1. Ai về đường ấy mặc ai,

Ta về cày ruộng trồng đồi ta ăn.

Đỉnh chung là miếng nợ nần,

Hay chi bó buộc mà lăn lưng vào.

Mưa xuân phơi phới vườn hồng,

Ta về đắp đất mà trồng lấy cây.

Trồng lấy cây mong ngày có quả.

Can chi mà vất vả ai ơi,

Long đong nay ngược mai xuôi.

Đỉnh chung là cạm trên đời hay chi.

Ai giàu thì mặc ai giàu,

Ta về ta ở hái dâu nuôi tằm.

Ta chăn tằm, lấy tơ ta dệt,

May áo quần khỏi rét ai ơi !

Tham chi tấm áo của người,

Họ cho ta mặc lại đòi lại ngay.

2. Ai về ai ở mặc ai,

Ta như dầu đượm thắp hoài năm canh.

3. Ai ơi đừng bỏ ruộng hoang,

Bao nhiêu tấc đất tấc vàng bấy nhiêu.

4. Áo Tô-Tần ấm cật, cơm Tử-Lộ no lòng,

Ăn bận anh dài vắn cho xong,

Kiệm cần dư dả để phòng cưới em.

5. Ăn được ngủ được là tiên,

Không ăn không ngủ là tiền vứt đi.

6. Ăn cơm với cáy thì ngáy o o,

Ăn cơm với bò thì lo ngay ngáy.

7. Bán hàng ăn những chũm cau,

Chồng con có biết cơ màu này chăng ?

8. Bậu đừng đòi lãnh đòi lương,

Vải bô bậu mặc thường thường thì thôi.

9. Bởi anh tham việc nông công,

Cho nên mới có bồ trong bịch ngoài.

10. Canh rau cũng thể canh rau,

Để ai cậy thế, ỷ giàu mặc ai.

11. Cây khô tưới nước cũng khô,

Vận nghèo đi tới xứ mô cũng nghèo.

12. Có răng thì để răng nhai,

Không răng lợi gặm chẳng sai miếng nào.

13. Có tiền khôn như con tép,

Không tiền dại như con dòng dòng.

14. Có ăn vất vả đã xong,

Không ăn ta phải nhọc lòng làm chi.

15. Cơm ăn một bữa một lưng,

Hơi đâu mà giận người dưng thêm phiền.

16. Cú có cú ăn,

Vọ không có vọ lăn ra chết.

17. Của giàu tám lượng, nghìn tư,

Chết hai tay cắp lỗ đít.

18. Cuộc đời để mặc cho đời,

Vinh hoa thế sự phó cho mặc đời.

19. Chẳng lo đuổi thỏ săn hưu,

Rồng còn uốn khúc ở ao đợi thì.

Kình nghê vui thú kình nghê,

Tép tôm thì lại vui bề tép tôm

Xem loài bán thỏ buôn hùm,

Thấy mồi như trĩ bởi tham mắc giò.

Thà ăn cáy ngáy o o,

Còn hơn ngay ngáy ăn bò làm chi.

20. Chẳng được miếng thịt miếng xôi,

Cũng được lời nói cho nguôi tấm lòng.

21. Chẳng nên cơm cháo gì đâu,

Trở về đất bãi trồng dâu chăn tằm.

Ai ơi ! trời chẳng trao quyền,

Túi thơ đủng đỉnh vui miền thú quê.

22. Chẳng ngon cũng thể sốt,

Chẳng tốt cũng thể mới.

23. Chi bằng cần trúc áo tơi,

Danh cương lợi tỏa mặc đời tranh đua.

24. Chim gà, cá, lợn cành cau,

Mùa nào thức ấy giữ màu nhà quê.

25. Chồng chài, vợ lưới, con câu,

Sông Ngô bể Sở biết đâu là nhà.

26. Chữ nhẫn là chữ tương vàng,

Ai mà nhẫn được thì càng sống lâu.

27. Dù ai sang cả mặc ai,

Thân này nước chảy hoa trôi sá gì.

28. Đã từng ăn bát cơm đầy,

Đã từng nhịn đói bảy ngày không ăn.

29. Đã giàu thì lại giàu thêm,

Đã khó lại khó cả ngày lẫn đêm.

30. Đàn ông học sảy học sàng,

Đến khi vợ đẻ phải làm mà ăn.

31. Đàn bà không biết nuôi heo, đàn bà nhác,

Đàn ông không biết cột nuộc lạt, đàn ông hư.

32. Đánh cờ nước bí không toan,

Dù anh khéo liệu trăm bàn cũng thua.

33. Đến ta mới biết của ta,

Nghìn trăm năm trước biết là của ai ?

34. Đói thì đầu gối phải bò,

Cái chân phải chạy cái giò phải đi.

35. Giàu về thể, nghèo về thể,

Mèo uống nước bể chẳng bao giờ cạn.

36. Giàu không hà tiện, khó liền trong tay.

Khó không hà tiện, khó ăn mày.

37. Giàu từ trong trứng giàu ra,

Khó từ ngã bảy ngã ba kéo về.

38. Giàu nhân ngãi hãy giữ cho giàu,

Khó tiền bạc mựa lo rằng khó.

39. Giàu ba mươi tuổi chớ mừng.

Khó ba mươi tuổi em đừng vội lo.

40. Hay làm mà chẳng hay lo,

Làm chi làm vậy làm cho nhọc mình,

41. Hoài tiền mua pháo đốt chơi,

Pháo nổ tan xác tiền ơi là tiền.

42. Hoài tiền mua thuốc nhuộm răng,

Để tiền mua mía đánh khăng vào mồm.

43. Ý ai thì mặc ý ai,

Ý tôi, tôi muốn canh khoai đầy nồi.

44. Khó giúp nhau mới thảo,

Giàu phù trợ không ơn.

45. Không ngoan chẳng lọ thật thà,

Lường thưng tráo đấu, chẳng qua đong đầy.

46. Không ai giàu ba họ,

Không ai khó ba đời.

47. Làm trai có chí lập thân,

Chẳng nên thì chớ chẳng nhờ cậy ai.

48. Làm trai chí ở cho bền,

Đừng lo muộn vợ, chớ phiền muộn con.

49. Làm trai quyết chí tu thân,

Công danh chớ vội, nợ nần chớ lo.

Khi nên trời giúp công cho,

Làm trai năm liệu bảy lo mới hào.

Trời sinh trời chẳng phụ nào,

Công danh gặp hội anh hào ra tay,

Trí khôn rắp sẵn dạ này,

Có công mài sắt có ngày nên kim.

50. Làm người chỉ biết tiện tần,

Đồ ăn thức mặc có ngần thì thôi.

Những người đói rách rạt rời,

Bởi phụ của trời làm chẳng nên ăn.

51. Làm thân con vạc mà chẳng biết lo,

Bán đất cho cò phải đi ăn đêm.

52. Làm trai phải biết đủ nghề,

Hòng khi có lỡ thì về mót khoai.

Mót được củ chạc, củ chài,

Củ giắt lưng khố, củ nhai vào mồm.

53. Lận đận lao đao, phải sao chịu vậy,

Tới số ăn mày, bị gậy phải mang.

54. Lên non ẩn sĩ qui điền,

Kiếm nơi cha thảo mẹ hiền gởi thân.

55. Lòng đã thắm, dạ vàng phai,

Hơi đâu theo đuổi đường dài uổng công.

56. Mặc ai đánh sáp soi gương,

Mặc ai đỏng đảnh phố phường trăng hoa.

57. Mặc ai chác lợi mua danh,

Miễn ta học đặng đạo lành thì thôi.

58. Mặt trời tang tảng rạng đông,

Chàng ơi thức dậy ra đồng kẻo trưa.

59. Một ngày ba bữa cơm đèn,

Lấy gì má phấn răng đen hỡi chàng.

60. Một cây làm chẳng nên non.

Ba cây dụm lại thành hòn núi cao.

61. Một ngày mấy lượt trèo đèo,

Lấy gì làm đẹp làm giòn hỡi anh.

62. Một ngày ba bận trèo cồn,

Còn gì mà đẹp mà giòn hỡi anh.

63. Một ngày ba bận trèo đèo,

Vì ai vú xếch, lưng eo hỡi chàng.

64. Mưu toan thì dễ

Sự thành thì khôn dễ làm nên.

65. Nợ nần cũng chẳng là bao,

Ra công tháo vát lúc nào cũng xong.

66. Nghề xe đổi lấy nghề đò,

Sông sâu nước chảy tôi mò từng xu.

Chiều buồn gió thổi vi vu,

Thân tàn rũ liệt canh thu hít hà.

67. Ngồi rồi sau chẳng xé gai,

Đến khi có cá mượn chài ai cho.

68. Người có chí ắt phải nên,

Nhà có nền ắt phải vững.

69. Người ta đi cấy lấy công,

Tôi nay đi cấy còn trông nhiều bề.

Trông trời, trông đất, trông mây,

Trông mưa, trông gió, trông ngày, trông đêm.

Trông cho chân cứng đá mềm,

Trời êm bể lặng mới yên tấm lòng.

70. Nhà anh cột gỗ kèo tre,

Trên thì lợp ngói dưới che mành mành.

71. Ông cả ngồi trên sập vàng,

Cả ăn, cả mặc, lại càng cả lo.

Ông bếp ngồi trong xó tro,

Ít ăn, ít mặc, ít lo, ít làm.

72. Ở cho phải phải phân phân,

Cây đa cậy thần, thần cậy cây đa.

73. Phượng hoàng gặp bước cheo leo,

Sa cơ thất thế phải theo đàn gà,

Bao giờ mưa thuận gió hòa,

Thay lông đổi cánh lại ra phượng hoàng.

74. Quê mùa ở đất đồng chiêm,

Lấy dao cắt cỏ, lấy liềm bửa cau.

75. Ra đường thấy cánh hoa rơi,

Hai tay nâng lấy, cũ người mới ta.

76. Rủ nhau đi cấy đi cày,

Bây giờ khó nhọc có ngày phong lưu.

Trên đồng cạn, dưới đồng sâu,

Chồng cày cợ cấy, con trâu đi bừa.

77. Sinh không, tử lại hoàn không,

Khó ta, ta chịu, đừng mong giàu người.

78. Sự đời để mặc đời lo,

Nghiêng tai giả điếc, gật đầu làm ngơ.

79. Ta về ta tắm ao ta,

Dù trong dù đục, ao nhà vẫn hơn.

80. Tu thân rồi mới tề gia,

Lòng ngay nói vậy, gian tà mặc ai.

81. Thân lươn chẳng quản lấm mắt,

Thân trạch chẳng quản lấm đầu.

82. Trông cho chân cứng đá mềm,

Trời êm bể lặng mới yên tấm lòng.

83. Tranh quyền cướp nước gì đây,

Coi nhau như bát nước đầy là hơn.

84. Trời mưa trời gió đùng đùng,

Cha con chú Sùng đi gánh phân trâu.

Đem về trồng bí trồng bầu,

Trồng hoa, trồng quả, trồng cau, trồng dừa.

85. Trời mưa thì mặc trời mưa,

Chồng tôi đi bừa đã có áo tơi.

86. Trời nào có phụ ai đâu,

Hay thì làm giàu, có chí thì nên.

87. Vua Ngô ba mươi sáu tàn vàng

Thác xuống âm phủ chẳng mang được gì.