tiến đến chỗ những người da đen đang cầm đuốc. Phần nướu tái nhợt hếch lên trong một điệu cười ngớ ngẩn; đôi mắt to hoảng hốt nhìn chăm chăm vào đám đông người Rợ xung quanh.

Nhưng thét lên một tiếng kinh hãi, hắn lao ra phía sau họ, dùng thân thể họ làm lá chắn. “Chúng kìa! Chúng kìa!” hắn lắp bắp, chỉ tay về phía đám lính cận vệ của vị Suffet đang đứng bất động trong bộ giáp lấp lánh. Những con ngựa của họ, lóa mắt vì ánh đuốc đang tí tách cháy trong bóng tối, đang cào cào móng xuống đất; bóng ma người quằn quại và tru lên:

“Chúng giết hết rồi!”

Trước những lời được thét lên bằng tiếng Balearic ấy, một số người Balearic tiến lại và nhận ra hắn; mặc kệ câu hỏi của họ, hắn lặp lại:

“Đúng thế, giết hết rồi, sạch trơn! Bị nghiền nát như nho ấy! Toàn những chàng trai khôi ngô! Đám lính ném đá! Bạn đồng hành của ta và của cả các ngươi nữa!”

Họ đưa rượu cho hắn uống, và hắn khóc nức nở; rồi hắn tuôn ra một tràng kể lể.

Spendius khó khăn lắm mới kìm nén được niềm vui sướng khi giải thích những nỗi kinh hoàng do Zarxas kể cho người Hy Lạp và Libya nghe; hắn không thể ngờ mọi chuyện lại diễn ra suôn sẻ và đúng lúc đến thế. Đám người Balearic tái mặt khi hay tin các đồng đội của họ đã bỏ mạng ra sao.

Đó là một nhóm ba trăm lính ném đá vừa đổ bộ vào tối hôm trước, và hôm đó đã ngủ quên quá giấc. Khi họ đến quảng trường Khamon thì đám người Rợ đã đi mất, và họ rơi vào thế tay không tấc sắt, bởi những viên đạn đất sét đã bị chất lên lưng lạc đà cùng đống hành lý còn lại. Họ được phép tiến vào phố Satheb cho đến cánh cổng gỗ dát đồng; rồi toàn bộ dân chúng với một ý chí đồng lòng đã lao vào tấn công họ.

Quả thực, binh lính vẫn nhớ có một tiếng hò reo lớn; chỉ có Spendius, vì chạy trốn ở đầu các cánh quân nên không nghe thấy.

Sau đó, những xác chết được đặt vào vòng tay của các vị thần Pataec viền quanh đền thờ Khamon. Họ bị quy tội cho mọi tội ác của đám lính đánh thuê; thói ham ăn, trộm cắp, bất kính, sự kiêu ngạo, và cả vụ sát hại những con cá trong vườn của Salammbô. Thi thể của họ bị đem ra cắt xẻo dã man; các tư tế thiêu đốt tóc họ để tra tấn linh hồn; từng phần thi thể bị treo lên ở các cửa hàng thịt; thậm chí có kẻ còn cắm cả răng vào đó, và đến chiều tối những giàn hỏa táng được châm lên ở các ngã tư để thiêu rụi họ hoàn toàn.

Đó chính là những ngọn lửa đã nhấp nháy từ đằng xa qua mặt hồ. Nhưng vì một số ngôi nhà bốc cháy, những kẻ còn sống dở chết dở sót lại nhanh chóng bị ném qua tường thành; Zarxas đã ẩn nấp giữa những đám sậy bên bờ hồ cho đến tận hôm sau; rồi hắn lang thang khắp vùng quê, tìm kiếm dấu vết quân đội trên đường qua các dấu chân trong bụi đất. Ban ngày hắn trốn trong hang động; ban đêm lại tiếp tục hành quân với những vết thương rớm máu, đói khát, bệnh tật, sống bằng rễ cây và xác thối; cuối cùng có một ngày hắn nhìn thấy những ngọn giáo xuất hiện ở chân trời và cứ thế bám theo, bởi trí lực của hắn đã hoảng loạn vì sợ hãi và khốn khổ.

Sự phẫn nộ của binh lính, vốn bị nén lại suốt quãng thời gian hắn kể chuyện, bùng nổ dữ dội như cuồng phong; họ định tàn sát đám lính canh cùng cả vị Suffet. Vài người đứng ra can ngăn, nói rằng họ phải nghe cho ra lẽ và ít ra cũng phải biết liệu mình có được trả tiền hay không. Thế là tất cả cùng hô vang: “Tiền của chúng ta đâu!” Hanno đáp rằng hắn đã mang đến rồi.

Họ chạy tới các trạm gác, và đống hành lý của vị Suffet được đám người Rợ đẩy xộc vào giữa lều trại. Chẳng cần đợi nô lệ, họ nhanh chóng tháo tung các giỏ đồ; bên trong họ tìm thấy những chiếc áo choàng bằng lụa hyacinth, bọt biển, dụng cụ cạo da, bàn chải, nước hoa và bút chì kẻ mắt antimony — tất cả đều là của đám lính cận vệ, những kẻ giàu có và vốn quen với sự xa hoa đó. Tiếp theo, họ mở một chiếc thùng đồng lớn đặt trên lưng lạc đà: đó là của vị Suffet dùng để tắm trên đường đi; bởi vì hắn đã làm đủ mọi biện pháp cẩn trọng, thậm chí còn mang theo cả những con chồn hôi nhốt lồng từ Hecatompylos để đem thiêu sống làm thuốc sắc cho mình. Nhưng vì căn bệnh khiến hắn rất thèm ăn, nên ở đây còn có rất nhiều thực phẩm và các loại rượu, đồ muối chua, thịt và cá ngâm mật ong, cùng những hũ gia vị Commagene hoặc mỡ ngỗng đông lạnh phủ tuyết và rơm thái nhỏ. Số lượng nhiều vô kể; hễ mở thêm giỏ nào ra là họ lại thấy thêm đồ, và những tràng cười vang lên như những đợt sóng tranh chấp.

Còn về khoản lương bổng của đám lính đánh thuê thì vừa vặn đầy trong hai chiếc giỏ đan bằng cỏ esparto; thậm chí người ta còn thấy trong một chiếc có cả những đồng xu bằng da mà nước Cộng hòa dùng để tiết kiệm tiền kim loại; và khi đám người Rợ tỏ vẻ hết sức ngạc nhiên, Hanno liền giải thích rằng vì sổ sách quá phức tạp nên các vị bô lão không có thời gian kiểm tra. Dù sao thì họ đã gửi trước khoản này đây.

Thế là mọi thứ chìm vào hỗn loạn và rối ren: la lừa, người hầu, kiệu, lương thực và hành lý. Binh lính lấy những đồng tiền trong túi ném vào người Hanno. Hắn chật vật lắm mới trèo lên được lưng một con lừa; và tháo chạy, bám chặt vào bờm lừa, vừa tru lên, vừa khóc lức nở, bị xóc nảy, bầm dập và trút nguyền rủa của mọi vị thần lên đầu quân đội. Chiếc vòng cổ to bản nạm đá quý nảy tưng tưng lên tận mang tai. Chiếc áo choàng quá khổ kéo lê phía sau được hắn ngậm chặt trong miệng, và từ đằng xa đám người Rợ gào thét đuổi theo: “Cút đi, quân hèn nhát! Đồ heo! Vũng bùn của thần Moloch! Hãy đổ mồ hôi ra mà nhả vàng với dịch hạch của mày đi! Nhanh lên! Nhanh lên!” Đám hộ vệ bại trận phi nước đại theo sát bên hắn.

Nhưng cơn thịnh nộ của đám người Rợ vẫn chưa chịu lắng xuống. Họ nhớ ra rằng có mấy kẻ trong số họ từng xuất phát đi Carthage mà mãi không thấy trở lại; chắc chắn bọn họ đã bị giết rồi. Sự bất công quá đỗi ấy khiến họ nổi giận lôi đình, và họ bắt đầu nhổ cọc lều, cuộn áo choàng lại, siết đai cương ngựa; ai nấy vớ lấy mũ giáp cùng gươm giáo, và chỉ trong chớp mắt mọi thứ đã sẵn sàng. Những kẻ không có vũ khí thì lao vào rừng để đốn gậy gộc.

Bình minh ló rạng; dân chúng Sicca đã tỉnh giấc và nhốn nháo trên đường phố. “Chúng đang kéo về Carthage kìa,” họ bảo nhau, và lời đồn đó nhanh chóng lan khắp vùng quê.

Từ mọi lối mòn và khe núi, người ta túa ra. Tác kẻ chăn cừu chạy ào từ trên núi xuống.

Rồi khi đám người Rợ đã khởi hành, Spendius phi ngựa Punic vòng quanh đồng bằng, theo sau là tên nô lệ dắt theo con ngựa thứ ba.

Chỉ còn sót lại một chiếc lều duy nhất. Spendius bước vào.

“Dậy đi, chủ nhân! Đứng lên nào! Chúng ta lên đường thôi!”

“Ngươi đi đâu thế?” Matho hỏi.

“Đến Carthage!” Spendius thét lên.

Matho lao vút lên con ngựa mà tên nô lệ đang giữ sẵn ở cửa.

Nguồn: Việt Nam Thư Quán dịch từ Project Gutenberg
Được bạn: Mọt Sách đưa lên
vào ngày: 22 tháng 11 năm 2026

« Lùi Tiến »

💬 Thảo luận

Chưa có bình luận nào — hãy là người đầu tiên chia sẻ cảm nhận của bạn!

Đăng nhập để tham gia bình luận.