Một, Quyền lực và uy quyền

Tạ Thuật Quân: Cục Công Thương giới thiệu tiêu chuẩn ISO9001-2000

Ngày 30 tháng 8 năm 2005, phòng làm việc Cục trưởng Cục Quản lý Hành chính Công Thương.

Cục trưởng Cục Quản lý Hành chính Công Thương thành phố Thành Đô Tạ Thuật Quân sinh năm 1951, từng làm giám đốc nhà máy, quận trưởng, chủ nhiệm ủy ban kinh tế thành phố, cục trưởng cục giám sát chất lượng. Tuy nhiên, xuất thân từ ngành công nghiệp nhưng ông có vẻ giống một người ham đọc sách hơn, lại mang một chút khí chất thư sinh. Tạ Thuật Quân thích đọc sách, thích học hỏi, thích nghiền ngẫm sự việc, thích thảo luận vấn đề, tính cách hoạt bát cởi mở, nói chuyện thú vị và hài hước. Chúng tôi vừa ngồi xuống, ông đã cùng tôi trà dư tửu hậu tán gẫu. Tạ Thuật Quân nói, người Thành Đô có câu cửa miệng là "bất tồn tại" (không tồn tại). Ví dụ bạn cảm ơn hoặc xin lỗi người khác, nơi khác đều nói "khách khí" hoặc "không sao", chỉ có người Thành Đô nói "bất tồn tại". Thường thì câu này có hai tầng ý nghĩa. Một là "bất tồn tại", tức là không có chuyện đó. Ví dụ bạn nói "làm phiền bạn rồi", tôi nói "bất tồn tại", nghĩa là bạn không gây phiền phức gì cho tôi cả. Hai là "bất thừa tái" (tiếng Thành Đô "bất thừa tái" đồng âm với "bất tồn tại"), tức là "không thể gánh vác". Ví dụ bạn nói "cảm ơn nhiều lắm", tôi nói "bất thừa tái", nghĩa là dám đâu, không dám nhận, quá lời rồi đây. Cả hai ý nghĩa đều hợp lý.

Thế là tôi cười hỏi, "chính phủ loại hình dịch vụ chuẩn hóa" các anh, là "tồn tại" hay "bất tồn tại", hoặc là "thừa tái" hay "bất thừa tái" đây?

Tạ Thuật Quân cười, nói đương nhiên là "tồn tại", cũng "thừa tái". Thừa tái cái gì? Thừa tái chức năng cung cấp dịch vụ chất lượng cao. Tôi có một quan điểm, đó là quản lý hành chính của chúng ta thuộc về ngành dịch vụ, là ngành công nghiệp thứ ba. Bởi vì nó phục vụ xã hội mà! Đã là ngành công nghiệp thì phải có sản phẩm. Sản phẩm của chúng ta là gì? Chính là dịch vụ. Đối tượng phục vụ của chúng ta, bao gồm tổ chức xã hội và cá nhân, đều là khách hàng của chúng ta. Đối mặt với khách hàng bạn nên làm thế nào? Rất đơn giản, chính là lấy điểm quan tâm của họ làm điểm quan tâm của chúng ta.

Tôi nói, đây quả là một sự chuyển đổi quan niệm quan trọng. Trước đây, công dân và tổ chức xã hội đều xoay quanh chính phủ. Chính phủ bắt anh làm gì, anh phải làm cái đó; chính phủ không cho anh làm gì, anh không được làm cái đó. Đặc biệt là doanh nghiệp, họ cứ phải ngày đêm đoán ý chính phủ nghĩ gì. Vừa phải dò dẫm thị trường, vừa phải đoán ý chính phủ, quả thực không dễ dàng gì. Bây giờ, chính phủ lại quay đầu nghĩ thay cho họ, sự chuyển đổi này thật đáng nể.

Tạ Thuật Quân nói, xây dựng "chính phủ loại hình dịch vụ chuẩn hóa", điểm then chốt chính là quan niệm phải chuyển đổi. Tôi có một góc nhìn, chưa chắc đã đúng, đó là quan niệm và niệm lực có chút khác biệt. Quan niệm là sự đồng thuận được hình thành bởi rất nhiều người, còn niệm lực là của cá nhân. Tôi không áp đặt lên người khác, cũng không cần người khác thừa nhận, đây chính là niệm lực. Chính phủ là bộ phận công cộng, cái mà họ cần chuyển đổi chính là quan niệm, cũng có thể gọi là "quan niệm của quan".

Tôi nói, xin hỏi quan niệm chuyển hóa thành hành động như thế nào?

Tạ Thuật Quân nói, giới thiệu tiêu chuẩn ISO9001-2000.

Tôi hỏi, tiêu chuẩn ISO9001-2000 là gì?

Tạ Thuật Quân nói, chính là tiêu chuẩn kiểm tra chất lượng sản phẩm của doanh nghiệp, còn gọi là "tiêu chuẩn chín nghìn". Tôi xuất thân làm công nghiệp, hiểu sâu sắc rằng việc kiểm tra sản phẩm bắt buộc phải có một tiêu chuẩn, bất kể sản phẩm của anh là gì, cho dù là loại đồ vật nào hay loại dịch vụ nào. Cho nên, khi tôi làm việc ở Cục Giám sát Chất lượng, đã muốn đem tiêu chuẩn này áp dụng vào quản lý chính phủ, từ tháng 11 năm 2003 đã bắt đầu làm ở Cục Công Thương rồi——

Tại sao nhất định phải làm thứ này?——

Bởi vì "chính phủ loại hình dịch vụ chuẩn hóa" bắt buộc phải giải quyết thật tốt vấn đề chuẩn hóa. Dịch vụ là vấn đề quan niệm, chuẩn hóa là vấn đề chế độ. Chỉ có chế độ mới có thể bảo đảm được chuẩn mực chất lượng dịch vụ——

Trước đây chẳng lẽ không có chế độ liên quan hay sao?——

Có thì có, nhưng không chuẩn hóa. Trước đây cũng có một số tiêu chuẩn đánh giá, nhưng thành phần chủ quan quá nhiều. Ví dụ một nhân viên văn phòng, công việc của anh ta tốt hay không, dựa vào cái gì để chấm điểm? Dựa vào ấn tượng——

Tôi đồng ý chuẩn hóa phải có tiêu chuẩn, thậm chí đồng ý chuẩn hóa chính là chỉ tiêu chuẩn của nó. Nhưng nó cũng có thể là một loại tiêu chuẩn tương đối dễ hiểu, sử dụng tên gọi bằng tiếng Trung, tại sao nhất định phải là một tiêu chuẩn nghe vừau cùn vướng miệng như ISO9001-2000 chứ?——

Bởi vì nó khoa học mà! Cái gọi là "khoa học", chính là quy trình nhất định tất yếu sinh ra kết quả nhất định, quy trình giống nhau tất yếu sinh ra kết quả giống nhau. Nếu không phải như vậy, thì gọi là huyền học, hoặc là tôn giáo. Tôn giáo cũng có một bộ quy trình, nhưng không bảo đảm kết quả giống nhau. Anh chiếu theo bộ đó mà tu luyện, cuối cùng chưa chắc đã thành Phật. Việc quản lý và kiểm tra chất lượng sản phẩm và dịch vụ, đương nhiên không thể mơ hồ, nói năng lấp lửng như vậy được. Cho nên chúng ta nhất định phải có một bộ tiêu chuẩn kiểm tra khoa học và phương thức thao tác khoa học, thì hiệu quả mới giống nhau được. Tiêu chuẩn dịch vụ giống nhau, mới có thể bảo đảm chất lượng cao; tiêu chuẩn đánh giá giống nhau, mới có thể bảo đảm sự công bằng——

Khoa học đương nhiên không sai, nhưng cũng phải có tính khả thi thì mới được. Tiêu chuẩn ISO9001-2000 gì đó của các anh, người không chuyên như tôi đọc mãi không hiểu. Mấy chồng tài liệu cẩm nang của các anh, tôi xem xong mà đầu to bằng hai cái. Bản thân anh có trình độ cao như vậy, nhân viên cấp dưới của anh có thể hiểu hết không? Nếu không hiểu, còn có thể thi hành không?——

Đương nhiên có thể thi hành. Tại sao lại được? Bởi vì giai đoạn trước chúng tôi đã làm rất nhiều công việc. Đầu tiên là định ra phương châm chất lượng, sau đó chia nhỏ lĩnh vực công việc của các hạng mục, tương đương với mấy phân xưởng của doanh nghiệp. Sau khi chia nhỏ, tìm ra điểm giao cắt và điểm hội tụ, liên kết thành một hệ thống, ai nấy tác chiến, ai nấy làm tròn chức trách của mình. Nói cách khác, định ra lĩnh vực công việc, thì định ra vị trí công tác; định ra vị trí công tác, thì định ra trách nhiệm; định ra trách nhiệm, thì định ra tiêu chuẩn. Trưởng phòng, phó trưởng phòng, cán bộ chủ nhiệm, phó cán bộ chủ nhiệm, nên làm gì, không nên làm gì, phải đạt đến mức độ nào, rõ mồn một. Cái này gọi là phân tách trách nhiệm——

Phân tách rồi thì sao chứ?——

Mỗi cá nhân trên quy trình của mình chỉ ghi nhớ rất ít thứ, không đòi hỏi phải đọc thông thạo tiêu chuẩn ISO9001-2000 như chuyên gia. Chúng ta là một tổ chức, tác dụng của tổ chức chính là có thể phóng đại năng lực cá nhân lên vô hạn. Là một cá nhân trong tổ chức, anh chỉ cần hiểu mục tiêu tổng thể là gì, yêu cầu dịch vụ là gì, kết quả cấu thành là gì, đọc thêm mấy lần là nhớ ngay——

Ý anh là, cái tiêu chuẩn ISO9001-2000 gì đó của anh mặc dù trông có vẻ thần bí (dù sao tôi cứ đọc là đau đầu), nhưng thực tế thi hành lại rất đơn giản?——

Đơn giản hơn trước rất nhiều. Ví dụ tôi là một nhân viên tiếp dân, sự việc đến tay, lãnh đạo không có phê thị, không có dặn dò, trước đây thì không có cách nào giải quyết, bây giờ thì không thành vấn đề. Lại ví dụ như làm giấy phép kinh doanh, trước đây dù hồ sơ đầy đủ, cũng vẫn phải phúc tra, đôi khi còn phải đưa cho lãnh đạo xem, bây giờ không cần nữa, há chẳng phải rất đơn giản sao?——

Tại sao?——

Bởi vì phân định rõ ràng trách nhiệm. Mỗi chức vụ, mỗi vị trí công tác, vào thời gian nào phạm vi nào, nên làm việc gì, có thể làm việc gì, đều được quy định rõ mồn một, không cần việc gì cũng phải để lãnh đạo ký tên——

Thế thì sao chứ?——

Quy trình được đơn giản hóa, hiệu quả được nâng cao. Trước đây làm giấy tờ mất sáu bảy ngày, bây giờ nhiều nhất là một giờ, tỷ lệ làm thủ tục ngay tại chỗ đã đạt tới 80% - 90%——

Cái này đương nhiên là tốt, nhưng cũng có một vấn đề. Nếu là những "nha môn nước trong" khác, làm bộ này còn có thể hiểu được, vì ít nhất có thể không mệt mỏi như trước. Cục Công Thương các anh trước đây vốn là một cơ quan quyền lực, giấy chứng nhận anh muốn cho ai thì cho người nấy, bây giờ e là không có quyền lớn như thế nữa nhỉ?——

Đương nhiên là không có. Không những không thể muốn cho ai thì cho, không muốn cho ai thì không cho, mà còn không thể muốn cho vào lúc nào thì cho lúc đó. Cải cách quy trình mà chúng tôi làm, một là đơn giản hóa, hai là chuẩn hóa. Cái gọi là "chuẩn hóa", chính là quy định rõ ràng việc gì anh bắt buộc phải làm, bắt buộc phải làm xong trong thời gian nào. Không làm, hoặc không làm xong trong thời gian quy định, người khác sẽ khiếu nại anh, chúng tôi cũng sẽ kiểm tra anh——

Quy định chết cứng luôn sao?——

Quy định chết cứng luôn——

Chẳng phải các anh vẫn luôn nói "chính sách vừa phải có tính nguyên tắc, vừa phải có tính linh hoạt" đó sao?——

Quan điểm của tôi là, với tư cách là nhân viên bình thường, điều quan trọng là nắm vững tính nguyên tắc; với tư cách là cán bộ lãnh đạo, điều quan trọng là nắm vững tính linh hoạt. Bởi vì lãnh đạo có vấn đề quyết sách, cho nên nên linh hoạt một chút. Nếu lãnh đạo cũng chỉ nói nguyên tắc, thì chết cứng rồi, cải cách không thể tiến hành được nữa! Còn nhân viên bình thường, bắt buộc phải hành sự theo nguyên tắc. Bọn họ mà cũng linh hoạt, thì chẳng còn chuẩn hóa gì nữa——

Thế thì những bữa cơm của các anh chẳng phải sẽ bớt đi rất nhiều sao?——

Sau khi quan niệm dịch vụ thay đổi, thì sẽ không cảm thấy bữa cơm đó ăn rất ngon miệng nữa. Họ sẽ cảm thấy đó là một việc đáng hổ thẹn. Việc trong phận sự làm không tốt, còn bắt người ta mời khách, không mất mặt lắm sao?——

Thế cái gì là vinh quang?——

Sự hài lòng của đối tượng phục vụ là tiêu chuẩn của chúng tôi, cũng là vinh quang của chúng tôi. Nếu các cơ quan hành chính đều đứng ở lập trường của người khác để suy nghĩ cho người khác, thì tiêu chuẩn này được thiết lập rồi đấy!——

Quyền lực không còn nữa, các anh vẫn còn uy quyền chứ?——

Nơi có tính uy quyền nhất chính là khoa học, uy quyền của khoa học cao hơn quyền lực của hành chính. Nhưng những thứ thuộc về khoa học cần sự thừa nhận của xã hội, hơn nữa sự thừa nhận này cuối cùng sẽ biến thành hành vi tổng thể. Ví dụ như chúng tôi làm tiêu chuẩn này, rất nhiều người đã hỏi tôi: Cục trưởng, xin hỏi mô hình này của anh đem dùng ở các bộ phận chính phủ thì làm sao mà được? Tôi nói, xin hỏi chúng ta là cục gì? Cục Công Thương! Cục Công Thương quản cái gì? Quản doanh nghiệp. Nếu anh không hiểu quản lý tiêu chuẩn của doanh nghiệp, không hiểu ISO9001-2000, anh quản lý người ta bằng cách nào? Ít nhất, sau khi chúng tôi đã hiểu, thì có lợi cho việc chỉ đạo đối với doanh nghiệp, cũng rất có thể thấu hiểu doanh nghiệp. Sau đó mọi người đều thừa nhận. Đem tiêu chuẩn ISO9001-2000 ra học, hiểu được mô hình quản lý đó, uy quyền của quản lý hành chính công thương tự nhiên sẽ xuất hiện thôi.

Điều này ngược lại là điều tôi chưa từng nghĩ tới. Mô hình quản lý khoa học, tiêu chuẩn kiểm tra khoa học, không những không làm giảm đi uy vọng của bộ phận hành chính chính phủ, trái lại còn nâng cao uy quyền của nó. Xem ra, chúng ta quả thực nên kiên trì quan điểm phát triển khoa học. Tuy nhiên, những điều Tạ Thuật Quân nói, tôi cho rằng vẫn có tính đặc thù. Bọn họ là Cục Công Thương. Cục Công Thương quản doanh nghiệp, tự nhiên không ngại ứng dụng tiêu chuẩn kiểm tra chất lượng của doanh nghiệp, còn các cục khác thì sao nhỉ?

Hai, Chi tiết quyết định thành bại

Lý Triệu Lâm: Hoan nghênh tôi vào cục công an

Ngày 30 tháng 8 năm 2005, phòng họp Cục Công an thành phố Thành Đô.

Phó cục trưởng thường trực Cục Công an thành phố Thành Đô Lý Triệu Lâm là một đại hán Sơn Đông chuẩn mực, vóc dáng khôi vĩ, tiếng nói oang oang, khí chất nam tính tràn trề. Ông sinh ra ở Liêu Ninh, lớn lên ở Tứ Xuyên, từng là thanh niên trí thức, cán bộ bảo vệ, cục trưởng cục quản lý giao thông, công tác lâu năm trong bộ phận công an, kinh nghiệm phong phú, quen thuộc tình hình, quan tâm cấp dưới. Khi làm Cục trưởng Cục Quản lý Giao thông, ông đã đặt ra một quy củ, vào giờ cao điểm tan tầm hằng ngày, cán bộ cơ quan phải xuống đường hỗ trợ duy trì trật tự; trong dịp Tết Nguyên đán, cảnh sát công tác ở cơ quan phải túc trực làm nhiệm vụ, để những cảnh sát giao thông dãi nắng dầm sương suốt bốn mùa có thể về nhà đón Tết cùng gia đình. Biện pháp trước giải quyết được vấn đề binh lực bất túc vào giờ cao điểm, biện pháp sau thể hiện sự quan tâm chăm sóc đối với cảnh sát tuyến đầu. Hơn nữa, cảnh sát cơ quan xuống cơ sở, vừa có thể trải nghiệm cuộc sống, vừa có thể gắn bó máu thịt với nhân dân, quả thực là một phương thức quản lý mang tính nhân văn và phương án đa thắng.

Lý Triệu Lâm bằng tuổi tôi, đều sinh năm 1947. Người cùng thế hệ nói chuyện phóng khoáng. Lý Triệu Lâm vừa bày tỏ ý hoan nghênh xong, tôi liền nói đùa rằng, các anh hoan nghênh chứ tôi thì không muốn đến đâu. Chỉ vì các anh là đơn vị thí điểm "chính phủ loại hình dịch vụ chuẩn hóa", không muốn đến cũng phải đến.

Lý Triệu Lâm hỏi tôi, tại sao không muốn đến?

Tôi nói, quan điểm của tôi là, có hai nơi, tốt nhất là suốt đời đừng nên đến, một là bệnh viện, hai nữa là cục công an các anh.

Mọi người đều cười.

Lý Triệu Lâm cũng cười. Ông nói, quan điểm này của anh chưa bắt kịp thời đại. Bây giờ quan niệm của con người đã thay đổi rồi. Trước đây có bệnh mới đến bệnh viện, bây giờ là để chăm sóc sức khỏe. Hàng năm chúng ta đều nên đi khám sức khỏe tổng quát, phòng ngừa bệnh tật cho cơ thể. Chức năng của bệnh viện đã thay đổi, người đến bệnh viện cũng thay đổi, không phải chỉ có người bệnh mới tới.

Tôi nói, lời này của anh chỉ nói đúng một nửa. Chúng ta quả thực có thể có bệnh hay không bệnh đều đến bệnh viện, nhưng sẽ không có ai có việc hay không có việc mà bước vào cục công an cả. Vào cục công an để làm gì? Cũng chăm sóc sức khỏe à?

Lý Triệu Lâm nói, cơ quan công an đương nhiên không chăm sóc sức khỏe, nhưng không có nghĩa là không có chức năng dịch vụ. Trước đây nhận thức của mọi người rất phiến diện, cứ như thể cảnh sát là kẻ bắt người xấu vậy. Thực ra, sự ra đời ban đầu của cảnh sát vẫn là để phục vụ quần chúng. Ví dụ như người canh gác ban đêm trước đây, chính là trạng thái nguyên thủy của cảnh sát tuần tra. Chức năng của anh ta cũng chỉ là nhắc nhở mọi người phòng cháy chữa phòng trộm cắp những thứ đó. Chế độ cảnh sát cứ dần dần chuyển biến như vậy đấy. Thực ra cơ quan công an ngoài chức năng tư pháp hình sự ra, còn có chức năng quản lý hành chính.

Tôi truy vấn, hai đại chức năng tư pháp hình sự và quản lý hành chính?

Lý Triệu Lâm nói, đúng vậy. Trong quản lý hành chính, lại có một mảng vô cùng lớn là quản lý xã hội. Cho nên, cơ quan công an cũng là phục vụ xã hội phục vụ quần chúng.

Tôi nói, ý của anh, chẳng lẽ là "quản lý chính là phục vụ"?

Lý Triệu Lâm nói, quản lý không chỉ là phục vụ. Nếu quản lý chính là phục vụ, thì nên gọi là phục vụ chứ không nên gọi là quản lý. Quản lý kỳ thực là hai đại chức năng, một là cửa ải, hai là phục vụ. Cửa ải chính là quản, phục vụ chính là lý, gộp lại gọi là quản lý. Giống như pháp luật và kỷ luật, gộp lại gọi là pháp kỷ. Pháp luật và kỷ luật có tác dụng gì? Đối với người tuân thủ pháp luật kỷ luật thì chẳng có tác dụng gì cả, chỉ đối với người không tuân thủ pháp luật mới phải đặt ra cửa ải. Vậy thì, những người đến cơ quan công an chúng ta làm việc, ví dụ như làm hộ khẩu làm giấy phép lái xe, có bao nhiêu người không hợp pháp? Không có bao nhiêu cả, đại đa số đều hợp pháp. Nhìn vào đây như vậy, toàn bộ chức năng của chúng ta đều phải chuyển đổi, chủ yếu chính là phục vụ rồi.

Tôi nói, ồ, hóa ra các anh không chỉ bắt người xấu. Chỉ có điều tôi là người khá nhát gan, không nhìn nổi những người mặc đồng phục. Bộ đồng phục này của các anh, có lẽ con gái nhìn vào thấy rất bảnh bao, còn tôi nhìn vào lại thấy phát hoảng. Anh thử nghĩ xem, mặc đồng phục để làm gì? Chẳng phải là để chế phục người khác sao?

Mọi người lại cười.

Lý Triệu Lâm cũng cười, nói đồng phục vẫn phải mặc, nhìn quen rồi thì sẽ thấy gần gũi. Chỉ có điều một số nơi, cái gì sửa được thì vẫn phải sửa, chủ yếu là cải tiến từ niệm lực. Ví dụ như sở quản lý xe cộ của thành phố Thành Đô chúng ta, phần cứng quản lý và niệm lực dịch vụ đều là tốt nhất, là sở quản lý xe cộ tốt nhất toàn quốc được công nhận. Bước vào sở quản lý xe cộ có hai đại sảnh, một đại sảnh quản lý xe cộ, một đại sảnh quản lý người lái xe. Lúc mới sửa xong, tôi đến xem, liền đem hai chữ "quản lý" vứt bỏ hoàn toàn, đổi thành "dịch vụ", gọi là "đại sảnh dịch vụ". Bởi vì xe đến đây làm biển số, kiểm định định kỳ, hơn 99% đều là hợp pháp, chuyện gác cửa không có nhiều lắm, chức năng chủ yếu chính là dịch vụ mà!

Tôi nói, đổi quản lý thành dịch vụ, tương đương với việc đổi đồng phục, gần gũi hơn nhiều rồi. Còn nữa không?

Lý Triệu Lâm nói, thiết kế trang trí cũng mang tính nhân văn đầy đủ, khiến người ta có cảm giác bước vào là làm chủ nhân ngay. Quầy dịch vụ công tác của chúng tôi là dạng mở, hơn nữa lại tương đối thấp. Cảnh sát ngồi bên trong làm việc, quần chúng ngồi bên ngoài làm việc, mọi người đều ngồi chung một loại ghế, trước tiên về hình thức đã mang lại cho anh cảm giác bình đẳng rồi.

Tôi nói, chà, ngồi ngang hàng với nhau! Cái nền tảng này tốt, thế mới gọi là nền tảng chứ! Đã là "nền tảng", thì phải "bình" chứ! Cái kiểu cửa sổ như trước đây quả thực không dám khen ngợi. Cảnh sát ngồi ở bên trong, cao cao tại thượng; quần chúng đứng ở bên ngoài, kiễng cả mũi chân mới có thể đưa tài liệu vào được. Hai bên cách một lớp kính nói chuyện, lạnh băng, cảm giác đó thực sự giống như vào hiệu cầm đồ vậy. Chỉ có điều quần chúng nhân dân quan tâm hơn, e là vẫn là hiệu quả cao và liêm khiết. Thái độ có tốt đến đâu, việc làm không xong, thậm chí còn tham nhũng lãng phí, thì đó không phải là "cần chính yêu dân", mà là "miệng nam mô bụng một bồ dao găm" rồi.

Lý Triệu Lâm nói, đây quả thực là một vấn đề. Ai cũng biết, sở quản lý xe cộ là nơi dễ xảy ra chuyện nhất toàn quốc. Ở đó béo bở lắm đấy! Có cách nào không? Cách thì chỉ có một, chính là thông qua việc xây dựng "chính phủ loại hình dịch vụ chuẩn hóa", làm sao để bất cứ ai cũng không thể vi phạm kỷ luật, không dám vi phạm kỷ luật, không muốn vi phạm kỷ luật.

Tôi hỏi, sao mà không thể?

Lý Triệu Lâm nói, toàn bộ thực hiện quản lý bằng máy tính. Ví dụ như kiểm định định kỳ, phanh ô tô không nhạy, máy tính lập tức hiển thị ra ngay, ai cũng nhìn thấy được, ai cũng không thay đổi được, ai cũng không thể giở trò được. Điều chỉnh đèn không đúng, máy vi tính lập tức báo động, mọi người đều nghe thấy hết, có muốn đi cửa sau cũng không kịp.

Tôi nói, thế thì đúng vậy, máy móc nó không gian lận, cũng sẽ không gian lận. Vấn đề là hạng mục quản lý của các anh nhiều như vậy, mà đến một kẽ hở cũng không có sao?

Lý Triệu Lâm nói, một kẽ hở cũng không có. Tôi nói hai ví dụ dễ tham nhũng một chút là anh hiểu ngay. Ví dụ như thi bằng lái xe, đầu tiên phải thi luật giao thông. Biện pháp của chúng tôi là, thực hiện thi cử không giấy tờ, đều thi trên máy tính. Thời gian vừa đến, máy tính tự động ngắt, hơn nữa lập tức chấm điểm ra ngay, ngay cả giám thị và người chấm thi cũng không có, làm sao mà gian lận? Lại ví dụ như thi cọc. Anh lùi xe, máy kiểm tra thi cọc hồng ngoại phát hiện, máy tính ghi lại, tự động hiển thị, thi xong phát cho anh một tờ phiếu điểm, chẳng có một bóng người nào ở đó cả, anh đi tìm ai mà đi cửa sau?

Tôi hỏi, chẳng lẽ không có chuyện do giám khảo chấm thi sao?

Lý Triệu Lâm nói, có, nhưng anh bắt buộc phải lên máy tính để bốc thăm. Bốc trúng giám khảo nào chấm thi cho anh, thì người đó chấm. Kết quả bốc thăm có hiệu lực trong ngày, quá ngày hôm đó là phải chọn lại từ đầu. Ngoài ra tại hiện trường còn có nhân viên hỗ trợ thi cử, giám sát giám khảo. Kết quả thi cử cũng thông qua máy tính, có thể hiển thị ngay tại chỗ, vừa công bằng, lại vừa nhanh chóng. Chọn biển số cũng là thao tác máy tính. Anh cầm phiếu, đến chỗ máy tính bấm một cái, sẽ ra 5 số. Số đuôi là số 4 mọi người không thích, đã được loại bỏ trước rồi. Như vậy trong 5 số kiểu gì cũng có một số anh thích. Sau đó anh bấm một cái vào màn hình, là có số anh đã chọn, số anh thích, rồi cầm cái này đi gắn biển. Làm như vậy vừa nâng cao hiệu quả, vừa bảo đảm công bằng, lại còn ngăn chặn tham nhũng.

Tôi lại hỏi, kiểm tra xe cũng thế à?

Lý Triệu Lâm nói, cũng thế, nhưng có thêm một nội dung dịch vụ, chính là điều chỉnh. Tỷ như anh lái xe đến, đèn của anh không đúng, phanh không được, cái này phải có người phục vụ anh, giúp anh điều chỉnh xe cho tốt, nếu không anh không qua ải được. Hạng mục dịch vụ này, trước đây chúng tôi đều thu phí cả, điều này cũng rất bình thường.

Tôi đồng ý rất bình thường, dịch vụ có trả phí mà!

Lý Triệu Lâm nói, nhưng bây giờ chúng tôi sửa rồi. Miễn phí điều chỉnh, dịch vụ vô điều kiện, bảo đảm để anh lái xe an toàn lên đường.

Tôi nói, thế các anh thu ít đi bao nhiêu tiền sửa xe?

Lý Triệu Lâm nói, mỗi năm 30 triệu đi!

Tôi hỏi, không xót ruột à?

Lý Triệu Lâm nói, không xót ruột. Nhìn bề ngoài, chúng tôi là bớt đi một khoản thu nhập, hay nói cách khác, là tăng thêm một khoản chi phí. Nhưng chúng tôi thu phục được lòng dân, giá trị của nó lớn hơn 30 triệu rất nhiều. Rất nhiều thứ trên thế giới này đều có thể định lượng, dài bao nhiêu, rộng bao nhiêu, cao bao nhiêu, lớn bao nhiêu, nặng bao nhiêu, bao gồm cả thời gian, không gian, đều có thể định lượng được. Nhưng lòng người không thể định lượng, tính tích cực, tính sáng tạo của con người không có cách nào định lượng cả, cho nên đó mới là thứ quý giá nhất. Nếu chúng tôi cứ câu nệ tiểu tiết ở việc "kiếm lợi nhỏ", phớt lờ lòng dân ý dân, thì đó chính là mất nhiều hơn được.

Tôi gật đầu không nói gì. Tôi cảm thấy lời nói của anh ấy thực sự vô cùng hào sảng.

Lý Triệu Lâm nói tiếp, cho nên rất nhiều khoản chúng tôi có thể thu hợp lý nhưng đều không thu. Ví dụ như phô tô tài liệu, chính là miễn phí. Tôi lấy thêm một ví dụ nữa. Phía bên phải cửa ra vào của sở quản lý xe cộ có một bãi đỗ xe, đại khái có thể đỗ gần nghìn chiếc xe. Nếu muốn thu phí, thì cũng là chuyện thiên kinh địa nghĩa. Chúng tôi đầu tư lớn như vậy, trưng dụng bao nhiêu đất đai, thu của anh 2 tệ, 3 tệ cũng không tính là quá đáng. Một chiếc xe thu 2 tệ, một ngày 6000~7000 lượt xe, một năm chẳng phải là mấy triệu rồi sao? Hơn nữa tiền thu được, có thể dùng làm phí thông thường, thậm chí không vào ngân khố tài chính. Cho dù chúng tôi không thu, cũng có thể khoán cho công ty nào đó. Nhưng bây giờ là miễn phí. Thái độ của chúng tôi là, phàm là khoản phí có thể thu hoặc có thể không thu, đều tuyệt đối không thu! Tại sao chứ? Bởi vì anh đến chỗ tôi, chính là đối tượng phục vụ của chúng tôi, chúng tôi phải toàn diện, toàn năng phục vụ cho anh, hơn nữa phải bảo đảm tốt nhất. Chút tiền lẻ tẻ đó, thu nó làm gì!

Tôi vỗ bàn khen hay. Khen hay, không chỉ vì sự thân dân của họ, mà còn vì sự phóng khoáng của họ. Người xưa có câu, được lòng dân thì được thiên hạ. Muốn được thiên hạ, thì đừng sợ đập vỡ chum vại, thì đừng câu nệ được mất một thành một ốc, cũng sẽ không so đo chút tiền lẻ một hai đồng. Khí phách này tôi thích.

Chỉ có điều chỉ phóng khoáng thôi thì chưa đủ. Kẻ làm nên đại sự xưa nay, không ai là không phóng khoáng mà lại tinh tế. Phóng khoáng, không phải là hời hợt; tinh tế, cũng không phải là so đo tính toán. Cái gọi là "phóng khoáng mà tinh tế", thực chất là "lớn mà không thô", vừa phóng khoáng đại lượng, vừa coi trọng chi tiết. Cục Công an thành phố Thành Đô chính là như vậy, sự "chuẩn hóa" của họ được bắt đầu từ những chi tiết đơn giản nhất. Cảnh sát tiếp nhận bất cứ cuộc điện thoại nào, câu đầu tiên nhất định phải là: Xin chào, tôi là đơn vị nào đó của Cục Công an thành phố Thành Đô, có việc gì xin mời nói. Đợt huấn luyện cảnh sát mới đầu tiên, đều bắt đầu từ việc nói câu này. Lý Triệu Lâm nói, đây thoạt nhìn là chuyện nhỏ, thực tế lại đại diện cho hình ảnh của chính phủ. "Chính phủ loại hình dịch vụ chuẩn hóa" không phải là một câu nói suông, nó được thực hiện bởi từng chi tiết một. Chi tiết quyết định thành bại.

Kỳ thực, nhìn lại toàn bộ những gì Cục Công an thành phố Thành Đô đã làm, có việc nào là không liên quan đến chi tiết chứ? Việc đổi tên đại sảnh quản lý, thiết kế nền tảng dịch vụ, số biển xe bỏ số đuôi là số 4 rồi mới nhập vào máy tính, việc miễn phí điều chỉnh lúc kiểm định định kỳ, tất cả những điều này, không điều nào không thể hiện sự chu đáo đến từng chân tơ kẽ tóc và tâm huyết khổ công vì dân phục vụ của họ. Lý Triệu Lâm nói với tôi, họ thậm chí còn đặc biệt mời tổng giám đốc khách sạn năm sao đến để lên lớp cho toàn thể cảnh sát, giảng về tiêu chuẩn dịch vụ năm sao, còn phái cảnh sát mặc thường phục đến khách sạn tham quan và đi làm, tự mình trải nghiệm. Nếu không phải là thật lòng thật dạ phục vụ nhân dân, sao có thể nghĩ ngợi thấu đáo đến thế, chu toàn đến thế cơ chứ?

Nhưng tôi vẫn còn một câu hỏi nữa. Tôi hỏi Lý Triệu Lâm, lúc nãy anh từng nói, quản lý không có nghĩa là phục vụ, mà còn có gác cửa. Sau khi các anh chuyển đổi thành chính phủ loại hình dịch vụ, còn gác cửa nữa không?

Lý Triệu Lâm nói, đương nhiên vẫn còn chức năng gác cửa, nhưng phải làm rõ ba vấn đề: Cửa ải nào phải gác? Gác như thế nào? Tại sao lại phải gác? Ví dụ như xây bãi đỗ xe, tôi thấy không nên gác cửa. Bãi đỗ xe vốn dĩ đã khan hiếm, có người bằng lòng xây, có người bằng lòng đỗ, anh quản họ làm cái gì? Làm cái hồ sơ ghi danh là được. Đương nhiên, ý tôi nói là bãi đỗ xe trong viện, không phải ven đường. Ven đường là tài nguyên công cộng, không thể tùy tiện đỗ xe lung tung được, cái này thì phải gác cửa. Còn như phí đỗ xe, do bộ phận vật giá chuẩn y là được. Thậm chí tôi cảm thấy bộ phận vật giá cũng không nên đi chuẩn y, nên do thị trường điều tiết, nhưng bắt buộc phải niêm yết công khai giá cả. Nói cách khác, nên đổi từ phê duyệt ban đầu thành dịch vụ sự hậu và trong quá trình.

Tôi hỏi, ý của anh là, gác cửa kỳ thực là để phục vụ tốt hơn cho quảng đại quần chúng nhân dân?

Lý Triệu Lâm nói, cũng có thể hiểu như vậy. Đối với cơ quan công an chúng tôi mà nói, tiêu chuẩn gác cửa là rất rõ ràng, đó chính là việc này có gây ra hoặc sẽ gây ra nguy hại cho xã hội và người khác hay không. Có nguy hại, kiên quyết cấm; không nguy hại, đèn xanh cho qua. Ví dụ như ma túy, tuyệt đối không thể để họ vận chuyển, cũng không thể để họ buôn bán. Nếu không liên quan đến pháp luật, chỉ là vấn đề đạo đức, thì không nên đi quản. Ví dụ như con ngoài giá thú, thì phải làm hộ khẩu cho người ta. Trong này tuy có sai lầm, nhưng người có sai lầm không phải là đứa trẻ, đứa trẻ là vô tội. Hơn nữa, anh không làm hộ khẩu cho nó, chính là anh tự từ bỏ quản lý. Cho nên, giảng rõ cái lý này rồi, cái nên quản thì một chút cũng không được thả lỏng, cái hợp pháp thì nên cung cấp dịch vụ vô điều kiện, toàn diện, nhanh chóng nhất, chất lượng nhất.

Hay cho câu "dịch vụ vô điều kiện, toàn diện, nhanh chóng nhất, chất lượng nhất". Xem ra, cục công an đã nghĩ đến, và cũng đang làm rồi. Còn các cục khác thì sao?

Ba, Bỏ xe giữ tốt

Lam Thành Chương: Cục Công ích Đô thị nhất định phải vứt bỏ hết những thứ không nên làm

Ngày 1 tháng 9 năm 2005, phòng làm việc Cục trưởng Cục Công ích Đô thị thành phố Thành Đô.

Cục trưởng Cục Công ích Đô thị Lam Thành Chương mày trán từ thiện, hòa nhã dễ gần, có hình tượng của một vị Phật Di Lặc miệngm cười quanh năm. Điều này rất phù hợp với vai trò mà ông đang đảm nhiệm hiện nay. Lam Thành Chương nói, trong bốn đại chức năng của chính phủ, cục chúng ta là nơi thể hiện trực tiếp nhất chức năng "dịch vụ công cộng" này. Cục của chúng tôi, gọi là Cục Công ích Đô thị. Đô thị bao gồm cầu cống, đường xá, mạng lưới đường ống, các loại hạ tầng đô thị; công ích bao gồm "ba nước" (nước mưa, nước thải, nước máy), "hai điện" (điện công nghiệp, điện dân dụng), "một khí" (khí thiên nhiên), còn có xe buýt, xe taxi. Nói tóm lại, ăn uống đại tiểu tiện ngủ nghỉ, lắt nhắt rườm rà.

Tôi nhìn nụ cười ngập tràn khuôn mặt của Lam Thành Chương, trong lòng thầm nghĩ vị "bà mẹ chồng" này làm thế nào đây.

Lam Thành Chương nói, nhiệm vụ công tác của chúng tôi, chính là hướng ra đại chúng xã hội để cung cấp sản phẩm công cộng. Cho nên cục chúng tôi làm xây dựng "chính phủ loại hình dịch vụ chuẩn hóa", chủ yếu làm hai việc: Một là giảm bớt thủ tục, hai là nâng cao chất lượng. Hai việc này, việc thứ hai lại quan trọng hơn việc thứ nhất. Giảm bớt thời gian, giảm bớt khâu trung gian, nâng cao hiệu quả, những cái này đều rất quan trọng, nhưng quan trọng hơn vẫn là cung cấp sản phẩm và dịch vụ chất lượng cao. Ví dụ như chúng tôi quản lý nước máy, chất lượng nước có tốt không? Có thể mở vòi là uống ngay được không? Đây mới là điều người dân bình thường quan tâm hơn.

Tôi hỏi, vậy thì làm thế nào mới có thể cung cấp sản phẩm và dịch vụ chất lượng cao?

Lam Thành Chương nói, trước tiên phải làm được công bằng, chính nghĩa, đây cũng là vấn đề then chốt để xây dựng xã hội hài hòa.

Nói đến đây, chuông điện thoại reo lên, là một doanh nghiệp vốn đầu tư nước ngoài có tiếng tăm gọi tới. Đối phương nói, có một trạm xe buýt được đặt ngay trước cửa công ty họ, mang lại bất tiện cho họ, cho nên lãnh đạo doanh nghiệp muốn đến thăm Cục trưởng Lam. Lam Thành Chương nói, thăm viếng thì không cần đâu. Thành phố nào cũng không thể thiếu trạm xe buýt và nhà vệ sinh công cộng, thế nhưng chẳng ai muốn đặt trước cửa nhà mình cả. Chuyện này thực sự rất khó giải quyết. Đương nhiên, nếu tình hình của các quý công ty quả thực đặc biệt, trạm xe buýt này quả thực đã ảnh hưởng đến sự phát triển kinh tế của Thành Đô chúng ta, thì cũng không phải là không thể cân nhắc. Chỉ có điều, đây cũng không phải một mình tôi Lam Thành Chương này quyết định được, mà phải tuân theo nguyên tắc công bằng chính nghĩa, thông qua một quy trình nhất định để giải quyết. Cho nên vẫn xin các quý công ty viết một bản báo cáo gửi đến trước đã. Việc này thư ký có thể giải quyết được, không phiền đại giá lãnh đạo đâu. Cái gì? Lãnh đạo nhất định phải đến? Không cần thiết đâu! Có phải tên lửa phóng lên vũ trụ đâu cơ chứ.

Tôi ngồi bên cạnh nghe, thầm nghĩ vị "Phật Di Lặc" này vẫn rất có nguyên tắc, lời nói ra cũng rất mực thước. Nếu là tôi, chỉ sợ sẽ nói rằng: Các anh cái này không muốn, cái kia có ý kiến, chẳng lẽ lại đem tất cả trạm xe buýt và nhà vệ sinh công cộng của toàn thành phố đặt trước cửa cục chúng tôi chắc?

Lam Thành Chương ngồi lại vị trí cũ, hỏi tôi: Nói đến đâu rồi nhỉ?

Tôi nói, công bằng chính nghĩa.

Lam Thành Chương nói, muốn đạt được công bằng chính nghĩa, thì bắt buộc phải phá vỡ độc quyền. Trước đây nước máy và khí thiên nhiên của chúng ta hoàn toàn là độc quyền, là chính phủ đang kinh doanh. Nói khó nghe một chút, chính là chính phủ vừa làm trọng tài, vừa làm vận động viên. Các tổ chức kinh tế khác trong xã hội, làm sao có thể cạnh tranh với chính phủ trên cùng một nền tảng? Nền tảng cạnh tranh mà không công bằng, thì không thể nào hài hòa được. Cho nên muốn xây dựng xã hội hài hòa, bắt buộc phải tách biệt chính phủ và doanh nghiệp.

Câu nói tách biệt chính phủ và doanh nghiệp này, tai cũng đã nghe đến mòn rồi, hãy xem ông ấy nói tiếp thế nào.

Lam Thành Chương nói, cho nên chúng tôi đã tách rời các công ty do chính phủ quản lý trực tiếp ra ngoài. Trước đây những công ty này đều không phân tách chính phủ và doanh nghiệp, lãnh đạo công ty chính là lãnh đạo cục, một người vừa làm cục trưởng vừa làm chủ tịch hội đồng quản trị. Bây giờ không được nữa rồi, muốn làm chủ tịch hội đồng quản trị thì đừng làm cục trưởng, thậm chí đừng làm công chức. Ví dụ như Công ty Hưng Dung, nó là một trong mười đại công ty của "ngành xây dựng đô thị". Chủ tịch hội đồng quản trị của nó trước đây là công chức, bây giờ thì không phải nữa. Cục công ích của chúng tôi có một phó cục trưởng, sang công ty gas làm chủ tịch hội đồng quản trị, thì phải miễn nhiệm chức vụ phó cục trưởng. Công ty gas trước đây là của nhà nước, bây giờ đã bán đi 49%, giới thiệu vốn đầu tư nước ngoài vào, như vậy nó đã hoàn toàn hóa doanh nghiệp rồi. Công ty nước máy cũng tách ra rồi, do công ty tự mình đi kinh doanh theo pháp luật. Đương nhiên, chính phủ vẫn nắm cổ phần chi phối, nhưng không thao tác trực tiếp. Đây là một bước tiến lớn.

Tôi hỏi, kết quả của bước tiến thế nào?

Lam Thành Chương nói, kết quả là vốn cũng sống lên, quản lý cũng tiên tiến lên, chính phủ cũng có thể rảnh tay để làm chút việc khác rồi. Hoặc nói cách khác, đi làm những việc mà nó nên làm. Trước đây cục chúng tôi còn có công ty bất động sản, khách sạn. Bây giờ chúng tôi xóa bỏ công ty bất động sản đi, khách sạn cũng bán nốt, chính là vì tôi cảm thấy nên làm chút việc chính đáng. Cơ quan chủ quản ngành nghề của chính phủ, đừng có tự mình đi kiếm tiền gì cả, mở cửa hàng gì cả, cái gì cũng làm, cái gì cũng quản. Có không làm thì mới có làm được. Nhất định phải vứt bỏ hết những thứ mà bộ phận chức năng chính phủ không nên làm đi, mới có thể tập trung tinh lực làm cho thật tốt những việc trong phạm vi cầm quyền của anh.

Tôi nói, xin lỗi, Cục Công ích Đô thị các anh dẫu sao cũng là một "cục rườm rà lắt nhắt". Những thứ các anh quản, toàn là những việc rất cụ thể, bắt buộc phải do doanh nghiệp làm. Trước đây trực tiếp quản công ty, quản doanh nghiệp, đương nhiên là có việc để làm, e là còn bận chẳng suể ấy chứ. Bây giờ không quản nữa, thì lại làm gì? Chẳng lẽ định dạy chúng tôi ăn uống đại tiểu tiện ngủ nghỉ hay sao?

Lam Thành Chương nói, chuyện ăn uống đại tiểu tiện ngủ nghỉ của anh đương nhiên không cần tôi dạy, nhưng ăn uống đại tiểu tiện ngủ nghỉ với tư cách là một ngành nghề, vẫn phải có người đến quản lý vĩ mô. Chúng tôi chính là bộ phận quản lý vĩ mô của những ngành nghề này. Việc chúng tôi nên làm, chính là điều tiết vĩ mô, giám sát quản lý, cũng như cung cấp bảo đảm xã hội trọn vẹn, đem số tiền kiếm được dùng cho người dân thường, bảo đảm "lấy từ nhân dân, dùng cho nhân dân". Anh biết đấy, những công ty tách ra khỏi cục chúng tôi, bao gồm cả các công ty liên quan được thành lập sau này, tuy chính phủ có quyền cổ phần chi phối, nhưng toàn bộ đều là kinh doanh hóa doanh nghiệp. Như vậy sẽ xuất hiện một mâu thuẫn, đó chính là chính phủ trong lúc cân nhắc hiệu ích kinh tế, còn phải cân nhắc hiệu ích xã hội, mà doanh nghiệp lại đi theo đuổi việc tối đa hóa lợi ích. Vậy thì, trong quá trình này, làm thế nào để vừa để doanh nghiệp kiếm được tiền, lại vừa để người tiêu dùng hài lòng, vừa rất công bằng vừa có hiệu quả, chính là điều mà chúng tôi cần phải cân nhắc.

Tôi nói, có thể lấy ví dụ không?

Lam Thành Chương nói, ví dụ như Thành Đô hiện nay có 150 tuyến xe buýt, 15000 nhân viên xe buýt. Chúng tôi quy định giá vé 1 tệ, có điều hòa thì 2 tệ, xét về mặt vận hành thì có chút vấn đề. Với tư cách là doanh nghiệp, đương nhiên hy vọng nâng giá vé lên một cách thích hợp, nhưng chúng tôi không cho phép. Mặc dù đây là việc do Cục Vật giá quản, nhưng vẫn phải nghe ý kiến của chúng tôi. Tại sao chúng tôi không đồng ý? Bởi vì việc này liên quan đến ngàn nhà vạn hộ, làm không tốt sẽ khiến dân tình sôi sục, oán thán khắp nơi. Anh nghĩ mà xem, người đi xe chuyên dụng, đi taxi, lái xe ô tô riêng, rốt cuộc vẫn là số ít, đúng không? Đại đa số mọi người vẫn phải đi xe buýt.

Tôi nói, đương nhiên, bản thân tôi đến trường học lên lớp cũng đi xe buýt.

Lam Thành Chương nói, vậy thì doanh nghiệp phải làm thế nào? Chính phủ phải đi điều phối cho nó, ví dụ như thông qua biển quảng cáo xe buýt những thứ này để gia tăng thu nhập cho nó. Lại ví dụ chính phủ yêu cầu người cao tuổi đi xe buýt được miễn vé, vậy thì chính phủ phải bù đắp tổn thất cho công ty xe buýt. Đương nhiên vấn đề này vẫn chưa giải quyết xong, bởi vì chính phủ vẫn chưa gánh vác nổi hóa đơn này.

Tôi nói, cái này coi như một việc đàng hoàng mà các anh làm. Còn nữa không?

Lam Thành Chương nói, thứ hai là phải thiết lập cửa sổ tiêu chuẩn của ngành dịch vụ. Anh nhìn xem dưới lầu cục chúng ta cũng có một đại sảnh. Cửa sổ này không phải là đại sảnh chính vụ, mà là trung tâm dịch vụ. Bởi vì nhiệm vụ của nó không phải là phê duyệt, những việc phê duyệt chúng tôi đã tập trung toàn bộ đến trung tâm chính vụ trong thành phố rồi. Cho nên nhiệm vụ của cửa sổ này chính là cung cấp dịch vụ, ví dụ như nộp tiền nước máy, lắp đặt khí thiên nhiên, vân vân.

Tôi nói, khoan đã, vừa nãy chẳng phải anh nói, các anh đã tách biệt chính phủ và doanh nghiệp rồi cơ mà? Nộp tiền điện nước, lắp đặt khí thiên nhiên, đây là việc của công ty, sao lại còn phải đến cục của các anh?

Lam Thành Chương nói, không phải đến cục của chúng tôi, mà là đến trung tâm dịch vụ. Cửa sổ của trung tâm dịch vụ không phải của chúng tôi, mà là của những công ty kia. Anh muốn nộp tiền nước máy, thì đến cửa sổ của công ty nước máy; muốn lắp đặt khí thiên nhiên, thì đến cửa sổ của công ty khí thiên nhiên. Dù sao anh muốn làm cái gì, thì tìm công ty cái đó, cục chúng tôi không quản.

Tôi hỏi, thế các anh làm gì?

Lam Thành Chương nói, cung cấp một cửa sổ lớn, một nền tảng lớn, một nơi làm việc tập trung.

Tôi nói, tôi hiểu rồi, thực ra các anh đã xây dựng một cái chợ phiên, để các công ty chuyên nghiệp đều đến chỗ các anh dựng quầy hàng, thuê quầy.

Lam Thành Chương gật đầu.

Tôi hỏi, có thu tiền thuê không?

Lam Thành Chương nói, mang tính biểu tượng thôi.

Tôi lại hỏi, người dân đến làm việc đều phải đến trung tâm này à?

Lam Thành Chương nói, không cần thiết. Các công ty chuyên nghiệp đều có cửa sổ riêng của họ, rải khắp toàn thành phố, anh có thể tìm thấy cửa sổ dịch vụ của mình ở ngay gần đó.

Tôi lại hỏi, thế tại sao các anh còn phải làm cái trung tâm này?

Lam Thành Chương nói, có hai tác dụng. Một là thuận tiện cho quần chúng. Bởi vì các công ty chỉ có thể thiết lập cửa sổ của riêng họ, cửa sổ của các công ty khác nhau được đặt ở những nơi khác nhau. Như vậy, anh nộp xong tiền nước máy, nếu còn phải nộp tiền khí thiên nhiên, thì phải tìm chỗ khác. Ở chỗ tôi thì không cần thế, cửa sổ phòng bên cạnh chính là.

Tôi thừa nhận đây là một điểm tốt. Thế còn điểm thứ hai?

Lam Thành Chương nói, chính là thiết lập được một cửa sổ mang tính tiêu chuẩn hóa. Anh thử nghĩ xem, những cửa sổ này lại được đặt ngay dưới mí mắt tôi. Xảy ra vấn đề, người dân lập tức có thể khiếu nại, chúng tôi lập tức có thể xử lý, cho nên dịch vụ của những cửa sổ này chắc chắn sẽ đạt chuẩn. Cái này đã tạo ra một chiếc mốc chuẩn cho các cửa sổ rải rác khắp toàn thành phố. Nếu cửa sổ nào đó phục vụ không tốt, người dân sẽ nói, anh xem trung tâm dịch vụ người ta làm thế nào kìa?

Tôi nói, cái này cũng coi như một việc đàng hoàng các anh làm. Thứ ba thì sao?

Lam Thành Chương nói, thứ ba chính là định ra tiêu chuẩn dịch vụ ngành nghề, hơn nữa còn phải kiểm tra. Ví dụ như taxi của Thành Đô chúng ta đã làm được bốn thống nhất: Thống nhất màu sắc, thống nhất biển số, thống nhất trang phục, thống nhất bọc ghế. Trên bọc ghế không in quảng cáo, mỗi ngày giặt một lần thay một lần, giống như khách sạn vậy, khiến cho khách hàng có cảm giác như về nhà mình.

Tôi nói, dừng lại! Các anh lại giở trò công trình hình thức nữa rồi! Nói nghe hay lắm, khiến chúng ta có cảm giác như về nhà mình, thực ra là để lúc cấp trên kiểm tra bình xét khen thưởng, các anh dễ được cộng điểm, hoặc nhân cơ hội thu phí hỗn loạn phải không nào? Xin hỏi, các anh làm bốn thống nhất cho taxi, tiền lấy từ đâu ra?

Lam Thành Chương nói, làm thống nhất màu sắc taxi, chính phủ chi trả. Chúng ta không thể để tài xế gánh chịu tất cả mọi chi phí được. Ngành taxi vốn dĩ đã không được ổn định cho lắm, thu phí nữa thì sẽ không hài hòa.

Tôi truy vấn, tiền của chính phủ lại lấy từ đâu ra?

Lam Thành Chương nói, lấy ra từ khoản phí phê duyệt cho phép kinh doanh. Hạng mục này, cục chúng tôi tổng cộng đã nộp cho tài chính 140 triệu, bỏ ra ít tiền làm thống nhất màu sắc thì không thành vấn đề gì cả.

Tôi hỏi, thế chi phí thống nhất bọc ghế thì sao?

Lam Thành Chương nói, chính phủ trợ cấp 20%, công ty taxi chi 40%, tài xế chi 40%. Một chiếc taxi, thường có từ hai tài xế trở lên. Mấy người cùng chia sẻ ra, thì rất ít, cho nên họ không có ý kiến gì cả.

Tôi nói, cho dù không có ý kiến, cũng không có nghĩa là họ bằng lòng ngày nào cũng giặt thay. Rắc rối biết bao nhiêu chứ!

Lam Thành Chương nói, không rắc rối. 8175 chiếc taxi của Thành Đô chúng ta toàn bộ đều chạy bằng khí thiên nhiên, khí thải ô tô được quản lý rất tốt. Như vậy, mỗi ngày tài xế đều phải nạp khí. Lúc nạp khí, trạm nạp khí sẽ đổi bọc ghế cho anh, rồi đem đến nhà máy để giặt, không cần anh phải tự mình lo toan.

Tôi hỏi, có phủ sóng hết không?

Lam Thành Chương nói, toàn thành phố có hơn 30 trạm nạp khí.

Tôi lại hỏi, ngày nào cũng phải nạp khí à?

Lam Thành Chương nói, một ngày mấy lần lận.

Tôi lại hỏi, nếu tài xế lười không đổi thì sao?

Lam Thành Chương nói, đổi xong bọc ghế là phải đóng dấu. Chúng tôi đã đưa ra tiêu chuẩn dịch vụ rồi, thì chắc chắn phải giám sát thực thi, hơn nữa chắc chắn phải có biện pháp giám sát thực thi. Cục chúng tôi với tư cách là bộ phận quản lý vĩ mô của ngành nghề, chính là làm việc này. Mục đích cuối cùng, chính là cung cấp dịch vụ chất lượng tốt nhất cho quần chúng nhân dân.

Xem ra đã kín kẽ không một kẽ hở rồi. Thế là tôi hỏi, các anh còn làm những gì nữa?

Lam Thành Chương nói, về mặt dịch vụ công cộng còn có một nội dung quan trọng nhất, chính là vấn đề trật tự. Trật tự này không phải là trật tự thị trường, cũng không chỉ đơn giản là trật tự giao thông những thứ đó, mà là quản lý của một thành phố. Chúng ta phải quy hoạch thành phố cho thật tốt, xây dựng thành phố cho thật tốt, hơn nữa phải quản lý tốt thành phố này. Ăn uống đại tiểu tiện ngủ nghỉ, cư trú, đi lại, mua sắm, đều phải quản lý cho tốt, mỗi mét vuông đều phải có người quản lý. Xây dựng mang tính chu kỳ, quản lý mang tính lâu dài.

Tôi nói, được thôi, mỗi mét vuông đều phải có người quản lý, cơ quan chính phủ của các anh chẳng phải càng cồng kềnh hơn sao?

Lam Thành Chương nói, trái lại là đằng khác. Chỉ cần thực sự làm được tách biệt chính phủ và doanh nghiệp, cơ quan của chính phủ nhất định sẽ tinh gọn, tuyệt đối không phù thũng đâu. Quản lý, đâu nhất thiết cứ phải là sùng bái quyền lực quan chức chứ!

Tôi nói, nói thì đúng vậy đấy, chỉ sợ một chốc một lát không làm được. Cục trưởng anh đây phỏng chừng vẫn sẽ có người tìm, chỉ là hơi khó tìm một chút mà thôi.

"Phật Di Lặc" cười tươi như hoa, nói dễ tìm, dễ tìm. Ông đưa cho tôi một tấm danh thiếp, chỉ vào một dãy số điện thoại ở trên đó nói, anh gọi số điện thoại này, chuẩn xác có thể "tóm cổ quy án" tôi cho xem.

Tôi cười lớn, nói bây giờ tôi vẫn nên đi đến "hiện trường vụ án" xem thử trước đã vậy!